Αναλύσεις
Αυτό που κάνει την Τουρκία να τρέμει! Η θαλάσσια σεβροφοβία που της φέρνει ίλιγγο
Πρέπει να κτυπήσουμε την Τουρκία εκεί που πονάει.
Η τουρκική λειτουργία και ποια θα έπρεπε να είναι η ελληνική απάντηση.
Γράφει ο Αριστόβουλος
Είμαστε σε μια γεωγραφική θέση όπου είμαστε αναγκασμένοι να διαβιούμε με ένα πολύ δύσκολο γείτονα. Με τον ένα ή άλλο τρόπο η τριβή μας με τις πάσης τουρκικής φύσεως φυλές υπερβαίνει τα 1.000 έτη. Αν δεν θέλουμε να πάμε τόσο παλιά, η Τουρκική Δημοκρατία είναι πλέον 100 ετών, χρονικό διάστημα ικανό να μας δώσει ασφαλή συμπεράσματα. Πρέπει να παραδεχθούμε ότι με την Τουρκία για τον δυτικό κόσμο αποτελούμε ένα δίπολο. Που όμως είναι ιδιότυπο και δεν προσομοιάζει κανένα άλλο στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Αν ψάξουμε τα πράγματα και θελήσουμε να παραμερίσουμε αυτό τον αιώνα που έχει παρέλθει, από το 1974 και μετά η Τουρκία και πάλι μας έχει δώσει απτά δείγματα γραφής, στην Κύπρο και το Αιγαίο. Κατά καιρούς διάφορες πολιτικές αλλαγές στο εσωτερικό της παράγουν αυθαίρετες έως και φρούδες ελπίδες στη χώρα μας περί μεταβολής της στάσης της. Όμως όλες παταγωδώς δεν επιβεβαιώνονται. Κι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (ποντιακής καταγωγής) θεωρήθηκε από ελληνικούς κύκλους ότι πρόκειται να φέρει ειρήνη και ήρεμα νερά εφόσον για όλα έφταιγε το κεμαλικό κατεστημένο, άποψη που πλέον μόνο μειδίαμα μπορεί να προκαλέσει. Κι ο Οζάλ (κουρδικής καταγωγής) ήτανε εκείνος που συνέλαβε την αξία της θαλάσσιας ισχύος κι έθεσε τη βάση της θαλάσσιας υπερεπέκτασης του σήμερα.
Δεν υπάρχει win-win
Θέτοντας το πλαίσιο αυτού του άρθρου, θα υποστηρίξουμε εξαρχής κι ακράδαντα ότι όποιος προσδοκά να εξημερώσει το θηρίο με παραχωρήσεις, καλή θέληση και με ελπίδα ότι θα μας σεβαστούν, πλανάται πλάνη οικτρά. Η ειρήνη όπως την εννοεί όλος ο δυτικός κόσμος (πχ Ισπανία – Πορτογαλία, Ιταλία – Γαλλία, Δανία Νορβηγία κλπ) ΔΕΝ μπορεί να επιτευχθεί στο δίπολο Ελλάδας – Τουρκίας, ούτε νυν, ούτε αεί, ούτε στους αιώνες των αιώνων (δυστυχώς και δίχως αμήν)._
Στη θεωρία παιγνίων πολλές φορές υπάρχει το αμοιβαίο όφελος (win – win) όπου δύο δρώντες παραμερίζουν διαφορές και μπαίνουνε σε μια νέα ιστορική και γεωπολιτική ατραπό, με απτό/τρανό παράδειγμα το δίπολο Γαλλίας – Γερμανίας. ΔΥΣΤΥΧΩΣ στο δικό μας δίπολο είμαστε στην παράμετρο μηδενικού αθροίσματος (zero sum game), όπου κερδίζει μόνο ο ένας κι ο άλλος χάνει. Διότι η Τουρκία προσέρχεται με αναθεωρητική διάθεση. Γάλλοι και Γερμανοί όταν αποφασίσανε να ακολουθήσουν μια άλλη πορεία, δεν έκαναν καμία συζήτηση ούτε για αλλαγή συνόρων ούτε αμφισβήτησε κάποιος το ανήκειν Αλσατίας και Λωρραίνης για παράδειγμα. Μα τι θέλετε θα πούνε πολλοί, να κάνουμε πόλεμο; Είναι κατά την ταπεινή μας γνώμη μια αφελέστατη σκέψη. Διότι η ειρήνη διαφέρει πολύ από την a la turk carte ειρήνη. Κι αυτή η παράξενη τουρκική ειρήνη δεν διαφέρει και πολύ από τις συνέπειες ενός μη κερδηθέντος πολέμου. Στο ενδιάμεσο ειρήνης – πολέμου όμως, υπάρχουν διάφορα στάδια αλλά και μέσα διαχείρισης. Ο κατευνασμός που έχει εφαρμοστεί κατά κόρον από εμάς απέτυχε, πλήρως και εξ΄ ολοκλήρου. Υπάρχει και η αποτροπή που δεν έχει υιοθετηθεί ή δεν έχει εφαρμοστεί ορθά. Υπάρχει και το ενιαίο ελληνικό έθνος που μοιράζεται σε δύο κράτη, άρα και δύο φωνές που επίσης δεν έχει τύχει σωστού χειρισμού. Υπάρχουν οι διεθνείς οργανισμοί, όχι για να παίξουνε το ρόλο διεθνούς χωροφύλακα, αλλά όπου η Τουρκία θα καταγγελθεί συστηματικά και θα εμποδιστεί σθεναρά. Υπάρχει το πυρηνικό όπλο του απόδημου Ελληνισμού, έτοιμο ανά πάσα στιγμή. Άρα υπάρχουν πολλά, που όμως χρειάζονται βούληση και σοβαρή προσέγγιση.
Η Σεβροφοβία
Θα προσπαθήσουμε με τη γνωστή μαθηματική μέθοδο να αποδείξουμε όσα υποστηρίζουμε. Το 1923 με τη Συνθήκη της Λωζάνης η νικήτρια Τουρκία αφενός υπαγόρευσε το περιεχόμενο, αφετέρου καρπώθηκε σημαντικά εδαφικά οφέλη. Δεν προνόησε όμως σε θαλάσσιες ζώνες. Γιατί; Διότι τότε στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο είχε απέναντι της 3 διαφορετικά κράτη. Ελλάδα στο κυρίως Αιγαίο, Ιταλία στο νοτιοανατολικό (Νοτιανατολικές Σποράδες, άστοχα ονομαζόμενες ως Δωδεκάνησα) και Μεγάλη Βρετανία στη Μεσόγειο (καθόσον η Κύπρος ήτανε αποικία). Κι ούτε την όχλησαν η αιγιαλίτιδα ζώνη ούτε ο εθνικός εναέριος χώρος. Γιατί; Διότι με τον ένα ή άλλο τρόπο θα έβρισκε διέξοδο στη θάλασσα, αφού είχε 3 χώρες απέναντι. Έτσι πάντα κάποιο από τα βασικά της θαλάσσια σημεία εξόδου (Δαρδανέλλια, Σμύρνη, Μερσίνα) θα μπορούσε να της δώσει τη διέξοδο που χρειάζεται. Διότι αυτό που κάνει την Τουρκία να τρέμει είναι να μην έχει διέξοδο στη θάλασσα. Ακυρώνει την αξία της, υποβαθμίζει τα προαναφερθέντα σημεία εξόδου. Ουσιαστικά εάν η Τουρκία περιοριστεί στο θαλάσσιο χώρο που της αναλογεί σύμφωνα με τις πρόνοιες του ΔΔΘ, τότε περισφίγγεται με επιθανάτιο ρόγχο κι αυτό επιδιώκει να αποφύγει, εκμεταλλευόμενη και τη δική μας άγνοια και φοβία μέχρι υστερίας. Είναι η θαλάσσια σεβροφοβία που της φέρνει ίλιγγο, πολύ περισσότερο από τη χερσαία που ποτέ δεν έπαψε επίσης να φοβάται.
Οι τούρκικες καμπάνες άρχισαν να ηχούν απειλητικά με τη λήξη του Β΄ΠΠ και την προσάρτηση των Νοτιοανατολικών Σποράδων στην Ελλάδα με τη Συνθήκη των Παρισίων (1947). Κι όταν ο πόθος της Ένωσης άρχισε να συνταράσσει συθέμελα τη Κυπριακή Μεγαλόνησο, μαζί με τις καμπάνες ήχησαν και σήμαντρα. Διότι ο φόβος των Σεβρών επανερχότανε δριμύτερος και μάλιστα από θαλάσσης. Αυτός είναι ο τρόμος της Τουρκίας και μετά έπονται η Κουρδική αυτοδιάθεση (αναπόφευκτη σε βάθος χρόνου) αλλά και ο φόβος ενός Ποντιακού κράτους εκεί όπου δεν άφησαν πέτρα πάνω στην πέτρα, φθάνοντας στις μέρες μας να κωλυσιεργούν (sic) για τη Θεία Λειτουργία στην Παναγία Σουμελά, εκφράζοντας πλήρως την αντίληψη τους για τα «ήρεμα νερά». Μην παραβλέπουμε ότι σημαντικό τμήμα των τουρκοκυπρίων στο ιστορικό δημοψήφισμα του 1953 ψήφισε υπέρ της Ενώσεως. Κι επειδή εκείνο το διάστημα βρισκότανε σε εξέλιξη οι εργασίες για τον καθορισμό της έκτασης της υφαλοκρηπίδας και της υιοθέτησης της μέσης γραμμής ως εργαλείο επίλυσης των διαφορών αντικείμενων ακτών, ο τρόμος έγινε μεγαλύτερος. Ο ύπουλος αγγλικός δάκτυλος σε βάθος εικοσαετίας (1955 – 1974) τους προσέφερε σημαντικές ωφέλειες, που οι Τούρκοι δεν άφησαν ανεκμετάλλευτες σε μια χρονική διαδρομή όπου η Ελλάδα με τον ένα ή άλλο τρόπο έπεφτε από σφάλμα σε σφάλμα.
Η τουρκική θαλάσσια στρατηγική μετά το 1974
Έκτοτε η Τουρκία σταθερά και μεθοδικά έστησε το πλάνο της. Και το έκανε σαφές από το 1974 κι εντεύθεν. Κι επειδή φοβάται είπε να μην μείνει αδρανής. Κι έπεσε πάνω στη δική μας αδράνεια. Κι ενώ βρέθηκε με το πιστόλι στο κρόταφο όχι μόνο το απέφυγε αλλά με τρόπο συστηματικό κατόρθωσε να του γυρίσει κατεύθυνση ώστε πλέον να το κρατά και να σκορπά εκείνη τρόμο. Οι επιδιώξεις της είναι οθφαλμοφανείς, να έχει λόγο στα πάντα και τίποτε να μην γίνεται στην Ανατολική Μεσόγειο δίχως την έγκρισή της. Κι εμείς να ψάχνουμε να ημερώσουμε το θηρίο, λες κι ένας κροκόδειλος μπορεί ποτέ να γίνει κατοικίδιο ζώο. Διότι όπως λέει κι ο θυμόσοφος λαός, «το φίδι όσο δέρμα κι αν αλλάξει, φίδι θα παραμείνει». Κι ο λύκος θα συμπληρώσουμε, καθόσον (ειδικά ο γκρίζος) είναι το σήμα κατατεθέν της γείτονος.
Η τουρκική θαλάσσια στρατηγική συνοψίζεται (ειδικά) από το 1974 και μετά στις εξής παραμέτρους:
-
Πολιτική λύση κι όχι νομική διευθέτηση.
-
Ασφαλής έξοδος στη θάλασσα με κάθε τρόπο.
-
Αποστέρηση των νήσων από το δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες.
-
Συνδυαστική λειτουργία σε Κύπρο και Αιγαίο.
-
Σταθερές/αμετακίνητες απόψεις και συγκεκριμένα αφηγήματα.
-
Δημιουργία κρίσεων, πολλές φορές με παράτολμο τρόπο.
-
Πρωτοβουλία κινήσεων και διπλωματικός διωγμός της Ελλάδας.
-
Στρατιωτική ενδυνάμωση σε ποσότητα και ποιότητα.
-
Πολυδιάστατες σχέσεις συνεργασίας και εξωτερική πολιτική 360ο.
-
Εκμετάλλευση φοβικών συνδρόμων και δικών μας κενών.
Σε όλη αυτή τη διαδρομή άδραξε κάθε ευκαιρία που της παρείχαν δικά μας πολιτικά κενά. Κατάλαβε ότι υπό κανονικές συνθήκες, όχι μόνο δεν θα έβγαινε στην Κερύνεια (άρα δεν θα υπήρχε κανένας Αττίλας), αλλά ακόμη θα ήτανε στο βυθό της θάλασσας της Λυκίας (βορείως της Κύπρου) οπότε έπρεπε να υλοποιήσει ένα φαραωνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα για να αποτελέσει κάποτε φόβητρο. Άρχισε να πετάει και να παραβιάζει τον εναέριο χώρο του Αιγαίου. Δημιούργησε τρεις μεγάλες κρίσεις στη θάλασσα και την ξηρά (Λέσβος 1976, Θάσος 1987, Ιμία 1996). Με αυτές πέτυχε σταδιακή αναβάθμιση της απειλής και των διεκδικήσεων, εφόσον τις κεφαλαιοποίησε με τρεις «συμφωνίες» (Βέρνη 1976, Νταβός 1988, Μαδρίτη 1997). Αποθρασύνθηκε έτι περαιτέρω διότι κατάλαβε ότι κοπτόμαστε μόνο για την μικροπολιτική και για την ύπνωση του εσωτερικού κοινού. Αποχαλινώθηκε γιατί έχουμε αφήσει να τρέξει παντοιοτρόπως η ευρωπαϊκή προοπτική μιας χώρας που είναι μακράν και σε όλα μακριά από το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Προσφάτως πέτυχε πρώτα να πετύχει μια «συμφωνία» (Διακήρυξη των Αθηνών 2022) και κατόπιν να δημιουργήσει κρίση στη θάλασσα (Κάσος 2024), της οποίας η κακή συνέχεια δεν έπεται απλώς αλλά είναι επικείμενη.
Ίδιοι χάρτες, ίδιες μαξιμαλιστικές απόψεις
Έτσι παρουσιάζει εδώ και δεκαετίες τους ίδιους χάρτες, με τις ίδιες μαξιμαλιστικές απόψεις. Έχει απειλήσει με πόλεμο (casus belli) σε 3 διαφορετικές περιόδους, εγκλωβίζοντας στο καβούκι της την πολιτική μας απέναντι της. Φωνασκώντας και διεκδικώντας ολοένα και περισσότερα, κατορθώνει να πείσει τα ξένα ακροατήρια ότι κάπου έχει δίκιο, αφού δεν υπάρχει δικός μας αντίλογος. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις ορίζει κατά το δοκούν το διεθνές δίκαιο. Κι επειδή μέσω του ατυχούς κι επαναλαμβανόμενου κατευνασμού, έχει κατορθώσει να παράξει φοβικά σύνδρομα στην ελληνική κοινωνία, καλύπτει κατάλληλα αυτές τις ακροβασίες. Κι έτσι η Τουρκία γνωρίζει από ελιγμό κι η Ελλάδα από πανικό. Και σήμερα με τη Γαλάζια Πατρίδα επαναλαμβάνει αυτό που έλεγε τις προηγούμενες δεκαετίες περί 25ου παραλλήλου (Ξάνθη – Λήμνος –Νάξος – Ηράκλειο), ακριβώς όπως μίλησαν το καλοκαίρι του 1976 ότι η προέκταση της υφαλοκρηπίδας τους φτάνει έως την Εύβοια (….). Σήμερα δεν μνημονεύουν την Εύβοια διότι επιδιώκουν τη διχοτόμηση του Αιγαίου. Άμα ποτέ επιτύγχαναν κάτι τέτοιο, θα επανέρχονταν και για την Εύβοια, για τις ακτές του Λιτοχώρου αλλά και για το Σούνιο ακόμα. Μα τι θέλετε, να κάνουμε πόλεμο με την Τουρκία; Είμαστε σταθερά υπέρ της ειρήνης….
Στο βασανιστικό αυτό ερώτημα, θα απαντήσουμε ότι κάθε λογικός άνθρωπος είναι υπέρ της ειρήνης και κανείς δεν θέλει η χώρα του και η ζωή του να γίνει σαν της Ουκρανίας. Αλλά μια ειρήνη βιώσιμη με κανόνες και αλληλοσεβασμό, διότι μια αλά τούρκα ειρήνη σημαίνει θα σας παίρνω σιγά σιγά ολοένα και περισσότερα, ώστε μόλις μου δοθεί η ευκαιρία θα σας τα πάρω όλα. Αν κάνουμε μια υπόθεση εργασίας θα μπορούσε να το θέσει ως εξής. Έχω υπεροπλία συντριπτική, κι εσείς δεν θα έχετε οριοθετήσει ούτε με την Αλβανία, ούτε με την τριχοτομημένη Λιβύη, που είναι παραδοσιακά στο δικό μου άρμα. Ακόμα και με την Ιταλία παραχωρήσατε επήρεια όπως και την Αίγυπτο που «είχατε στρατηγική σχέση» (…). Σε αυτό το πλαίσιο μπορεί να υπάρξει από την Τουρκία (ειδικά από αυτή) ειλικρινής διάθεση; Εδώ την παράνομη εισβολή και κατοχή εδάφους ξένης χώρας την ονομάζει ειρηνευτική αποστολή. Κι έχει επαναλάβει αυτή τη ρητορική πρόσφατα στη Συρία. Άρα πρόκειται για «ειρήνη τουρκικών προδιαγραφών», κι όχι για την ειρήνη που γνωρίζουμε στην Ευρώπη από το Β΄ΠΠ και μετά. Απαντάμε λοιπόν πως δεν θέλουμε πόλεμο με την Τουρκία, αλλά ειρήνη. Κι αφού ο κατευνασμός απέτυχε παταγωδώς, θα πάμε στο επόμενο επίπεδο που είναι η αποτροπή ώστε να μην έχουμε πόλεμο μαζί της. Διότι η Τουρκία για να κάνει ένα τόσο σοβαρό βήμα όπως είναι να απειλήσει ευθέως την Ελλάδα, θα πρέπει να το έχει ζυγίσει 100 φορές και να είναι σίγουρη όχι στο 100 αλλά στο 1000%.
Επομένως εκεί πρέπει να πιέσουμε. Όσο εντυπωσιακές κι αν είναι οι εξοπλιστικές πρωτοβουλίες και παραγωγές της γείτονος, πάντα θα υπάρχουν οι έξυπνες ενέργειες που θα εμποδίζουν να γύρει η πλάστιγγα δραματικά. Η αγορά του αιώνα στη δεκαετία του 80 και η πρόσφατη προμήθεια πολεμικών αεροσκαφών Rafale είναι ουσιαστικά παραδείγματα. Και οι δυνατότητες σε ανάλογες επιλογές είναι πολλές και διαρκώς ανανεούμενες. Ακόμα όμως περισσότερο πρέπει να κτυπήσουμε την Τουρκία εκεί που πονάει. Έναν αιώνα τώρα έχει οικοδομήσει το αήττητο των ενόπλων δυνάμεων. Για κάθε χώρα η στρατιωτική ήττα είναι οδυνηρή. Και για μας θα μπορούσε να είναι. Υπάρχει όμως μια ειδοποιός διαφορά. Για την Τουρκία δεν θα ήτανε μόνο οδυνηρή, αλλά τεκτονικής μορφής. Το πήλινο οικοδόμημα της βασισμένο στη βία και στις επικές ένοπλες δυνάμεις, εάν μπορούσε να πληγεί θα συνέτριβε κράτος και κοινωνία. Διότι η δεύτερη θα καταλάβαινε ότι χρόνια ολόκληρα ήτανε θύμα εσωτερικής προπαγάνδας. Θάρρος και επίδειξη δύναμης χρειάζεται και να τεθεί ωμά ότι αν χάσουμε θα πληγούμε, εάν όμως πλήξουμε κάποιον ναύσταθμο, μια στρατηγική εφεδρεία ή ένας πύραυλος κτυπήσει βαθιά στην τουρκική ενδοχώρα τότε το πλήγμα θα προκαλέσει ακατάσχετη αιμορραγία σε όποιο κεμαλικό ή ερντογανικό καθεστώς επικρατεί. Κι αυτό δεν σας βολεύει οπότε ας λογικευθούμε, δηλαδή να λογικευτείτε εσείς. Διότι από παλιά λέγανε πως αν σταθείς απέναντι στον τούρκο μαζεύεται, κι άμα γυρίσεις την πλάτη σου θα έλθει να σε χτυπήσει. Κι επίσης οι παλιοί λέγανε ότι ο τούρκος δεν έχει μπέσα….
Το καλοκαίρι του 2020, σε εποχή έντασης συνέβη αυτό που πολλοί φοβόντουσαν ότι μπορεί να μας σύρει στον πολεμικό όλεθρο. Διότι οι τουρανικής προελεύσεως γείτονες από την ασιατική περιοχή του όρους Altay (Μογγολία) είναι πολύ αψείς (sic). Υπήρξε σύγκρουση (επακούμβηση) δύο φρεγατών, που είχε ως αποτέλεσμα τη διάνοιξη τρύπας 5,5 μέτρων στην τουρκική. Προς γνώση απάντων η ελληνική φρεγάτα βρήκε την τουρκική στο μέσο κι ευτυχώς για τον κυβερνήτη της που δεν την βρήκε στο πίσω μέρος όπου είναι ο άξονας που δίνει κίνηση στο πλοίο. Γιατί θα είχε αχρηστευθεί κι εκείνος μάλλον θα αγνοείτο μέχρι σήμερα (sic). Ευτυχώς για το τουρκικό πλήρωμα που η θάλασσα είχε ανέμους έντασης 2-3 μποφόρ κι έτσι δεν χρειάστηκε να εγκαταλείψει το σκάφος, το οποίο με τέτοιο ρήγμα σε θάλασσα 5 μποφόρ πιθανόν θα είχε πάει στο βυθό του Αιγαίου. Έγινε κάτι; Εμείς θυμόμαστε μόνο ότι κάνανε κάποιες μέρες να ρυμουλκήσουν τη φρεγάτα τους. Ούτε φωνασκίες, ούτε απειλές, ούτε παχιά λόγια, ούτε οργή εναντίον μας διαπιστώσαμε. Που πήγε η επαπειλούμενη (κοινώς θεριακλίδικη) τουρκική δράση; Πως σε όρους ποδοσφαίρου το περιστατικό έγινε «αβαβά»;
Μπορούμε να δώσουμε πάρα πολλά παραδείγματα αποτροπής που θα έκαναν την Τουρκία να μετρά τα βήματα της και να μην προχωρά δυναμικά. Κάποτε πρέπει οι εκάστοτε κυβερνώντες να αντιληφθούν ότι η Τουρκία ευρισκόμενη σε δεινή θέση, αποφάσισε με στρατηγική και συνέπεια να βγει από αυτή. Κι έχει επιτύχει αρκετά σε αυτή την πρακτική περισσότερο από 50 χρόνια πλέον. Κι αρχίζει να αποκτά βεβαιότητα και πρέπει να την γυρίσουμε στην αβεβαιότητα. Κι αυτό θα γίνει με σοβαρότητα, στρατηγική κι αποτροπή. Διότι το παίγνιο είναι μηδενικού αθροίσματος. Στον κατευνασμό, στην υποχωρητικότητα και πάσης φύσεως «ήρεμα νερά» επωφελείται μόνο η Τουρκία. Στην αποτροπή και την πυγμή κερδίζουμε μόνο εμείς. Και πετυχαίνουμε την ειρήνη που θέλουμε ώστε να είναι πραγματικά ήρεμα τα νερά, που εν τέλει κάθε λογικός άνθρωπος επιθυμεί. Αυτό θα μπορέσει να γίνει μόνο εάν έχουμε εμείς την πρωτοβουλία, διότι όταν την έχει η Τουρκία και βήχει εμάς να μας πιάσει πνευμονία. Η Τουρκία δεν ανακαλύπτει κάθε τόσο τον τροχό, αλλά τον γυρίζει επιδέξια. Με σοβαρότητα στο πολιτικό πεδίο και συνοχή στην κοινωνία, μπορούμε αυτό τον τροχό όχι μόνο να τον επιβραδύνουμε αλλά και να τον σταματήσουμε. Τότε θα είναι ήρεμα (πραγματικά) τα νερά.
Αναλύσεις
Ιαπωνία – Ινδία: Ενισχύουν τη στρατιωτική συνεργασία με φόντο την Κίνα – Συμφωνία για πυραυλικές δοκιμές και εξοπλισμούς
Το Τόκιο αποκτά πρόσβαση σε ινδικά πεδία βολής για την εκπαίδευση με πραγματικά πυρά, ενώ Νέο Δελχί και Ιαπωνία προωθούν τη συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων και τη μεταφορά αμυντικής τεχνολογίας.
Σε περαιτέρω εμβάθυνση της στρατιωτικής και αμυντικής βιομηχανικής συνεργασίας τους προχωρούν Ιαπωνία και Ινδία, σε μια περίοδο κατά την οποία η αυξανόμενη στρατιωτική ισχύς της Κίνας μεταβάλλει τις ισορροπίες ασφαλείας στον Ινδοειρηνικό.
Όπως μεταδίδει η Washington Post, οι δύο χώρες συμφώνησαν να επιτρέψουν στις ιαπωνικές δυνάμεις να πραγματοποιούν εκπαίδευση με πραγματικές βολές πυραύλων σε ινδικά πεδία βολής, στο πλαίσιο μελλοντικών κοινών στρατιωτικών ασκήσεων.
Η συμφωνία αποτέλεσε αντικείμενο της συνάντησης «2+2» των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας των δύο χωρών, που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026 στο Τόκιο.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο υπουργός Άμυνας της Ιαπωνίας Σιντζίρο Κοϊζούμι και ο υπουργός Εξωτερικών Τοσιμίτσου Μοτέγκι, καθώς και οι Ινδοί ομόλογοί τους, Ρατζνάθ Σινγκ και Σουμπραμανιάμ Τζαϊσανκάρ.
Σχεδιασμός στην Ιαπωνία, παραγωγή στην Ινδία
Οι δύο ασιατικές δυνάμεις έχουν επιταχύνει τα τελευταία χρόνια την ανάπτυξη των σχέσεών τους στους τομείς της ασφάλειας, της άμυνας και της οικονομίας.
Αμφότερες συμμετέχουν, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Αυστραλία, στο τετραμερές σχήμα συνεργασίας QUAD, το οποίο λειτουργεί ως αντίβαρο στην αυξανόμενη κινεζική επιρροή στον Ινδοειρηνικό.
Ο Ιάπωνας υπουργός Εξωτερικών εξέφρασε την προσδοκία ότι η συνεργασία των δύο χωρών θα αποτελέσει σημείο σταθερότητας για την ευρύτερη περιοχή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατεύθυνση που έδωσε ο Ινδός υπουργός Άμυνας στην αμυντική βιομηχανική συνεργασία, συνοψίζοντάς την στο δόγμα «Σχεδιάζουμε με την Ιαπωνία, κατασκευάζουμε στην Ινδία».
Πρόκειται για ένα πλαίσιο που συνδυάζει την ιαπωνική τεχνογνωσία με τις παραγωγικές δυνατότητες της ινδικής αμυντικής βιομηχανίας.
Ιαπωνικοί πύραυλοι σε ινδικά πεδία βολής
Η δυνατότητα αξιοποίησης των ινδικών πεδίων βολής έχει ιδιαίτερη επιχειρησιακή σημασία για την Ιαπωνία, η οποία, λόγω της γεωγραφίας της, διαθέτει περιορισμένους χώρους για την ασφαλή πραγματοποίηση πυραυλικών δοκιμών.
Οι δύο πλευρές υπέγραψαν επιστολή προθέσεων για τη χρήση των εγκαταστάσεων, όπου οι ιαπωνικές δυνάμεις θα μπορούν για πρώτη φορά να πραγματοποιήσουν εκπαίδευση με πραγματικά πυρά, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων εδάφους-επιφανείας. Αντίστοιχη συμφωνία έχει συνάψει το Τόκιο και με την Αυστραλία.
Η Ιαπωνία ενισχύει συστηματικά την αμυντική της διάταξη στο νοτιοδυτικό τμήμα της επικράτειάς της, επιδιώκοντας να αποτρέψει την αυξανόμενη κινεζική στρατιωτική δραστηριότητα. Εντός του 2026 άρχισε την ανάπτυξη πυραύλων μεγαλύτερου βεληνεκούς, μεταξύ των οποίων και οι αντιπλοϊκοί Type-12 στην περιοχή του Κουμαμότο.
Παράλληλα, το Τόκιο έχει χαλαρώσει σημαντικά τους περιορισμούς της μεταπολεμικής αμυντικής του πολιτικής, αίροντας την απαγόρευση εξαγωγής φονικών οπλικών συστημάτων.
Στο επίκεντρο η τεχνολογία UNICORN
Σημαντικό σκέλος των συνομιλιών αποτέλεσε η επιτάχυνση των διαδικασιών για τη μεταφορά στην Ινδία του ιαπωνικού συστήματος ναυτικών επικοινωνιών UNICORN.
Πρόκειται για ολοκληρωμένο ιστό πολλαπλών κεραιών, σχεδιασμένο ώστε να περιορίζει το ίχνος ραντάρ των πολεμικών πλοίων.
Την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, ο Ρατζνάθ Σινγκ επισκέφθηκε, συνοδευόμενος από τον Ιάπωνα ομόλογό του, τη ναυτική βάση της Γιοκοσούκα, όπου ξεναγήθηκε στη φρεγάτα JS Natori, κλάσης Mogami, η οποία διαθέτει το συγκεκριμένο σύστημα.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση του ινδικού υπουργείου Άμυνας, οι δύο πλευρές προσβλέπουν στην ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών και στην επίσημη έγκριση της αναγκαιότητας προμήθειας του συστήματος από την Ινδία έως τον Φεβρουάριο του 2027.
Διευρύνεται η διεθνής παρουσία της ιαπωνικής αμυντικής βιομηχανίας
Οι αναβαθμισμένες φρεγάτες πολλαπλών ρόλων κλάσης Mogami αποτελούν ήδη αντικείμενο σημαντικής εξοπλιστικής συμφωνίας μεταξύ Ιαπωνίας και Αυστραλίας.
Τον Απρίλιο του 2026 οι δύο χώρες υπέγραψαν συμβάσεις για την προμήθεια έντεκα φρεγατών, εκ των οποίων οι τρεις πρώτες θα κατασκευαστούν στην Ιαπωνία και οι υπόλοιπες οκτώ στην Αυστραλία.
Ενδιαφέρον για τα ιαπωνικά πολεμικά πλοία έχουν εκδηλώσει και άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Νέα Ζηλανδία.
Ευρύτερη στρατηγική συνεργασία στον Ινδοειρηνικό
Στην κοινή δήλωση που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση των τεσσάρων υπουργών, Ιαπωνία και Ινδία επιβεβαίωσαν την πρόθεσή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία τους σε σειρά κρίσιμων τομέων:
-
Αεροπορική και θαλάσσια ασφάλεια.
-
Ανταλλαγή πληροφοριών.
-
Κοινές στρατιωτικές ασκήσεις.
-
Επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης.
-
Ναυπήγηση πολεμικών πλοίων.
-
Τεχνητή νοημοσύνη και μη επανδρωμένα συστήματα.
Η συνάντηση του Τόκιο καταδεικνύει ότι η συνεργασία Ινδίας και Ιαπωνίας αποκτά πλέον μεγαλύτερο επιχειρησιακό και εξοπλιστικό βάθος, πέραν του διπλωματικού συντονισμού στο πλαίσιο του QUAD.
GEOPOLITICO
Φαραντούρης: Κάθε κατεργάρης στον πάγκο του! Έχουμε όπλα απέναντι στην Τουρκία
Την αξιοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, την επιβολή κυρώσεων σε Τουρκία και Λιβύη και την ένταξη της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην ατζέντα των ευρωβρετανικών διαπραγματεύσεων ζητά ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Νίκος Φαραντούρης, ασκώντας κριτική στην ελληνική κυβέρνηση και στις ευρωπαϊκές ηγεσίες.
Την ανάγκη η Ελλάδα να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα τα θεσμικά, διπλωματικά και οικονομικά εργαλεία που διαθέτει ως κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπογράμμισε ο Νίκος Φαραντούρης σε παρέμβασή του στη Thessalia TV στις 18 Νοεμβρίου 2026.
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ μίλησε από το Λονδίνο, όπου βρέθηκε στο πλαίσιο των εργασιών της επιτροπής ευρωβρετανικών σχέσεων, αναφερόμενος στις διεργασίες επαναπροσέγγισης της Βρετανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, στη διεκδίκηση των Γλυπτών του Παρθενώνα, στην περιθωριοποίηση της Ευρώπης στις διεθνείς εξελίξεις και στην αντιμετώπιση του τουρκικού αναθεωρητισμού.
Να καταστούν ευρωπαϊκό ζήτημα οι τουρκικές διεκδικήσεις
Ο Νίκος Φαραντούρης υποστήριξε ότι η Αθήνα και η Λευκωσία οφείλουν να συντονίσουν τις ενέργειές τους, οικοδομώντας συμμαχίες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και διεκδικώντας ουσιαστική στήριξη απέναντι στις αναθεωρητικές πρωτοβουλίες της Τουρκίας και της Λιβύης.
Κατά την εκτίμησή του, όσο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν τις συγκεκριμένες απειλές ως διμερή ζητήματα της Ελλάδας με την Τουρκία ή τη Λιβύη, περιορίζεται η δυνατότητα άσκησης αποτελεσματικής πίεσης.
Αντιθέτως, η ανάδειξή τους σε ευρωπαϊκές διαφορές θα μπορούσε να δημιουργήσει διαφορετικές συνθήκες στη διπλωματική διαπραγμάτευση.
«Μέχρι στιγμής δεν το έχουμε κάνει όσο θα έπρεπε», ανέφερε χαρακτηριστικά, διερωτώμενος γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν έχει ακόμη ζητήσει την επιβολή κυρώσεων στη Λιβύη.
Η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής και το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο άρθρο 42, παράγραφος 7, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, επαναφέροντας την πρότασή του για αξιοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής ως αποτρεπτικού εργαλείου απέναντι στην Τουρκία.
Όπως ανέφερε, είχε ζητήσει από τον πρωθυπουργό να ενημερώσει τους Ευρωπαίους εταίρους στην προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής ότι, σε περίπτωση τουρκικής στρατιωτικής παρεμπόδισης της υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, η Αθήνα είναι διατεθειμένη να προσφύγει στη συγκεκριμένη ρήτρα.
Ο ευρωβουλευτής εκτίμησε ότι μια τέτοια προειδοποίηση θα υποχρέωνε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αναλάβουν τις ευθύνες τους και θα μπορούσε να οδηγήσει στην άσκηση διπλωματικών, πολιτικών και οικονομικών πιέσεων προς την Άγκυρα.
«Ξέρετε πρακτικά τι σημαίνει αυτό; Ότι κάθε κατεργάρης στον πάγκο του», δήλωσε.
Υπενθύμισε, μάλιστα, το προηγούμενο της Γαλλίας, η οποία επικαλέστηκε τη ρήτρα το 2015, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι.
«Δεν μπορούμε να είμαστε συνεχώς εμείς του δούναι. Πρέπει να έχουμε και κάτι λαμβάνειν», υπογράμμισε, τονίζοντας ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη πρέπει να έχει πρακτικό αντίκρισμα όταν απειλούνται τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
Βολές κατά των ευρωπαϊκών ηγεσιών
Ο Νίκος Φαραντούρης εξέφρασε έντονο προβληματισμό για την απουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από σημαντικές διεθνείς διαβουλεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας και τη διαμόρφωση των νέων παγκόσμιων συσχετισμών ισχύος.
Απέδωσε την κατάσταση στις «λιποβαρείς» ευρωπαϊκές ηγεσίες, οι οποίες, κατά την άποψή του, αδυνατούν να αντιληφθούν τις τεκτονικές μεταβολές που συντελούνται στο διεθνές σύστημα, παραμένοντας προσκολλημένες σε επιμέρους εθνικά συμφέροντα.
Όπως σημείωσε, είναι προς το συμφέρον της Ελλάδας η Ευρώπη να αποκτήσει στρατηγική συνέπεια και να λειτουργήσει ως παράγοντας ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας.
Τάχθηκε υπέρ της συγκρότησης ευρωστρατού και της ανάπτυξης κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, επισημαίνοντας ότι ακόμη και χωρίς ενιαία στρατιωτική δύναμη η ΕΕ διαθέτει σημαντικό οικονομικό και διπλωματικό κεφάλαιο, το οποίο δεν αξιοποιεί επαρκώς.
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην ευρωβρετανική ατζέντα
Μια σημαντική πρωτοβουλία σχετικά με την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα γνωστοποίησε ο ευρωβουλευτής από τη βρετανική πρωτεύουσα. Όπως αποκάλυψε, ζήτησε από τους συναδέλφους του στην επιτροπή ευρωβρετανικών σχέσεων να ενταχθεί επισήμως το ζήτημα στην ατζέντα των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Βρετανίας.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η επιστροφή των Γλυπτών να πάψει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ελληνοβρετανική υπόθεση και να αποτελέσει αντικείμενο διεκδίκησης από το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρότασή του βρήκε θετική ανταπόκριση από ευρωβουλευτές της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας, καθώς και από μέλη του βρετανικού κοινοβουλίου.
Αναφέρθηκε επίσης στη δίωρη συνάντησή του με τον λόρδο Κλάνκαρτι, μέλος της Βουλής των Λόρδων, ο οποίος έχει υποστηρίξει δημοσίως την επανένωση των Γλυπτών για ιστορικούς, πολιτιστικούς, ηθικούς και αισθητικούς λόγους.
Ο Φαραντούρης επικαλέστηκε δημοσκοπήσεις που καταγράφουν αυξανόμενη υποστήριξη της βρετανικής κοινής γνώμης στην επιστροφή των Γλυπτών, ακόμη και μεταξύ ψηφοφόρων του Νάιτζελ Φάρατζ.
Κάλεσε, τέλος, την ελληνική κυβέρνηση να κινητοποιηθεί περισσότερο, αξιοποιώντας την ευνοϊκή συγκυρία και συνεχίζοντας την προσπάθεια που διεθνοποίησε η Μελίνα Μερκούρη.
Επαναπροσέγγιση Βρετανίας και Ευρωπαϊκής Ένωσης
Ο ευρωβουλευτής αναφέρθηκε στις διεργασίες επανεκκίνησης των σχέσεων Λονδίνου και Βρυξελλών, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit.
Εξήγησε ότι οι νέες γεωπολιτικές συνθήκες δημιουργούν ισχυρά κίνητρα συνεργασίας, καθώς αμφότερες οι πλευρές έχουν περισσότερα να κερδίσουν ενώνοντας τις δυνάμεις τους.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκονται ζητήματα όπως η εσωτερική αγορά, η κινητικότητα των φοιτητών, η επιστημονική συνεργασία, η ανταλλαγή γνώσεων και πληροφοριών.
Απέφυγε, ωστόσο, να καλλιεργήσει προσδοκίες για επιστροφή της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή για επανένωση των Γλυπτών εντός του 2027, υπογραμμίζοντας ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά βήματα που πρέπει να πραγματοποιηθούν.
Τι σημαίνει η επαναπροσέγγιση για τους Έλληνες αγρότες
Η συζήτηση επεκτάθηκε στις οικονομικές επιπτώσεις του Brexit στον πρωτογενή τομέα και ιδιαίτερα στους παραγωγούς της Θεσσαλίας.
Ο Νίκος Φαραντούρης χαρακτήρισε τη Βρετανία σημαντική αγορά για τα ελληνικά αγροτικά, κτηνοτροφικά και γαλακτοκομικά προϊόντα, υπογραμμίζοντας ότι η αποκατάσταση στενότερων εμπορικών σχέσεων θα μπορούσε να λειτουργήσει προς όφελος των Ελλήνων παραγωγών.
Σε αντιδιαστολή με τις χώρες της Mercosur, υποστήριξε ότι η βρετανική αγορά προσφέρει σημαντικές δυνατότητες για τις ελληνικές εξαγωγές.
Χαιρέτισε επίσης την περιοδεία του Νίκου Ανδρουλάκη στη Θεσσαλία, αναφέροντας ότι ο πρωτογενής τομέας αποτελεί προτεραιότητα του ΠΑΣΟΚ, ιδιαίτερα υπό το βάρος των προβλημάτων που συνδέονται με τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις ζωονόσους και την επιδείνωση της οικονομικής θέσης των παραγωγών.
Η άγνωστη πράξη αντίστασης των Ελλήνων φοιτητών στο Λονδίνο
Με αφορμή την επέτειο του Πολυτεχνείου, ο ευρωβουλευτής αναφέρθηκε στη συνάντησή του με Έλληνες φοιτητές και νέους εργαζομένους στη βρετανική πρωτεύουσα.
Υπενθύμισε την κατάληψη της ελληνικής πρεσβείας στο Λονδίνο από Έλληνες φοιτητές, λίγες ώρες μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, χαρακτηρίζοντάς την μία από τις πρώτες πράξεις αντίστασης στη δικτατορία των συνταγματαρχών.
Όπως είπε, η συγκεκριμένη ενέργεια συνέβαλε στη διεθνοποίηση του μηνύματος κατά της δικτατορίας, ενώ στην Ελλάδα δεν έγινε ευρύτερα γνωστή εξαιτίας της λογοκρισίας.
GEOPOLITICO
Κοττάκης: Το τέλος της αυτοδυναμίας και η νέα αρχιτεκτονική της εξουσίας
Πιθανές κυβερνητικές συνεργασίες, ο ρόλος του Ευάγγελου Βενιζέλου, ο παράγοντας Αντώνης Σαμαράς και η δυσκολία επίτευξης αυτοδυναμίας από τη Νέα Δημοκρατία. Ο Μανώλης Κοττάκης εκτιμά ότι η χώρα εισέρχεται σε μια μεταβατική πολιτική περίοδο και ανοίγει τη συζήτηση για την ανάγκη υιοθέτησης ενός ισχυρού προεδρικού συστήματος διακυβέρνησης.
Τα σενάρια για την επόμενη ημέρα των εθνικών εκλογών, τις διεργασίες στο εσωτερικό του πολιτικού συστήματος, αλλά και την ανάγκη επαναπροσδιορισμού του εθνικού συμφέροντος της Ελλάδας σε έναν κόσμο που αλλάζει, ανέλυσε ο διευθυντής της εφημερίδας «Εστία», Μανώλης Κοττάκης, σε παρέμβασή του στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής».
Αφορμή για τη συζήτηση αποτέλεσε το συνέδριο της «Ναυτεμπορικής» για την εμπορική ναυτιλία, το οποίο, πέραν των οικονομικών και επιχειρηματικών ζητημάτων, παρουσίασε ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον λόγω της συνύπαρξης σημαντικών προσωπικοτήτων της ελληνικής πολιτικής ζωής.
Ο διπλός ρόλος του Ευάγγελου Βενιζέλου
Ο Μανώλης Κοττάκης στάθηκε στην παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στην ομιλία του Ευάγγελου Βενιζέλου, στις μεταξύ τους επαφές, αλλά και στη διαρκή κινητικότητα που παρουσιάζει το τελευταίο διάστημα ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ.
Κατά την εκτίμησή του, οι δημόσιες παρεμβάσεις του Ευάγγελου Βενιζέλου κινούνται σε δύο διαφορετικές πολιτικές κατευθύνσεις:
-
Στο πεδίο της οικονομίας, προς ένα σενάριο συνεργασίας των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς.
-
Στο πεδίο των εθνικών θεμάτων, προς ένα σενάριο συνεργασίας μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ.
Ο δημοσιογράφος επισήμανε ότι ο κ. Βενιζέλος έχει ασκήσει σοβαρή κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχασε μια σημαντική ευκαιρία μετά την έξοδο από τα μνημόνια και ότι δεν αξιοποιήθηκαν με τον ενδεδειγμένο τρόπο οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης.
Στον αντίποδα, στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται, σύμφωνα με την ανάλυση Κοττάκη, υπέρ μιας περισσότερο τολμηρής προσέγγισης στα ελληνοτουρκικά, έχοντας αναφερθεί στην ανάγκη υπέρβασης του «συνδρόμου της Ζυρίχης».
Ο Μανώλης Κοττάκης εκτίμησε ότι ο Ευάγγελος Βενιζέλος επιδιώκει να διατηρήσει έναν υπερκομματικό ρόλο, ο οποίος θα μπορούσε υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις να τον φέρει στο επίκεντρο των μετεκλογικών εξελίξεων. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι πρόκειται για δική του πολιτική ερμηνεία και όχι για πληροφορία που προέρχεται από συνομιλία του με τον πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.
Καθοριστικής σημασίας θεωρεί επίσης τη σειρά κατάταξης των κομμάτων στις εκλογές, καθώς διαφορετικά περιθώρια διαπραγμάτευσης θα έχει ο Νίκος Ανδρουλάκης εάν το ΠΑΣΟΚ αναδειχθεί δεύτερη πολιτική δύναμη και διαφορετικά εάν καταλάβει την τρίτη θέση.
Ο παράγοντας Σαμαράς και το ζήτημα Μητσοτάκη
Ξεχωριστή παράμετρο στην εξίσωση της επόμενης ημέρας αποτελεί, κατά τον Μανώλη Κοττάκη, ο Αντώνης Σαμαράς.
Στη συζήτηση έγινε αναφορά στο γεγονός ότι ο πρώην πρωθυπουργός και ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι κατά τη διάρκεια του συνεδρίου.
Ο διευθυντής της «Εστίας» εκτίμησε ότι ο παράγοντας Σαμαράς θα μπορούσε να υπεισέλθει στην εξίσωση μιας μελλοντικής κυβερνητικής συνεργασίας, εφόσον σε αυτήν δεν βρίσκεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Εμφανίστηκε, μάλιστα, κατηγορηματικός ως προς την εκτίμησή του ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να συμμετάσχει ο Αντώνης Σαμαράς σε κυβερνητικό σχήμα μαζί με τον σημερινό πρωθυπουργό.
Η Νέα Δημοκρατία θύμα της στρατηγικής της
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Μανώλης Κοττάκης στον κατακερματισμό του πολιτικού συστήματος, χαρακτηρίζοντας τη Νέα Δημοκρατία θύμα της ίδιας της στρατηγικής της.
Όπως εξήγησε, κατά την περίοδο των μνημονίων η οικονομική κατάρρευση της χώρας προκάλεσε τη διάλυση του παραδοσιακού δικομματισμού και την εμφάνιση πολλών νέων πολιτικών σχηματισμών.
Στις εκλογές του 2019 φάνηκε να ανασυγκροτείται ένας ισχυρός διπολισμός. Ωστόσο, κατά την εκτίμησή του, η στρατηγική αποδυνάμωσης του δεύτερου ισχυρότερου κόμματος οδήγησε εκ νέου στον κατακερματισμό του πολιτικού σκηνικού.
Επικαλούμενος δημοσκοπικά ευρήματα που συζητήθηκαν στην εκπομπή, αναφέρθηκε σε πρόθεση ψήφου της τάξης του 24% για τη Νέα Δημοκρατία και στο ενδεχόμενο ακόμη και ενδεκακομματικής Βουλής.
Έθεσε, δε, το ερώτημα πώς είναι δυνατόν να παρουσιάζεται τέτοια αποσύνθεση του πολιτικού συστήματος σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η χώρα έχει επιτύχει σημαντικές οικονομικές επιδόσεις.
Πρώτα οι πολιτικές, μετά οι κυβερνητικές συνεργασίες
Ο Μανώλης Κοττάκης άσκησε κριτική και στον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται η δημόσια συζήτηση για τις μετεκλογικές συνεργασίες.
Όπως επισήμανε, πριν εξεταστεί ποιος θα είναι ο επόμενος πρωθυπουργός και πόσες κοινοβουλευτικές έδρες θα διαθέτει κάθε κόμμα, πρέπει να προηγηθεί μια ουσιαστική συζήτηση για τις πολιτικές που έχει ανάγκη η Ελλάδα.
Στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης τοποθέτησε την οικονομία, τα ελληνοτουρκικά, την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων και τη θέση της χώρας στη νέα διεθνή αρχιτεκτονική.
Προειδοποίησε ότι υπάρχουν δυνάμεις στο εξωτερικό που επιθυμούν μια μικρότερη Ελλάδα, περιορισμένη στα έξι ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, ενώ αναφέρθηκε και στο προηγούμενο της Κάσου ως ενδεικτικό των τουρκικών επιδιώξεων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η επαναφορά της Ρωσίας στο επίκεντρο των διεθνών διεργασιών και οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας επιβάλλουν στην Ελλάδα να επανεξετάσει τις παραμέτρους της εξωτερικής της πολιτικής.
Το παράδειγμα της Βουλγαρίας και το ακριβό ρεύμα στην Ελλάδα
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανάγκης χάραξης πολιτικής με γνώμονα το εθνικό συμφέρον, ο δημοσιογράφος χρησιμοποίησε την ενεργειακή στρατηγική της Βουλγαρίας.
Όπως υποστήριξε, η γειτονική χώρα επένδυσε σημαντικούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης σε υποδομές αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με μπαταρίες.
Αντιθέτως, η Ελλάδα, κατά την ανάλυσή του, εξάγει φθηνή ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από φωτοβολταϊκά κατά τη διάρκεια της ημέρας και, λόγω της ανεπάρκειας υποδομών αποθήκευσης, αναγκάζεται να αγοράζει ακριβότερη ενέργεια τις ώρες αυξημένης ζήτησης.
Ο Μανώλης Κοττάκης άσκησε κριτική στον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκο Τσάφο για τις καθυστερήσεις στις επενδύσεις αποθήκευσης, συνδέοντάς τες με τη διατήρηση της εξάρτησης από το ακριβό φυσικό αέριο.
Ξεκαθάρισε ότι δεν αμφισβητεί τον δυτικό προσανατολισμό της Ελλάδας και τις πολιτισμικές της αξίες, υπογραμμίζοντας, όμως, ότι η χώρα δεν πρέπει να επωμίζεται δυσανάλογο οικονομικό κόστος εξαιτίας αυτού του προσανατολισμού.
Γιατί μια κυβέρνηση 151 βουλευτών δεν αποτελεί λύση
Αναφερόμενος στην εκλογική στρατηγική του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο Μανώλης Κοττάκης εκτίμησε ότι βασική επιδίωξη του πρωθυπουργού είναι να εξασφαλίσει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση.
Δεν απέκλεισε, ωστόσο, το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας από την πρώτη κάλπη, χωρίς να απαιτηθεί δεύτερη εκλογική αναμέτρηση.
Εμφανίστηκε επίσης ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στο σενάριο μιας αυτοδύναμης κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας με οριακή πλειοψηφία 151 βουλευτών, υπενθυμίζοντας τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν στο παρελθόν οι κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και του Κώστα Καραμανλή.
Ανεξαρτήτως του κυβερνητικού σχήματος που θα προκύψει, προέβλεψε ότι η Ελλάδα εισέρχεται σε μια μεταβατική περίοδο συνολικής αναδιάταξης του πολιτικού τοπίου, εκφράζοντας αμφιβολίες για το κατά πόσο η επόμενη κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία.
Η πρόταση για ισχυρό προεδρικό σύστημα
Το ενδιαφέρον σημείο της παρέμβασης του Μανώλη Κοττάκη ήταν η πρότασή του για μια ευρύτερη θεσμική αλλαγή στο μοντέλο διακυβέρνησης της Ελλάδας.
Ο δημοσιογράφος τάχθηκε υπέρ ενός ισχυρού προεδρικού συστήματος, το οποίο, κατά την άποψή του, θα εξασφάλιζε μεγαλύτερη κυβερνητική σταθερότητα και δυνατότητα μακροπρόθεσμου στρατηγικού σχεδιασμού.
Αναφέρθηκε στα διαφορετικά πολιτειακά μοντέλα των ΗΠΑ, της Κυπριακής Δημοκρατίας, της Γαλλίας, της Ρωσίας και της Τουρκίας, εστιάζοντας στη δυνατότητα άσκησης πολιτικής με σταθερό χρονικό ορίζοντα.
Χρησιμοποίησε ως παράδειγμα την περίπτωση του Νίκου Αναστασιάδη στην Κύπρο, ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος με την τραπεζική κρίση και το κούρεμα των καταθέσεων το 2013, αλλά παρέμεινε στην προεδρία για δύο συνεχόμενες θητείες.
Αναφέρθηκε ακόμη στο πλεονέκτημα του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού που διαθέτει η Κίνα, διευκρινίζοντας ότι το κινεζικό πολιτικό σύστημα δεν αποτελεί δημοκρατικό πρότυπο για την Ελλάδα και τη Δύση.
Το ζητούμενο, κατά τον ίδιο, είναι η διαμόρφωση ενός δημοκρατικού μοντέλου που δεν θα θυσιάζει τον μακροπρόθεσμο εθνικό σχεδιασμό στις ανάγκες της εκάστοτε εκλογικής συγκυρίας.
Η κοινωνική συνοχή προϋπόθεση πολιτικής σταθερότητας
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Μανώλης Κοττάκης αναφέρθηκε στη διεύρυνση της απόστασης μεταξύ επιχειρηματικών κερδών και εισοδημάτων των εργαζομένων.
Επικαλούμενος οικονομικά στοιχεία, υποστήριξε ότι η διαφορά αυτή αυξήθηκε από 19 δισ. ευρώ το 2019 σε 36 δισ. ευρώ το 2026.
Τόνισε ότι η κερδοφορία των επιχειρήσεων αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ελεύθερης οικονομίας, αλλά η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και της πολιτικής σταθερότητας προϋποθέτει να μην αφήνονται πίσω οι εργαζόμενοι.
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
GEOPOLITICO2 εβδομάδες πρινΤι αναφέρει η διακοίνωση της Γαλλίας στην Τουρκία: «Δεν εμπλεκόμαστε στις διαφορές σας με την Ελλάδα»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO3 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΠροσχέδιο Νόμου, για “ΑΟΖ και 12 μίλια” των ακαδημαϊκών χαρτών: ΟΗΕ-Σεβίλλης
-
Άμυνα2 μήνες πρινΤουρκική στρατιωτική κινητικότητα απέναντι από τη Σάμο: Η 51η Ταξιαρχία Καταδρομών στο Σόκε