Σε προχωρημένη φάση βρίσκονται οι προετοιμασίες για τη συμμετοχή τηςΕλλάδας στη Διεθνή Δύναμη Σταθεροποίησης στη Γάζα (International Stabilization Force), κίνηση η οποία κρίνεται απαραίτητη προκειμένου η Αθήνα να δώσει και στο πεδίο σήμα για την απόφασή της να εμπλακεί ενεργά στην επίλυση των κρίσεων στην περιοχή της.

Σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, έχει αποφασιστεί η συμμετοχή με δύναμη επιπέδου τάγματος μειωμένης σύνθεσης, με περίπου 100-150 άνδρες. Αν και αρχικά είχε συμφωνηθεί η ελληνική αποστολή στη Γάζα να είναι αποκλειστικά για υποστήριξη, δηλαδή με στοιχεία του Υγειονομικού Σώματος και του Μηχανικού, τελικώς θα περιλαμβάνονται και δυνάμεις που θα έχουν αποκλειστικό σκοπό την παροχή ασφαλείας.

Το τμήμα ασφαλείας, δηλαδή τα μάχιμα τμήματα του ελληνικού στρατού, θα βρεθούν στο Ισραήλ και στη Γάζα προκειμένου να συνοδεύσουν το Υγειονομικό και το Μηχανικό, το οποίο θα συνεισφέρει και με μηχανήματα, προφανώς για τις απαραίτητες εργασίες εντός της Γάζας. Τα μάχιμα τμήματα των Ενόπλων Δυνάμεων θα κινούνται στη Γάζα με τροχοφόρα τεθωρακισμένα οχήματα αναγνώρισης του Στρατού Ξηράς, κατά πάσα πιθανότητα με Μ-1117.

Oπως είναι απολύτως λογικό, η ανάπτυξη μιας τέτοιας δύναμης απαιτεί και την παρουσία επιτελών, οι οποίοι θα βρίσκονται επί μονίμου βάσεως στο στρατηγείο της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης. Υπενθυμίζεται ότι ήδη δραστηριοποιούνται δύο αξιωματικοί, που έχουν αποσπαστεί στο αρχηγείο του πολιτικοστρατιωτικού κέντρου συντονισμού (Civil Military Coordination Center-CMCC) στο Κιριάτ Γκατ του νότιου Ισραήλ, υπό την ηγεσία των Αμερικανών.

Στις γραμμές των IDF – Με βάση τις μέχρι σήμερα πληροφορίες, η ελληνική δύναμη θα εδρεύει στην περίμετρο ασφαλείας που έχουν δημιουργήσει γύρω από τη Γάζα οι δυνάμεις άμυνας του Ισραήλ (IDF).

Μοντέλο Αφγανιστάν

Την ηγεσία της αποστολής έχουν αναλάβει και επισήμως οι Αμερικανοί (η κεντρική διοίκηση, CENTCOM), ωστόσο καίριο ρόλο θα έχουν οι Αιγύπτιοι και –φυσικά– οι Ισραηλινοί. Αν και διακηρυγμένος στόχος είναι ο αριθμός των δυνάμεων που θα αναπτυχθούν στη Γάζα να αγγίξει τους 20.000 ενστόλους, προς το παρόν φαίνεται ότι προκρίνεται να υπάρχει ένας πυρήνας περίπου 8.000 ανδρών, στους οποίους θα περιλαμβάνονται και τα στελέχη των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Η οργάνωση της δομής και του επιχειρησιακού μοντέλου που θα χρησιμοποιηθεί για τη συγκρότηση της ISF στο έδαφος έχει αρκετά κοινά χαρακτηριστικά με τη διεθνή δύναμη που είχε αναπτυχθεί στο Αφγανιστάν το 2001, με τη διαφορά βεβαίως του μεγέθους, καθώς η Διεθνής Δύναμη Αρωγής Ασφαλείας (ISAF) είχε φτάσει στο απόγειό της να απαρτίζεται από 180.000 άνδρες, σε μια χώρα τεράστια και με κανένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό σε σύγκριση με τη Γάζα.

Η Ελλάδα είχε τότε συγκροτήσει το Τάγμα Ειδικής Συγκρότησης Αφγανιστάν (ΤΕΣΑΦ), το οποίο με διάφορες μορφές επιχείρησε για σχεδόν μια δεκαετία (2002-2012) στη μεγάλη ασιατική χώρα. Αξίζει να σημειωθεί ότι ήδη η Αθήνα έχει ανεπτυγμένη την Ελληνική Δύναμη Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), μαζί με πυροβολαρχία των κινητών αντιαεροπορικών συστημάτων μεγάλου βεληνεκούς τύπου Patriot. Ωστόσο, η μορφή της αποστολής στη Σαουδική Αραβία δεν έχει καμία σχέση με την αποστολή που θα αναλάβει η ελληνική δύναμη στη Γάζα. Ως εκ τούτου, η εμπειρία της ΤΕΣΑΦ αποτελεί μοντέλο για την οργάνωση της ελληνικής δύναμης που θα ενταχθεί στην ISF, φυσικά με προσαρμογή στην αντιμετώπιση των απειλών του 2026, οι οποίες είναι πολύ διαφορετικής φύσης.

Υπενθυμίζεται ότι η δύναμη ISF προβλέπεται από το ψήφισμα ΟΗΕ 2803 του 2025 (17 Νοεμβρίου 2025) και η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες που υποστήριξαν την αμερικανική πρόταση στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, μάλιστα εξασφαλίζοντας –τότε– τις ευχαριστίες της Ουάσιγκτον. Η απόφαση της Αθήνας να κάνει το συγκεκριμένο βήμα, ξεπερνώντας αρκετές ενστάσεις που υπήρχαν για την ανάπτυξη Ελλήνων στρατιωτικών σε μια περιοχή υψηλής επικινδυνότητας, πέρα από την προφανή ανάγκη που εξυπηρετεί, δηλαδή η Ελλάδα να είναι παρούσα στην περιοχή, ελήφθη έπειτα από πολύ εντατικές διαβουλεύσεις με τους εταίρους της και πιο συγκεκριμένα τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Η συγκεκριμένη απόφαση είναι, μεταξύ άλλων, ένας από τους λόγους που η Αθήνα αμφιταλαντεύτηκε το προηγούμενο χρονικό διάστημα περί του αν –και κυρίως πώς– θα μπορούσε η Ελλάδα να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

Η Ινδονησία είναι η πρώτη χώρα που πρόσφατα έκανε γνωστό ότι μπορεί να θέσει στη διάθεση της ISF μέχρι και 8.000 άνδρες, ενώ θα συμμετάσχει και η Αίγυπτος. Ενδιαφέρον έχουν δείξει και άλλες χώρες της περιοχής, όπως η Ιταλία από την Ε.Ε., αλλά και η Τουρκία, για τη συμμετοχή της οποίας υπενθυμίζεται ότι αρχικά αντιδρούσε το Ισραήλ. Φαίνεται πάντως ότι στην ISF θα συμμετάσχει κανονικά και η Τουρκία, δίχως –και σε αυτή την περίπτωση– να είναι σαφές το μέγεθος της δύναμης και η φύση της αποστολής της.

kathimerini.gr

Παναγιώτης Παύλος

ΟΣΛΟ, Νορβηγία — 13 Φεβρουαρίου 2026

Ολοκληρώθηκε την περασμένη Πέμπτη στο Όσλο το Oslo Energy Forum 2026 με θέμα: «Ενέργεια και ασφάλεια σε αβέβαιους καιρούς – Μια νέα παγκόσμια τάξη;», στο ιστορικό χώρο του Holmenkollen, όπου η διεθνής κοινότητα συζήτησε τις προκλήσεις και τις προοπτικές της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης. Ο πρώην Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα, Geoffrey R. Pyatt, και πλέον Ανώτερος Διευθυντής του Τμήματος Ενέργειας και Κρίσιμων Ορυκτών στη McLarty Associates, ξεχώρισε με τις παρεμβάσεις του για τη στρατηγική σημασία των κρίσιμων ορυκτών, τη διατλαντική συνεργασία, την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική διάσταση της ενεργειακής κρίσης.

Αναφερόμενος στη μακροχρόνια συνεργασία ΗΠΑ–Νορβηγίας, ο κ. Pyatt τόνισε:

«Πριν από τέσσερα χρόνια, όταν η Ρωσία άρχισε να περιορίζει τις παραδόσεις φυσικού αερίου προς την Ευρώπη στο πλαίσιο μιας υβριδικής στρατηγικής για την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία, ο νορβηγικός αγωγός φυσικού αερίου και το αμερικανικό LNG ήρθαν να διασώσουν την κατάσταση. Αργότερα, είχα την τιμή να συνσυντονίσω, μαζί με τον Υπουργό Πετρελαίου και Ενέργειας Terje Aasland, τον Διάλογο ΗΠΑ–Νορβηγίας για την Ενέργεια και το Κλίμα, εμβαθύνοντας τη συνεργασία στην ενεργειακή ασφάλεια, τις αλυσίδες εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών και τη στήριξη στην Ουκρανία. Σε αυτό το πλαίσιο ήταν μεγάλη χαρά να συμμετάσχω στο Oslo Energy Forum αυτή την εβδομάδα».

Ο κ. Pyatt συμμετείχε στα πάνελ: «Ο ρόλος των κρίσιμων ορυκτών και υλικών» μαζί με τον Landon Derentz, Αντιπρόεδρο Ενέργειας και Υποδομών στο Atlantic Council, και τον Eivind Kallevik, Πρόεδρο και Διευθύνοντα Σύμβουλο της Norsk Hydro, και «Προκλήσεις για τη Βιομηχανία Ενέργειας» με τον Jason Bordoff, Ιδρυτικό Διευθυντή του CGEP (Κέντρο για την Παγκόσμια Ενεργειακή Πολιτική) του Πανεπιστημίου Columbia, και τον Vijay Swarup, πρώην Ανώτερο Διευθυντή Στρατηγικής για το Κλίμα και την Τεχνολογία.

Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν στην ανθεκτικότητα των αλυσίδων εφοδιασμού κρίσιμων ορυκτών, στη στρατηγική αυτονομία σε υλικά όπως το αλουμίνιο, και στον ρόλο της ενεργειακής πολιτικής για τη βιομηχανική ανθεκτικότητα. Ένα από τα βασικά συμπεράσματα ήταν ότι η μετάβαση από τη φιλοδοξία στην εκτέλεση απαιτεί ευθυγράμμιση της ενεργειακής πολιτικής, της βιομηχανικής στρατηγικής και της πολιτικής ανακύκλωσης. Η ανθεκτικότητα στην παραγωγή αλουμινίου έχει δύο διαστάσεις: βραχυπρόθεσμα, η ενίσχυση της ανακύκλωσης εντός της περιοχής ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού και μειώνει την κατανάλωση ενέργειας· μακροπρόθεσμα, η στρατηγική αυτονομία εξαρτάται από τη διαθεσιμότητα ανταγωνιστικής και αξιόπιστης ενέργειας.

Ο Πρέσβης Pyatt αναφέρθηκε επίσης στις γεωπολιτικές προκλήσεις, τονίζοντας τη σημασία της στήριξης της Ουκρανίας καθώς η Ρωσία συνεχίζει να πλήττει ενεργειακές υποδομές της χώρας:

«Ήταν σημαντικές οι παρατηρήσεις του (Νορβηγού) Υπουργού Εξωτερικών Espen Barth Eide σχετικά με τις επιθέσεις του Κρεμλίνου σε ενεργειακές υποδομές. Είναι κρίσιμο για όλους μας να διατηρήσουμε τη στήριξη στον ενεργειακό τομέα, ενώ προωθούμε την άμεση εκεχειρία που έχουν ζητήσει η Ουκρανία, οι ΗΠΑ, η Νορβηγία και η ΕΕ. Αξίζουν συγχαρητήρια στο νορβηγικό Υπουργείο Εξωτερικών για την ισχυρή ηγεσία στην ομάδα στήριξης του ενεργειακού τομέα G7+ και τη σταθερή εστίαση στη διάσταση της ενέργειας κατά την απάντηση του NATO στην πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή».

Με την εμπειρία του ως Αναπληρωτής Υπουργός στο Γραφείο Ενεργειακών Πόρων των ΗΠΑ, ο Τζέφρι Πάιατ ανέλυσε τις αδυναμίες των αλυσίδων εφοδιασμού, τον ρόλο των κρίσιμων ορυκτών και τη στρατηγική σημασία της Αρκτικής και της Γροιλανδίας για την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Η παρουσία του κ. Pyatt υπογράμμισε τη στενή συνεργασία ΗΠΑ–Νορβηγίας, η οποία ενισχύεται από την κοινή δήλωση των δύο χωρών, κατά το 2023, για ασφαλείς και βιώσιμες αλυσίδες εφοδιασμού και καθαρές τεχνολογίες. Καθ’ όλη τη διάρκεια του φόρουμ στο Όσλο, οι συζητήσεις ανέδειξαν την ενεργειακή μετάβαση ως ευκαιρία και πρόκληση ταυτόχρονα για την Ευρώπη και την παγκόσμια κοινότητα.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του ο Αμερικανός Πρέσβης επεσήμανε ότι η ενεργειακή μετάβαση και η ασφάλεια των κρίσιμων ορυκτών δεν είναι μόνο οικονομικής φύσης ζητήματα, αλλά και κεντρικοί παράγοντες γεωπολιτικής σταθερότητας.

Το Oslo Energy Forum 2026 επιβεβαίωσε τη σημασία του ως διεθνές γεγονός υψηλού επιπέδου, με συμμετοχή προσωπικοτήτων όπως ο Πρωθυπουργός της Νορβηγίας Jonas Gahr Støre, ο Υπουργός Εξωτερικών Espen Barth Eide, ο Αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων Eirik Kristoffersen, ο επικεφαλής του Νορβηγικού Ταμείου Πετρελαίου Nicolai Tangen, ο πρώην πρέσβης της Νορβηγίας στην Αθήνα Frode Øyvind Andersen, ο Παγκόσμιος Διευθυντής του Τμήματος Ενέργειας και Εξορυκτικών Βιομηχανιών της World Bank Δημήτριος Παπαθανασίου, καθώς και πρεσβευτές από πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας. Η παρουσία τους επισφράγισε τη στρατηγική σημασία του φόρουμ για την Ευρώπη, το NATO και τη διεθνή ενεργειακή κοινότητα.

Οι παρεμβάσεις του Πρέσβη Pyatt, μαζί με τις υψηλού επιπέδου συζητήσεις και τα μηνύματα συνεργασίας, επισφράγισαν τον καίριο ρόλο των κρίσιμων ορυκτών, της στρατηγικής αυτονομίας και της συνεργασίας ΗΠΑ–Νορβηγίας στη νέα παγκόσμια ενεργειακή τάξη.

Ο Geoffrey Pyatt με τον Παναγιώτη Παύλο.

Ένα επεισόδιο που η Λευκωσία αντιμετωπίζει ως σοβαρό πολιτικό ατόπημα, με ευρύτερες προεκτάσεις, φέρνει στο προσκήνιο δημοσίευμα του Κώστα Βενιζέλου στη Hellas Journal. Κλιμάκιο των ΗΠΑ φέρεται να προχώρησε σε επιθεώρηση του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου στα κατεχόμενα, με επίσημη αιτιολόγηση «την ασφάλεια των Αμερικανών πολιτών». Η επίσκεψη, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, κρατήθηκε αρχικά μυστική και έγινε γνωστή έπειτα από διαρροές από την κατοχική πλευρά, οι οποίες συνοδεύτηκαν και από υπερβολές.

Η ουσία, όμως, δεν βρίσκεται στις υπερβολές των κατεχομένων, αλλά στην ίδια την ενέργεια. Σε έναν χώρο που λειτουργεί εκτός διεθνούς νομιμότητας, με διοίκηση υποτελή στην Τουρκία, η παρουσία και ο “έλεγχος” αμερικανικού κλιμακίου δημιουργούν εικόνα έμμεσης αναγνώρισης «κανονικότητας». Και αυτό είναι το πιο πολιτικά τοξικό μήνυμα.

Η “δικαιολογία” της Πρεσβείας και το κρίσιμο λεκτικό

Μετά τη δημοσιοποίηση της υπόθεσης, η αμερικανική πρεσβεία στη Λευκωσία εμφανίστηκε να δίνει διευκρινίσεις. Υπενθύμισε ότι η ταξιδιωτική οδηγία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλεί τους πολίτες των ΗΠΑ να ταξιδεύουν μέσω των νόμιμων αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου. Ωστόσο, “επειδή κάποιοι Αμερικανοί χρησιμοποιούν και την Τύμπου”, κρίθηκε –όπως ειπώθηκε– αναγκαίος ένας έλεγχος «για προληπτικούς λόγους» και «ως ύψιστη προτεραιότητα» για την προστασία των πολιτών τους.

Εκεί βρίσκεται και το δεύτερο κρίσιμο σκέλος. Στη σχετική τοποθέτηση αποτυπώνεται η διατύπωση περί «περιοχής που διοικείται από τους Τουρκοκύπριους». Για τη Λευκωσία (και για κάθε ανάγνωση που πατά στη διεθνή πραγματικότητα της κατοχής), αυτή η γλώσσα θολώνει σκόπιμα την εικόνα. Τα κατεχόμενα δεν είναι “διοικούμενη από Τουρκοκύπριους περιοχή”, αλλά έδαφος υπό τουρκικό στρατιωτικό έλεγχο, με κατοχικό καθεστώς και υποτελή διοίκηση. Όταν μια πρεσβεία μεγάλης δύναμης υιοθετεί τέτοια διατύπωση, δεν είναι λεπτομέρεια· είναι πολιτικό σήμα.

Γιατί το αεροδρόμιο είναι παράνομο και τι σημαίνει αυτό πρακτικά

Το ρεπορτάζ υπενθυμίζει ότι λόγω της παρανομίας της Τύμπου δεν γίνονται απευθείας διεθνείς πτήσεις. Τα αεροσκάφη “σπάνε” τη διαδρομή μέσω Τουρκίας και αλλάζουν κωδικό για να προσγειωθούν στα κατεχόμενα. Ουσιαστικά, πρόκειται για λειτουργία που προϋποθέτει ένα αναγνωρισμένο κράτος – κάτι που στα κατεχόμενα δεν υφίσταται.

Στο ίδιο πλαίσιο, υπενθυμίζεται ότι ακόμη και στις κατά καιρούς συζητήσεις ΜΟΕ, είχε τεθεί ιδέα προσωρινής υπαγωγής του αεροδρομίου σε διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών. Δηλαδή: ακόμη και οι πιο “δημιουργικές” φόρμουλες που συζητήθηκαν, είχαν ως βάση ότι το σημερινό καθεστώς λειτουργίας είναι εκτός πλαισίου.

Οι αιχμές: ελληνοκυπριακές περιουσίες και αναφορές για αγνοούμενους

Η υπόθεση, πέρα από τη διπλωματική πτυχή, “πατά” και σε βαριά πολιτική μνήμη. Κατά το δημοσίευμα, το αεροδρόμιο είναι κτισμένο σε ελληνοκυπριακές περιουσίες, ενώ έχουν καταγραφεί στο παρελθόν πληροφορίες για ύπαρξη θαμμένων αγνοουμένων στην ευρύτερη περιοχή (με αναφορές ακόμη και για σημεία δίπλα ή και εντός του χώρου). Ανεξάρτητα από το πού ακριβώς επιβεβαιώνεται τι, το γεγονός ότι τέτοιες αναφορές επιστρέφουν στο δημόσιο πεδίο μαζί με “ελέγχους” ξένων κλιμακίων, ανεβάζει τη θερμοκρασία.

Η “σύνδεση” που αλλάζει τον φακό: Από τον έλεγχο ασφαλείας, στην υπόνοια επιχειρησιακού κόμβου

Εδώ μπαίνει στην εξίσωση το παλιότερο ρεπορτάζ από το Geopolitico.gr (9/12/2025), ότι CIA και ΜΙΤ επεξεργάζονται σχέδιο δημιουργίας μυστικής αεροπορικής βάσης στα κατεχόμενα, για επιχειρήσεις παρακολούθησης στη Μέση Ανατολή, με «χαμηλής ορατότητας» αποστολές και χρήση μεταγωγικών τύπου C-130 μέσω ενδιάμεσων προμηθευτών.

Αποκάλυψη του Intelligence Online: CIA και ΜΙΤ σχεδιάζουν μυστική αεροπορική βάση στα κατεχόμενα – «Αθόρυβες» επιχειρήσεις με μεταγωγικά C-130

Αυτό το δεύτερο σκέλος, αν ισχύει, εξηγεί γιατί κάθε κίνηση γύρω από την Τύμπου αντιμετωπίζεται πλέον με καχυποψία. Διότι τότε ο “έλεγχος ασφαλείας” δεν είναι μια αδέξια προξενική ρουτίνα για «ξεροκέφαλους ταξιδιώτες», αλλά πιθανός κρίκος σε μια αλυσίδα σταδιακής πρακτικής εμπλοκής των ΗΠΑ σε υποδομή που βρίσκεται στο κέντρο της τουρκικής κατοχικής αρχιτεκτονικής.

Με απλά λόγια, όταν στην αγορά κυκλοφορεί ήδη σενάριο “κόμβου πληροφοριών και επιχειρήσεων” στα κατεχόμενα, κάθε επίσκεψη αμερικανικού κλιμακίου στην Τύμπου –όσο κι αν βαφτίζεται “προληπτική”– διαβάζεται ως μέρος μιας γκρίζας πολιτικής που σπρώχνει τα όρια.

Το πολιτικό συμπέρασμα: Η ουσία δεν είναι η ασφάλεια, είναι η νομιμοποίηση της παρανομίας

Αυτό που περιγράφει ο Βενιζέλος ως «αμερικανιά» συμπυκνώνεται σε μία φράση. Δεν δικαιολογείται επίκληση “ασφάλειας πολιτών” όταν η ίδια η πράξη παράγει πολιτικό αποτέλεσμα υπέρ της κατοχικής πραγματικότητας. Η “ασφάλεια” γίνεται πρόσχημα για μια παρέκκλιση που, στην πράξη, ρίχνει νερό στον μύλο της Άγκυρας, ότι η Τύμπου λειτουργεί ως “κανονικό” αεροδρόμιο και τα κατεχόμενα ως “κανονική” διοικητική οντότητα.

Και αυτό, ειδικά σε μια περίοδο που η Ανατολική Μεσόγειος είναι γεωπολιτικά φορτισμένη, δεν περνά ως τεχνική λεπτομέρεια. Περνά ως μήνυμα.