Την εκτίμηση ότι το Ιράν έχει καταφέρει να εξέλθει πολιτικά ενισχυμένο από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διατύπωσε ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής, μιλώντας στη Ναυτεμπορική TV, παρουσιάζοντας μια ανάλυση που έρχεται σε αντίθεση με πολλές από τις κυρίαρχες εκτιμήσεις των τελευταίων μηνών.

Ο έμπειρος διπλωμάτης υποστήριξε ότι οι βασικοί στρατηγικοί στόχοι των αντιπάλων της Τεχεράνης δεν επιτεύχθηκαν. Όπως ανέφερε, ούτε η αλλαγή καθεστώτος ούτε ο κατακερματισμός της χώρας πραγματοποιήθηκαν, ενώ αντίθετα μεγάλο μέρος της ιρανικής κοινωνίας συσπειρώθηκε γύρω από το καθεστώς.

«Άνθρωποι που πριν από τον πόλεμο ήταν απέναντι στην κυβέρνηση και ζητούσαν την ανατροπή της, σήμερα έχουν συσπειρωθεί γύρω από το καθεστώς, γιατί θεωρούν ότι στόχος των επιθέσεων ήταν η ίδια η χώρα και όχι μόνο η πολιτική ηγεσία», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενος στη συμφωνία που βρίσκεται υπό διαμόρφωση, ο Αϋφαντής τη χαρακτήρισε «συμφωνία-πλαίσιο», εκτιμώντας ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι να υπογραφεί ένα πρώτο κείμενο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα τηρηθεί στο σύνολό του.

Μάλιστα εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς τις πραγματικές προθέσεις του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η ισραηλινή πλευρά δεν επιθυμεί ουσιαστικά μια μόνιμη ανακωχή. Σύμφωνα με την εκτίμησή του, το επόμενο διάστημα ενδέχεται να υπάρξει συνέχιση στοχευμένων επιχειρήσεων και δολοφονιών τόσο στον Λίβανο όσο και στο εσωτερικό του Ιράν.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε ως το σημαντικότερο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης.

Ο πρώην πρέσβης υποστήριξε ότι το άνοιγμα των Στενών δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο και προειδοποίησε πως μπορούν να κλείσουν εκ νέου ανά πάσα στιγμή εφόσον το Ιράν κρίνει ότι παραβιάζονται οι όροι της συμφωνίας ή ότι πλήττονται τα συμφέροντά του.

«Τα Στενά θα ξανακλείσουν πολύ γρήγορα, γιατί αυτό είναι το βασικό όπλο του Ιράν», ανέφερε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη απέδειξε ήδη πως μπορεί να χρησιμοποιήσει το συγκεκριμένο γεωστρατηγικό πλεονέκτημα ως μοχλό πίεσης προς τη διεθνή κοινότητα.

Ο Αϋφαντής υπογράμμισε ότι η διαπραγμάτευση δεν αφορά μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά και την άρση των κυρώσεων, την επιστροφή παγωμένων κεφαλαίων και κυρίως την επανένταξη του Ιράν στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Παράλληλα προειδοποίησε για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η κατάσταση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και στη ναυτιλία, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο επηρεάζουν άμεσα τις διεθνείς μεταφορές και το παγκόσμιο εμπόριο.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η Τεχεράνη εμφανίζεται σήμερα σε ισχυρότερη διαπραγματευτική θέση από ό,τι πριν από τη σύγκρουση, καθώς διαθέτει πλέον ένα αποτελεσματικό εργαλείο πίεσης που μπορεί να χρησιμοποιήσει τόσο απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και απέναντι στους περιφερειακούς αντιπάλους της.

Ο πρέσβης ε.τ. κατέληξε εκτιμώντας ότι η επόμενη περίοδος θα είναι εξαιρετικά κρίσιμη για τη Μέση Ανατολή, καθώς οι αποφάσεις που θα ληφθούν γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα, τις κυρώσεις και την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών θα καθορίσουν τις ισορροπίες στην περιοχή για τα επόμενα χρόνια.

Του Harut Sassounian

TheCaliforniaCourier.com

Οι βουλευτικές εκλογές στην Αρμενία, που διεξήχθησαν στις 7 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκαν υπό συνθήκες εκτεταμένης, συστηματικής και καλά τεκμηριωμένης νοθείας.

Οι εκλογές αυτές δεν αποσκοπούσαν απλώς στην ανάδειξη των εκπροσώπων του λαού ή στον καθορισμό της μελλοντικής πορείας της χώρας. Ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν γνώριζε πολύ καλά ότι το αποτέλεσμα θα καθόριζε αν θα συνέχιζε να κυβερνά την Αρμενία μονοπρόσωπα για ακόμη πέντε χρόνια ή αν θα βρισκόταν αντιμέτωπος με ποινικές διώξεις για εκατοντάδες παραβιάσεις νόμων και του Συντάγματος.

Αντιλαμβανόμενος ότι επρόκειτο για μάχη προσωπικής επιβίωσης, ο Πασινιάν κατέφυγε σε κάθε νόμιμο και παράνομο μέσο που είχε στη διάθεσή του, προκειμένου να εξασφαλίσει την επανεκλογή του και να αποφύγει τη φυλάκιση.

Η εκλογική νοθεία ξεκίνησε πολύ πριν ανοίξουν οι κάλπες. Στους μήνες που προηγήθηκαν των εκλογών, ο Πασινιάν διέταξε, μέσω μιας σειράς αυταρχικών μέτρων, τη σύλληψη εκατοντάδων υποστηρικτών της αντιπολίτευσης με την κατηγορία της εξαγοράς ψήφων. Ωστόσο, κανένας από τους συλληφθέντες δεν έχει μέχρι σήμερα δικαστεί ή καταδικαστεί. Επιπλέον, χωρίς καμία νόμιμη εξουσιοδότηση, διέταξε τη σύλληψη αρκετών υποψηφίων βουλευτών της αντιπολίτευσης, με σκοπό να υπονομεύσει τις προεκλογικές τους εκστρατείες και να εκφοβίσει τους υποστηρικτές τους. Παραβίασε επίσης τη νομική υποχρέωση να εξασφαλίσει προηγούμενη έγκριση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής πριν από οποιαδήποτε σύλληψη υποψηφίου. Παράλληλα, απαγόρευσε στους ηγέτες της αντιπολίτευσης Γκαγκίκ Τσαρουκιάν, Ρόμπερτ Κοτσαριάν και Ναρέκ Καραπετιάν να εγκαταλείψουν τη χώρα για σύντομα ταξίδια, επίσης χωρίς την απαιτούμενη έγκριση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής.

Ο Πασινιάν διέταξε ακόμη τη σύλληψη του γνωστού επιχειρηματία και φιλάνθρωπου Σάμβελ Καραπετιάν, την ίδια ακριβώς ημέρα που εκείνος δήλωσε δημόσια ότι υπερασπίζεται την Αρμενική Αποστολική Εκκλησία. Έπειτα από μήνες προφυλάκισης υπό ιδιαίτερα σκληρές συνθήκες, ο Καραπετιάν τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισμό. Με αυτόν τον τρόπο, ο Πασινιάν στέρησε από έναν σημαντικό πολιτικό αντίπαλο τη δυνατότητα να διεξαγάγει προεκλογική εκστρατεία υπέρ του κόμματός του.

Για αρκετές εβδομάδες πριν από τις εκλογές, ο Πασινιάν περιόδευσε σε ολόκληρη τη χώρα, χρησιμοποιώντας καταχρηστικά εκτεταμένους κρατικούς πόρους για την προεκλογική του εκστρατεία. Τον συνόδευαν υπουργοί και κοινοβουλευτικά στελέχη, τα οποία καταχράστηκαν επίσης τις δημόσιες θέσεις τους, καθώς δεν έλαβαν άδεια από τα καθήκοντά τους.

Κατά παράβαση της εκλογικής νομοθεσίας, η κυβέρνηση υποχρέωσε εκατοντάδες μαθητές και εκπαιδευτικούς να παραστούν στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του Πασινιάν κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου, προκειμένου να δημιουργηθεί η εικόνα μαζικής λαϊκής υποστήριξης. Παρόμοιες πιέσεις ασκήθηκαν και σε εργαζόμενους του δημόσιου τομέα.

Όσον αφορά τους εκλογικούς καταλόγους, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε ότι υπήρχαν 2,5 εκατομμύρια εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι σε μια χώρα με πληθυσμό που δεν ξεπερνά τα τρία εκατομμύρια κατοίκους. Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονταν μεγάλος αριθμός ανηλίκων κάτω των 18 ετών, καθώς και εκατοντάδες χιλιάδες Αρμένιοι που είχαν μεταναστεύσει εδώ και χρόνια, αλλά τα ονόματά τους παρέμεναν στους εκλογικούς καταλόγους. Αυτή η αναντιστοιχία δημιούργησε άφθονα περιθώρια για νοθεία, αφού η κυβέρνηση μπορούσε να ψηφίσει στο όνομα απόντων πολιτών. Πράγματι, αρκετοί ψηφοφόροι ανέφεραν ότι, όταν έφτασαν στα εκλογικά τμήματα, διαπίστωσαν πως κάποιος είχε ήδη ψηφίσει στη θέση τους.

Πρόσθετη νοθεία σημειώθηκε όταν οι αρχές μετέφεραν μεγάλο αριθμό στρατιωτών στα εκλογικά τμήματα και τους έδωσαν οδηγίες να ψηφίσουν το κόμμα του πρωθυπουργού. Οι στρατιώτες αυτοί συμμετείχαν σε πολλαπλή ψηφοφορία, μετακινούμενοι μεταξύ διαφορετικών εκλογικών τμημάτων, σε μια πρακτική γνωστή ως «carousel voting» (κυκλική ή καρουζέλ ψηφοφορία).

Οι αρχές δημιούργησαν επίσης εμπόδια στους πολίτες της Αρμενίας που είχαν ταξιδέψει από το εξωτερικό ειδικά για να ψηφίσουν. Με την άφιξή τους, πολλοί στάλθηκαν αμέσως σε υποχρεωτική στρατιωτική εκπαίδευση διάρκειας 25 ημερών, στερούμενοι έτσι το δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές.

Αξιοσημείωτο είναι ότι, αφού καταμετρήθηκε μόνο ένα μικρό ποσοστό των ψήφων στις 7 Ιουνίου, ο Πασινιάν έσπευσε να ανακοινώσει πως το κόμμα του είχε ήδη εξασφαλίσει την πλειοψηφία, ασκώντας έτσι πίεση στην Κεντρική Εκλογική Επιτροπή να τον ανακηρύξει νικητή.

Μετά την προκαταρκτική καταμέτρηση της 8ης Ιουνίου, προέκυψαν σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ των αποτελεσμάτων που είχαν καταγραφεί στα εκλογικά τμήματα και των συνολικών αποτελεσμάτων που ανακοίνωσε η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή. Εκατοντάδες, ίσως και χιλιάδες, ψήφοι υπέρ κομμάτων της αντιπολίτευσης δεν καταμετρήθηκαν σωστά. Και τα τρία μεγάλα κόμματα της αντιπολίτευσης απέρριψαν τα αποτελέσματα ως νοθευμένα, ζήτησαν τη διεξαγωγή νέων εκλογών και προσέφυγαν στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Ωστόσο, νέες εκλογές πιθανότατα θα οδηγούσαν στο ίδιο αποτέλεσμα, εφόσον θα εφαρμόζονταν οι ίδιες μέθοδοι νοθείας. Επιπλέον, όλα τα μέλη του Συνταγματικού Δικαστηρίου είχαν διοριστεί από τους κοινοβουλευτικούς συμμάχους του Πασινιάν, γεγονός που καθιστά σχεδόν αδύνατη οποιαδήποτε ανατροπή του αποτελέσματος.

Στις 14 Ιουνίου, μία ολόκληρη εβδομάδα μετά τις εκλογές, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή ανακοίνωσε τα τελικά αποτελέσματα. Παρά το γεγονός ότι το κόμμα «Ευημερούσα Αρμενία» προσκόμισε τεκμηρίωση για μεγάλο αριθμό ψήφων που δεν είχαν καταμετρηθεί, η Επιτροπή ισχυρίστηκε ότι το κόμμα υπολείπονταν κατά λίγες μόλις ψήφους του ορίου του 4%. Ως αποτέλεσμα, ανακοινώθηκε ότι το κόμμα «Συμβόλαιο του Πολίτη» του Πασινιάν έλαβε το 49,75% των ψήφων, που αντιστοιχεί σε 64 έδρες· το κόμμα «Ισχυρή Αρμενία» το 23,27%, δηλαδή 29 έδρες· και η Συμμαχία «Αρμενία» το 9,9%, δηλαδή 12 έδρες. Έτσι, το κόμμα του Πασινιάν κατέλαβε περίπου το 60% των εδρών του κοινοβουλίου, παρότι συγκέντρωσε λιγότερο από το 50% των ψήφων, επειδή οι ψήφοι των 15 κομμάτων που δεν ξεπέρασαν το όριο του 4% ανακατανεμήθηκαν, ωφελώντας κυρίως το κυβερνών κόμμα.

Παρ’ όλα αυτά, το κόμμα του Πασινιάν δεν κατάφερε να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων, η οποία είναι αναγκαία για την υιοθέτηση του νέου Συντάγματος που απαιτεί ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ. Κατά συνέπεια, το Αζερμπαϊτζάν δεν πρόκειται να υπογράψει την πολυδιαφημισμένη από τον Πασινιάν «Συνθήκη Ειρήνης». Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον Πασινιάν, ο οποίος είχε βασίσει την προεκλογική του εκστρατεία στην υπόσχεση της ειρήνης, κατηγορώντας παράλληλα την αντιπολίτευση ως «κόμματα του πολέμου».

Την τελευταία εβδομάδα διεξάγεται έντονη συζήτηση στην Αρμενία σχετικά με το αν τα κόμματα της αντιπολίτευσης πρέπει να καταλάβουν τις έδρες τους στο νέο κοινοβούλιο ή να το μποϊκοτάρουν. Και οι δύο επιλογές έχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Η τελική τους απόφαση αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα.

Ανεξάρτητα από το αν η αντιπολίτευση επιλέξει να συμμετάσχει στο κοινοβούλιο ή όχι, θα πρέπει να προχωρήσει άμεσα σε δύο κρίσιμες κινήσεις:

1. Να ενώσει όλες τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης και να καλέσει εκατοντάδες χιλιάδες Αρμενίους να κατακλύσουν τους δρόμους του Γερεβάν και άλλων πόλεων με συνεχείς διαδηλώσεις, έως ότου ο Πασινιάν παραιτηθεί.
2. Να συγκροτήσει μια «Σκιώδη Κυβέρνηση» (Shadow Cabinet), αναθέτοντας σε στελέχη της αντιπολίτευσης ανεπίσημους υπουργικούς ρόλους. Το όργανο αυτό θα ηγηθεί της προσπάθειας για την απομάκρυνση του Πασινιάν από την εξουσία και θα προετοιμάσει την ομαλή μετάβαση της διακυβέρνησης μετά την αποχώρησή του.

Με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο τοποθετήθηκε ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ακαδημαϊκός και επίτιμος καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Προκόπιος Παυλόπουλος, κατά την παρουσίαση της μονογραφίας της Αικατερίνης Παπανικολάου με τίτλο «Επικοινωνιακό απόρρητο και Εθνική Ασφάλεια», συνδέοντας ευθέως το σκάνδαλο των υποκλοπών με την κατά συρροήν και καταχρηστική επίκληση της έννοιας της Εθνικής Ασφάλειας.

Ο κ. Παυλόπουλος χαρακτήρισε το βιβλίο ως την πλέον ολοκληρωμένη σύγχρονη μελέτη γύρω από το άρθρο 19 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει το απόρρητο των επικοινωνιών, υπογραμμίζοντας ότι η ανάλυση της συγγραφέως φωτίζει τόσο τα θεσμικά όρια της κρατικής εξουσίας όσο και τις παθογένειες που οδήγησαν στην υπόθεση των παρακολουθήσεων.

«Η προστασία του απορρήτου είναι ο πυρήνας»

Στην παρέμβασή του ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας τόνισε ότι η βασική αποστολή του άρθρου 19 του Συντάγματος είναι η προστασία του θεμελιώδους δικαιώματος του απορρήτου των επικοινωνιών και όχι η γενικευμένη επίκληση της Εθνικής Ασφάλειας.

Όπως ανέφερε, η έννοια της Εθνικής Ασφάλειας αποτελεί μια αόριστη νομική έννοια που οφείλει να ερμηνεύεται στενά και μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επίκλησή της δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να πλήττει τον πυρήνα του δικαιώματος των πολιτών στην ιδιωτική επικοινωνία.

Ο κ. Παυλόπουλος υποστήριξε ότι η εφαρμογή των σχετικών συνταγματικών διατάξεων προϋποθέτει απόλυτο σεβασμό στις αρχές του Κράτους Δικαίου και της Διάκρισης των Εξουσιών, με τη Δικαιοσύνη να διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας.

«Η ρίζα του κακού»

Ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας εντόπισε τη βασική αιτία του σκανδάλου των υποκλοπών στην αντιστροφή της συνταγματικής λογικής από τα αρμόδια κρατικά όργανα.

Όπως σημείωσε, η Εκτελεστική Εξουσία αντιμετώπισε την Εθνική Ασφάλεια ως το πρωτεύον προστατευόμενο έννομο αγαθό, μετατρέποντας το δικαίωμα στο απόρρητο των επικοινωνιών σε δευτερεύον ζήτημα. Αυτή η προσέγγιση, σύμφωνα με τον ίδιο, οδήγησε σε σοβαρή θεσμική εκτροπή.

Ο κ. Παυλόπουλος έκανε λόγο για μια «χαίνουσα πληγή στην καρδιά του Κράτους Δικαίου», υποστηρίζοντας ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών εξέθεσε τη χώρα και σε διεθνές επίπεδο, ενώ παράλληλα δοκίμασε τις αντοχές βασικών συνταγματικών αρχών.

Βολές για την ανοχή θεσμών

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε και ως προς τη λειτουργία των θεσμικών μηχανισμών ελέγχου.

Υποστήριξε ότι η κατάσταση διαμορφώθηκε όχι μόνο λόγω ενεργειών της Εκτελεστικής Εξουσίας, αλλά και εξαιτίας της ανοχής που επέδειξαν ορισμένα αρμόδια όργανα της Δικαστικής Εξουσίας.

Κατά τον ίδιο, η θεσμική αυτή σύμπλευση επέτρεψε τη διόγκωση ενός προβλήματος που πλέον έχει λάβει διαστάσεις κρίσης για τη λειτουργία της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας.

Αναφορές σε Κάφκα και «Οι Ζωές των Άλλων»

Κλείνοντας την τοποθέτησή του, ο Προκόπιος Παυλόπουλος χρησιμοποίησε ιδιαίτερα συμβολικές αναφορές για να περιγράψει τους κινδύνους που εγκυμονούν τέτοιες πρακτικές.

Επισήμανε ότι παρόμοιες εκτροπές υπονομεύουν σταδιακά τα θεμέλια της δημοκρατίας και παραπέμπουν σε σκοτεινές εποχές απρόσωπης εξουσίας, φέρνοντας ως παραδείγματα τα έργα του Φραντς Κάφκα «Η Δίκη» και «Ο Πύργος», αλλά και την βραβευμένη ταινία «Οι Ζωές των Άλλων», η οποία αναφέρεται στο καθεστώς παρακολουθήσεων της Ανατολικής Γερμανίας.

Με την παρέμβασή του, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας έστειλε σαφές μήνυμα ότι η προστασία του απορρήτου των επικοινωνιών αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της δημοκρατικής λειτουργίας και ότι η επίκληση της Εθνικής Ασφάλειας δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εργαλείο συρρίκνωσης συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

Προκόπιος Παυλόπουλος: Πώς η καταχρηστική, και μάλιστα κατά συρροήν, επίκληση της Εθνικής Ασφάλειας εις βάρος του θεμελιώδους δικαιώματος προστασίας του απορρήτου των επικοινωνιών οδήγησε στο σκάνδαλο των υποκλοπών

Αθήνα, 17.6.2026

Στην παρέμβασή του κατά την παρουσίαση της μονογραφίας της κας Αικατερίνας Παπανικολάου με τίτλο «Επικοινωνιακό απόρρητο και Εθνική Ασφάλεια» (εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα 2025) ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Ακαδημαϊκός και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Προκόπιος Παυλόπουλος επισήμανε, μεταξύ άλλων, και τα εξής:

«Η εκτενής και πλήρως τεκμηριωμένη, θεωρητικώς και νομολογιακώς, μονογραφία της κας Αικατερίνας Παπανικολάου με τίτλο «Επικοινωνιακό απόρρητο και Εθνική Ασφάλεια» συνιστά, αναμφισβήτητα, την πιο ολοκληρωμένη σύγχρονη μελέτη αναφορικά με την ερμηνεία και την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 19 του Συντάγματος, οι οποίες εγγυώνται την ακώλυτη άσκηση του θεμελιώδους δικαιώματος προστασίας του απορρήτου των επικοινωνιών.

Ι. Το -οπωσδήποτε μεταξύ άλλων- σημαντικό πλεονέκτημα της μελέτης της κας Αικατερίνας Παπανικολάου συνίσταται στο ότι προσεγγίζει την ερμηνεία και την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 19 του Συντάγματος με μία κατ’ εξοχήν σύμφωνη με το γράμμα και το πνεύμα τους νομική μέθοδο, συγκεκριμένα δε μέθοδο η οποία επιτρέπει την κατανόηση του πώς και σε ποιο βαθμό η ρυθμιστική ιδιοσυστασία του κανονιστικού πλαισίου του ως άνω άρθρου συμπυκνώνει πολλά από τα ουσιώδη ερμηνευτικά προβλήματα και διλήμματα της θεωρίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων εν γένει.

Α. Κάπως έτσι η εν λόγω ερμηνευτική προσπάθεια κατευθύνεται με μεθοδολογική συνέπεια στην, σαφώς ευρύτερη, αναζήτηση όχι μόνο των καίριων θεσμικών παραμέτρων της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας ως εγγύησης της Ελευθερίας μέσω της ακώλυτης άσκησης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αλλά και των αιτίων της σύγχρονης κρίσης η οποία διατρέχει το θεσμικό της οικοδόμημα. Κρίσης η οποία έχει πάρει πια διεθνείς διαστάσεις και εντοπίζεται, κατά βάση, στην δραματική συρρίκνωση της εμβέλειας των θεσμικών αντιβάρων που άλλοτε στοιχειοθετούσαν την κορωνίδα της υπεροχής της έναντι κάθε άλλου συστήματος πολιτειακής οργάνωσης.

Β. Το κατά τα προεκτεθέντα πλεονέκτημα της μελέτης της κας Αικατερίνας Παπανικολάου θεμελιώνεται τουλάχιστον διττώς: Κατά πρώτο λόγο θεμελιώνεται μέσω της ερμηνευτικής προσέγγισης των διατάξεων του άρθρου 19 του Συντάγματος και εντός του ρυθμιστικού πεδίου του Διεθνούς Δικαίου καθώς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου, προεχόντως δια των οικείων διατάξεων από την μία πλευρά της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και, από την άλλη πλευρά, του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και, κατά δεύτερο λόγο, θεμελιώνεται μέσω της αντικειμενικής και δίχως κενά αναφοράς στα δεδομένα του, εν εξελίξει ακόμη, σκανδάλου των υποκλοπών στην Χώρα μας, το οποίο δοκίμασε και δοκιμάζει πολλαπλώς και επικινδύνως τις κανονιστικές αντοχές του Συντάγματος, και κατά κύριο λόγο τις κανονιστικές αντοχές των θεμελιωδών αρχών της Διάκρισης των Εξουσιών και του Κράτους Δικαίου.

ΙΙ. Κατ’ ακρίβεια, η κα Αικατερίνα Παπανικολάου ερευνά τις σύγχρονες «περιπέτειες» της ερμηνείας και εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 19 του Συντάγματος, αναφορικά με την κατοχύρωση του απορρήτου των επικοινωνιών, υπό το πρίσμα της περιοριστικής ρήτρας της Εθνικής Ασφάλειας.

Α. Και υπό τα δεδομένα αυτά οδηγείται στο συμπέρασμα ότι η προμνημονευόμενη ερμηνεία και εφαρμογή των εγγυήσεων του άρθρου 19 του Συντάγματος νοείται, ιδίως κατά την τελεολογική ερμηνεία τους, μόνο με πλήρη αξιοποίηση των αντίστοιχων εγγυήσεων των αρχών της Διάκρισης των Εξουσιών και του Κράτους Δικαίου. Τούτο συνάγεται εκ του ότι μόνο με την συνδρομή των εγγυήσεων των αρχών αυτών καθίσταται εφικτή η πρόσφορη εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 19 του Συντάγματος, σύμφωνα με την οποία η στενή ερμηνεία της αόριστης νομικής έννοιας της Εθνικής Ασφάλειας είναι εκείνη που διασφαλίζει τον πυρήνα του θεμελιώδους δικαιώματος προστασίας του απορρήτου των επικοινωνιών. Όμως μία τέτοια διασφάλιση συντρέχει αποκλειστικώς και μόνον όταν η εκ μέρους της Εκτελεστικής Εξουσίας in concreto αντιμετώπιση της Εθνικής Ασφάλειας τελεί υπό την απαρέγκλιτη προϋπόθεση του σεβασμού, εκ μέρους της, της αρχής του Κράτους Δικαίου, φυσικά με την κατάλληλη και έγκαιρη θέση σε λειτουργία του κυρωτικού μηχανισμού των αρμόδιων δικαιοδοτικών οργάνων της Δικαστικής Εξουσίας. Συμπερασματικώς: Στο κανονιστικό πλαίσιο του άρθρου 19 του Συντάγματος sedes materiae της ερμηνείας και εφαρμογής του πρέπει να είναι η προστασία της ακώλυτης άσκησης του δικαιώματος του απορρήτου των επικοινωνιών, οπότε η επίκληση της αόριστης νομικής έννοιας της Εθνικής Ασφάλειας δεν μπορεί, κατ’ ουδένα τρόπο, να θίξει τον πυρήνα του. Και το ερμηνευτικό αυτό πρόταγμα πρέπει να αποτελεί τον οδηγό των εχόντων κατά περίπτωση δικαιοδοσία οργάνων της Δικαστικής Εξουσίας, όταν τίθεται ενώπιόν τους το ζήτημα των προβλεπόμενων κυρώσεων εξαιτίας των αντίστοιχων παραβάσεων των οργάνων της Εκτελεστικής Εξουσίας.

Β. Αξιοποιώντας τα ερμηνευτικά αυτά εφόδια κατά την, αυστηρώς επιστημονική και αναλόγως τεκμηριωμένη, έρευνα των επιμέρους πτυχών του μέχρι τούδε εξελισσόμενου σκανδάλου των υποκλοπών, η κα Αικατερίνα Παπανικολάου ξεκινάει από την «ρίζα του κακού» η οποία αποτελεί την βασική αιτία για την κατάδηλη εκτροπή των κατά περίπτωση αρμόδιων κρατικών οργάνων σε ό,τι αφορά την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 19 του Συντάγματος εν προκειμένω. Με άλλες λέξεις το διαβόητο πλέον σκάνδαλο των υποκλοπών, χαίνουσα πληγή στην καρδιά του Κράτους Δικαίου η οποία εκθέτει το κύρος της Χώρας και διεθνώς, οφείλεται στο ότι τα αρμόδια όργανα της Εκτελεστικής Εξουσίας, δυστυχώς με την ανοχή ορισμένων εκ των εχόντων την σχετική δικαιοδοσία οργάνων της Δικαστικής Εξουσίας, ερμήνευσαν και ερμηνεύουν τις διατάξεις του άρθρου 19 του Συντάγματος ως εάν το προστατευόμενο έννομο αγαθό σε αυτό το ρυθμιστικό πλαίσιο εντοπίζεται πρωτίστως στην Εθνική Ασφάλεια. Και όχι στην προστασία του δικαιώματος θωράκισης του απορρήτου των επικοινωνιών, όπου βεβαίως η ρήτρα της Εθνικής Ασφάλειας λειτουργεί, κατ’ αποτέλεσμα, αποκλειστικώς ως μέσο αποτροπής ενδεχόμενης καταχρηστικής, lato sensu, άσκησης του δικαιώματος τούτου.

Ο, εκτός των άλλων, παραστατικά γλαφυρός τρόπος με τον οποίο η κα Αικατερίνα Παπανικολάου αντιμετωπίζει εν τέλει, με έκδηλη την μελαγχολία του υπεύθυνου πολίτη και νομικού, την δραματική «σύμπλευση» Εκτελεστικής Εξουσίας και, έστω και εν μέρει, Δικαστικής Εξουσίας για να φτάσουμε στο σκάνδαλο των υποκλοπών επιτρέπει, επιπλέον, να καταδειχθεί και σε ποιες ολισθηρές ατραπούς ωθούνται οι θεσμοί της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας στην Χώρα μας, όταν μάλιστα τα διακυβεύματα της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας απειλούνται προφανώς, και δη πολλαπλώς. Φυσικά τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών -για να μην παρεξηγηθώ περισσότερο από τους «πρόθυμους» υποστηρικτές του ότι το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν είναι δα ούτε πρωτόγνωρο ούτε a priori καταδικαστέο θεσμικώς- ας αναλογισθούμε ότι τέτοιας μορφής εκτροπές όχι μόνο ροκανίζουν βασανιστικά τα θεμέλια της Αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας. Αλλά και παραπέμπουν σε εποχές -ας μην βιαστούμε να τις χαρακτηρίσουμε άπαξ διά παντός παρωχημένες- και ανάλογες απρόσωπες τυραννικές εξουσίες που θυμίζουν Κάφκα, ιδίως στην «Δίκη» και στον «Πύργο», ή και την ταινία (2006) του Φλόριαν-Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ «Οι ζωές των άλλων», η πλοκή της οποίας ανατρέχει στο Ανατολικό Βερολίνο του 1984.»