Την αυξανόμενη επιρροή της Κίνας στον ψηφιακό κόσμο μέσω της προπαγάνδας και της λογοκρισίας εξετάζεται σε άρθρο της βιρμανικής ιστοσελίδας Mekong News με τίτλο «Το Ψηφιακό Σιδηρούν Παραπέτασμα: Αποκαλύπτοντας την Επεκτατική Μηχανή Προπαγάνδας της Κίνας». Στο κείμενο ο αρθρογράφος Λιν Μαουνγκ, ειδικός στην ασφάλεια εφαρμογών και υποδομών περιγράφει πώς η κινεζική κυβέρνηση χρησιμοποιεί προηγμένες τεχνολογίες και στρατηγικές, όπως το Great Firewall, για να ελέγξει την πληροφορία εντός και εκτός των συνόρων της, δημιουργώντας ένα “ψηφιακό σιδηρούν παραπέτασμα”. Επίσης αναλύει τη διάδοση κρατικά ελεγχόμενων Μέσων Ενημέρωσης, την εξάπλωση της παραπληροφόρησης και τις προσπάθειες χειραγώγησης της διεθνούς κοινής γνώμης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Νοτιοανατολική Ασία. Το κείμενο υπογραμμίζει τις γεωπολιτικές επιπτώσεις αυτής της τακτικής, τονίζοντας τον κίνδυνο για την ελευθερία του λόγου και την πρόσβαση σε αντικειμενική πληροφόρηση, ενώ καλεί σε μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση και αντίσταση απέναντι σε αυτές τις πρακτικές.

Αναφέρει αναλυτικά το άρθρο:

Τα τελευταία χρόνια, η μηχανή προπαγάνδας της Κίνας έχει αναπτυχθεί πολύ πέρα ​​από τα παραδοσιακά κρατικά Μέσα Ενημέρωσης. Σήμερα, η τεχνητή νοημοσύνη, τα βιντεοπαιχνίδια και η αλγοριθμική χειραγώγηση είναι μόνο μερικά από τα σύγχρονα εργαλεία που χρησιμοποιεί η Κίνα για να προωθήσει τις αφηγήσεις της, να καταπνίξει τη διαφωνία και να διαμορφώσει διακριτικά τις απόψεις παγκοσμίως. Αυτή η ψηφιακή στρατηγική, η οποία έχει εισχωρήσει ολοένα και περισσότερο τόσο στα αστικά κέντρα όσο και στα προάστια, αντιπροσωπεύει όχι μόνο απειλή για την ελευθερία της έκφρασης αλλά και πρόκληση για τις δημοκρατικές διαδικασίες παγκοσμίως.

Μία από τις πιο ανησυχητικές εξελίξεις είναι η άνοδος των βοηθών που λειτουργούν με τεχνητή νοημοσύνη, όπως το DeepSeek – ένα chatbot που αναπτύχθηκε στην Κίνα και έχει προσελκύσει σημαντικό έλεγχο. Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι οι απαντήσεις του DeepSeek ευθυγραμμίζονται με τις επίσημες αφηγήσεις της Κίνας περίπου στο 80% των περιπτώσεων, με το ένα τρίτο των απαντήσεών του να περιέχει αποδεδειγμένα ψευδείς ισχυρισμούς. Όταν έρχεται αντιμέτωπο με ευαίσθητα ιστορικά ζητήματα όπως η σφαγή στην πλατεία Τιενανμέν το 1989, το chatbot περιστρέφεται γύρω από τη βάναυση πραγματικότητα των γεγονότων. Αντίθετα, απεικονίζει την πλατεία Τιενανμέν ως σύμβολο της προόδου της Κίνας υπό την ηγεσία του ΚΚΚ, ξαναγράφοντας έτσι ουσιαστικά την ιστορία. Ομοίως, σε θέματα όπως η μεταχείριση των Ουιγούρων Μουσουλμάνων και η κυριαρχία της Ταϊβάν, το DeepSeek απηχεί την επίσημη γραμμή: διακηρύσσοντας τα λεγόμενα «δικαιώματα» των Ουιγούρων και επιβεβαιώνοντας την Ταϊβάν ως «αναφαίρετο μέρος» της Κίνας.

Δεν πρόκειται για μεμονωμένη περίπτωση ψηφιακής λογοκρισίας. Μάλλον, είναι μια ματιά σε μια ευρύτερη στρατηγική όπου οι προηγμένες τεχνολογίες επαναπροσδιορίζονται για να εξυγιανίσουν την ιστορία και να διαδώσουν αφηγήσεις εγκεκριμένες από το κράτος. Με αυτόν τον τρόπο, το Πεκίνο όχι μόνο υπονομεύει τον αντικειμενικό λόγο, αλλά θέτει επίσης σε κίνδυνο τον ενημερωμένο δημόσιο διάλογο —ειδικά σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο όπου η πρόσβαση σε διαφορετικές προοπτικές είναι κρίσιμη.

Η εμβέλεια της λογοκρισίας της Κίνας επεκτείνεται στη σφαίρα των βιντεοπαιχνιδιών, έναν τομέα που έχει γοητεύσει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Σκεφτείτε το Marvel Rivals, ένα παιχνίδι που αναπτύχθηκε από την κινεζική εταιρεία NetEase, το οποίο έχει τεράστια δημοτικότητα με πάνω από 20 εκατομμύρια παίκτες κατά την κυκλοφορία. Ωστόσο, πίσω από το συναρπαστικό του gameplay κρύβεται ένα αυστηρό φίλτρο για ευαίσθητα πολιτικά θέματα. Οι παίκτες που επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν φράσεις όπως «Winnie the Pooh», «Free Taiwan», «Free Hong Kong», «Tiananmen Square» ή ακόμα και «1989» αντιμετωπίζονται με αυτοματοποιημένες προειδοποιήσεις—μηνύματα που δηλώνουν ότι το κείμενο περιέχει «ακατάλληλο περιεχόμενο».

Αυτός ο τύπος λογοκρισίας εντός του παιχνιδιού είναι εμβληματικός μιας ευρύτερης τάσης μεταξύ των κινεζικών πλατφορμών. Καταπνίγοντας τις συζητήσεις που σχετίζονται με τις πολιτικές ευαισθησίες του ΚΚΚ, εταιρείες όπως η NetEase είναι νομικά υποχρεωμένες να διασφαλίζουν ότι τα προϊόντα τους συμμορφώνονται με τους εγχώριους νόμους περί λογοκρισίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον όπου οι επικριτικές απόψεις, και μάλιστα κάθε συζήτηση που θα μπορούσε να υπονομεύσει τη νομιμότητα του κόμματος, καταστέλλονται αποτελεσματικά. Αυτό όχι μόνο περιορίζει την ελευθερία του λόγου στον ψηφιακό τομέα, αλλά επίσης διδάσκει ακούσια στις νεότερες γενιές ότι ορισμένα θέματα είναι ταμπού – διαιωνίζοντας έναν κύκλο αυτολογοκρισίας και ιδεολογικής συμμόρφωσης.

Ίσως ακόμη πιο ανησυχητικός είναι ο τρόπος με τον οποίο το Πεκίνο αξιοποιεί αλγόριθμους σε πλατφόρμες όπως το YouTube για να παραμορφώσει τον δημόσιο διάλογο. Έχουν προκύψει αναφορές από πρώην δημιουργούς περιεχομένου που παρατήρησαν σημαντική μείωση στις προβολές των βίντεό τους—συμπίπτοντας με αλγοριθμικές αλλαγές που φαίνεται να ευνοούν το περιεχόμενο υπέρ του CCP έναντι του υλικού που επικρίνει την Κίνα. Τα βίντεο με αφηγήσεις υπέρ της Κίνας, κατά των ΗΠΑ φέρεται να έχουν λάβει προνομιακή μεταχείριση, ενώ εκείνα που αμφισβητούν τις πολιτικές του ΚΚΚ έχουν απονομιμοποιηθεί ή αφαιρεθεί εντελώς.

Υπήρξαν ακόμη και ισχυρισμοί για άμεση παρέμβαση στη δημιουργία περιεχομένου. Για παράδειγμα, ένας λογαριασμός υποδηλώνει ότι το ΚΚΚ κάποτε πρόσφερε ένα ποσό 2.000 $ για να δώσει κίνητρο σε μια ψευδή αφήγηση που κατηγορούσε την πανδημία του COVID-19 σε ελάφια με λευκή ουρά στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τέτοια περιστατικά υπογραμμίζουν όχι μόνο τη λεπτή χειραγώγηση των ψηφιακών πλατφορμών, αλλά μια ενεργή, συντονισμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης με στόχο την αναμόρφωση της κοινής γνώμης. Αυτή η χειραγώγηση, είτε μέσω αμειβόμενων κινήτρων είτε μέσω αλγοριθμικής μεροληψίας, ενέχει σημαντικό κίνδυνο για τον δημοκρατικό λόγο θολώνοντας τα νερά μεταξύ αντικειμενικής ενημέρωσης και προπαγάνδας.

Η ψηφιακή προπαγάνδα του Πεκίνου δεν παραμένει περιορισμένη σε διαδικτυακούς χώρους. Διαχέεται όλο και περισσότερο στις τοπικές κοινότητες και τις εκλογικές διαδικασίες —ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οργανισμοί όπως το Henan International Communication Center (Henan ICC) έχουν εμπλακεί σε προσπάθειες διαμόρφωσης της κοινής γνώμης των ΗΠΑ. Με τουλάχιστον 23 κέντρα σε επίπεδο επαρχίας που φέρονται να λειτουργούν από τα μέσα του 2024, αυτά τα ιδρύματα χρησιμοποιούν πλατφόρμες όπως το X (πρώην Twitter), το Facebook, το Instagram και ακόμη και το YouTube για να δημιουργήσουν προσαρμοσμένα μηνύματα που ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες του ΚΚΚ.

Τέτοιες στοχευμένες εκστρατείες στοχεύουν να επηρεάσουν όχι μόνο το ευρύ κοινό αλλά και βασικές εκλογικές διαδικασίες. Υπήρξαν τεκμηριωμένες περιπτώσεις δικτύων παραπληροφόρησης που συνδέονται με την Κίνα – που συχνά αναφέρονται από παρατσούκλια όπως “Spamouflage” ή “Dragonbridge” – που υποδύονταν ψηφοφόρους των ΗΠΑ και διανέμουν παραποιημένο περιεχόμενο πριν από τις εκλογές. Οι επιπτώσεις αυτών των προσπαθειών είναι βαθιές: εάν δεν ελεγχθούν, έχουν τη δυνατότητα να στρεβλώσουν τη δημοκρατική διαδικασία ενισχύοντας διχαστικές αφηγήσεις και υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη στα νόμιμα εκλογικά αποτελέσματα.

Οι επεκτατικές επιχειρήσεις προπαγάνδας της Κίνας έχουν σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια γεωπολιτική. Κατακτώντας την τέχνη της ψηφιακής πειθούς, η Κίνα δεν διαδίδει απλώς τις απόψεις της. Αντιμετωπίζει στρατηγικά την κριτική και αναδιαμορφώνει το αφηγηματικό τοπίο. Αυτή η επιθετική στάση έχει σαφείς επιπτώσεις για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, καθώς και για τα συμφέροντα των παραδοσιακών δυτικών συμμάχων.

Σε μια εποχή όπου ο πόλεμος πληροφοριών διεξάγεται όλο και περισσότερο στο Διαδίκτυο, οι προσπάθειες της Κίνας να ελέγξει τις ψηφιακές αφηγήσεις αντιπροσωπεύουν μια μορφή ήπιας δύναμης που θα μπορούσε να κλίνει την ισορροπία της διεθνούς επιρροής. Με αλγόριθμους και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσονται για την καταστολή της διαφωνίας και την προώθηση αφηγήσεων που έχουν εγκριθεί από το κράτος, το Πεκίνο ουσιαστικά στήνει ένα ψηφιακό εμπόδιο ενάντια στην ανοιχτή συζήτηση – μια σύγχρονη επανάληψη του αποκλεισμού πληροφοριών της εποχής του Ψυχρού Πολέμου. Τέτοιοι ελιγμοί όχι μόνο υπονομεύουν την παγκόσμια ελευθερία της έκφρασης, αλλά και απειλούν τις θεμελιώδεις δημοκρατικές αρχές πάνω στις οποίες οικοδομούνται οι ελεύθερες κοινωνίες.

Είναι βαθιά ειρωνικό ότι ένα καθεστώς που επενδύει πολλά σε τεχνολογία αιχμής για οικονομική και στρατιωτική πρόοδο, ενορχηστρώνει ταυτόχρονα μια από τις πιο εκτεταμένες εκστρατείες λογοκρισίας στην ιστορία. Η εξάρτηση του ΚΚΚ στην προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη για το φιλτράρισμα και τον χειρισμό πληροφοριών είναι εμβληματική μιας ευρύτερης αντίφασης. Από τη μία πλευρά, η Κίνα φημίζεται για την ταχεία τεχνολογική της πρόοδο. από την άλλη, είναι διαβόητο για την καταστολή των αντίθετων φωνών και την επανεγγραφή της ιστορίας για να ταιριάζει με τη γραμμή του κόμματος.

Αυτή η δυαδικότητα δεν χάνεται στους επικριτές παγκοσμίως, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι τέτοιες πρακτικές είναι αντίθετες με τις αξίες της διαφάνειας και της λογοδοσίας. Σε μια κοινωνία όπου η πληροφόρηση είναι δύναμη, η συστηματική διαστρέβλωση της αλήθειας όχι μόνο καταπνίγει την καινοτομία αλλά δημιουργεί επίσης ένα περιβάλλον όπου οι πολίτες δεν είναι εξοπλισμένοι για να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για το μέλλον τους. Η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της προπαγάνδας, που διευκολύνεται από τα σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, αντιπροσωπεύει επομένως μια σοβαρή απειλή για τον ίδιο τον ιστό των ανοιχτών και δημοκρατικών κοινωνιών.

Δεδομένων των βαθιών επιπτώσεων των στρατηγικών ψηφιακής προπαγάνδας του Πεκίνου, υπάρχει επείγουσα ανάγκη για αυξημένη επαγρύπνηση και προληπτικά μέτρα. Οι κυβερνήσεις, οι εταιρείες τεχνολογίας και η κοινωνία των πολιτών πρέπει να συνεργαστούν για να αποκαλύψουν και να αντιμετωπίσουν αυτές τις εκστρατείες. Η διαφάνεια στις αλγοριθμικές διαδικασίες, η αυστηρότερη ρύθμιση του περιεχομένου που χρηματοδοτείται από το κράτος και η ισχυρή υποστήριξη της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας είναι όλα απαραίτητα βήματα για τη διασφάλιση της ακεραιότητας του δημόσιου λόγου.

Καθώς ο κόσμος γίνεται ολοένα και πιο διασυνδεδεμένος, το διακύβευμα δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερο. Η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της προπαγάνδας όχι μόνο θέτει σε κίνδυνο την ακεραιότητα της ψηφιακής επικοινωνίας, αλλά θέτει επίσης μια άμεση πρόκληση για τις βασικές αξίες των ανοιχτών κοινωνιών. Στη μάχη για την αλήθεια στην ψηφιακή εποχή, η ανάγκη για επαγρύπνηση, διαφάνεια και υπευθυνότητα είναι πρωταρχικής σημασίας. Η αποτυχία αντιμετώπισης αυτών των προκλήσεων θα μπορούσε κάλλιστα να οδηγήσει τον κόσμο σε μια εποχή όπου το ψηφιακό σιδηρούν παραπέτασμα συσκοτίζει όχι μόνο τα γεγονότα αλλά και την ίδια την ουσία της δημοκρατικής ελευθερίας.

Είναι ένα κάλεσμα για δράση για τις κυβερνήσεις, τις εταιρείες τεχνολογίας και τα άτομα εξίσου: αντισταθείτε στην καταπάτηση της αυταρχικής προπαγάνδας και υπερασπιστείτε το δικαίωμα στην αφιλτράριστη πληροφόρηση—ένα δικαίωμα που είναι απαραίτητο για κάθε ζωντανή, δημοκρατική κοινωνία.