Σε κλίμα επισημότητας πραγματοποιήθηκε στις 4 Αυγούστου 2026 η τελετή παράδοσης-παραλαβής της διοίκησης της αμερικανικής Ναυτικής Υποστήριξης (NSA: Naval Support Activity) στη βάση της Σούδας στην Κρήτη. Ο Πλοίαρχος Patrick O’Neill ανέλαβε επισήμως τα ηνία της στρατηγικής σημασίας εγκατάστασης, διαδεχόμενος τον Πλοίαρχο Stephen Steacy.

Στην τελετή έδωσαν το παρόν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της διπλωματικής αποστολής των ΗΠΑ:

• Θεσμικές παρουσίες: Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κυδωνίας και Αποκορώνου κ.κ. Δαμασκηνός, ο Αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νικόλαος Καλογερής και ο Αναπληρωτής Επικεφαλής της Διπλωματικής Αποστολής των ΗΠΑ στην Αθήνα, Joshua Huck.

• Στρατιωτική ηγεσία: Ο Πλοίαρχος Αθανάσιος Δούρος ως Επίσημος Εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, καθώς και ο Πλοίαρχος Christopher Schwarz, Επιτελάρχης της Διοίκησης Ναυτικών Δυνάμεων Ευρώπης, Αφρικής και Κεντρικής Ασίας.

Ο απολογισμός της θητείας Steacy (2024–2026)

Κατά την κεντρική ομιλία του, ο Πλοίαρχος Schwarz εξήρε τον ρόλο του απερχόμενου διοικητή, σημειώνοντας ότι υπό την καθοδήγησή του ενισχύθηκαν περαιτέρω οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Ο Πλοίαρχος Steacy ανέλαβε τη διοίκηση τον Αύγουστο του 2024, σε μια περίοδο εντατικών επιχειρήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο, διαχειριζόμενος συνεχείς αεροπορικές αποστολές, επισκέψεις σε λιμένες και την αλυσίδα εφοδιασμού του αμερικανικού Ναυτικού.

Σημαντικά επιτεύγματα της περιόδου:

• Τεχνική υποστήριξη: Επιτυχής εκτέλεση έκτακτων επισκευών στα αεροπλανοφόρα USS Gerald R. Ford (CVN 78) και USS Harry S. Truman (CVN 75).

• Αναβαθμίσεις υποδομών: Ανακαινίσεις κοιτώνων, 24ωρη πρόσβαση στο γυμναστήριο και απλοποίηση διοικητικών διαδικασιών για το προσωπικό.

• Διακρίσεις και Βραβεία: Η βάση απέσπασε το Βραβείο NEX Bingham 2024, το Βραβείο NGIS Zumwalt, το Βραβείο Εξαίρετης Διατήρησης Προσωπικού 2025, ενώ οι Δυνάμεις Ασφαλείας ανακηρύχθηκαν Δύναμη Ασφαλείας της Χρονιάς 2026 (στην κατηγορία μικρών εγκαταστάσεων).

«Δεν μοιραζόμαστε απλώς ένα σύνορο με την Ελλάδα· λειτουργούμε ως μια ολοκληρωμένη ομάδα», υπογράμμισε ο απερχόμενος διοικητής, εκφράζοντας την εμπιστοσύνη του στον διαδόχικό του. Σύμφωνα με πληροφορίες, λόγω της επιτυχημένης παρουσίας του και της προόδου του στην ελληνική γλώσσα, ο Πλοίαρχος Steacy ενδέχεται να αξιοποιηθεί εκ νέου σε αμερικανική αποστολή στην Ελλάδα.

Ποιος είναι ο νέος διοικητής

Ο νέος επικεφαλής της NSA Σούδας, Πλοίαρχος Patrick O’Neill, είναι ιπτάμενος του αμερικανικού Ναυτικού με καταγωγή από τη Φιλαδέλφεια της Πενσυλβάνια. Μετατίθεται στην Κρήτη προερχόμενος από τη Διοίκηση των Ναυτικών Δυνάμεων της CENTCOM στο Μπαχρέιν, όπου υπηρέτησε σε θέσεις ευθύνης.

Σοβαρές καταγγελίες για τη δραματική συρρίκνωση της 388 ΠΑΠ (Περιοχή Αποθήκευσης Πυρομαχικών) στις Σάπες, αλλά και για πλήρη αδράνεια της Δημοτικής Αρχής Μαρωνείας – Σαπών, εξαπέλυσε ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης, Ντίνος Χαριτόπουλος.

Σύμφωνα με τον κ. Χαριτόπουλο, η ιστορική στρατιωτική μονάδα της περιοχής βιώνει πρωτοφανή υποβάθμιση, καθώς ύστερα από 60 χρόνια λειτουργίας έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε εσωτερικό φυλάκιο.

Κατάρρευση της στελέχωσης και οικονομικές επιπτώσεις

Ο επικεφαλής της αντιπολίτευσης παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία που αποτυπώνουν το μέγεθος της αποδυνάμωσης της μονάδας:

• Δραματική μείωση προσωπικού: Από τα 35 και πλέον στελέχη που υπηρετούσαν παλαιότερα στην 388 ΠΑΠ, σήμερα έχουν απομείνει μόλις έξι έως επτά.

• Πλήγμα στην τοπική οικονομία: Η σταδιακή απομάκρυνση του στρατιωτικού δυναμικού επηρεάζει άμεσα την αγορά των Σαπών, τους επαγγελματίες και τις τοπικές οικογένειες.

«Εκκωφαντική η σιωπή της Δημοτικής Αρχής»

Παράλληλα, ο κ. Χαριτόπουλος στρέφει τα βέλη του κατά της διοίκησης του Δήμου Μαρωνείας – Σαπών, κατηγορώντας την για παντελή έλλειψη σχεδίου, διεκδικητικότητας και συντονισμένης αντίδρασης απέναντι στις αποφάσεις του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Όπως επισημαίνει στην ανακοίνωσή του, η τοπική αρχή αρκείται σε ρόλο «σιωπηλού παρατηρητή», την ώρα που θα έπρεπε να πιέζει για:

• Την ενίσχυση και περαιτέρω στελέχωση της 388 ΠΑΠ, καθώς και των λοιπών μονάδων του Δήμου.

• Τη δημιουργία νέων υποδομών, όπως στρατιωτικές κατοικίες, που θα θωράκιζαν τη σταθερή παρουσία των Ενόπλων Δυνάμεων στην περιοχή.

«Όταν δεν διεκδικείς, δεν χάνεις μόνο τις μάχες του σήμερα. Υπονομεύεις και το αύριο του τόπου», καταλήγει ο Ντίνος Χαριτόπουλος, υπογραμμίζοντας ότι η απώλεια δημόσιων δομών επιβαρύνει τόσο το υπουργείο όσο και όσους όφειλαν να αγωνιστούν για να την αποτρέψουν.

Διαβαστε την ανακοίνωση:

«Η σιωπή κοστίζει: Χάθηκε άλλη μία μάχη για τον τόπο με την υποβάθμιση της 388 ΠΑΠ

Η 388 ΠΑΠ Σαπών δεν είναι απλώς μια στρατιωτική μονάδα. Είναι ένα κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας.

Για δεκαετίες αποτέλεσε πυλώνα ασφάλειας, στήριξε την τοπική οικονομία και συνέβαλε καθοριστικά στην καθημερινή ζωή των Σαπών, του δήμου και της ευρύτερης περιοχής.

Σήμερα, όμως, η εικόνα της προκαλεί θλίψη και αγανάκτηση. Σύμφωνα με ασφαλή στοιχεία η μονάδα έχει υποβαθμιστεί πλήρως και ύστερα από 60 χρόνια έχει μετατραπεί σε εσωτερικό φυλάκιο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, από εκεί που αριθμούσε περίπου τριάντα πέντε και πλέον στελέχη, σήμερα έχουν απομείνει μόλις έξι με επτά.

Αυτή η κατάσταση υποδηλώνει μια πρωτοφανή υποβάθμιση που δεν πλήττει μόνο τη μονάδα, αλλά ολόκληρη την περιοχή.

Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν μπροστά στα μάτια μας εδώ και καιρό, η δημοτική αρχή Μαρωνείας – Σαπών παραμένει εκκωφαντικά απούσα και ανεπαρκής να διαχειριστεί την όλη κατάσταση.

Ούτε μία παρέμβαση. Ούτε μία ουσιαστική διεκδίκηση. Ούτε μία συντονισμένη προσπάθεια η διαμαρτυρία προς το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας. Ούτε μία πρωτοβουλία για να ανακοπεί η αποδυνάμωση μιας ιστορικής δομής που επί δεκαετίες πρόσφερε σημαντικά στον τόπο.

Η σιωπή δεν είναι στάση ευθύνης. Είναι στάση παραίτησης.

Οι δημότες δεν εξέλεξαν μια δημοτική αρχή για να παρακολουθεί αμέτοχη τις εξελίξεις. Την εξέλεξαν για να διεκδικεί, να αγωνίζεται και να υπερασπίζεται τα συμφέροντα του Δήμου. Αντί γι’ αυτό, βλέπουμε μια διοίκηση χωρίς σχέδιο, χωρίς πρωτοβουλίες και χωρίς φωνή εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Και το ερώτημα είναι αμείλικτο: αν δεν μπορεί να υπερασπιστεί ούτε μια τόσο σημαντική μονάδα, πώς θα διεκδικήσει την ανάπτυξη του τόπου;

Αντί να ζητά την ενίσχυση της 388 ΠΑΠ, την περαιτέρω στελέχωσή της, όπως και των άλλων μονάδων εντός του δήμου και τη δημιουργία νέων υποδομών, όπως στρατιωτικές κατοικίες και άλλες εγκαταστάσεις που θα ενίσχυαν την παρουσία των Ενόπλων Δυνάμεων στις Σάπες και τον δήμο Μαρωνείας – Σαπών, η δημοτική αρχή αρκείται στον ρόλο του θεατή.

Το αποτέλεσμα είναι οδυνηρό. Δεν κερδίζουμε τίποτα καινούργιο. Αντίθετα, χάνουμε ακόμη και όσα οι προηγούμενες γενιές κατάφεραν δημιουργήσουν και να διατηρήσουν.

Η αδράνεια έχει κόστος. Και το κόστος αυτό το πληρώνουν οι Σάπες, ο δήμος, οι επαγγελματίες, οι οικογένειες και συνολικά η τοπική κοινωνία.

Όταν ένας τόπος χάνει σταδιακά τις δημόσιες δομές του και κανείς δεν υψώνει το ανάστημά του, τότε η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο όσους λαμβάνουν τις αποφάσεις στα υπουργεία. Βαραίνει και όσους όφειλαν να αγωνιστούν για να τις αποτρέψουν και δεν το έπραξαν.

Ο δήμος Μαρωνείας- Σαπών αξίζει μια δημοτική αρχή που να διεκδικεί και να παλεύει. Όχι μια διοίκηση που παρακολουθεί αμέτοχη την υποβάθμιση του τόπου και περιορίζεται σε ρόλο σιωπηλού παρατηρητή.

Γιατί όταν δεν διεκδικείς, δεν χάνεις μόνο τις μάχες του σήμερα. Υπονομεύεις και το αύριο του τόπου».

Γράφει ο Ανδρέας Λιούμπας

Επειδή το Ιράν είναι στην ξανά στην επικαιρότητα ανασύρω μια ιστορία με αφορμή την κεντρική εικόνα του θέματος.

Η εικόνα αποτυπώνει την άφιξη της διακλαδικής δύναμης κρούσης που περιλάμβανε τη νεοσύστατη τότε Delta Force μαζί με τους Rangers, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της Επιχείρησης “Eagle Claw”.

Είναι Απρίλιος του 1980.

Στη φωτογραφία, ένα στέλεχος των αμερικανικών ειδικών δυνάμεων αποβιβάζεται από αεροσκάφος σε ένα παλιό, εγκαταλελειμμένο σοβιετικό αεροδρόμιο στην έρημο της Αιγύπτου.

Τις επόμενες εβδομαδες το Wadi Kena, μετατράπηκε, μυστικά, σε ορμητήριο για μία από τις πιο ρίψοκινδυνες ειδικές αποστολές του Ψυχρού Πολέμου.

Στόχος της επιχείρησης ήταν η διείσδυση στο Ιράν με τη χρήση αεροπορικών μέσων και η απελευθέρωση 52 Αμερικανών διπλωματών που κρατούνταν όμηροι στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Τεχεράνη.

Όλοι όσοι ασχολούνται με τη στρατιωτική ιστορία ξέρουν πως εξελίχθηκε αυτό.

Για όσους δεν ξέρουν ας πω απλά πως κατέληξε σε καταστροφή στο σημείο Desert One λόγω τεχνικών βλαβών και ατυχήματος

Αλλά λίγοι θυμούνται πως ξεκίνησε.

Με τη θρυλική μορφή του Walter “Walt” Shumate (από τα ιδρυτικά στελέχη της Delta) να κατεβαίνει από το αεροσκάφος σε μια από τις τελευταίες αποστολές της καριέρας του.

Η αποτυχία των Αμερικανών σε αυτή την αποστολή άλλαξε την φιλοσοφία σχεδίασης και εκτέλεσης των επιχειρήσεων των Ειδικών Δυνάμεων των ΗΠΑ – κάτι που εξηγω πιο κάτω και αφορά μόνο σκληροπυρηνικούς φαν της στρατιωτικής ιστορίας οπότε οι άλλοι μπορούν να αποχωρήσουν.
***
Η Delta Force, που δημιουργήθηκε το 1977, είναι, πρακτικά μιλώντας, “παιδί” της επιτυχίας των Ισραηλινών και συγκεκριμένα της Επιχείρησης Thunderbolt στο Εντέμπε το 1976.

Στο Εντεμπε το Ισραήλ απέδειξε διεθνώς τη σημασία των εξειδικευμένων μονάδων αντιμετώπισης ομηριών.

Η επιτυχία αυτή έδωσε την τελική ώθηση στο αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας να εγκρίνει τη δημιουργία της Delta Force από τον Συνταγματάρχη Charles Beckwith το 1977 (αν και το οργανωτικό της μοντέλο βασίστηκε κυρίως στη βρετανική SAS).

Το 1980 οι Αμερικανοί προσπάθησαν να αντιγράψουν τους Ισραηλινούς: μελέτησαν εξονυχιστικά το ισραηλινό “εγχειρίδιο”, τη χρήση τακτικού αιφνιδιασμού, τη χρήση αεροσκαφών C-130 και την ταχύτητα εκτέλεσης.

Ωστόσο μολονότι οι πόροι και το προσωπικό των ΗΠΑ ηταν υψηλού επιπέδου η αποστολή διέφερε ουσιωδώς καθώς δύο μεταβλητές κρίσιμης σημασίας άλλαζαν τα πάντα:

Η πρώτη μεταβλητη αφορά το δόγμα, την εκπαίδευση και το προσωπικό: η επιχείρηση των Ισραηλινών στο Εντέμπε εκτελέστηκε από μια συμπαγή, ομοιογενή ομάδα με ενιαία διοίκηση (Sayeret Matkal). Αντίθετα, γιαν την Eagle Claw έστειλαν μια υψηλής εκπαίδευση αλλά πρόχειρα συντεθειμένη διακλαδική δύναμη (Στρατός, Αεροπορία, Ναυτικό, Πεζοναύτες) χωρίς κοινό εκπαιδευτικό δόγμα — μια αδυναμία που οδήγησε μεταγενέστερα στην ίδρυση της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων (JSOC).

(Στα δικά μας, τα της Ελλάδας, να πω εδώ ότι το ίδιο λειτουργικό πρόβλημα είχε η πρώτη Ελληνική Δύναμη στη Σομαλία της οποίας η αποτελεσματικότητα υπονομεύτηκε από τη διακλαδική σύνθεση – και αναφέρομαι σε απλή αποστολή υποστήριξης ενός νοσοκομείου του Ερυθρού Σταυρού)

Η δεύτερη μεταβλητή αφορά την ίδια τη φύση της αποστολής:

Στο Εντεμπε οι Ισραηλινοί προσγειώθηκαν απευθείας στον διάδρομο ενός αεροδρομίου στην Ουγκάντα, όπου κρατούνταν οι όμηροι και πρακτικά αντιμετωπισαν έναν τοπικό στρατό χαμηλής επιχειρησιακής ικανότητας.

Στον αντίποδα η αμερικανική πρεσβεία βρισκόταν στο κέντρο μιας εχθρικής μητρόπολης, 600 μίλια εντός της ιρανικής επικράτειας, χωρίς κοντινό αεροδρόμιο για άμεση προσγείωση.

Αυτή η ποιοτική αλλαγή επέβαλλε τρομακτικές επιχειρησιακές απαιτήσεις.

Το σχέδιο προέβλεπε μεταφορά με C-130, νυχτερινό ανεφοδιασμό ελικοπτέρων στην έρημο (σημείο Desert One), απόκρυψη των ανδρών σε ορεινή περιοχή, οδική μεταφορά με φορτηγά στην Τεχεράνη, έφοδο στην πρεσβεία, διαφυγή με ελικόπτερα σε ξεχωριστή αεροπορική βάση (Manzariyeh) και τελική αποχώρηση με αεροσκάφη C-141.

Όλα τα παραπάνω οδήγησαν σε αποτυχία καθώς οι αστάθμητοι παράγοντες επικράτησαν.

Συγκεκριμένα, όπως έγραψα και παραπάνω το σχέδιο προέβλεπε τη συγκέντρωση 6 αεροσκαφών C-130 (με καύσιμα και την ομάδα εφόδου) και 8 ελικοπτέρων RH-53D Sea Stallion των Πεζοναυτών σε ένα απομονωμένο σημείο της ιρανικής ερήμου, με την κωδική ονομασία Desert One.

Ωστόσο κατά τη διαδρομή, τα ελικόπτερα συνάντησαν ισχυρές αμμοθύελλες με αποτέλεσμα ενα ελικόπτερο να υποστεί ρωγμή σε πτερύγιο και να εγκαταλειφθεί τελικά στην έρημο, ενώ ένα δεύτερο έχασε τα όργανα ναυτιλίας και επέστρεψε στο αεροπλανοφόρο USS Nimitz.

Όταν τα εναπομείναντα 6 ελικόπτερα έφτασαν στο Desert One, διαπιστώθηκε ότι ένα ακόμη είχε υποστεί αχρήστευση του υδραυλικού του συστήματος.

Επειδη το επιχειρησιακό σχέδιο απαιτούσε τουλάχιστον 6 λειτουργικά ελικόπτερα για τη μεταφορά της δύναμης στην Τεχεράνη ο διοικητής της Delta Force, Συνταγματάρχης Charles Beckwith, εισηγήθηκε την ακύρωση της αποστολής, η οποία εγκρίθηκε άμεσα από τον Στρατηγό Vaught και τον Πρόεδρο Carter.

Δυστυχώς κατά τη διαδικασία ανασύνταξης και ανεφοδιασμού για την αποχώρηση, μέσα σε συνθήκες απόλυτου σκότους και πυκνής σκόνης που σήκωναν οι ρότορες, ένα ελικόπτερο RH-53D προσέκρουσε σε αεροσκάφος C-130 που μετέφερε καύσιμα και προσωπικό.

Η έκρηξη και η πυρκαγιά που ακολούθησε στοίχισαν τη ζωή σε 8 Αμερικανούς στρατιωτικούς (5 στελέχη της Αεροπορίας και 3 Πεζοναύτες), ενώ τραυματίστηκαν σοβαρά άλλοι τέσσερις.

Η δύναμη εγκατέλειψε το σημείο με τα υπόλοιπα C-130, αφήνοντας πίσω τα εναπομείναντα ελικόπτερα, τις σορούς των πεσόντων, καθώς και απόρρητα έγγραφα σχεδίων.

Αντίθετα με άλλους, οι Ε.Δ των ΗΠΑ, μετά το Βιετνάμ, έχουν μεγαλύτερη ικανότητα αποδοχής της ήττας, διεύρευνησης των αιτιών και αναγνώρισης των προβλημάτων προκειμένου να τα διορθώσουν και να αποφύγουμε στο μέλλον ανάλογες καταστάσεις.

Στην συγκεκριμένη περίπτωση η επίσημη διακλαδική επιτροπή διερεύνησης (Holloway Commission) κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:

1) ​Διοικητικός Κατακερματισμός:

Η αποστολή οργανώθηκε από ξεχωριστά τμήματα διαφορετικών κλάδων (Στρατός, Αεροπορία, Ναυτικό, Πεζοναύτες) χωρίς κοινό δόγμα, ενοποιημένη διοίκηση και επαρκείς κοινές δοκιμές.
Δεν υπήρχαν πρωτόκολλα διαχείρισης κρίσεων και δεν είχαν δοκιμαστεί στην πράξη κοινά σενάρια ενεργειών.

2) ​Επικοινωνίες: η τήρηση απόλυτης σιγής ασυρμάτου εμπόδισε την έγκαιρη ενημέρωση των πληρωμάτων για την ένταση των καιρικών φαινομένων.

Και πάλι η έλλειψη κοινών πρωτοκόλλων ενεργείας και επικοινωνίας βρίσκονταν στη ρίζα του προβλήματος

Όλα τα προηγούμενα συντέλεσαν στην απόφαση για ​βαθιά θεσμική και οργανωτική μεταρρύθμιση οδηγώντας απευθείας στην ίδρυση της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων (USSOCOM), της JSOC και της εξειδικευμένης μονάδας αερομεταφορών 160th SOAR