Περί τα τέλη Δεκεμβρίου, η Ελλάδα κατέθεσε το τελικό Εθνικό Επενδυτικό Σχέδιο για την πρωτοβουλία Δράση Ασφαλείας για την Ευρώπη (SAFE)με τα εγής έξι προγράμματα:

• πρόσκτηση Εθνικού Δορυφόρου για κάλυψη στρατιωτικών αναγκών, προϋπολογισμού 400 εκατ. €.
• πρόσκτηση Μη Επανδρωμένων Εξεδρών/ Πλατφορμών (drones & anti-drones) προϋπολογισμού 120 εκατ. €.
• πρόσκτηση Μη Επανδρωμένων Εξεδρών/ Πλατφορμών (drones & anti-drones) προϋπολογισμού 100 εκατ. €.
• πρόσκτηση Δορυφόρων Mini Cubes SAR, προϋπολογισμού 80 εκατ. €.
• πρόσκτηση Ευρυζωνικών Συστημάτων και Σύγχρονων Συστημάτων Επικοινωνιών, προϋπολογισμού 70 εκατ. €.
• πρόσκτηση Κρυπτοσυσκευών, προϋπολογισμού 35 εκατ. €.

Τα έξι προγράμματα, είναι προϋπολογισμού 805 εκατ. €. Το ποσό υπερβαίνει κατά 17,5 εκατ. € το εγκριθέν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνολικό ποσό δανεισμού 787.669.283 €.  

Από τα έξι προγράμματα, μόνο τρία είχαν παρουσιαστεί να συμβαδίζουν με την βασική προϋπόθεση της πρωτοβουλίας SAFE, αυτήν δηλαδή για κοινές προμήθειες από τα κράτη – μέλη. Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα Εθνικού Δορυφόρου παρουσιαζόταν να αφορά την Ελλάδα, την Κύπρο και την Νορβηγία, το πρόγραμμα συστημάτων δρόνων και αντιμετωπίσεως δρόνων ύψους 120 εκατ. € την Ελλάδα, την Κύπρο και την Βουλγαρία ενώ οι Δορυφόροι Mini Cubes SAR την Ελλάδα και την Πολωνία.

Το πρόγραμμα Ευρυζωνικών Συστημάτων και Σύγχρονων Συστημάτων Επικοινωνιών, θα εξεταζόταν ως προς την προοπτική συνεργασίας με την Κύπρο αλλά δεν είναι γνωστό εάν αυτό συμφωνήθηκε.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόγραμμα Κρυπτοσυσκευών, βρισκόταν στο τελικό στάδιο υπογραφής συμβάσεως (μέσω της NSPA) και θεωρητικώς, μπορούσε να εξετασθεί κατά πόσο υπήρχε ενδιαφέρον συμμετοχής και από άλλα ενδιαφερόμενα κράτη – μέλη, με ισχυρότερη υποψηφιότητα αυτήν την Κύπρου.

Άτομα με γνώση των διεργασιών, κάνουν λόγο για υποβολή προγραμμάτων με πολιτική υπόδειξη στην αρμόδια για χειρισμούς ΓΔΑΕΕ. Αυτό επίσης που μεταφέρουν αξιόπιστες πηγές στον ΔΟΥΡΕΙΟ ΙΠΠΟ, είναι ότι το διάστημα που προηγήθηκε επικράτησε εξαρχής η αντίληψη της “εξασφαλισμένης” συνεργασίας της Κύπρου για κοινές προμήθειες, κάτι το εύλογο.

Έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως ότι στο βασικό πρόγραμμα που δείχνει να ενδιαφέρει την Ελλάδα ως προς την πρωτοβουλία SAFE, τελικώς η Λευκωσία δεν έδωσε την συγκατάθεσή της για συμμετοχή. Συγκεκριμένα, στο πρόγραμμα του αποκαλούμενου Εθνικού Δορυφόρου ενώ όπως προαναφέρθηκε η Ελλάδα προσδιόριζε την Κύπρο και την Νορβηγία ως συμμετέχοντα κράτη – μέλη, η απάντηση της Λευκωσίας ήταν απορριπτική.

Σημειώνεται ότι η Κύπρος, ήταν μεταξύ της πρώτης ομάδος οκτώ κρατών – μελών των οποίων στις 15 Ιανουαρίου ανακοινώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η έγκριση των Εθνικών Επενδυτικών Σχεδίων SAFE. Αυτό προφανώς δεν είναι καθόλου τυχαίο και ανακλά το υψηλό επίπεδο τεχνοκρατικής προσεγγίσεως στην εργασία των Κυπρίων χειριστών του θέματος. Αποδεικνύεται ότι επεξεργάσθηκαν τις προτάσεις ώστε να πληρούν τα ορισθέντα κριτήρια κι αποτύπωσαν με πληρότητα τα απαιτούμενα στοιχεία στον προς αξιολόγηση “φάκελο”.

Δεν είναι γνωστό εάν στο τελικό Εθνικό Επενδυτικό Σχέδιο που κατέθεσε η Ελλάδα, στο πρόγραμμα Εθνικού Δορυφόρου αναφέρεται η Κύπρος ως συμμετέχον κράτος – μέλος ενώ αυτή έχει διαχωρίσει σαφώς την θέση της από αυτό. Εάν όμως οι αρμόδιοι των Αθηνών δεν έπεισαν τους Κυπρίους συναδέλφους τους, προκύπτει φυσιολογικώς το ερώτημα κατά πόσο κατέστη αυτό εφικτό με τους Νορβηγούς. Σημειώνεται ότι η Νορβηγία περιλαμβάνεται στην SAFE ως τρίτη χώρα του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών αλλά δεν υπάρχει κάποια επίσημη εξαγγελία σχετικού προγράμματος, πέραν ίσως κάποιου εκδηλωθέντος γενικού ενδιαφέροντος συμμετοχής. Το ζήτημα είναι όμως εάν υπήρξαν αποτελέσματα στις επαφές με τους Νορβηγούς, τα οποία να έχουν αποτυπωθεί κατά τρόπο που ικανοποιεί τις προϋποθέσεις του κανονισμού SAFE. Διαφορετικά, το σημαντικότερο ελληνικό πρόγραμμα δεν έχει στήριξη συνεργασίας για κοινή προμήθεια…

Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα επήλθε συνεργασία του ΥΠΕΘΑ με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, το οποίο από τις 23 Ιουλίου 2024 είχε απευθύνει πρόσκληση υποβολής πληροφοριών (RFI) για την σχεδιασμό, κατασκευή, θέση σε τροχιά και λειτουργία Τηλεπικοινωνιακού Δορυφορικού Συστήματος. Σε αυτό, σημειωνόταν ότι οι ενδιαφερόμενοι οίκοι έπρεπε να δηλώνουν με σαφήνεια το ποσοστό εμπλοκής της ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας και οι συνέργειες να είναι οι μέγιστες δυνατές. Η RFI ζητούσε στοιχεία για δορυφόρους βάρους μέχρι 1 τόννο, 1-3 τόννων ή άνω των 3 τόννων, τάξεως μεγέθους κόστους 150-200, 200-300 και άνω των 300 εκατ. €. Έκτοτε, δεν έγινε γνωστό τι ανταπόκριση υπήρξε αλλά οι χειρισμοί στην SAFE, πιθανώς φανερώνουν προτίμηση νορβηγικού οίκου.

doureios.com

Η Γαλλία θεωρεί την Τουρκία ως τον κύριο ένοχο για τις απώλειές της στην Αφρική. Μετά από μια ολοκληρωμένη έκθεση πληροφοριών που ανατέθηκε από το γαλλικό Υπουργείο Άμυνας στα τέλη του 2024 σχετικά με τον αντίκτυπο των τουρκικών UAV στην ήπειρο, η κρατική τηλεόραση France24 ξεκίνησε τώρα να αποκαλύψει τα ίχνη της Άγκυρας σε ένα εντυπωσιακό ντοκιμαντέρ.

Το ντοκιμαντέρ του France24 με τίτλο “UAV και οι επιπτώσεις τους – Το παιχνίδι ισχύος της Τουρκίας στην Αφρική” υπογραμμίζει την παρακμή του Παρισιού στην αφρικανική αγορά, την απώλεια επιχειρήσεων από γαλλικές εταιρείες σε πολλούς τομείς και τον απαραίτητο ρόλο της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στις πολιτικές καταπολέμησης της τρομοκρατίας και ασφάλειας.

Το ντοκιμαντέρ, το οποίο καλύπτει την “απέλαση” του γαλλικού στρατού από τις χώρες του Σαχέλ μετά από αλλαγές καθεστώτος, δίνει ιδιαίτερη προσοχή στα γεγονότα στον Νίγηρα και τη Σενεγάλη.

Ένα γαλλικό ντοκιμαντέρ, σημειώνοντας ότι ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατάφερε να φτάσει σε κάθε γωνιά της Αφρικής τα τελευταία 20 χρόνια, παρουσίασε την ισχύ της Τουρκίας στην ήπειρο μέσα από τις αφηγήσεις πολλών Αφρικανών. Μεταξύ εκείνων των οποίων οι απόψεις συμπεριλήφθηκαν στο ντοκιμαντέρ, ο στρατηγός Πατρίς Μουγιέβρ, πρώην Γάλλος ακόλουθος άμυνας στην Τουρκία, επεσήμανε τον υπερηχητικό πύραυλο TAYFUN σε μια αμυντική έκθεση και είπε τα εξής:

«Όλα αυτά παράγονται εγχώρια. Σταδιακά έμαθαν να χρησιμοποιούν νέες τεχνολογίες. Τώρα είναι σχεδόν αυτάρκεις από αυτή την άποψη. Σε μόλις 10 χρόνια, η Τουρκία έχει γίνει ο τέταρτος μεγαλύτερος προμηθευτής όπλων στην αφρικανική ήπειρο. Εάν οι Τούρκοι συνεχίσουν τη φιλόδοξη στρατηγική εξαγωγών τους προσκαλώντας αφρικανικές αντιπροσωπείες και παρουσιάζοντας τα όπλα και τα πυρομαχικά τους, πιθανότατα σύντομα θα ξεπεράσουν τη Γαλλία».

Ένα γαλλικό ντοκιμαντέρ επικρίνει το κλείσιμο των σχολείων που χρησιμοποιεί η τρομοκρατική οργάνωση Φετουλάχ (FETÖ) για τη στρατολόγηση μαχητών, μια κίνηση που πρωτοστάτησε η Türkiye, και επισημαίνει ότι τα σχολεία Maarif που άνοιξαν στη θέση τους αυξάνουν την επιρροή της Τουρκίας στην αφρικανική ήπειρο μέρα με τη μέρα.

Το ντοκιμαντέρ του France24, το οποίο αναφέρεται συχνά στην αμυντική βιομηχανία και τις επενδύσεις στην ήπειρο, τόνισε τα ακόλουθα σημεία:

«Το οπλοστάσιο της Τουρκίας συνεχίζει να επεκτείνεται στη θάλασσα, στον αέρα και στην ξηρά. Οι αφρικανικές αντιπροσωπείες είναι από τους πιο εξέχοντες ξένους επισκέπτες. Η εμπειρογνωμοσύνη της Τουρκίας στην άμυνα έχει εντυπωσιάσει υψηλόβαθμους αξιωματούχους».

Η Άγκυρα έχει υπογράψει συμφωνίες άμυνας και ασφάλειας με αφρικανικές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Νίγηρα, τα τελευταία χρόνια. Η χούντα στον Νίγηρα είναι εχθρική προς τη Δύση. Έβαλαν τέλος στη στρατιωτική συνεργασία με τη Γαλλία και στράφηκαν σε νέους εταίρους.

«Οι εξεγέρσεις στην Αφρική, η τρομοκρατία και οι ραγδαία αυξανόμενες στρατιωτικές δαπάνες ωφελούν την Τουρκία. Το πιο σημαντικό όπλο της Τουρκίας είναι αναμφίβολα τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της. Το UAV TB2 της Baykar είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη στον κόσμο. Είναι γνωστό για τις επιτυχίες του στη Λιβύη, την Ουκρανία και την Αρμενία. Οι αδελφοί Bayraktar έχουν πουλήσει οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε περισσότερες από δώδεκα χώρες στην Αφρική».

«Ο Πρόεδρος Ερντογάν επεκτείνει αθόρυβα και υπομονετικά την επιρροή του σε όλη την Αφρική. Ο Τούρκος ηγέτης είναι ενεργός σε κάθε μέτωπο. Ενθαρρύνει τις εταιρείες να «κατακτήσουν την αφρικανική αγορά», αυξάνοντας τη συνεργασία και ανοίγοντας ακόμη και τουρκικά σχολεία. Σήμερα, η Τουρκία είναι παντού στην Αφρική, όπως και η Turkish Airlines, η οποία έχει γίνει η νούμερο ένα ξένη εταιρεία στην ήπειρο».

Για παράδειγμα, η Ντάκα, η πρωτεύουσα της Σενεγάλης… Αυτή η πρώην γαλλική αποικία έχει γίνει το σημαντικότερο προπύργιο της Τουρκίας στη Δυτική Αφρική μέσα σε λίγα μόνο χρόνια. Περίπου χίλια παιδιά φοιτούν στο τουρκικό σχολείο της χώρας. Τα σχολεία Maarif χρεώνουν 100 ευρώ ανά παιδί ανά μήνα, το μισό δίδακτρο που χρεώνουν τα γαλλικά σχολεία.

Από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2003, ο Ερντογάν βρίσκεται παντού. Δημιουργεί προσωπικούς δεσμούς με Αφρικανούς ηγέτες και ενεργεί ως υπερασπιστής των αφρικανικών εθνών.

Ο Τούρκος ηγέτης δεν διστάζει ποτέ να υπενθυμίσει στους Αφρικανούς ομολόγους του το οδυνηρό αποικιακό παρελθόν των δυτικών χωρών, γεμάτο εγκληματικότητα. Οι διαδοχικές επισκέψεις και το άνοιγμα νέων πρεσβειών διαδέχονται η μία την άλλη. Σε 20 χρόνια, ο αριθμός των τουρκικών πρεσβειών έχει αυξηθεί από 12 σε 44.

Ο πλωτός σταθμός παραγωγής ενέργειας 212 μεγαβάτ της Τουρκίας καλύπτει το 30% των αναγκών της Σενεγάλης σε ηλεκτρική ενέργεια, μια κατάσταση που έχει προκαλέσει ζήλια μεταξύ των ανταγωνιστών.

Τα τουρκικά κρατικά μέσα ενημέρωσης TRT και το πρακτορείο Anadolu ξεκίνησαν πρόσφατα ιστοσελίδες γαλλόφωνης γλώσσας που απευθύνονται σε αφρικανικό κοινό. Αυτές οι δημοσιεύσεις επικρίνουν ανοιχτά την παρουσία της Γαλλίας στην ήπειρο. Οι Αφρικανοί προτιμούν να παρακολουθούν τουρκικές τηλεοπτικές σειρές, οι οποίες έχουν γίνει πολύ δημοφιλείς στην τηλεόραση.

Το ντοκιμαντέρ περιελάμβανε επίσης τις απόψεις Τούρκων αξιωματούχων και Γάλλων επιχειρηματιών. Η Πρέσβης της Τουρκίας στο Ντακάρ, Νουρ Σαγμάν, δήλωσε στο France24 τα εξής:

«Με αποκαλούν Μητέρα της Αφρικής. Η συνεργασία μας με τις χώρες εδώ βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό. Είναι μια ισότιμη σχέση που βασίζεται στην αρχή «win-win». Αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμάς. Δεν στοχεύουμε να υποκινήσουμε αντιαποικιακά αισθήματα ή κάτι τέτοιο εδώ. Αυτό αποκλείεται, γιατί δεν χρειάζεται».

Ιστορικός Αχμέτ Καβάς:

«Η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν αποίκισε ποτέ αφρικανικά εδάφη. Οι Οθωμανοί ήταν εκεί για το καλό των ντόπιων».

Φρανσουά Ζέι, ιδιοκτήτης της εταιρείας Ebano:

«Οι Τούρκοι εργάζονται τόσο γρήγορα όσο οι Κινέζοι, αλλά κάνουν τη δουλειά καλύτερα. Γι’ αυτό είναι γνωστοί. Επιπλέον, έχουν την υποστήριξη της Δημοκρατίας της Τουρκίας από πίσω τους».

Jean Du Lac, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Dulac&Co:

“Λόγω του αποικιακού μας παρελθόντος, πρέπει να αναγνωρίσουμε τα λάθη που κάναμε στις χώρες που νομίζαμε ότι κυβερνούσαμε.”

directus.gr