ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
Του Νίκου Ρογκάκου
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
προσιτή μορφή από χώμα
αλμύρα και ουρανό
ήταν στην Πίνδο το ’40
κι έζησε για δέκα χρόνια
έναν πόλεμο φρικτό
.
.
.
Πίνδος & Αλβανία ’40-’41
Με την επιστροφή του
(με κουρελιασμένη στολή
αλλά άφθαρτη αξιοπρέπεια)
στην κατεχόμενη πλέον Μάνη
το σπίτι του δεν τον χωρά
Οι βασικές του οι αρχές
τον τραβούν απ’ το μανίκι
Ανεβαίνει στον Ταΰγετο
Αντιστέκεται και μάχεται τους Γερμανούς
ενταγμένος σε αντάρτικη ομάδα το ’41-’42
Όμως με την πρώτη αδελφοκτόνα μπαταριά
αποφασίζει θλιμμένος ν’ αφήσει το αντάρτικο
και έτσι μια κρύα νύχτα χωρίς φεγγάρι
βρίσκεται στην Μονεμβασιά
να περιμένει μαζί με άλλους πέντε
ένα πολύ μικρό
καρυδότσουφλο ξύλινο καΐκι
(για να μη το πιάνουν τα ραντάρ)
να διασχίσουν το φουρτουνιασμένο
και γερμανοπεριπολούμενο
επικίνδυνο Αιγαίο
για να βρεθούν μετά από κάμποσες μέρες
με νυκτερινές πλεύσεις ζικ-ζακ
και ημερήσια λούφα
σε απόκρυφους νησιωτικούς ορμίσκους
απέναντι στην Σμύρνη
και από κει στην Παλαιστίνη
για την συνέχεια
Την ιστορία
δεν μου την περιέγραψε ο ίδιος
Δεν μιλούσε γι αυτά
Αλλά χρόνια μετά
ένας Μανιάτης
σύντροφος-συμπολεμιστής του
που ήταν και στο ίδιο καΐκι
μαζί με άλλες ιστορίες
για τον πατέρα μου
απ’ αυτά τα δέκα χρόνια
.
Πίνδος, Αλβανία ’40-’41
Ταΰγετος ’41-’42
Αίγυπτος
Ελ Αλαμέιν ’42
Ιταλία
3η Ελληνική Ορεινή Ταξιαρχία Ρίμινι ’44
Αθήνα
Δεκεμβριανά ’44
Εμφύλιος
Πελοπόννησος, Στερεά
Ήπειρος, Γράμμος-Βίτσι ’46-’49
.
.
.
Δέκα χρόνια κομμάτια
Δέκα χρόνια σπαρακτικός φρικτός πόλεμος
.
.
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο βετεράνος πολεμιστής
ο έμπειρος στρατιωτικός
πιστός στις βασικές του τις αρχές
στις παιδικές μου ερωτήσεις
για το τι έκανε στον πόλεμο
ποτέ του δεν μου μίλησε
για ηρωικές πολεμικές σκηνές
και ανδραγαθήματα
Είχε νιώσει την φρίκη του πολέμου
στο πετσί του
και ήθελε να τον αφήσει πίσω
Δεν ήθελε να μου μιλά για πόλεμο
πόσο μάλλον να μου μεταλαμπαδεύσει
“ηρωικό πολεμικό φρόνημα”
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο βετεράνος πολεμιστής
ο έμπειρος στρατιωτικός
πιστός στις βασικές του τις αρχές
ποτέ του δεν συμφιλιώθηκε με τον πόλεμο
και ειδικά με τον εμφύλιο
Αδελφοκτόνο Εμφύλιο τον έλεγε
και τον έθλιβε
(δεν τον έλεγε συμμοριτοπόλεμο)
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο βετεράνος πολεμιστής
ο έμπειρος στρατιωτικός
ποτέ του δεν τον κατάλαβε τον πόλεμο
Τον κάθε πόλεμο
Ποτέ του δεν απάντησε στα “γιατί” του
διότι δεν έβρισκε τα “διότι”
Ακόμα και όταν έπρεπε να τον αιτιολογήσει
ποτέ του δεν τον δικαιολόγησε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο βετεράνος πολεμιστής
ο έμπειρος στρατιωτικός
πιστός στις βασικές του τις αρχές
ποτέ του δεν με πήγε σε πολεμικές ταινίες
ποτέ του δεν μου διάβασε
ούτε μου υπέδειξε πολεμική λογοτεχνία
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο παρασημοφορημένος
βετεράνος πολεμιστής
πιστός στις βασικές του τις αρχές
ποτέ του δεν μου έδειχνε τα παράσημα του
(κερδισμένα σε μάχες)
ούτε μου μιλούσε γι αυτά
Δεν αισθανόταν άνετα μ’ αυτά
Του θύμιζαν στιγμές που ήθελε να ξεχάσει
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο βετεράνος πολεμιστής
ο έμπειρος στρατιωτικός
ήταν πολύ υπερήφανος
που υπερασπίστηκε
τις βασικές του τις αρχές
και συνειδητά αγωνίστηκε γι αυτές
αλλά και πάρα πολύ θλιμμένος
που οι συνθήκες οδήγησαν
στο να συμβούν όλα αυτά
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο βετεράνος πολεμιστής
ο έμπειρος στρατιωτικός
πιστός στις βασικές του τις αρχές
όταν πιτσιρικάς έπαιζα πόλεμο
μου εξηγούσε ήρεμα
(πάντα ήρεμα μου μιλούσε
και πάντα μου εξηγούσε)
με υπομονή και επιμονή
ότι ο πόλεμος δεν είναι παιχνίδι
Είναι το χειρότερο και ύστατο
σημείο που φτάνει ο άνθρωπος
Ο πόλεμος, δεν είναι ευγενής σκοπός
είναι το τραγικό αποτέλεσμα
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
συνεχιστής μακράς οικογενειακής
στρατιωτικής παράδοσης
Προ-προ-προ-παππούδες
παππούδες, θείοι
ξαδέλφια, ανίψια…
.
Το 1821 οι σκλαβωμένοι Έλληνες
κήρυξαν την επανάσταση τους
στους Οθωμανούς
Οι Μανιάτες όμως
δεν κήρυξαν επανάσταση
κήρυξαν πόλεμο
Διότι ποτέ δεν είχαν σκλαβωθεί
.
Τα Κόκκινα Λουριά
ήταν ένα από τα πρώτα μανιάτικα χωριά
στα βόρεια σύνορα της Μάνης
Ένα χωριό προκεχωρημένο φυλάκιο
Οι ακρίτες της Μάνης
Ένα από τα σημεία που οι Οθωμανοί
σε όλα αυτά τα χρόνια της κυριαρχίας τους
στην υπόλοιπη Ελλάδα
προσπαθούσαν συνέχεια να περάσουν
Ένα από τα προωθημένα χωριά
που ήταν πάντα στόχος επιθέσεων
αφού χωριά σαν αυτό κτυπούσαν κάθε φορά
που ήθελαν να προσπαθήσουν
κατάληψη της Μάνης
Αυτό το χωριό πήρε το όνομα του
από τις αιματοβαμμένες υφασμάτινες λωρίδες
που χρησιμοποιούσαν για επιδέσμους
στους τραυματίες τους
Τις κρεμούσαν περήφανα
περιμετρικά σαν λάβαρα
για να δείξουν στους Τούρκους
πόσο τους αψηφούν
Δεν λογάνε κινδύνους
και δεν λυγίζουν από απώλειες
.
“Ρόγκος” σε κάποια
Βυζαντινή διάλεκτο
σήμαινε τον οπλαρχηγό
τον “Αρχηγό του Πυρός”
και εξ’ αυτού πολλές φορές
και την ειδικότητα
του επικεφαλής πυροβολητή
Ένας έμπειρος Μανιάτης
οπλαρχηγός (ρόγκος) λοιπόν
υπερασπιζόταν το Μεσολόγγι
στην πολιορκία του
Με την Έξοδο το 1826
κατάφερε να επιστρέψει
στην πατρίδα του
στην μπαρουτοκαπνισμένη Μάνη
στο χωριό του
στα αιματοβαμμένα
(εξ ου και το όνομα)
απ’ την αντίσταση στους Τούρκους
Κόκκινα Λουριά
όπου τιμητικά όλοι πλέον
τον προσφωνούσαν “Ρόγκο”
Προσέθεσε λοιπόν κι αυτός
την Μανιάτικη κατάληξη “-ακος”
και δημιουργήθηκε
ένα καινούργιο επώνυμο
μια καινούργια οικογένεια
Έως και σήμερα
μετά από τόσες δεκάδες δεκαετιών
δηλαδή πλέον δύο αιώνες
τα Κόκκινα Λουριά
παραμένουν το αρχέγονο Ρογκακοχώρι
ακόμα γεμάτο Ρογκάκους
.
Ο πατέρας μου ο Ρόγκος
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
αν και πραγματικά υπερήφανος
για την οικογενειακή μας
στρατιωτική παράδοση
και εκούσια συνεχιστής της ο ίδιος
ποτέ του δεν μου υπέδειξε
τι να ακολουθήσω στην ζωή μου
Πόσο μάλλον να ακολουθήσω
και εγώ την οικογενειακή μας παράδοση
Αν ήθελα ναι, φυσικά να συνεχίσω
αλλά ποτέ του δεν με ώθησε κάπου
ποτέ του δεν μου υπέδειξε κάτι
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
το μόνο που μου έλεγε
συνεχώς και μετ’ επιτάσεως
ήταν να ψάξω να βρω
κάτι καλό που να μου αρέσει
Και αν δεν το βρω
τότε να ψάξω μέσα σ’ αυτό
που μου ‘τυχε να κάνω
να βρω κάτι ενδιαφέρον και χρήσιμο
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
δεν ήταν ούτε κυνηγός ούτε ψαράς
Ήξερε και να κυνηγά και να ψαρεύει
και είχε κυνηγήσει και είχε ψαρέψει
όταν έπρεπε να το κάνει για να επιβιώσει
αλλά δεν ήταν ούτε κυνηγός
ούτε ψαράς, από χόμπι
Όταν πιτσιρικάς πήγαινα και του ζητούσα
να μου φτιάξει σφεντόνα ή τόξο
(πολυτεχνίτης, έπιαναν τα χέρια του
μπορούσε να φτιάξει τα πάντα
προτιμούσε να κατασκευάζει
παρά να αγοράζει
να επισκευάζει παρά να πετάει
του άρεσε και ασχολιόταν
με όλα τα υλικά
αλλά ειδικά το ξύλο
γινόταν καμβάς στα χέρια του)
ή να μου αγοράσει αεροβόλο ή φλόμπερ
(συνηθισμένο στα παιδιά της εποχής μου)
για να κυνηγήσω πουλιά κλπ
με ρωτούσε γιατί να το κάνω αυτό;
Είσαι επαγγελματίας κτηνοτρόφος;
Είσαι επαγγελματίας ψαράς;
Ή μήπως πεινάς;
Δεν έχεις να φας
και πρέπει να κυνηγήσεις;
Όχι.
Τότε ο πατέρας μου ο Μανιάτης
μου έλεγε:
“Γιατί να κάνεις χόμπι σου
την αφαίρεση ζωής;”
Είχε ζήσει
με την απώλεια ζωής
χωρίς να το επιθυμεί
και ήταν κάτι με το οποίο
ποτέ του δεν είχε συμβιβαστεί
Σωστό ή λάθος
αυτό μου έλεγε
Και αυτό το μήνυμα μου περνούσε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
είχε μια έμφυτη απέχθεια
σε όσους και όποιους
(αριστεροδεξιούς)
καπηλευόντουσαν τις όποιες
πραγματικά μεγάλες αξίες και έννοιες
(Πατρίδα, θρησκεία, οικογένεια
ειρήνη, ασφάλεια,
ισότητα, ανθρωπισμός
κοινωνική αλληλεγγύη κλπ)
και ωθούσαν σε βία
και αναμόχλευση είτε εμφυλίων παθών
είτε εξωτερικών εντάσεων
Σωστό ή λάθος
αυτό μου έλεγε
Και αυτό το μήνυμα μου περνούσε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο βετεράνος πολεμιστής
ο έμπειρος στρατιωτικός
μου έλεγε ότι μόνο οι άκαπνοι
και οι λουφαδόροι
ή οι ψυχολογικά άρρωστοι και ανισόρροποι
χρησιμοποιούν μεγάλα και στομφώδη λόγια
για πόλεμο και όπλα
Σωστό ή λάθος
αυτό μου έλεγε
Και αυτό το μήνυμα μου περνούσε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ο πρώτος πραγματικός φιλειρηνιστής
που γνώρισα στην ζωή μου
πιστός στις βασικές του τις αρχές
συνειδητά, ποτέ του δεν χρησιμοποιούσε
τον όρο “Φιλειρηνιστής”
Μου έλεγε ότι αυτοπροσδιοριζόμαστε
με τα έργα μας
και δεν μας ετερoπροσδιορίζουν
οι τίτλοι που βάζουμε
Το τι είμαστε δεν το λέμε
το δείχνουμε με τις πράξεις μας
Σωστό ή λάθος
αυτό μου έλεγε
και αυτό το μήνυμα μου περνούσε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
μου έλεγε ότι όταν απαιτηθεί
δεν θα πρέπει ούτε να αδιαφορήσεις
ούτε να λιγοψυχήσεις
αλλά θα πρέπει να είσαι άριστα
εκπαιδευμένος και προετοιμασμένος
(ο μόνος τρόπος
για να είσαι αποτελεσματικός)
ώστε να υπερβείς εαυτόν
υπερασπιζόμενος όσο καλύτερα γίνεται
με όλα σου τα μέσα
και μέχρις εσχάτων
τις βασικές σου τις αρχές
και τις αξίες που πρεσβεύεις
Αλλά ταυτόχρονα
θα πρέπει να αναρωτηθείς σοβαρά
εάν έκανες ό,τι έπρεπε
ώστε να μην χρειαστεί να φτάσει
αυτό το σημείο
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
ποτέ του δεν μου εμφύσησε
ούτε εθνικισμό, ούτε σοβινισμό
ούτε τοπικισμό, ούτε λατρεία στο DNA
Ήταν υπερήφανος που ήταν Ευρωπαίος
Ήταν υπερήφανος που ήταν Έλληνας
Ήταν υπερήφανος που ήταν Μανιάτης
Ήταν υπερήφανος που ήταν Ρογκάκος
Ήταν υπερήφανος που ήταν ο πατέρας μου
Αλλά ταυτόχρονα μου έλεγε ότι τυχαία
γεννηθήκαμε αυτό που γεννηθήκαμε
και εκεί που γεννηθήκαμε
.
Πάντα έψαχνε και έβρισκε τα θετικά στοιχεία
Αυτά επέλεγε και εκεί εστίαζε
είτε στις φίλιες ομάδες
είτε στις αντίπαλες
.
Θυμάμαι να μου περιγράφει
τα θετικά των Βρετανών
και τα εντελώς διαφορετικά θετικά των Αμερικανών
που συμπολέμησε και συναναστράφηκε μαζί τους
Τα θετικά των Εβραίων
που τους γνώρισε
και τους συναναστράφηκε στην Παλαιστίνη
πριν από την δημιουργία του κράτους τους
(του είχε κάνει ιδιαίτερη εντύπωση
οι ικανότητες τους και η παραγωγικότητα
και αποτελεσματικότητα τους
ειδικά στον γεωργικό τομέα
πέραν πολλών άλλων)
Αλλά και τα πολλά θετικά των Αράβων
από την Παλαιστίνη και την Αίγυπτο
μέχρι την Λιβύη και την Τυνησία
από την Βηρυτό και την Ιερουσαλήμ
το Κάιρο και την Αλεξάνδρεια
μέχρι την Βεγγάζη
και την αρχαία Καρχηδόνα
Και φυσικά των Βεδουίνων
στην “κυματοειδή” έρημο
που τον καταγοήτευε
Το πιο συγκλονιστικό όμως ήταν
όταν με παρρησία
αναγνώριζε και τα θετικά των αντιπάλων
Των υποεκτιμημένων Ιταλών
οι οποίοι πέραν των άλλων θετικών τους
ως λαός, πολιτισμός κλπ
είχαν πολεμήσει και με αξιοθαύμαστη
αλλά μη αναγνωρισμένη αυτοθυσία
προδομένοι όμως από την έλλειψη
στρατηγικής, επιχειρησιακής
και τακτικής επάρκειας
Των ικανών, σοβαρών
και στοχοπροσηλωμένων Γερμανών
Ναι, έχουν και πολλά μα πάρα πολλά αρνητικά
όλοι αυτοί
Και ποιος δεν έχει
Όμως επί τούτου εστίαζε
και μου περιέγραφε τα θετικά τους
Ό,τι δηλαδή θα μπορούσε να μας ωφελήσει
μελετώντας τους
ώστε να βελτιωθούμε και εμείς
Γενικά πάντως
και μιλώντας για τους αντιπάλους
τους αναγνώριζε, τους σεβόταν
και τους εκτιμούσε
Εκεί όμως που μου έκανε
ακόμα πιο μεγάλη εντύπωση
ήταν όταν μου μιλούσε
για τους αντιπάλους του
στον Εμφύλιο
Σεβόταν τους αντάρτες
αρχικά του ΕΛΑΣ
και μετέπειτα του Δ.Σ.
Οι περισσότεροι (ένθεν κακείθεν)
εκείνη την εποχή είχαν εμποτιστεί
με βαθύ τυφλό μίσος προς τον αντίπαλο
Όχι, ο πατέρας μου ο Μανιάτης
δεν μισούσε
Προσπαθούσε να δει
από την άλλη πλευρά του λόφου
Προσπαθούσε να καταλάβει
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
(αν και είχε χάσει κι αυτός
συγγενείς και συντρόφους
από τους αντάρτες
και στην Κατοχή
και στον Εμφύλιο)
εκτιμούσε τους αντάρτες
Εκτιμούσε τον αγώνα που έδιναν
συμμεριζόταν τις δυσκολίες τους
και τις κακουχίες που περνούσαν
Αναγνώριζε τις πολεμικές τους ικανότητες
Τους σεβόταν και τους καταλάβαινε
τους αντιπάλους του
Αν και δεν ενστερνιζόταν
την ιδεολογία τους
(κάθε άλλο)
την κατανοούσε όμως
Την είχε μελετήσει και την είχε βιώσει
Όχι, δεν ήταν ούτε αφελής ούτε αγαθός
καταλάβαινε τα πάντα
Ήξερε τα πάρα πολλά αρνητικά
(αμφίπλευρα ανθρώπινα αίσχη
και πολεμικά εγκλήματα)
και των φίλιων και των αντιπάλων
Αιτίες και αφορμές
προθέσεις και ενέργειες
στοχευμένες πράξεις
και παράπλευρες απώλειες
Τα πάντα
Αλλά ήταν στάση ζωής
να επιλέγει τα θετικά
και αυτά να αναδεικνύει
Εκτιμούσε δεν απαξίωνε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
πιστός στις βασικές του τις αρχές
είχε βαθιά μέσα του
τον ιπποτικό Bushido Code
Ποτέ του δεν ταυτίστηκε
με το “Vae victis”
(Οὐαὶ τοῖς ἡττημένοις)
Το θεωρούσε
μικρόψυχο για τους μεν
και δειλό για του δε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ήξερε ότι η ζωή δεν κάνει χάρη
και είναι σαν το ζάρι
συνέχεια σε τεστάρει
Έτυχε η πλάστιγγα του Εμφυλίου
να γύρει προς την μεριά
που βρισκόταν και ο ίδιος
Μετεμφυλιακά έτυχε να είναι
με τους νικητές της Ιστορίας
Ποτέ του όμως δεν συμβιβάστηκε
με την κατάσταση που αντιμετώπισαν
τα επόμενα χρόνια οι ηττημένοι
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης,
πιστός στις βασικές του τις αρχές
ποτέ του δεν μας υποχρέωσε
εμένα και τις δυο μου αδελφές
τι να σκεφτούμε, τι να πιστέψουμε
τι να ακολουθήσουμε
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
εκεί στην άγρια εφηβεία μου
τότε στα μακρινά επαναστατικά ’70s
ποτέ του δεν μου απαγόρευε να ακούω
(και μάλιστα δυνατά
πολύ δυνατά
πάρα πολύ δυνατά!!!)
την “περίεργη” Rock μουσική που μου άρεσε
(Rogk the Rock!!!)
να επαναστατώ με το “Σύστημα”
να οργανώνομαι
από τις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου
στην Αριστερά
πρώτα στην τότε ΜΟΔΝΕ
(“Μαθητική Οργάνωση Δημοκρατικής Νεολαίας”
το τότε μαθητικό της ΚΝΕ)
και μετά στους Τροτσκιστές
(4η Διεθνής)
(μετά σταμάτησα, τα είδα όλα !!!
και δεν ξαναγράφτηκα
σε πολιτικές νεολαίες
κρατώντας αποστάσεις
από τότε και μέχρι σήμερα
και απ’ την Αριστερά
και απ’ την Δεξιά )
να συμμετέχω σε διαδηλώσεις
και να αμφισβητώ τα πάντα
Απλά με παρακολουθούσε στωικά
και προσπαθούσε να καταλάβει
τις βασικές μου τις αρχές
πως σκέπτομαι
και τι θέλω απ’ την ζωή
.
.
.
Αυτήν την σκυτάλη
παρέλαβα
από τον έναν Πέτρο
Αυτήν την σκυτάλη
θέλω να παραδώσω
στον άλλο Πέτρο
.
.
.
Μανιάτικη Πέτρα
Στιβαρός Πέτρος
Μοναδικός Πατέρας
.
Τα ίδια γράμματα
μοιράζονται
αυτές οι τρεις λέξεις
Πατέρας-Πέτρος-Πέτρα
.
.
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
ένα ήσυχο και ζεστό
ανοιξιάτικο ηλιοβασίλεμα του ’92
ξαφνικά πολύ ξαφνικά
και πάνω σε μια στροφή
ενός πνευματικού ζεϊμπέκικου
έφυγε (όπως ήθελε)
όρθιος, ήρεμος και γαλήνιος
και ξεκίνησε
μ’ αεροπλάνα και βαπόρια
να συναντήσει
τους φίλους του τους παλιούς
για άλλες περιπέτειες
.
.
.
Αγωνία από το σοκ…
Νεκροζώντανοι μαζί στο μονοπάτι
Σκηνές Rogk, Μανιάτικη Πέτρα!!!
Στην φωτογραφία ο πατέρας μου ο Πέτρος
.
Μ’ αεροπλάνα και βαπόρια
και με τους φίλους του τους παλιούς
τριγυρνάνε στους ανέμους
κι όμως κανείς σήμερα, δεν τους ακούει
.
Δε τους ακούνε που τραγουδάνε
με φωνές ηλεκτρικές
μεσ’ στις υπόγειες στοές
ώσπου οι τροχιές μας συναντάνε
τις βασικές τους τις αρχές
.
Σε κάθε τόπο όσοι ανησυχούνε
τρώνε βρώμικο ψωμί
κι οι πόθοι τους ακολουθούνε
υπόγεια διαδρομή
.
Χθες το βράδυ
πάλι θυμήθηκα τον πατέρα μου
σαν ξωτικό να τριγυρνά
πάνω στις αναμνήσεις
και πίσω του έκανε σκιά
.
Σήκω ψυχή μου δώσε ρεύμα
βάλε στα ρούχα σου φωτιά
βάλε στα όργανα φωτιά
(να κλείσει η λαβωματιά)
να τιναχτεί σαν μαύρο πνεύμα
η τρομερή μας η λαλιά
.
.
.
Ο πατέρας μου ο Μανιάτης
προσιτή μορφή από χώμα
αλμύρα και ουρανό
ήταν στην Πίνδο το ’40
κι έζησε για δέκα χρόνια
έναν πόλεμο φρικτό
.
.
.
Δέκα χρόνια κομμάτια
Δέκα χρόνια σπαρακτικός φρικτός πόλεμος
Αναλύσεις
Ινδικά πολεμικά πλοία στην Κύπρο; Οι πληροφορίες και το νέο αμυντικό σκηνικό
Πληροφορίες για παρεμβάσεις Ισραήλ και Εμιράτων απέναντι στις πιέσεις της Άγκυρας παρουσίασε το «Direct News». Στο επίκεντρο οι συζητήσεις για συμπαραγωγή LORA, η συνεργασία με την Ινδία και η αμυντική ενίσχυση της Κύπρου.
Ένα έντονο διπλωματικό παρασκήνιο γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με επίκεντρο την ανατολική Λιβύη και την οικογένεια Χαφτάρ, περιέγραψε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News», παρουσιάζοντας πληροφορίες του Directus.gr. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, η Τουρκία πιέζει για την κοινοβουλευτική επικύρωση του μνημονίου, ενώ το Ισραήλ επιδιώκει να αποτρέψει αυτή την εξέλιξη, αξιοποιώντας και τη σχέση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με την πλευρά Χαφτάρ.
Στην ανάλυσή του, το λιβυκό μέτωπο συνδέεται με τον ευρύτερο ανταγωνισμό στην Ανατολική Μεσόγειο. Παράλληλα, παρουσίασε πληροφορίες για εξοπλιστικές συζητήσεις με το Ισραήλ και για την ανάπτυξη της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ινδίας.
Πιέσεις στον Χαφτάρ και ισραηλινές παρεμβάσεις
Κατά τον παρουσιαστή, η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει την επιρροή του Σαντάμ Χαφτάρ στην ανατολική Λιβύη, προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου. Ο ίδιος συνέδεσε την κινητικότητα με τις μεταβολές που περιέγραψε στην τοπική πολιτική ισορροπία και με την τουρκική προσπάθεια να αποκτήσει ευνοϊκότερους συνομιλητές.
Στον αντίποδα, επικαλούμενος επαφές με πηγές από το Ισραήλ, υποστήριξε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνεννοήσεις με τα Εμιράτα, ώστε το Αμπού Ντάμπι να ασκήσει πρόσθετη επιρροή στην οικογένεια Χαφτάρ για την αποτροπή της επικύρωσης.
«Το Ισραήλ θα κάνει ό,τι μπορεί για να μην επικυρωθεί η συμφωνία», ανέφερε, μεταφέροντας την εικόνα που, όπως είπε, είχε από τις πηγές του. Στην ίδια εξίσωση τοποθέτησε την Αίγυπτο, εκτιμώντας ότι ούτε το Κάιρο επιθυμεί μια τέτοια εξέλιξη.
Το συμπέρασμά του για την Αθήνα ήταν σαφές: η σύμπτωση συμφερόντων με άλλες περιφερειακές δυνάμεις δημιουργεί περιθώρια δράσης, τα οποία η ελληνική διπλωματία οφείλει να αξιοποιήσει.
Το ευρωπαϊκό χαρτί της Αθήνας
Ο Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στη δυνατότητα αξιοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως υποστήριξε, η ανάγκη της Λιβύης για επενδύσεις, χρηματοδότηση και συνεργασία στο μεταναστευτικό προσφέρει στην Ελλάδα διαπραγματευτικά εργαλεία.
Κατά την προσέγγισή του, η Αθήνα πρέπει να συνδέσει τις ευρωπαϊκές σχέσεις με τη Λιβύη με την προάσπιση των ελληνικών συμφερόντων. Η παρέμβαση τρίτων χωρών χρειάζεται, επομένως, να συνοδεύεται από ενεργή ελληνική παρουσία και συγκεκριμένες διπλωματικές πρωτοβουλίες.
LORA: Πληροφορίες για συμπαραγωγή στην Ελλάδα
Στο εξοπλιστικό σκέλος, ο παρουσιαστής μετέφερε πληροφορίες για συζητήσεις με το Ισραήλ σχετικά με το πυραυλικό σύστημα LORA. Όπως ανέφερε, το ενδιαφέρον περιλαμβάνει την προοπτική μεταφοράς τεχνογνωσίας και δημιουργίας παραγωγικής υποδομής στην Ελλάδα.
Στην εκπομπή έγινε λόγος για δυνατότητα πληγμάτων ακριβείας σε αποστάσεις έως 500 χιλιομέτρων. Ο Μουντζουρούλιας εκτίμησε ότι, εφόσον προχωρήσει η συνεργασία που περιέγραψε, θα ενισχυθούν τόσο οι δυνατότητες αποτροπής όσο και η ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Η συγκεκριμένη αναφορά παρουσιάστηκε ως πληροφορία για διαπραγματεύσεις και σχεδιασμό. Ο ίδιος έθεσε την υλοποίηση της συμφωνίας ως προϋπόθεση για τις επιχειρησιακές δυνατότητες που ανέλυσε.
Ινδία: Κοινές παραγωγές και ναυπηγική συνεργασία
Εκτενή αναφορά έκανε και στην προσέγγιση με την Ινδία. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, οι επαφές επικεντρώνονται στην κατάρτιση οδικού χάρτη βιομηχανικής συνεργασίας, με προοπτική κοινοπραξιών, συμπαραγωγής αμυντικών προϊόντων και ανάπτυξης τεχνολογιών.
Ανάμεσα στα πεδία ενδιαφέροντος ανέφερε τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα συστήματα αντιμετώπισής τους, τους πυραύλους και τα στρατιωτικά οχήματα. Ιδιαίτερη θέση απέδωσε στη ναυπηγική συνεργασία και στη σύνδεση της ελληνικής τεχνογνωσίας με την ινδική βιομηχανία.
Στην ανάλυσή του, οι σχέσεις Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ινδίας μπορούν να διαμορφώσουν ένα πλέγμα συνεργασίας από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδικό Ωκεανό, με πρακτικό περιεχόμενο στην άμυνα, στην εκπαίδευση και στη θαλάσσια ασφάλεια.
Η Κύπρος και η προοπτική ινδικών πλοίων
Για την Κύπρο, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε πληροφορίες για ινδική υποστήριξη στη ναυτική εκπαίδευση, στην τεχνική υποστήριξη και στην ανάπτυξη επιχειρησιακών δυνατοτήτων.
Πρόσθεσε ότι εξετάζεται από την ινδική πλευρά η διάθεση μεταχειρισμένων πολεμικών πλοίων σε προσιτό κόστος. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι αναμένει περισσότερα στοιχεία για τον τύπο των πλοίων και για το εάν η σκέψη αυτή θα προχωρήσει.
Σχολιάζοντας παράλληλα τις απειλητικές δηλώσεις του Ερχάν Αρικλί, υποστήριξε ότι η Λευκωσία ενισχύει τις διεθνείς συνεργασίες της και ότι τα σημερινά δεδομένα διαφέρουν από εκείνα του 1974.
Δορυφόροι, ναυτικές μονάδες και νέα όπλα
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν επίσης τουρκικά δημοσιεύματα για τις ελληνικές δυνατότητες δορυφορικής επιτήρησης. Ο παρουσιαστής στάθηκε στην αξία της συλλογής πληροφοριών και στην προοπτική καλύτερης παρακολούθησης στρατιωτικών δραστηριοτήτων.
Αναφέρθηκε ακόμη σε συζητήσεις για δύο ιταλικά ναρκοθηρευτικά, σε παρουσίαση των συστημάτων SPEAR και SPEAR EW στην Πολεμική Αεροπορία, καθώς και στο γερμανικό ενδιαφέρον για προγράμματα υποβρυχίων και τεθωρακισμένων.
Για τα υποβρύχια, υποστήριξε ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τον ανταγωνισμό των προμηθευτών, επιδιώκοντας την καλύτερη επιχειρησιακή λύση και ισχυρότερους όρους συνεργασίας.
Κλείνοντας, σχολίασε την επίσκεψη Δένδια στη Σαουδική Αραβία, σημειώνοντας ότι δεν διέθετε ακόμη το περιεχόμενο των συναντήσεων. Συνέδεσε ως εκτίμηση την κινητικότητα με την ελληνική παρουσία μέσω των Patriot και με τις περιφερειακές αμυντικές συνεννοήσεις.
Το βασικό μήνυμα της εκπομπής ήταν ότι οι διπλωματικές συνεργασίες αποκτούν ουσία όταν συνοδεύονται από παραγωγικές συμφωνίες, τεχνογνωσία και ενίσχυση της αποτροπής. Για τον Μουντζουρούλια, η Ελλάδα έχει μπροστά της ευκαιρίες που απαιτούν ενεργή διπλωματία και συνέχεια στην υλοποίηση.
Αναλύσεις
Καλεντερίδης: Η Ουκρανία στο έλεος του «διακόπτη» – Το μάθημα για την ελληνική άμυνα
Οι περιορισμοί στις δορυφορικές υπηρεσίες, η πίεση του Τραμπ στον Ζελένσκι και η ανάγκη για εγχώρια αμυντική παραγωγή στο επίκεντρο της ανάλυσης του Σταύρου Καλεντερίδη.
Την εξάρτηση της Ουκρανίας από τις αμερικανικές δορυφορικές υπηρεσίες και τις συνέπειες που μπορεί να έχει αυτή στη διεξαγωγή του πολέμου ανέδειξε ο Σταύρος Καλεντερίδης, συνδέοντας τις αναφορές για περιορισμούς στα συστήματα Starlink και Starshield με την πολιτική πίεση της Ουάσιγκτον προς το Κίεβο. Το κεντρικό του συμπέρασμα αφορά και την Ελλάδα: μια χώρα που στηρίζει κρίσιμες στρατιωτικές λειτουργίες σε ξένες υποδομές μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με περιορισμούς ακριβώς τη στιγμή που τις χρειάζεται περισσότερο.
Στην εκπομπή της Πέμπτης 15 Οκτωβρίου, ο αναλυτής περιέγραψε μια Ουκρανία που πιέζεται ταυτόχρονα στο πεδίο των επιχειρήσεων, στις ενεργειακές υποδομές και στις σχέσεις της με τους δυτικούς υποστηρικτές της. Κατά την εκτίμησή του, οι εξελίξεις αναδεικνύουν πόσο καθοριστική είναι η πρόσβαση σε επικοινωνίες, πληροφορίες και δεδομένα στόχευσης για έναν στρατό που χρησιμοποιεί εκτεταμένα μη επανδρωμένα συστήματα.
Ο πόλεμος εξαρτάται και από τη σύνδεση
Ο Καλεντερίδης επικαλέστηκε αναφορές Ουκρανών στρατιωτικών και αξιωματούχων για προβλήματα συνδεσιμότητας, διακοπές σήματος και περιορισμούς που επηρεάζουν τη χρήση drones. Όπως μετέφερε, οι επιπτώσεις αφορούν τόσο την εκτέλεση αποστολών όσο και την επικοινωνία μονάδων με τα κέντρα διοίκησης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε όριο περίπου 160 χιλιομέτρων την ώρα, το οποίο παρουσίασε ως κρίσιμο εμπόδιο για τη λειτουργία τερματικών πάνω σε ταχέως κινούμενα μέσα. Το συγκεκριμένο μέγεθος αφορά ταχύτητα κίνησης και δεν αποτελεί μέτρηση της ταχύτητας μεταφοράς δεδομένων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε, Ουκρανοί διοικητές περιγράφουν ακυρώσεις αποστολών και δυσκολίες στην υποστήριξη του πεζικού. Η απώλεια εικόνας, ακόμη και για λίγα δευτερόλεπτα, μπορεί, όπως υπογράμμισε, να αποδειχθεί καθοριστική για την έκβαση μιας επιχείρησης.
Στην προσέγγισή του, οι δορυφορικές υπηρεσίες αποτελούν βασικό μέρος της επιχειρησιακής λειτουργίας του ουκρανικού στρατού. Όταν η πρόσβαση περιορίζεται, πλήττεται ολόκληρη η αλυσίδα επικοινωνίας, παρατήρησης και συντονισμού.
Starlink, Starshield και αμερικανικός έλεγχος
Ο αναλυτής επιχείρησε να διαχωρίσει τον ρόλο του Starlink από εκείνον του Starshield, δίνοντας έμφαση στη διάκριση ανάμεσα στις εμπορικές υπηρεσίες δορυφορικής συνδεσιμότητας και στις υπηρεσίες που προορίζονται για κυβερνητική χρήση.
Στο πλαίσιο αυτό, μετέφερε τη θέση που αποδίδει στον Έλον Μασκ ότι αποφάσεις για περιορισμούς σε κυβερνητικές υπηρεσίες συνδέονται με τις αμερικανικές αρχές. Ο ίδιος ο Καλεντερίδης ερμηνεύει τις εξελίξεις πρωτίστως πολιτικά: θεωρεί ότι η εξάρτηση από αμερικανικές υποδομές προσφέρει στην Ουάσιγκτον ισχυρό μέσο πίεσης προς την ουκρανική ηγεσία.
Το ερώτημα που θέτει είναι ποιος αποφασίζει τελικά για τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών από τις οποίες εξαρτάται μια πολεμική επιχείρηση. Για τον ίδιο, η απάντηση καθορίζει και τα πραγματικά περιθώρια αυτονομίας του Κιέβου.
Η σύγκρουση Τραμπ–Ζελένσκι και το ενεργειακό μέτωπο
Ο Καλεντερίδης συνέδεσε τους περιορισμούς με τις διαφωνίες Τραμπ–Ζελένσκι για τη διαχείριση του πολέμου και των πληγμάτων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Υποστήριξε ότι η ουκρανική ηγεσία βρίσκεται σε δύσκολη θέση όταν επιχειρεί να αμφισβητήσει επιλογές της Ουάσιγκτον, διατηρώντας παράλληλα τόσο μεγάλη εξάρτηση από την αμερικανική υποστήριξη.
Επικαλούμενος δηλώσεις του Ζελένσκι, αναφέρθηκε σε παράπονα του Κιέβου για έλλειψη έγκαιρης προειδοποίησης πριν από ρωσικά πλήγματα. Σημείωσε, πάντως, ότι υπήρξαν και διαβεβαιώσεις από την ουκρανική πλευρά πως η ανταλλαγή πληροφοριών συνεχίζεται.
Παράλληλα, περιέγραψε τη δυσαρέσκεια της ουκρανικής ηγεσίας για τη συνέχιση ρωσικών επιθέσεων, ενώ το Κίεβο, σύμφωνα με όσα μετέφερε, είχε περιορίσει για ένα διάστημα τα δικά του χτυπήματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Κατά την εκτίμησή του, η διαφωνία αποκτά μεγαλύτερο βάρος επειδή η Ουκρανία εξακολουθεί να χρειάζεται όπλα, πυρομαχικά και μέσα αεράμυνας. Οι δορυφορικές υπηρεσίες εντάσσονται έτσι σε μια ευρύτερη σχέση εξάρτησης, με άμεσες στρατιωτικές και πολιτικές συνέπειες.
Γιατί δεν βλέπει συμφωνία Τραμπ–Πούτιν
Ο αναλυτής απέρριψε την ερμηνεία ότι κάθε αμερικανική κίνηση που διευκολύνει τη διάθεση ρωσικού πετρελαίου συνιστά απόδειξη συνολικής συνεννόησης Τραμπ–Πούτιν. Υποστήριξε ότι πρέπει να διακρίνονται οι επιμέρους εξαιρέσεις από το ευρύτερο πλαίσιο των κυρώσεων.
Στη δική του ανάγνωση, ο Τραμπ αναζητεί τρόπους περιορισμού του ενεργειακού κόστους, με το βλέμμα και στο εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο των ΗΠΑ. Αυτό, όπως εκτιμά, δεν σημαίνει ότι έχουν επιλυθεί οι βασικές διαφορές Ουάσιγκτον–Μόσχας.
Συνέδεσε επίσης την ενεργειακή πίεση με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, αναφερόμενος σε επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας και στον ρόλο του Ιράν και των Χούθι. Κατά την εκτίμησή του, η αστάθεια στις θαλάσσιες μεταφορές δυσκολεύει την προσπάθεια συγκράτησης των τιμών.
Η πίεση στην Ευρώπη και οι μειονότητες
Στο ευρωπαϊκό σκέλος, ο Καλεντερίδης στάθηκε στις αντιρρήσεις που, όπως ανέφερε, εκφράζονται για την επιτάχυνση της ενταξιακής πορείας της Ουκρανίας. Επικαλέστηκε πληροφορίες για αλλαγές σε διατυπώσεις ευρωπαϊκού κειμένου και υποστήριξε ότι το οικονομικό βάρος της στήριξης του Κιέβου εντείνει τις πολιτικές διαφωνίες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στο ζήτημα των μειονοτήτων, αντιπαραβάλλοντας την ουγγρική διεκδίκηση γλωσσικών και εκπαιδευτικών δικαιωμάτων στην Υπερκαρπαθία με τη στάση της ελληνικής διπλωματίας απέναντι στα δικαιώματα του ελληνισμού της Ουκρανίας.
Στην αρχή της εκπομπής σχολίασε επίσης την καταγγελία του Σπύρου Χαριτάτου περί παρέμβασης για τον περιορισμό της δημοσιογραφικής του κριτικής, την οποία συνέδεσε με συνεργάτη της Σοφίας Ζαχαράκη. Ο Καλεντερίδης ζήτησε δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων και άσκησε οξεία κριτική στις πολιτικές πιέσεις προς δημοσιογράφους.
Το συμπέρασμα για την Ελλάδα
Το ουσιαστικό μήνυμα της ανάλυσης προς την Αθήνα αφορά την ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και των εθνικά ελεγχόμενων δυνατοτήτων.
«Πρέπει να κοιτάξουμε τις δικές μας δυνάμεις, τα δικά μας όπλα», τόνισε, συνδέοντας την ουκρανική εμπειρία με τις ελληνικές εξοπλιστικές επιλογές.
Για τον Καλεντερίδη, η αποτρεπτική ισχύς κρίνεται και από τη δυνατότητα μιας χώρας να χρησιμοποιεί, να υποστηρίζει και να διατηρεί λειτουργικά τα μέσα της υπό συνθήκες κρίσης. Η εξάρτηση από ξένες αποφάσεις για κρίσιμες υπηρεσίες αποτελεί, κατά την εκτίμησή του, στρατηγική αδυναμία που η Ελλάδα οφείλει να περιορίσει.
Αναλύσεις
Καμπουρίδης: Τι συμβαίνει με Τουρκία και Αλίεφ
Η προσπάθεια της Άγκυρας να επιβάλει την επιρροή της στο Μπακού, ο παράγοντας Ισραήλ και οι επιπτώσεις στις τουρκικές επιδιώξεις για το ψευδοκράτος. Ο αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης αναλύει τις εξελίξεις στη Βασιλική Πολίτου, στον Θήτα FM.
Για σοβαρό ρήγμα στις σχέσεις Τουρκίας–Αζερμπαϊτζάν, το οποίο μπορεί να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, έκανε λόγο ο αντιστράτηγος ε.α. και γεωστρατηγικός αναλυτής Λάζαρος Καμπουρίδης, μιλώντας στη Βασιλική Πολίτου στον Θήτα FM.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, πίσω από τις αντιπαραθέσεις για τον κοσμικό χαρακτήρα του Αζερμπαϊτζάν βρίσκεται μια βαθύτερη σύγκρουση: η επιδίωξη του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να αντιμετωπίζει το Μπακού ως δορυφόρο της Άγκυρας και η αντίσταση του Ιλχάμ Αλίεφ σε παρεμβάσεις στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική της χώρας του.
Ο ίδιος, πάντως, απέφυγε να προεξοφλήσει οριστική διάρρηξη των σχέσεων ή αποκλειστική προσχώρηση του Αζερμπαϊτζάν στην πλευρά του Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι είναι νωρίς για απόλυτα συμπεράσματα.
Πίσω από τη μαντίλα, η μάχη για τον έλεγχο
Ο κ. Καμπουρίδης υπενθύμισε ότι την περίοδο 2013–2017 υπηρέτησε ως ακόλουθος Άμυνας στην Άγκυρα, με παράλληλη διαπίστευση στο Μπακού, αποκτώντας άμεση εικόνα των σχέσεων των δύο χωρών.
Όπως εξήγησε, η σημερινή στενή συνεργασία τους δεν χαρακτήριζε πάντοτε στον ίδιο βαθμό τις διμερείς σχέσεις. Η τουρκική στρατιωτική υποστήριξη στον πόλεμο του 2020 εναντίον της Αρμενίας συνέβαλε καθοριστικά στην ενίσχυση της σύμπλευσης.
Ωστόσο, κατά την εκτίμησή του, ο Αλίεφ αντιδρά όταν αυτή η συνεργασία μετατρέπεται σε απαίτηση πολιτικής υποταγής. Ο αναλυτής συνέδεσε την ένταση με τις αντιδράσεις τουρκικών πολιτικών και φιλοκυβερνητικών μέσων απέναντι στους περιορισμούς που, όπως ανέφερε, ισχύουν στο Αζερμπαϊτζάν για τη μαντίλα στα σχολεία.
Απέδωσε, μάλιστα, στην Άγκυρα ενεργοποίηση θρησκευτικών παραγόντων στο εσωτερικό της χώρας, διατυπώνοντας την εκτίμηση ότι ο Ερντογάν επιδιώκει την απομάκρυνση του Αλίεφ.
Στην ανάγνωσή του, η απάντηση του Μπακού συνοψίζεται στην απόρριψη της ανάμειξης στα εσωτερικά του και στη διεκδίκηση ανεξάρτητης εξωτερικής πολιτικής.
Το Ισραήλ και το μήνυμα προς την Άγκυρα
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε στις σχέσεις Αζερμπαϊτζάν–Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι αποτελούν βασικό σημείο τριβής με την Τουρκία.
Αναφέρθηκε στην επίσκεψη του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ στο Αζερμπαϊτζάν και επικαλέστηκε δημοσιεύματα ρωσικών μέσων, σύμφωνα με τα οποία ο Αλίεφ διέθεσε αεροσκάφος για τη μετακίνησή του, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα από ενδεχόμενους τουρκικούς περιορισμούς στην πτήση.
Ο κ. Καμπουρίδης ερμήνευσε την κίνηση ως μήνυμα αυτονομίας προς τον Ερντογάν. Υπογράμμισε επίσης ότι η κοινή αντίληψη απειλής απέναντι στο Ιράν ενισχύει τη συνεργασία Μπακού–Ισραήλ.
Το κρίσιμο τεστ και το ψευδοκράτος
Ως επόμενο σημαντικό δείκτη για την πορεία των σχέσεων παρουσίασε τη σύνοδο του Οργανισμού Τουρκικών Κρατών, την οποία τοποθέτησε στις 28–29 Οκτωβρίου στην Άγκυρα.
Κατά την εκτίμησή του, ενδεχόμενη απουσία του Αλίεφ θα αποτελούσε ισχυρή ένδειξη ότι η αντιπαράθεση αποκτά μεγαλύτερο βάθος και διάρκεια.
Εδώ εντόπισε και την ιδιαίτερη σημασία των εξελίξεων για την Κύπρο. Όπως υποστήριξε, η Τουρκία επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τον Οργανισμό ως όχημα πολιτικής, οικονομικής, πολιτισμικής και αμυντικής συσπείρωσης, προωθώντας παράλληλα την αναγνώριση του ψευδοκράτους.
Συνεπώς, ένα μόνιμο ρήγμα με το Αζερμπαϊτζάν θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να δυσκολέψει αυτή την επιδίωξη και να περιορίσει τη συνοχή του σχήματος που επιθυμεί να οικοδομήσει η Άγκυρα.
Η θέση του Ιράν και της Ρωσίας
Ο αντιστράτηγος ε.α. απέρριψε αναφορές περί κοινής τουρκοϊρανικής επιχείρησης εναντίον του Αλίεφ, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν συμμερίζεται ένα τέτοιο σενάριο.
Για την Τεχεράνη περιέγραψε ένα σύνθετο ισοζύγιο: η αποδυνάμωση της τουρκικής στήριξης προς το Μπακού θα μπορούσε να θεωρηθεί θετική, όμως η βαθύτερη προσέγγιση Αζερμπαϊτζάν–Ισραήλ θα αποτελούσε δυσμενέστερη εξέλιξη.
Αντίστοιχα, εκτίμησε ότι η Ρωσία ωφελείται από δυσκολίες στην τουρκική προσπάθεια συγκρότησης ενός ευρύτερου συνασπισμού τουρκογενών κρατών, ο οποίος θα μπορούσε να ανταγωνιστεί τη ρωσική και κινεζική επιρροή.
Μήνυμα στην Αθήνα: Οι ευκαιρίες δεν περιμένουν
Το κεντρικό πολιτικό συμπέρασμα της παρέμβασής του αφορούσε την ελληνική στάση.
«Δεν υπάρχουν μόνιμες συμμαχίες. Υπάρχουν συμφέροντα», τόνισε, καλώντας την Αθήνα να αξιοποιεί τις γεωπολιτικές ευκαιρίες όταν εμφανίζονται, επειδή οι συνθήκες μπορούν να μεταβληθούν γρήγορα.
Άσκησε κριτική σε μια πολιτική αναμονής και παραμονής «κάτω από τα ραντάρ», ζητώντας ενεργότερη εξωτερική πολιτική και ουσιαστική αξιοποίηση των συμμαχιών.
Υπενθύμισε, τέλος, ότι, σύμφωνα με την εμπειρία του, το Αζερμπαϊτζάν δεν αντιμετώπιζε αρνητικά μια προσέγγιση με την Ελλάδα, παρά τις στενές ελληνοαρμενικές σχέσεις. Η μεταγενέστερη ισχυρή πρόσδεσή του στην Τουρκία λειτούργησε, όπως είπε, αποτρεπτικά.
Για τον κ. Καμπουρίδη, επομένως, το ζητούμενο για Αθήνα και Λευκωσία είναι να παρακολουθήσουν προσεκτικά την εξέλιξη της αντιπαράθεσης και να αξιοποιήσουν τα περιθώρια που ενδέχεται να δημιουργήσει.
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας