Απόψεις

GeoEurope: Οι στρατιωτικές δαπάνες της Δύσης και η βοήθεια στην Ουκρανία

Επανέρχεται η τάση, διαδεδομένη κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, να διογκώνονται οι στρατιωτικές δαπάνες της Μόσχας για να δικαιολογηθούν οι υψηλές στρατιωτικές δαπάνες της Δύσης.

Δημοσιεύτηκε στις

8 Μαΐου 2025 στις 10:00

από τον

ΧΑΚ

Σύμφωνα με την έκθεση «Ukraine Aid: How Europe Can Replace US Support» που δημοσιεύτηκε από το Γερμανικό Ινστιτούτο του Κιέλου, η Ευρώπη συνολικά έχει διαθέσει 132 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ουκρανία τα τελευταία τρία χρόνια (70 δισεκατομμύρια ευρώ σε οικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια και 62 δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια), σε σύγκριση με 114 δισεκατομμύρια ευρώ από τις ΗΠΑ (64 δισεκατομμύρια ευρώ σε όπλα και 50 δισεκατομμύρια ευρώ σε οικονομική και ανθρωπιστική βοήθεια).

Επομένως, αυτό απέχει πολύ από τα 350 δισεκατομμύρια δολάρια που ανακοίνωσε ο Τραμπ, ως αμερικανική βοήθεια και τα 500 δισεκατομμύρια δολάρια που επιδιώκουν να λάβουν οι ΗΠΑ, ως αποζημίωση για την εκμετάλλευση των ορυκτών πόρων της Ουκρανίας.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η στρατιωτική βοήθεια κατανέμεται σε τρεις κατηγορίες: ΝΑΤΟ, Ευρωπαϊκή Ένωση και μεμονωμένα κράτη.

Εντός της ΕΕ, η Εσθονία και η Δανία είναι οι χώρες που έχουν διαθέσει περισσότερο από το 2,5% της βοήθειας στην Ουκρανία. Αντίθετα, οικονομικές δυνάμεις όπως η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες ξόδεψαν λιγότερο από το 0,2% του ετήσιου ΑΕΠ τους. Ο Economist σημείωσε ότι η Λετονία και η Λιθουανία συνεισέφεραν το 2% του προ του 2022 ΑΕΠ τους.

Οι συνεισφορές στην Ουκρανία από τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ισπανία ανέρχονται σε περίπου 0,1% του ΑΕΠ. Σε απόλυτους αριθμούς, η Γερμανία ήταν ο μεγαλύτερος χορηγός της Ευρώπης, με συνολική συνεισφορά 17 δισ. ευρώ, ακολουθούμενη από το Ηνωμένο Βασίλειο με 15 δισ. ευρώ και τη Δανία με 8 δισ. ευρώ.

Στις 11 Φεβρουαρίου, διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες ανακοίνωσαν ότι οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ παρείχαν στην Ουκρανία στρατιωτική βοήθεια 51 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2024, υπερβαίνοντας κατά πολύ τα 40 δισεκατομμύρια ευρώ που είχαν δεσμευτεί στη σύνοδο κορυφής της Ουάσιγκτον, με το 60% αυτών των προμηθειών να προέρχονται από ευρωπαίους συμμάχους.

Το ερώτημα που τίθεται είναι το τι θα πρέπει να γίνει αν οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να αντικαταστήσουν τη βοήθεια που παρέχουν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία.

Η οικονομική πρόκληση της αντικατάστασης της βοήθειας των ΗΠΑ είναι περιορισμένη. Επί του παρόντος, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δαπανούν μόλις το 0,1% του ετήσιου ΑΕΠ τους για διμερή βοήθεια προς την Ουκρανία.

Για την αντικατάσταση των ροών βοήθειας των ΗΠΑ και τη διατήρηση της συνολικής στήριξης στο ίδιο επίπεδο, η Ευρώπη χρειάζεται να διπλασιάσει την ετήσια στήριξή της σε ένα μέσο επίπεδο 0,21% του ΑΕΠ. Αυτό είναι λιγότερο από το μισό από αυτό που κάνουν ήδη η Δανία και οι χώρες της Βαλτικής και σε επίπεδο αυτού που κάνουν η Πολωνία και η Ολλανδία. Δηλαδή, η Ευρώπη στο σύνολό της θα πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμα της Σκανδιναβίας ή της Πολωνίας.

Σε απόλυτες τιμές, οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ θα είναι καθοριστικά. Για να αντικαταστήσει τη βοήθεια των ΗΠΑ και να φτάσει στο 0,21% του ΑΕΠ, η Ευρώπη στο σύνολό της πρέπει να αυξήσει τη ροή της ετήσιας βοήθειας από 44 δισ. € ετησίως επί του παρόντος, σε 82 δισ. € ετησίως. Οι μεγαλύτεροι χορηγοί για αυτήν την προσπάθεια θα είναι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα οποία θα πρέπει να αυξήσουν την ετήσια υποστήριξή τους από 16 δισ. ευρώ επί του παρόντος, σε 36 δισ. ευρώ ετησίως.

Ακολουθούν η Γερμανία (από 6 δισ. ευρώ επί του παρόντος σε τουλάχιστον 9 δισ. ευρώ ετησίως), μετά το Ηνωμένο Βασίλειο (από 5 σε 6,5 δισ. ευρώ ετησίως), μετά η Γαλλία (από μόλις 1,5 δισ. ευρώ σε 6 δισ. ευρώ ετησίως), η Ιταλία (από μόλις 0,8 δισ. ευρώ επί του παρόντος σε 4,5 δισ. ευρώ) και η Ισπανία (από μόλις 0,5 δισ. ευρώ το χρόνο σε 3 δις. ευρώ). Όλοι οι υπόλοιποι ευρωπαίοι χορηγοί θα πρέπει να μετακινηθούν από 14 δισ. ευρώ στα 16,5 δισ. ευρώ ετησίως.

Το αν θα προσφερθούν οικονομικά κίνητρα για αυτού του είδους τις αυξήσεις, μένει να διευκρινιστεί. Ωστόσο, εκτιμάται ότι ούτε η παροχή τέτοιων κινήτρων μπορεί να είναι αρκετή για να πειστούν κάποιες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Η ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ IISS

Τις τελευταίες ημέρες, διάφορα διεθνή μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των Financial Times, Associated Press, Politico, ανέφεραν την είδηση ότι οι στρατιωτικές δαπάνες της Ρωσίας το 2024 ήταν υψηλότερες από τις συνολικές δαπάνες της υπόλοιπης Ευρώπης. Αυτή η είδηση βασίστηκε σε μελέτη του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS) στις 12 Φεβρουαρίου.

Η μελέτη του IISS ξεκινά με τις ρωσικές στρατιωτικές δαπάνες το 2024 σε ρούβλια και τις μετατρέπει σε δολάρια με τις τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες, καταλήγοντας σε δαπάνες 145,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων (6,7% του ΑΕΠ). Δεδομένου ότι οι τιμές στη Ρωσία για τα ίδια προϊόντα είναι χαμηλότερες από τις τιμές στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα 145,9 δισεκατομμύρια δολάρια αξίζουν πολύ περισσότερο στη Ρωσία από ό,τι στις ΗΠΑ όσον αφορά την αγοραστική δύναμη. Για να παρακάμψει αυτό το πρόβλημα, ακολουθώντας τη διεθνή πρακτική, το IISS υπολογίζει επίσης τις ρωσικές δαπάνες χρησιμοποιώντας όχι τις τρέχουσες συναλλαγματικές ισοτιμίες, αλλά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες της «ισοτιμίας αγοραστικής δύναμης» (PPP), οι οποίες εξισώνουν τις τιμές μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών. Έτσι, το IISS καταλήγει στο συμπέρασμα ότι για τη Ρωσία σε «ισοτιμία αγοραστικής δύναμης», οι συνολικές στρατιωτικές δαπάνες το 2024 θα έφταναν τα 461,6 δισεκατομμύρια «διεθνή δολάρια», προσθέτοντας ότι αυτό είναι «κοντά στο σύνολο των ευρωπαϊκών δαπανών». Αυτό το ποσό των 461,6 δισεκατομμυρίων συγκρίθηκε από τα μέσα ενημέρωσης με αυτό των συνολικών δαπανών άλλων ευρωπαϊκών χωρών, που υπολογίζεται από το ίδιο IISS σε 457,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Εξ ου και η θέση ότι οι ρωσικές δαπάνες ήταν ελαφρώς υψηλότερες από τις ευρωπαϊκές.

Σύμφωνα με το ιταλικό OCPI, αυτή η σύγκριση περιέχει δύο σφάλματα. Πρώτον, η μελέτη IISS παρουσιάζει δύο ορισμούς των στρατιωτικών δαπανών: Ο πρώτος είναι αυτός του ΝΑΤΟ («αμυντικές δαπάνες» στη μελέτη) και είναι ο ευρύτερος ορισμός. Τα 461,6 δισεκατομμύρια που αναφέρθηκαν παραπάνω για τη Ρωσία αναφέρονται σε αυτόν τον ορισμό. Ο δεύτερος («προϋπολογισμός άμυνας» στη μελέτη) είναι στενότερος: τα 457,3 δισεκατομμύρια ευρωπαϊκά αντιστοιχούν σε αυτόν τον δεύτερο ορισμό.

Ουσιαστικά, τα μέσα ενημέρωσης έχουν συγκρίνει δύο ορισμούς που δεν είναι όμοιοι. Εάν χρησιμοποιούταν ο ορισμός του ΝΑΤΟ και για την Ευρώπη, οι ευρωπαϊκές δαπάνες θα αυξάνονταν στα 493,1 δισεκατομμύρια (1,9% του ΑΕΠ), τριάντα δισεκατομμύρια πάνω από τις ρωσικές δαπάνες.

Το δεύτερο σφάλμα που εμφανίζεται στην ίδια μελέτη IISS: ενώ οι ρωσικές δαπάνες αποτιμώνται σε συναλλαγματικές ισοτιμίες PPP («διεθνή δολάρια»), οι ευρωπαϊκές δαπάνες εκφράζονται σε τρέχοντα δολάρια. Αυτό υποτιμά τις ευρωπαϊκές δαπάνες επειδή το επίπεδο τιμών στην Ευρώπη είναι χαμηλότερο από το επίπεδο των ΗΠΑ κατά σημαντικό ποσό, αν και όχι τόσο σημαντικά όσο στην περίπτωση της Ρωσίας. Επομένως, τα δεδομένα για την Ευρώπη θα πρέπει επίσης να μετατραπούν σε συναλλαγματικές ισοτιμίες PPP. Με αυτόν τον τρόπο, οι ευρωπαϊκές στρατιωτικές δαπάνες, σύμφωνα με τον ορισμό του ΝΑΤΟ, ανέρχονται σε 730 δισεκατομμύρια «διεθνή δολάρια» το 2024, ή 58% υψηλότερα από τα 462 δισεκατομμύρια που ξόδεψε η Ρωσία.

Επίσης, χρειάζεται μια διευκρίνηση. Στον όρο «Ευρώπη», το IISS περιλαμβάνει όλες τις χώρες της ηπείρου (εκτός από τη Ρωσία), συμπεριλαμβανομένων των τεσσάρων που δεν είναι ούτε στο ΝΑΤΟ ούτε στην ΕΕ (Σερβία, Βοσνία, Κοσσυφοπέδιο και Ελβετία) και επομένως δεν θα απαιτείται να απαντήσουν στρατιωτικά σε μια ρωσική επίθεση. Εξαιρουμένων αυτών των χωρών, οι στρατιωτικές δαπάνες όλων των κρατών μελών είτε της ΕΕ είτε του ΝΑΤΟ (ή και των δύο) και πάλι, με βάση τον ορισμό του ΝΑΤΟ, ανέρχονται σε 719 δισεκατομμύρια διεθνή δολάρια το 2024, 56% περισσότερες από τις ρωσικές δαπάνες.

Μόνο για τις χώρες της ΕΕ (και επομένως εξαιρουμένων, ειδικότερα, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Τουρκίας και της Νορβηγίας), οι στρατιωτικές δαπάνες ήταν 547,5 δισεκατομμύρια διεθνή δολάρια», ίσο με το 1,95% του ΑΕΠ, ακόμη υψηλότερες από τις ρωσικές κατά 18,6%.

Είναι προφανές ότι αυτά τα στοιχεία διογκώνονται σκόπιμα για να δικαιολογήσουν τον επανεξοπλισμό και την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στις ευρωπαϊκές χώρες.

Όλα αυτά δείχνουν ότι επανέρχεται η τάση, διαδεδομένη κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, να διογκώνονται οι στρατιωτικές δαπάνες της Μόσχας για να δικαιολογηθούν οι υψηλές στρατιωτικές δαπάνες της Δύσης.

Ωστόσο, αυτό δεν θα γίνει ισομερώς μεταξύ των δύο ακτών του Ατλαντικού. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν από την Ευρώπη να δαπανήσει περισσότερα, έως και 5% του ΑΕΠ, όπως η Ουάσιγκτον ξοδεύει 3,3% για την άμυνα. Η κυβέρνηση Τραμπ σκοπεύει να περικόψει τον προϋπολογισμό του Πενταγώνου κατά 50 δισεκατομμύρια, ή 8% ετησίως από το επόμενο οικονομικό έτος, μειώνοντάς τον από περίπου 900 σε περίπου 600 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το τέλος της θητείας του Ντόναλντ Τραμπ.

ΠΗΓΗ: GeoEurope.org

Σχετικά θέματαΗΠΑ Ουκρανία Ρωσία

ΧΑΚ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μηνύματα απελπισίας!

Ο καθηγητής Ιωαννίδης πιθανότατα προσπάθησε, με την ομιλία του, χωρίς προοπτική, να υπενθυμίσει ότι η τελευταία ελπίδα, αν και δύσκολα διακρινόμενη, ωστόσο είναι ακόμη ζωντανή

Δημοσιεύτηκε

46 λεπτά πριν

στις

11 Οκτωβρίου 2026

από τον

Μαρία Δελιβάνη - Νεγρεπόντη

Της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη, Δημοκρατία

==========================================

Ο εορτασμός για τα 150 γενέθλια της «Εστίας» ήταν λαμπερός, όπως της άξιζε.

Οι χαιρετισμοί και οι ομιλίες, στην κορυφαία αυτή εκδήλωση ήταν στο ύψος των περιστάσεων.

Ο λόγος, ωστόσο, που ανασύρω από το σύνολο των εξαιρετικών ομιλιών, αυτήν του καθηγητή Γιάννη Ιωαννίδη, είναι η αμεσότητα του δεσίματός της, με αυτήν του διευθυντή της «Εστίας», σχετικά με το «κεράκι». Αγαπημένη και συνεχής αναφορά του Μανώλη Κωττάκη, σχεδόν σε όλες τις ομιλίες του, που συντηρεί την ελπίδα ότι αυτό δεν θα σβήσει, και ότι θα φωτίσει ξανά, κάποτε στο μέλλον, μέρες δοξασμένες για την πατρίδα μας. Αντιθέτως, στην ομιλία του Γιάννη Ιωαννίδη το «κεράκι» δείχνει μισοσβησμένο, η Ελλάδα οδεύει ακάθεκτη προς ένα σκοτεινό τέλος, και φαίνεται να μην υπάρχει χώρος για ελπίδα ανατροπής της καταστροφής.

Η συνύπαρξη αυτών των δύο κορυφαίων ομιλιών, στα γενέθλια της «Εστίας», δημιουργεί πληθώρα συναισθημάτων, στα οποία υπερέχει, δυστυχώς, η απελπισία. Αλλά, συγχρόνως, υπάρχει και η οργή, τού γιατί δεν αντιδρούμε και γιατί δεν προσπαθούμε να σταματήσουμε αυτή τη ροή της κατρακύλας.

Στο δύσκολο διαγνωστικό άρθρο μου, για το τι ακριβώς μας συμβαίνει, μέσα από τις επιστημονικά εμπεδωμένες διαπιστώσεις του κ. Ιωαννίδη, περί του τέλους μας, αντιμετωπίζω σωρεία ερωτηματικών, που δεν έχουν απαντήσεις. Το γεγονός, εξάλλου, ότι ο Γιάννης Ιωαννίδης, στις συντριπτικές του ανακοινώσεις, για το που οδεύουμε, δεν αφήνει ίχνος αντιπολιτευτικής διάθεσης, καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την κατανόηση για το που πάμε, για το γιατί πάμε και για το πόσο τελειωτικά χαμένοι είμαστε.

Σίγουρα, δεν είναι αυτά που θα θέλαμε να ακούσουμε στα 150 γενέθλια της «Εστίας». Και, ακόμη, στη διαδρομή που επέλεξε ο Γιάννης Ιωαννίδης, δεν φαίνεται να φωτίζει το δρόμο μας το «κεράκι» του Μανώλη Κωττάκη.

Παρά ταύτα, θεωρώ την ομιλία του Γιάννη Ιωαννίδη, ως το πολυτιμότερο δώρο για τα γενέθλια της «Εστίας». Και τούτο, επειδή καλπάζουμε ακάθεκτα προς το χαμό, ενώ το «κεράκι» είναι έτοιμο να σβήσει, αλλά όμως καίει ακόμη. Χαροπαλεύει για μια σταλιά «λαδάκι». Και το όντως τραγικό ερώτημα των δύο αυτών αλληλοσυμπληρούμενων ομιλιών, δείχνει να είναι το αν θα βρεθεί, έγκαιρα, μια σταγόνα, μια μόνο, λαδάκι, για να μη σβήσει το «κερί»; Και αν δεν σβήσει, βλέπουμε. ….

Ι. Οι βοριάδες του κ. Ιωαννίδη που απειλούν να σβήσουν το «κεράκι»

Η αριστεία εναντίον της αχρηστίας, της αλαζονείας, της οικογενειοκρατίας, της επιδείνωσης των πάντων, των ψευδών εξαγγελιών, της προβολής βιομηχανιών καταστροφής, του συνεχούς υποβιβασμού της χώρας στη σκάλα της υφηλίου κλπ., κλπ. Αυτά και άλλα ανακοινώνονται από τον κ. Ιωαννίδη μέσα από την κατάρρευση της παιδείας, της επιστήμης και της ελευθερίας του Τύπου, με τη βοήθεια συγκριτικών στατιστικών δεδομένων, που αποκλείουν τις όποιας μορφής αμφιβολίες για την εγκυρότητά τους. Στις εξαγγελίες και στις συγκρίσεις αυτές, δεν συμπεριλαμβάνονται, κατ’ ευθείαν, τουλάχιστον, δεδομένα οικονομικής κατάστασης της χώρας, αλλά βέβαια, συνυπάρχουν σκιωδώς μέσα σε αυτές.

Η Ελλάδα καταποντίζεται παντού δίνοντας τη θέση της σε χώρες που, λίγα μόνο χρόνια πριν, κυρίως πριν από την εισβολή των εγκληματικών Μνημονίων, ήταν πολύ κάτω από αυτήν. Και το χειρότερο, ίσως, είναι οι θανατηφόρες, πράγματι, συγκρίσεις, με την Τουρκία, που μας ξεπερνά, δυστυχώς και συνεχώς, σε πολλά και κρίσιμα πεδία.

Περιττό να υπογραμμίσω ότι, στις ανερχόμενες οικονομίες δεν υπάρχει πια καμιά ευρωπαϊκή. Διαπίστωση, που επαναφέρει στο προσκήνιο το περιεχόμενο του βιβλίου μου, του 2018, περί του «τέλους της οικονομικής κυριαρχίας της Δύσης και την εισβολή της Ανατολής».

ΙΙ. Η άβυσσος που οδηγούν οι αποκαλύψεις του κ. Ιωαννίδη

Πόσες από τις αποκαλύψεις του καθηγητή Ιωαννίδη γνωρίζαμε ήδη; Ή και ορθότερα είχαμε αξιολογήσει το μέγεθος της εθνικής συμφοράς, που έσερναν μαζί τους; Ουδέν κρυπτό υπό τον ήλιο!

Γνωρίζαμε, σίγουρα, πολλά απ’ αυτά και πριν από την περί ής ομιλία! Ωστόσο, πολύ λίγοι από εμάς είχαμε εντρυφήσει στο βαθύτερο νόημά τους, στις επιπτώσεις τους, στην ενίσχυση μιας γενικότερης αδιαφορίας, μέσω της ανοχής τους.

Ανάμεσα και σε πολλά άλλα, εύλογα τίθεται το ερώτημα για το πόσοι από μας είχαν ορθά αξιολογήσει το καταστρεπτικό κοινωνικό μέγεθος, που εμπεριέχεται στον εναγκαλισμό και στην αδίστακτη αναγνώριση της δήθεν σπουδαιότητάς των θανατηφόρων καπνοβιομηχανιών, Παπαστράτου και ανάλογων άλλων, για την οικονομία; Την εγκληματική αυτή σιωπηρή αποδοχή, από πολιτικούς, πρώην υπουργούς, πρώην πρωθυπουργούς, και, γενικότερα, από επίλεκτα μέλη της ελληνικής κοινωνίας! Με τη σιωπηρή υπογράμμισή τους, της δήθεν σημαντικής προσφοράς των περί ων ο λόγος καπνοβιομηχανιών, στην ανάπτυξη. Με την καταστρεπτική μεταφορά ευνοϊκών εντυπώσεων, αλλά και αναγνώρισης της δήθεν συμβολής τους στην άνοδο της οικονομίας. Με την υποστηρικτική συμπαράσταση και ενίσχυση του κύκλου θανάτου, με τον οποίον συνδέονται, και από ορισμένα ΑΕΙ.

Και, βέβαια, η γνώση ότι προς τιμή όλων αυτών των δημίων και των αγγέλων θανάτου καλλιεργείται αδίσταχτα μια εξέχουσα θέση στην κοινωνία, που αναγνωρίζει την «προσφορά» τους, στην ετήσια θανάτωση 30.000 συμπατριωτών μας.

Να αναφερθώ και σε πρόσθετη μορφή αχρηστίας, που εμφανίζει το μαύρο, άσπρο πάντοτε κατά τον κ. Ιωαννίδη. Αφορά την καταπάτηση της αλήθειας του Τύπου, και πιο συγκεκριμένα στην ανακοίνωση της υπουργού Παιδείας, που φιλοξενήθηκε από εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας, στην οποία ισχυρίζεται ότι η κατρακύλα μας,στο Piza 25 σταμάτησε και επιπλέον….έχει αναστραφεί! Ψέματα, που ωστόσο γίνονται αποδεκτά. Γελοιότητες, που συσκοτίζουν την πραγματικότητα, επιταχύνοντας το τέλος της πατρίδας μας. Καταδικάζεται, ακόμη, από το Γιάννη Ιωαννίδη, η διάδοση φαντασιώσεων, για τη δήθεν επιστροφή των νέων μας.

Ο καθηγητής Ιωαννίδης συνεχίζει τις δραματικές διαπιστώσεις, για την ποιότητα της έρευνας στα ελληνικά Πανεπιστήμια καθώς και για τα ύποπτα μονοπάτια, στα οποία καταφεύγουν ελληνικά ΑΕΙ, καθηγητές και ερευνητές, προκειμένου να προβάλουν την ασημαντότητά τους. Η απήχηση, δυστυχώς, στις παραπάνω μεθοδεύσεις είναι αποκαρδιωτική. Ούτε ένα από τα πρώτα Πανεπιστήμια της υφηλίου δεν τίμησε την πρόσκληση των ελληνικών ΑΕΙ, με την παρουσία του στην Ελλάδα.

Ακόμη, η «πρωτιά» της Ελλάδας περιλαμβάνει και τη συμμετοχή της στις 4 χώρες της υφηλίου, με τις χειρότερες δυνατότητες επιλογής της ζωής των πολιτών της.

Ωστόσο, στην πατρίδα μας αναγνωρίζεται και ένα προτέρημα. Είναι περιζήτητη για να περάσει κανείς τα χρόνια της σύνταξής του, κοντά στη θάλασσα και κάτω από το γαλανό ουρανό της. Φυσικά, αυτή η αναγνώριση για το χάδι της φύσης θα διαρκέσει μέχρις ότου ο καθηγητής Ιωαννίδης ανακοινώσει με τον τρόπο του, τις ραγδαίες εξελίξεις στα εθνικά μας θέματα, και τις συντριπτικές προθεσμίες, που αυτές μας θέτουν.

ΙΙΙ. Και το μέγα ερώτημα που προκύπτει. Ο ελληνικός λαός δεν ακούει; Δεν σκέπτεται; Δεν προβληματίζεται; Δεν αντιδρά;

Παρότι, γνώριζα, καθώς ασχολούμαι, χωρίς διακοπή, με το επερχόμενο τέλος μας, κυρίως με βάση τον οικονομικό μας καταποντισμό, ωστόσο η εμπεριστατωμένη, όσο και ψυχρή αναφορά του καθηγητή Ιωαννίδη, ομολογώ ότι με καθήλωσε.

Ειδικότερα, διερωτήθηκα, πως είναι δυνατόν, αυτές οι τόσο καταστρεπτικές προοπτικές, για την πατρίδα μας, όπως προβάλουν χωρίς την απειροελάχιστη αμφιβολία, μέσα από την περί ης ομιλία του Γιάννη Ιωαννίδη, να μην έχουν προκαλέσει σεισμό.

Εξυπακούεται, ότι δεν αναφέρομαι στην Κυβέρνηση, η οποία περιτριγυρίζεται από ειδικής μορφής στόλο, που ουδόλως ενδιαφέρεται για το μετά της πατρίδας, προσπαθώντας να παραμείνει με νύχια και δόντια στο τώρα. Αναφέρομαι, ωστόσο, στην αντιπολίτευση, η οποία, αντιθέτως, υποτίθεται ότι πασχίζει να αλλάξει τα πάντα. Και συνεπώς, η συλλογική της αδιαφορία, στις σπαραξικάρδιες καταγγελίες του κ. Ιωαννίδη, είναι πλέον ή ακατανόητη.

Το τελευταίο, που μπορεί κανείς να σκεφθεί ως ερμηνεία, της όντως αλλοπρόσαλλης αυτής κατάστασης, είναι ότι συλλήβδην οι πολίτες αυτής της χώρας αδιαφορούν για όλα όσα συμβαίνουν στην πατρίδα τους. Το ίδιο και η αντιπολίτευση συλλήβδην. Αδιαφορούν, ακόμη, και για το επερχόμενο τέλος της.

Αυτό είναι το αρχικό και προφανώς το επιπόλαιο συμπέρασμα. Γιατί, πως αλήθεια, να αδιαφορούν Έλληνες, που δεν ανήκουν στους προδότες, για το μέλλον της πατρίδας τους;

Έτσι, αναζητούνται διαφορετικά ερμηνευτικά πρότυπα. Και έτσι αγγίζουμε εκείνο το μοιραίο σημείο, που με κάθε τρόπο προσπαθούμε να αποφύγουμε. Στην απόλυτη απελπισία του λαού. Στην αποδοχή του αναπόφευκτου, καθώς δεν υπάρχει λύση στο ελληνικό πρόβλημα. Στη φαινομενική αδιαφορία, με την πεποίθηση ότι τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει. Στην τρομακτική δήλωση του Νίκου Καζαντζάκη: “Δεν φοβάμαι τίποτα, δεν ελπίζω τίποτα, δεν πιστεύω τίποτα, είμαι ελεύθερος”.

Δεν αποκλείεται να είναι έτσι. Ωστόσο, το «κεράκι» σιγοκαίει ακόμη. Και ο καθηγητής Ιωαννίδης πιθανότατα προσπάθησε, με την ομιλία του, χωρίς προοπτική, να υπενθυμίσει ότι η τελευταία ελπίδα, αν και δύσκολα διακρινόμενη, ωστόσο είναι ακόμη ζωντανή

Συνέχεια ανάγνωσης

Απόψεις

Η «υποταγή» της Ευρώπης και η Κύπρος

Η παρακμή δεν ανατρέπεται με υποταγή, αλλά με ανάληψη ευθύνης από τους σκεπτόμενους πολίτες που αποτελούν την διαχρονική σωτηρία των και της πατρίδας.

Δημοσιεύτηκε

1 ημέρα πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

Κώστας Μαυρίδης

Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)

Οι πρόσφατες βίαιες συγκρούσεις στους δρόμους της Γαλλίας έφεραν στο προσκήνιο το προφητικό μυθιστόρημα «Υποταγή» (2015) του Γάλλου συγγραφέα Μισέλ Ουλεμπέκ (ιρανικής καταγωγής), που απογυμνώνει την επικρατούσα ακραία «πολιτική ορθότητα» στην Ευρώπη. «Πολιτική ορθότητα» αναφέρεται η αποφυγή εκφράσεων ή ενεργειών που προσβάλλουν ομάδες ανθρώπων οι οποίοι μειονεκτούν κοινωνικά ή υπόκεινται σε δυσμενείς διακρίσεις που όντως συνέβαλε στην αποκατάσταση αδικιών κι αλλαγή αντιλήψεων. Σήμερα όμως, η «πολιτική ορθότητα» έγινε εργαλείο «πολιτικής στρέβλωσης» στα χέρια ακραίων ομάδων που αυτοχρήζονται «θύματα», απαιτώντας «δικαιώματα» εις βάρος της υπόλοιπης κοινωνίας και των θεμελιακών αξιών του πολιτισμικού μας οικοδομήματος.

Ένα τέτοιο προϊόν «πολιτικής διαστρέβλωσης» εις βάρος της ελευθερίας και του ορθολογισμού, ήταν και το περιβόητο «Γλωσσάρι» στην Κύπρο, για το οποίο πρωτοστάτησαν μερικοί εγχώριοι δημοσιογράφοι με επιδίωξη να «εξαφανιστεί» η τουρκική κατοχή και τα παράγωγά της π.χ. το κατοχικό καθεστώς να λέγεται «τουρκοκυπριακή διοίκηση», τα κατοχικά στρατεύματα «τουρκικά στρατεύματα», οι Τούρκοι έποικοι «μετεγκαταστηθέντες» κ.ά.

Από το 2015, το μυθιστόρημα «Υποταγή» περιγράφει ένα σενάριο στο εγγύς μέλλον στη Γαλλία, όπου στην κοινωνία επικρατεί πλέον ακραία πόλωση με δύο ανταγωνιστές για την προεδρία της χώρας, τον ισλαμιστή υποψήφιο της «Μουσουλμανικής Αδελφότητας» και τον νεοφασίστα υποψήφιο της γαλλικής ακροδεξιάς. Οι δύο τους βρίσκονται αντιμέτωποι στο 2ο γύρο των εκλογών, οπόταν τα «παραδοσιακά κόμματα» δίνουν στήριξη στον ισλαμιστή υποψήφιο, ο οποίος με την ανάληψη της εξουσίας προχωρεί σε ανατροπές, καταργώντας αξίες και ελευθερίες που καταξίωσαν την Γαλλία ως φάρο του σύγχρονου ευρωπαϊκού φιλελευθερισμού, θεμελιωμένου στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Στο μυθιστόρημα, αναδεικνύεται ειδικότερα ο ρόλος του πολιτικού ισλάμ ως εργαλείου εσωτερικής άλωσης των σύγχρονων δημοκρατιών μας και της «απόγνωσης» των πολιτών λόγω της πολιτισμικής κατάπτωσης της σύγχρονης δυτικής κοινωνίας και των διάφορων πολιτικών «ηγετών»

. Αυτό το θέμα αναδείχθηκε προφητικά σε συνέδριο που διοργάνωσα πριν μερικά χρόνια στο Ευρωκοινοβούλιο για την «Ριζοσπαστικοποίηση και τρομοκρατία ενάντια στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες». Τις προάλλες, στο Ευρωκοινοβούλιο αναφέρθηκα στο εξτρεμιστικό πολιτικό ισλάμ, εξηγώντας ότι ο «προστάτης» τέτοιων φονιάδων, όπως «Χαμάς» και «Αδελφών Μουσουλμάνων», είναι ο νεοσουλτάνος Ερντογάν. Η στάση μου δυσανασχέτησε τους «συμμάχους» των μουλλάδων στην ΕΕ και στην Κύπρο τους γνωστούς πατριδοκάπηλους που πάνω από την πατρίδα θέτουν την προβολή τους και για αυτό απέκρυψαν την παρέμβασή μου. Και καθώς στην Γαλλία κι αλλού η απόγνωση ενδυναμώνει τα άκρα, η παρακμή και οι στρεβλώσεις οδηγούν σε περαιτέρω κοινωνικό διχασμό.

Παρακμιακά φαινόμενα έχουμε και στην Κύπρο στις μέρες μας, με συχνότερο τις μεγαλοστομίες στον κομματικό ανταγωνισμό περί ιδεολογίας ή πατρίδας, ενώ υπεράνω είναι το ατομικό συμφέρον. Έτσι εξηγείται όταν λεγόμενοι «ακραιφνείς εθνικόφρονες» στα δεξιά, ψηφίζουν οργανωμένα …τον υποψήφιο του ΑΚΕΛ. Έτσι εξηγείται όταν οι «προοδευτικοί» και «αντιφασίστες» στην αριστερά κατηγορούν τον Πρόεδρο ότι «δεν θέλει λύση», ευθυγραμμιζόμενοι με τον ισλαμοφασίστα στην Άγκυρα που «θέλει λύση» δύο κρατών! Κι έναντι του τουρκικού επεκτατισμού, έχουμε τους πατριδοκάπηλους πρόθυμους να μας οδηγήσουν σε … νέες «ηρωικές ήττες» για την αυτοπροβολή τους.

Καταληκτικά, η παρακμή δεν ανατρέπεται με υποταγή, αλλά με ανάληψη ευθύνης από τους σκεπτόμενους πολίτες που αποτελούν την διαχρονική σωτηρία των και της πατρίδας.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ρούμπιο στην Πνύκα: Τι μας είπε για την Ελλάδα και τη Δύση — και τι δεν μας είπε, αλλά άφησε να εννοηθεί

Δημοσιεύτηκε

1 ημέρα πριν

στις

10 Οκτωβρίου 2026

από τον

Θεόδωρος Ατματζίδης

Του Θεόδωρου Ατματζίδη

Ο Ρούμπιο δεν επέλεξε τυχαία την Πνύκα για να απευθυνθεί στην Ευρώπη και στον δυτικό κόσμο. Από τον χώρο που συνδέθηκε με την αθηναϊκή δημοκρατία, αναγνώρισε ότι η αρχαία Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για τον δυτικό πολιτισμό, όχι μόνο εξαιτίας των πολιτικών της ιδεών, αλλά και λόγω των αξιών, του καθήκοντος, της τιμής και της προθυμίας των ανθρώπων της να υπερασπιστούν όσα θεωρούσαν σημαντικά. Η Ελλάδα, όπως ανέφερε, παραμένει ένα πρότυπο συμμάχου για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το μήνυμά του, ωστόσο, δεν ήταν απλώς ένας ιστορικός έπαινος. Ο Ρούμπιο μίλησε για μια Δύση που βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι, προειδοποιώντας ότι η επόμενη δεκαετία θα επηρεάσει την πορεία του επόμενου αιώνα. Αναφέρθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης της εθνικής ισχύος, της αμυντικής ικανότητας, της βιομηχανικής παραγωγής και της τεχνολογικής υπεροχής. Κάλεσε, ουσιαστικά, την Ευρώπη να εγκαταλείψει τον εφησυχασμό και να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλεια και το μέλλον της.

Εδώ βρίσκεται, κατά την εκτίμησή μου, το βαθύτερο νόημα της ομιλίας του: η Ελλάδα που γέννησε ιδέες και αξίες τις οποίες θαυμάζει ακόμη ο κόσμος αποτελεί ένα σημαντικό ιστορικό κεφάλαιο. Η Ελλάδα του σήμερα, όμως, και μαζί της η Ευρώπη, καλούνται να αποδείξουν στην πράξη ότι μπορούν να υπερασπιστούν όσα κληρονόμησαν. Η ιστορία προσφέρει κύρος και ταυτότητα· δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση ασφάλειας.

Ο Ρούμπιο αναγνώρισε με σαφήνεια τη διαχρονική συμβολή της Ελλάδας. Ο προβληματισμός όμως είναι στο τι συνεπάγεται αυτή η αναγνώριση στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον, όπου οι πόλεμοι, ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων, οι απειλές κατά των θαλάσσιων οδών και η αμφισβήτηση της διεθνούς τάξης διαμορφώνουν ένα ολοένα πιο απαιτητικό περιβάλλον ασφαλείας.

Τώρα που κάθισε η σκόνη μετά την επίσκεψη του Ρούμπιο, είναι σκόμιμο να εξετάσουμε πώς μπορούμε να κάνουμε μια γρήγορη και ψύχραιμη αποτίμησή της:

τι ειπώθηκε,
τι συμφωνήθηκε,
τι δεν ειπώθηκε και
ποιες πρακτικές συνέπειες μπορεί να έχει για την Ελλάδα.

Τι δεν μας είπε — και τι πρέπει να εξετάσουμε

Στην ομιλία της Πνύκας δεν διατυπώθηκε κάποια νέα, συγκεκριμένη αμερικανική εγγύηση για την αντιμετώπιση των απειλών που αφορούν ειδικά την Ελλάδα. Δεν παρουσιάστηκε δημόσια ένα νέο πλαίσιο αντιμετώπισης πιθανής ελληνοτουρκικής κρίσης ούτε δόθηκαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για το πώς θα αντιδρούσε η Ουάσιγκτον σε περίπτωση αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας.

Αυτό σημαίνει ότι παρόλο που υπάρχουν διμερείς συμφωνίες, αμυντική συνεργασία και δίαυλοι στρατηγικού διαλόγου, πρέπει να διακρίνουμε την πολιτική αναγνώριση και τη συμμαχική συνεργασία από τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις που αφορούν την αντιμετώπιση μιας κρίσης.

Εξάλλου, οι ΗΠΑ διαμορφώνουν την πολιτική τους με βάση τα δικά τους εθνικά συμφέροντα. Η Ελλάδα αποτελεί σημαντικό σύμμαχο, προσφέρει στρατηγικές υποδομές και διευκολύνσεις, συμβάλλει στην ασφάλεια της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ και διαθέτει κρίσιμη γεωγραφική θέση στην Ανατολική Μεσόγειο. Όλα αυτά ενισχύουν τη σημασία της για την Ουάσιγκτον, αλλά δεν καταργούν την ανάγκη η Αθήνα να διαμορφώνει τη δική της στρατηγική και να διατηρεί αξιόπιστη αποτρεπτική ικανότητα.

Η ίδια η επίσκεψη, άλλωστε, συνοδεύτηκε από συγκεκριμένες ανακοινώσεις για την ελληνοαμερικανική συνεργασία στην άμυνα, στην ασφάλεια και στην ανταλλαγή πληροφοριών για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας. Συνεπώς, η ουσία είναι ανάμεσα στις υπαρκτές συμφωνίες και στις πρόσθετες εγγυήσεις που δεν ανακοινώθηκαν δημόσια.

Για την Ελλάδα, αυτή η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία. Η χώρα μας δεν βρίσκεται αντιμέτωπη μόνο με τις ευρύτερες απειλές που απασχολούν τη Δύση. Έχει και συγκεκριμένες εθνικές προτεραιότητες: την προστασία της κυριαρχίας της, την αποτροπή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, την ασφάλεια της Κύπρου, την προστασία των θαλάσσιων και ενεργειακών υποδομών και τη διατήρηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η αμερικανική στρατηγική προσέγγιση δεν μπορεί να θεωρείται ότι ταυτίζεται αυτόματα με όλες τις ελληνικές προτεραιότητες. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διατηρεί τις σχέσεις της με τους συμμάχους και τους περιφερειακούς εταίρους της, ενώ η Αθήνα οφείλει να διασφαλίζει ότι οι δικές της ανησυχίες λαμβάνονται ουσιαστικά υπόψη. Γι’ αυτό και η αξία της συμμαχίας κρίνεται όχι μόνο από τις δημόσιες δηλώσεις, αλλά και από το αποτέλεσμα της διπλωματίας, της αμυντικής συνεργασίας και της διαχείρισης συγκεκριμένων κρίσεων.

Η Ελλάδα οφείλει να μετατρέψει το ιστορικό κεφάλαιο σε στρατηγική ισχύ

Το μήνυμα της Πνύκας πρέπει, επομένως, να λειτουργήσει και ως αφορμή για έναν δικό μας απολογισμό. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, η συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αμυντικές της δυνατότητες και ο ρόλος της στις περιφερειακές ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές δημιουργούν σημαντικές ευκαιρίες. Αυτές, όμως, αποκτούν πραγματική αξία μόνο όταν εντάσσονται σε έναν συνεκτικό σχεδιασμό εθνικής ασφάλειας.

Απαιτούνται ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα, σύγχρονη αμυντική βιομηχανία, επένδυση στην τεχνολογία, αποτελεσματικές υπηρεσίες πληροφοριών, προστασία κρίσιμων υποδομών και ουσιαστικός συντονισμός εξωτερικής πολιτικής και άμυνας. Απαιτείται, επίσης, να αξιοποιούμε τη στρατηγική μας θέση με τρόπο που να ενισχύει μετρήσιμα την εθνική ασφάλεια και την οικονομία, χωρίς να συγχέουμε τη γεωπολιτική αξία της χώρας με την αυτόματη εξασφάλιση των συμφερόντων της.

Ο Ρούμπιο μας θύμισε τι υπήρξε η Ελλάδα και πόσο βαθιά επηρέασε τον δυτικό κόσμο. Το σημερινό όμως ερώτημα είναι τι είμαστε σήμερα και τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε για να διατηρήσουμε τη θέση μας σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου ανταγωνισμού και κινδύνων.

Οι σύμμαχοι μπορούν να αναγνωρίσουν την ιστορία μας, να συνεργαστούν μαζί μας και να επενδύσουν στη στρατηγική μας σημασία. Την ευθύνη, όμως, για την υπεράσπιση των εθνικών μας συμφερόντων δεν μπορούμε να την εκχωρήσουμε σε κανέναν. Η ιστορική κληρονομιά αποκτά σύγχρονο νόημα όταν συνοδεύεται από ισχύ, ετοιμότητα, στρατηγική συνέπεια και την πολιτική βούληση να υπερασπιστούμε όσα θεωρούμε ζωτικά για τη χώρα.

Αυτό είναι, τελικά, το ουσιαστικό μήνυμα που αξίζει να κρατήσουμε από την ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών στην Πνύκα: ο θαυμασμός για το παρελθόν έχει αξία, αλλά η ασφάλεια και η θέση ενός κράτους στο διεθνές σύστημα καθορίζονται από τις επιλογές και τις πράξεις του στο παρόν.!!