Της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη

Μετά την δεύτερη εκλογή του Donald Trump στην προεδρία των ΗΠΑ, η υφήλιος  στροβιλίζεται γύρω από γεωπολιτικές απειλές, που  ουσιαστικά έχουν καταργήσει την παλιά  διεθνή τάξη, χωρίς στη θέση της να έχουν εγκαταστήσει μια νέα.

Υπάρχει, έτσι, δικαιολογημένα, μια διάχυτη  ανησυχία, σχετικά με  τη μορφή, που θα περιβληθεί η νέα διεθνής τάξη. Αλλά,  κυρίως, υπάρχει ο φόβος της διαφαινόμενης  ανυπαρξίας της,  με τη μορφή που είχε επικρατήσει  μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου.

Ωστόσο, οι σκιές γύρω από την υφήλιο  δεν προέκυψαν εν αιθρία. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια μακρόσυρτη προετοιμασία φθοράς, που εκκολάφθηκε από το συνδυασμό της  παρακμής της Δύσης,  και της  ταχύτατα ανερχόμενης διαδόχου της, της Κίνας, στην κορυφή του κόσμου. Πρόκειται, δηλαδή, για  διαδοχή πολιτισμών, λόγω τέλους εποχής, που συμβαίνει περίπου κάθε  200 χρόνια, και που είναι   αναπόφευκτη στην αέναη διαδρομή των αιώνων .

Στη μακρόχρονη αυτή πορεία, αφενός της Δύσης  που διατήρησε τα πλανηταρχικά σκήπτρα από το τέλος του Β’Παγκόσμιου Πολέμου, ως και σήμερα, και της Κίνας, που εμφανίστηκε δυναμικά στο ενδιάμεσο διάστημα,  υπήρχε μια διαρκής, περίπλοκη και άκρως καταστροφική σχέση ανάμεσά τους. Με τη Δύση, να θεωρεί  όλες τις μη δυτικές οικονομίες ως κατώτερες, ως  ανάξιες της προσοχής της, αλλά κατά  καιρούς και ως παρίες, αλλά και ως επικίνδυνες,  υποθάλπουσες την τρομοκρατία. Αλλά, και από την πλευρά των χωρών του Νότου,  υπήρχε ταχέως ανερχόμενη δυσαρέσκεια για την υποτιμητική αυτή συμπεριφορά της Δύσης απέναντί της, που το 2009 κατέληξε στη δημιουργία των BRICS .

Η σημαία της υπεροχής της Δύσης, απέναντι στις λοιπές χώρες με υποδεέστερο  πρόσημο ήταν, αμέσως  μετά το τέλος του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου και μέχρι σήμερα,  η φιλελεύθερη δημοκρατία. Επρόκειτο ταυτόχρονα για  σύστημα διεθνούς διακυβέρνησης, αλλά και για ιδεολογία. Ουσιαστικά,  ήταν αυτή που κατοχύρωσε την ηγεμονία της Αμερικής στην υφήλιο. Μέσω αυτής η Αμερική αντλούσε  το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση, να επιβάλει στην υπόλοιπη υφήλιο τη  φιλελεύθερη δημοκρατία, ως το μοναδικό πολίτευμα που μπορεί να συμβιβαστεί με τον καπιταλισμό. Δηλαδή, κατ’ αυτήν, με την πρόοδο και την ευημερία του κόσμου. Οι χώρες με άλλο πολίτευμα χαρακτηρίζονταν ως  παρίες, τρομοκράτες, αλήτες, εναντίον των οποίων μπορούσαν να δικαιολογηθούν ακόμη  και πόλεμοι, ώστε οι πληθυσμοί τους να εξασφαλίσουν, έτσι, καλύτερη τύχη.

Ωστόσο, ήδη από το 2018 ο Donald Trump, στην πρώτη του προεδρία,   εκφράζει  αμφιβολίες για το κατά πόσο  το  πολίτευμα των ΗΠΑ, είναι ελεύθερη  ή μήπως και «ανελεύθερη δημοκρατία» .

Πράγματι και συγκεκριμένα από τότε,  ο Donald Trump αμφισβητεί την υποχρέωση των ΗΠΑ να διασφαλίζουν την ειρήνη στη Δύση, υποστηρίζοντας ότι οι χώρες που κινδυνεύουν με σύρραξη οφείλουν στο μέλλον, είτε να πληρώνουν τις ΗΠΑ  για τις υπηρεσίες τους, είτε να αναλαμβάνουν οι ίδιες την ασφάλειά τους . Ανοίγοντας έτσι τους ασκούς του Αιόλου για το τι ακριβώς υπεισέρχεται  στις αρχές της φιλελεύθερης δημοκρατίας και αναγνωρίζοντας  έμμεσα τις απόψεις της Κίνας, σύμφωνα με τις οποίες  η Δύση έχει έλλειψη δημοκρατίας, ακριβώς, επειδή επιμένει να επιβάλλει την ολοκληρωτική μεταφύτMiliευση  του δικού της  αμερικανικού πολιτικού συστήματος στην υπόλοιπη υφήλιο .

Ύστερα από επτά περίπου χρόνια από τη διαρροή  των παραπάνω απόψεων, αυτές υλοποιούνται τώρα στη  δεύτερη θητεία του Trump.   Γίνεται, όμως, ταυτόχρονα ξεκάθαρο, ότι η εγκατάλειψη της φιλελεύθερης δημοκρατίας, εφόσον δεν αναπληρώνεται από κάποιο άλλο σύστημα/ιδεολογία, αφήνει  την υφήλιο χωρίς  διεθνή τάξη.

Παράλληλα με τη φιλελεύθερη δημοκρατία ο Τραμπ καταργεί και την ελευθερία των διεθνών συναλλαγών, ένα άλλο οχυρό της Δύσης, που εγκαταλείφθηκε και αυτό πρόσφατα   στα χέρια του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας . Και τούτο, επειδή  ο Trump απέρριψε την παγκοσμιοποίηση, καθώς εμφανίζεται πεπεισμένος ότι  πρόκειται για σύστημα διεθνών συναλλαγών που εκμεταλλεύεται την Αμερική. Προσχωρεί, έτσι, στον  προστατευτισμό, που κατά τον  Τραμπ υπόσχεται να ξανακάνει την Αμερική  μεγάλη .

Παράλληλα με την κατάργηση της παγκοσμιοποίησης και της φιλελεύθερης δημοκρατίας, ο Trump έκανε γνωστή, την πρόθεσή του για ουσιαστική κατάργηση της ισχύος του διεθνούς δικαίου, και των διεθνών οργανισμών , που επιβεβαίωσε  και με ενέργειες, από την πρώτη μέρα της δεύτερης θητείας . Όπως ανάμεσα και σε άλλες  την παύση, για 90 μέρες όλων των αποστολών αμερικάνικης βοήθειας στο εξωτερικό. Ακόμη, στις αρχές Φεβρουαρίου διέταξε μια ριζική αναθεώρηση 180 ημερών όλων των διεθνών οργανισμών στους οποίους συμμετέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Και αναμένεται να  ακολουθήσουν ακόμη πιο επιθετικές κινήσεις.

Στο μέτρο που μπορούν να προβλεφθούν οι επερχόμενες μεταβολές, στο διεθνή χώρο, επανερχόμαστε στο 19ο αιώνα,  που δεν υπήρχε διεθνές δίκαιο και διεθνείς οργανισμοί. Τον ρόλο τους αναπλήρωνε η διπλωματία, αλλά και οι συσχετισμοί δυνάμεων. Με την επάνοδο στο κράτος-έθνος  και την ανάγκη της κάθε χώρας να προστατεύει τα σύνορά της αναβιώνουν οι διαπιστώσεις του  Θουκυδίδη «οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύνατοι υπομένουν ό,τι πρέπει».

Στο κύριο, λοιπόν, σώμα της εισήγησής μου, και στα δύο του Μέρη, θα προσπαθήσω να ρίξω αχτίδες φωτός για το τι αναμένει την υφήλιο που κινδυνεύει να πορεύεται χωρίς διεθνή τάξη. Παρότι είναι ξεκάθαρο, επισημαίνω ωστόσο ότι, επειδή τίποτα δεν είναι οριστικό, μερικές από τις υποθέσεις ή και διαπιστώσεις της παρούσας εργασίας ενδέχεται να έχουν, στην πορεία,  διαφορετική εξέλιξη.

Η ΥΦΗΛΙΟΣ ΧΩΡΙΣ ΔΙΕΘΝΗ ΤΑΞΗ

Υπάρχουν  και αιωρούνται,  στη διεθνή σκηνή, πολυάριθμα και διάσπαρτα κομμάτια, που απηχούν επιθυμίες, προθέσεις, φόβους, μεμονωμένα σχέδια των ισχυρών, και που στο μέλλον ενδέχεται να σχηματίσουν κάποιας  μορφής  διεθνή τάξη. Όμως, προς το παρόν, μόνο με τη φαντασία,  με βάση γνώσεις που έρχονται από παλιά,  με υποθέσεις, που βασίζονται σε  διάφορες δηλώσεις των ισχυρών στο παρελθόν και στο παρόν, αναζητούμε   στα τυφλά, ελπίζοντας ότι θα μαντέψουμε, τις γενικές γραμμές, μέσα στις οποίες θα κινηθεί η κάποιας μορφής μελλοντική διεθνής τάξη. Ή τουλάχιστον κάποιο σχήμα ισορροπίας δυνάμεων.

Α) Κοινά χαρακτηριστικά και στόχοι των νέων  ηγετών του κόσμου (που διαφέρουν από τα μέχρι τώρα αντίστοιχα της Δύσης)

Οι νέοι ηγέτες του κόσμου, που προσκλήθηκαν από τον Κινέζο  ισχυρό ηγέτη Xi Jinping, στις 31-1 Σεπτεμβρίου φέτος στην Tianjin, αλλά και μερικοί  από αυτούς στις 3 Σεπτεμβρίου στη μεγαλειώδη παρέλαση στο Πεκίνο, έχουν ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά, άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο έντονα:

*  Ο πρώτος και σπουδαιότερος ενωτικός τους κρίκος είναι το βαθύ και χρόνιο μίσος τους εναντίον της Δύσης, η οποία τους περιφρόνησε και τους περιθωριοποίησε επί σειρά ετών, εκλαμβάνοντάς τους ως πολίτες δευτέρας κατηγορίας, επειδή δεν αποτελούσαν μέρος της φιλελεύθερης δημοκρατίας.  Παρότι δεν ανήκουν και οι 20 εκεί προσκεκλημένοι  ηγέτες, στους BRICS, αποτελούν ωστόσο νοητικά όλοι τμήμα του «ολοκληρωμένου Νότου». Και τους ικανοποιεί η μεγαλοπρεπής εμφάνιση του Xi Jinping, που  έχει εγκαταλείψει το ταπεινό, μέχρι τώρα,  ύφος του και επιβάλλεται ως  ο νέος παγκόσμιος ηγέτης .  Καθισμένος στο μεγαλοπρεπές αυτοκίνητό του, και επιθεωρώντας  την ασύλληπτης ισχύος, υψηλής τεχνικής και πρωτοφανούς μεγέθους παρέλαση. Στις προθέσεις του  Xi Jinping είναι, μεταξύ άλλων, να ξεπεράσουν οι BRICS το G7.

*Το δεύτερο κοινό τους στοιχείο είναι ότι δεν εκπροσωπούν ή δεν διοικούν χώρες με φιλελεύθερη, αλλά με ανελεύθερη δημοκρατία. Ποιες οι διαφορές; Στη φιλελεύθερη δημοκρατία υποτίθεται ότι υπάρχει περισσότερη ελευθερία ατομικών δικαιωμάτων, διαχωρισμός εξουσιών, ελεύθερες εκλογές και κράτος δικαίου, ενώ στην περίπτωση της ανελεύθερης δημοκρατίας, αυτές οι ελευθερίες είναι περιορισμένες. Προσθέτω, ωστόσο, το «υποτίθεται», διότι η προϊούσα καλπάζουσα παρακμή  με πολλές όψεις,   στη Δύση, περιορίζει σημαντικά αυτές τις διαφορές. Και ας μην παραβλέπεται το γεγονός ότι η πραγματική δημοκρατία εφαρμόζεται σήμερα σε ελάχιστο ποσοστό πληθυσμό, στον    παγκόσμιο.

*Ως τρίτο κοινό χαρακτηριστικό, αυτών των ηγετών είναι το ότι είναι πατριώτες και ενδιαφέρονται για την πρόοδο και τη μεγαλοσύνη της χώρας τους, και όχι για τρίτες χώρες. Ειδικά ο Κινέζος ηγέτης, προσδιορίζει τη νέα διεθνή τάξη, ως το καθεστώς που εγγυάται  την ελευθερία της κάθε χώρας να επιλέγει το είδος της διακυβέρνησής της, που επιθυμεί.

Β)Ποιες οι  διαφορές στους στόχους του Donald Trump   με τους αντίστοιχους των νέων μη δυτικών ηγετών

Και  τώρα, να  ρίξουμε μια ματιά στις διαφορές που τυχόν χωρίζουν  τους στόχους του Donald Trump, από τους αντίστοιχους των νέων μη δυτικών ηγετών της υφηλίου.

Διακρίνεται, καταρχήν, μια θετική εξέλιξη,  η έλλειψη δηλαδή διαφορών, ως προς τις βλέψεις και τη διακυβέρνηση της υφηλίου, ανάμεσα στον Αμερικανό και στους μη δυτικούς ηγέτες, που  ξαφνικά εμφανίζονται στο πλευρό του, ως συγκυβερνήτες. Που, όμως, δυστυχώς, όπως όλα δείχνουν, στηρίζει ουτοπικές ελπίδες.

Πράγματι, όσο και αν φαίνεται εξωπραγματικό, ο Αμερικανός ηγέτης επιθυμεί να συγκυβερνήσει τον κόσμο με τον Πούτιν και το Xi Jinping, αλλά όμως χωρίς να παύσει να ανταγωνίζεται την Κίνα, καθώς αυτός ο ανταγωνισμός αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής του. Θα πρέπει, βέβαια, από την άλλη πλευρά  να τονιστεί ότι  ο  Donald Trump θαυμάζει τον Poutine, ότι δεν αντιπαθεί γενικά τους  δικτάτορες, και ότι θα επιθυμούσε να τον απομακρύνει  από τον Κινέζο ηγέτη, ο οποίος σε πείσμα των φιλοφρονήσεων, παραμένει ο υπ’αριθμόν 1 εχθρός του, εφόσον διεκδικεί ήδη, επικινδύνως, την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία .

Ωστόσο, από ότι φαίνεται μέχρι στιγμής, ο Poutine δεν εντυπωσιάζεται από τις τιμές και τις θετικές λύσεις στον πόλεμο της Ουκρανίας, που του εξασφαλίζει  ο  Donald Τtrump, και παραμένει αχώριστος με τον Xi Jinping . Με τον Poutine, όπως όλα δείχνουν, ο Donald Trump  συμφωνεί περισσότερο από ότι με τους Ευρωπαίους, που θεωρεί παρακμασμένους, και είναι ο κύριος λόγος για τον οποίον έκανε δεκτά, στην πλάτη της ΕΕ, τα βασικά αιτήματα του  Poutine, σχετικά με την ειρήνη στην Ουκρανία, ενώ επιδιώκει την επανένταξη της Ρωσίας στο G7, καθώς και την άρση των κυρώσεων, εναντίον της . Και παρά το γεγονός ότι ο Donald Τtrump   έχει απεμπολήσει τις ιδεολογίες της Δύσης, γύρω από τη φιλελεύθερη δημοκρατία, είναι πιθανόν οι ευγένειες προς τον Poutine  να πηγαίνουν τόσο πίσω όσο στο 1949, οπότε η Δύση,  όφειλε να δώσει στη Ρωσία κάποιες εγγυήσεις, για την επανασύνδεση των δύο Γερμανιών το 1980 και την είσοδό της στο ΝΑΤΟ, και που πιθανόν, στη συνείδηση του Donald Τtrump , ήρθε η ώρα για αυτές .

Ο Donald Τtrump, στο μέτρο που  μπορεί κανείς να βγάλει συμπεράσματα από διάσπαρτες  δηλώσεις, συμπεριφορές και επιλογές του, δεν ενδιαφέρεται για τη διακυβέρνηση της υφηλίου, αλλά συγκεντρώνεται στην παθιασμένη επιθυμία του «να ξανακάνει μεγάλη την Αμερική», με βάση την οικονομία και όχι την ιδεολογία, και να παραμείνει βέβαια ο ίδιος στην κορυφή της. Που σημαίνει ότι είναι απαραίτητη η επιβράδυνση της οικονομικής προόδου της Κίνας, κυρίως σε ότι αφορά τις  νέες τεχνολογίες (με έμφαση στους semiconductors).

Συνεπώς, η επιβολή δασμών, από τον Donald Τrump, που μέχρι τώρα εμφανίζεται ως το κυρίαρχο μέτρο  της εξωτερικής πολιτικής του, αποβλέπει κυρίως στην επίτευξη αυτής της επιβράδυνσης και στρέφεται κυρίως εναντίον της Κίνας.  Για το σκοπό αυτό η Αμερική σπεύδει να αυξήσει τις επενδύσεις της σε νέες τεχνολογίες  και να εμποδίσει την Κίνα  να έχει πρόσβαση σε αυτές.

Το αν ο Donald   Τrump  θα επιτύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, που μπορεί να συνοψιστεί στην προσπάθεια του  να επιβραδύνει την άνοδο της Κίνας στον παγκόσμιο θρόνο, είναι θέμα  αμφισβητούμενο και οπωσδήποτε απαιτεί ad hoc διερεύνησή του, που δεν χωρά εδώ. Προς το παρόν, και αφού υπενθυμίσω  ότι ο δασμολογικός πόλεμος δεν είναι  ποτέ σίγουρο εκ των προτέρων  αν θα καταλήξει στα επιθυμητά αποτελέσματα, να προσθέσω ότι ο Donald Τrump   επέτυχε, μέχρι τώρα, αρκετά σημαντικά αποτελέσματα από την επιβολή των δασμών.  Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), ο ανεξάρτητος δημοσιονομικός ελεγκτικός φορέας των ΗΠΑ, εκτίμησε τον Ιούνιο ότι η αύξηση των εσόδων, με βάση τους νέους δασμούς που επέβαλαν οι ΗΠΑ μεταξύ 6 Ιανουαρίου και 13 Μαΐου 2025, αναμένεται να μειώσει το σωρευτικό δημόσιο χρέος των ΗΠΑ κατά 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια για τη δεκαετία ως το 2035 . Παρά τις παράλληλες απώλειες σε ώρες εργασίας και ρυθμό ανάπτυξης, η προβλεπόμενη τόσο σημαντική μείωση του δημόσιου χρέους των ΗΠΑ θεωρείται εξαιρετικά σημαντική για τη διασφάλιση της συνέχισης του δολαρίου ως διεθνούς αποθεματικού νομίσματος.  Από την άλλη πλευρά οι σχετικές πληροφορίες συνηγορούν στο ότι η Κίνα εφάρμοσε, παράλληλα, και με μεγάλη ταχύτητα μέτρα, που περιορίζουν σημαντικά την εξάρτησή της από εισαγωγές και εξαγωγές της Αμερικής.

Εκτός από τη συγκυβέρνηση, με Πούτιν και Xi Jinping, που δείχνει καταρχήν να την επιθυμεί ο Donald Trump, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζεται προς το παρόν το περιεχόμενό της, προστίθεται ήδη,  και η διπλωματία. Ο Donald Τrump    εντρύφησε σε αυτήν, πριν την δεύτερη εκλογή του, προκειμένου να τη χρησιμοποιήσει εναντίον της Κίνας, με κύριο στόχο την αποφυγή του πολέμου. Προς το παρόν, ο κύριος  διπλωματικός στόχος φαίνεται να συνίσταται στην συνένωση χωρών  της Ασίας, που περιβάλλουν την Κίνα και που δεν έχουν φιλικές διαθέσεις απέναντί της. Η Αμερική θα προσπαθήσει να αναζωπυρώσει τις αντιθέσεις αυτών των χωρών εναντίον της Κίνας, στην προσπάθεια να περιορίσει τις τυχόν επιλογές της για πόλεμο .

Γ) Και πως θα κυβερνήσουν;

Πρόκειται, βασικά, για τους  Trump και Poutine, καθώς ο Jinping έχει, σαφώς, σημαντικότατο ρόλο στις εξελίξεις, αλλά παραμένει κατά κάποιο τρόπο στη σκιά, καθώς ο Donald Trump  λειτουργεί ως ανασχετικός μοχλός στις προθέσεις του, και σε πείσμα των εντυπώσεων παραμένει εχθρός του.  Φυσικά, οι κινήσεις του Κινέζου ηγέτη είναι καταλυτικής σημασίας και σε θέση να δυσκολεύουν ή να ακυρώνουν την υλοποίηση των στόχων του Donald Trump. Όπως, ενδεικτικά, αναφέρω το αρνητικό αποτέλεσμα που είχε η συμπεριφορά του Donald Trump, απέναντι στην ΕΕ που αγνοεί και που φαίνεται να την έκανε εχθρό του, και να αποβλέπει σε συνεργασία με την Κίνα. Αλλά, και η συμπεριφορά του απέναντι στην Ινδία, που δυσαρεστήθηκε με την επιβολή υψηλών δασμών εναντίον της και από ότι φαίνεται έχει και αυτή στραφεί, κατά του Donald Trump  και υπέρ της Κίνας.

Πόσοι, όμως, και ποιοι θα διοικούν τον κόσμο στο άμεσο μέλλον; Και πως θα τον διοικούν;
Όπως, όλα δείχνουν, θα είναι αρκετοί, αλλά με διαφορετικά  ποσοστά επιδραστικής  δυνατότητας  στη ροή των πραγμάτων. Είναι ξεκάθαρο πως αυτοί που θα έχουν σημαντικό λόγο  στις εξελίξεις, θα είναι τρεις: Trump, Poutine και Jinping. Η ΕΕ, όπως όλα δείχνουν, δεν θα έχει φωνή στις εξελίξεις, θα είναι σελήνη, αλλά δεν είναι σαφές απέναντι σε ποιόν από  τους τρεις. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για τη Μ. Ανατολή, που  προς το παρόν αντιμετωπίζει τα ακανθώδη προβλήματά της.

Όμως, αυτοί οι 3 ηγέτες, όχι μόνο δεν έχουν τα ίδια ενδιαφέροντα και τους ίδιους στόχους, ως επικεφαλής της τύχης του κόσμου, αλλά και σε αρκετά καίρια σημεία είναι αντιμαχόμενοι. Ας αρχίσουμε με τον Donald Trump.

* Donald Trump
Ο Αμερικανός ηγέτης ενδιαφέρεται, όπως υποστηρίζει ο ίδιος, καταρχήν μόνο για την οικονομία, που μέσω δασμών ελπίζει να διατηρήσει την Αμερική στην κορυφή, για ακόμη μερικά χρόνια από σήμερα. Προς το παρόν φαίνεται να θέλει να  αποφύγει τον πόλεμο. Με τον Xi συνδέεται με λυκοφιλία. Δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για τη δημιουργία μιας νέας διεθνούς τάξης, που να θυμίζει αυτήν που καταστράφηκε, διότι επικεντρώνεται στο εθνικό κέρδος. Συνεπαρμένος, προφανώς, από  το περιεχόμενο του κράτους-έθνους, που στρέφεται εναντίον της παγκοσμιοποίησης, ο Donald Trump  φέρεται να έχει ενστερνιστεί  και την άποψη, ότι δεν του χρειάζονται, ότι δεν έχει ανάγκη από συμμάχους .  Που δεν μπορεί να είναι σωστή.

Θα πρέπει, ακόμη, να είναι πέρα για πέρα σαφές ότι ο  Donald Trump  διαχωρίζει πλήρως τη θέση του από την προηγούμενη και μακρόχρονη πολιτική των ΗΠΑ, που είχε ως βάση την ιδεολογία της φιλελεύθερης δημοκρατίας, με μεγάλη δυστυχώς δόση υποκρισίας, κατά την εφαρμογή. Την αναπληρώνει με ισχύ, έχοντας κάτω από το μαξιλάρι του τις σχετικές σκέψεις του Θουκυδίδη. Εξάλλου,  ο  Donald Trump έχει πλήρη συνείδηση των αισθημάτων των δύο ομολόγων  του, απέναντί του, όπως αποδεικνύει το συγχαρητήριο μήνυμα που έστειλε  στη συνάθροιση του Tianjin, όπου δεν ήταν καλεσμένος, ενώ θα το ήθελε πολύ. Έγραψε, λοιπόν, o Donald Trump στον Xi Jinping για να τον συγχαρεί το ακόλουθο μήνυμα: «Παρακαλώ να μεταφέρετε τους πιο θερμούς  χαιρετισμούς μου στους Vladimir Poutine και στον   Kim Jong-un ενόσω συνωμοτείτε  εναντίον των ΗΠΑ» .

Στη σύγχρονη γεωπολιτική σκηνή, οι ισορροπίες μεταβάλλονται διαρκώς, καθώς οι ηγέτες των μεγαλύτερων δυνάμεων του πλανήτη διαμορφώνουν το μέλλον με τις επιλογές και τις στρατηγικές τους, και το επιβάλλουν στις μικρότερες και ασθενέστερες χώρες.
Ο Donald Trump, ο Vladimir Poutine και ο Xi Jinping βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των εξελίξεων, με τις συμμαχίες τους, τις αντιπαραθέσεις τους και τη βασική τους επιδίωξη,  της ενίσχυσης της επιρροής τους στην υφήλιο. Η αλληλεπίδραση των συμφερόντων τους και η αναζήτηση για κυριαρχία δημιουργούν ένα περίπλοκο πλέγμα σχέσεων, το οποίο καθορίζει τις προοπτικές για την παγκόσμια ειρήνη, την οικονομική ανάπτυξη και  σταθερότητα ή το χάος.

*Βλαδίμηρος Πούτιν
Ενώ  όπως προκύπτει από τις δηλώσεις του, ο Donald Trump  έχει απεμπολήσει τις ιδεολογικές αξίες της Δύσης, ο Poutine αντιθέτως φαίνεται να βαδίζει, με σεβασμό, προς  τις δικές του. Που, σαφώς, διαφέρουν από τις δυτικές και μπορούν να συνοψιστούν ως εξής. Το όραμά του  είναι να ενώσει τον σλαβικό και τον ορθόδοξο κόσμο. Πρόκειται, όπως πιστεύω, για θεωρητική επιθυμία, παρότι ο Poutine  είναι υπέρ της ισχύος, αλλά και υπέρ του πολέμου, όποτε χρειάζονται.  Η ΕΕ επικαλείται ως δικαιολογία, τις γενικές αυτές  αρχές  και τι προτιμήσεις του Πουτιν, και   σπεύδει να  στρατικοποιηθεί (με ασύγγνωστη, ασφαλώς,  αργοπορία) αναμένοντας την επίθεση του Poutine.

Σχετικά με την πιθανότητα συνύπαρξης και συνεργασίας με τον Donald Trump, για τη διακυβέρνηση του κόσμου, οι διάφορες, επί μέρους, πλευρές του προβλήματος, δεν φαίνεται να μπορούν να καταλήξουν σε ένα ενιαίο σύνολο.  Πρόκειται, πρώτον, για την απόρριψη της Ρωσίας,  από τη Δύση, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν  οι τότε ιθύνοντες της  θεωρούσαν ότι ανήκουν σε αυτήν. Ήταν, έκτοτε, μια σειρά από προσβλητικές συμπεριφορές της Δύσης, που θα έλεγε κανείς ότι οι ενδιαφερόμενοι αναζητούσαν συνεχείς, προς τούτο, ευκαιρίες για να μειώσουν τη Ρωσία. Και είναι ο πόλεμος της Ουκρανίας, στην περίπτωση του οποίου, παρότι η επίθεση της Ρωσίας εναντίον της είναι κατακριτέα, περισσότερο από την αναζήτηση  ελαφρυντικών, θα ευχόμουν την αναγνώριση μεγαλύτερης ευθύνης, από τη Δύση, για τα αίτια που τον προκάλεσαν. Οι ανεπίτρεπτες εκφράσεις της Δύσης, εναντίον του Πούτιν, καθώς και η σοβαρή  και μακρόχρονη ενασχόληση των εκάστοτε επικεφαλής,  για το πως θα τον καταστρέψουν,  άνοιξε ένα αγεφύρωτο χάσμα, μεταξύ τους. Που δεν καλύπτεται, ούτε από την, όντως, εξαιρετικά ανεκτική, και γιατί όχι και φιλική  συμπεριφορά του Donald Trump, απέναντί του.

Αλλά, και πέρα από  αυτό το πολύ σοβαρό πρόβλημα, που εμποδίζει μια ειλικρινή συνεργασία με τον Donald Trump, για τη συγκυβέρνηση της υφηλίου, υπάρχει επιπλέον ένα σημαντικό εμπόδιο για την επιτυχία της. Πρόκειται για τη μεγάλη εξάρτηση του Poutine από τον Κινέζο ηγέτη, που αποκλείει την δυνατότητα, για τον Poutine, να λαμβάνει ανεξάρτητες αποφάσεις.
Συνεπώς, είναι οι δυο τους απέναντι στον Donald Trump.

*Xi Jinping
Ο Κινέζος ηγέτης δεν κρύβει πια τις προθέσεις του, γιατί πιστεύει ότι βρίσκεται πολύ κοντά στην υλοποίησή τους, αλλά και γιατί  δεν φοβάται ότι  είναι δυνατόν να ματαιωθούν. Επιδεικνύει με περηφάνεια τη στρατιωτική ισχύ, στο Πεκίνο, με την παρέλαση στις 3 Σεπτεμβρίου. Δεν σκύβει πια το κεφάλι στη Δύση, που υπογραμμίζει και διαμηνύει προς όλες τις κατευθύνσεις την προϊούσα της παρακμή. Λαμβάνει, κατά το δυνατόν τα μέτρα του, ώστε οι δασμοί του Donald Trump  να παρεμποδίζουν όσο γίνεται λιγότερο τη συνεχή  οικονομική και τεχνολογική άνοδο της Κίνας, και εύχεται ειρήνη για να ευοδωθούν οι στόχοι του. Που είναι κάθετα αντίθετοι με αυτούς του Donald Trump, ο οποίος επιμένει να παραμένει στην κορυφή του κόσμου, ενώ ο Xi Jinping εργάζεται για να τον εκτοπίσει. Και ενώ ο Donald Trump  δεν ενδιαφέρεται για την εξασφάλιση συμμαχιών ή επιδιώκει αδύνατες συμμαχίες, όπως με τον Poutine, ο Xi Jinping, εκτός από τον Poutine,  έχει στο πλάι του και τους BRICS, αλλά και τους SCO . Να υπενθυμίσω ότι ο συνεχώς ανερχόμενος αριθμός των μελών των BRICS και των SCO, ναι μεν περιλαμβάνει χώρες με διαφορετικές προτιμήσεις και ενδιαφέροντα, αλλά ωστόσο όλες, παρότι όχι στον ίδιο βαθμό,  στρέφονται εναντίον της Δύσης. Η συμπεριφορά του Donald Trump, γενικώς, και ιδιαίτερα εξαιτίας της επιβολής δασμών εναντίον τους, στρέφει ολοένα περισσότερα μέλη, με ολοένα μεγαλύτερο θυμό εναντίον των ΗΠΑ. To μήνυμά του, αναφορικά με τον τρόπο διακυβέρνησής του εστιάζεται στην ανάγκη αποχώρησης από τις αρχές και τις αξίες της Δύσης και στην προσπάθειά του να επιβάλλει την Κίνα ως πόλο σταθερότητας, μέσα σε ασταθές περιβάλλον .
Ως μερικότερο συμπέρασμα στο Μέρος Ι, δείχνει να επιβάλλεται, απογοητευτική και τρομακτική η διαπίστωση, ότι ο κόσμος εφεξής θα πορευτεί σε καθεστώς αταξίας, με τους δασμούς να δημιουργούν ένα περιβάλλον συνεχών αντιθέσεων. Ταυτόχρονα, ο Κινέζος ηγέτης, παρά την επιθυμία του να δημιουργήσει μια νέα τάξη πιο δίκαιη και πιο φιλική για όλους, υπάρχουν ακόμη πολλές δυσκολίες. Μεταξύ άλλων, αρκετές χώρες της Ασίας, δεν φαίνεται να επιθυμούν την διακυβέρνηση του κόσμου από τον Xi Jinping. Ακόμη, η Ευρώπη, που δεν παρέστη στην Tianjin, δεν φαίνεται να έχει αποφασίσει προς τα που θα πορευθεί.

Ηellastoday.com