Το τελευταίο 48ωρο στο ουκρανικό μέτωπο καταγράφεται μια από τις πιο εκτεταμένες και ταυτόχρονες ρωσικές επιχειρήσεις των τελευταίων μηνών, με συνεχείς επιθέσεις σε κρίσιμες ενεργειακές, στρατιωτικές και υποδομές διοίκησης σε όλη τη χώρα, αλλά και μεθοδική προέλαση σε πολλά σημεία της γραμμής επαφής. ΌΠως αναφέρει το SouthFront, οι ρωσικές δυνάμεις αξιοποιούν την αριθμητική τους υπεροχή και την τεχνολογική κυριαρχία στα UAV, επιδιώκοντας να ανατρέψουν πλήρως την ισορροπία στις περιφέρειες Ζαπορίζια, Ντνιπροπετρόβσκ, Σούμι, Χαρκόβου και Ντονέτσκ.

Μπαράζ ρωσικών πληγμάτων σε όλη την Ουκρανία
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στρατιωτικά δεδομένα, ρωσικά πλήγματα κατέστρεψαν στόχους στις περιοχές Ντνιπροπετρόβσκ, Χαρκόβου, Ζαπορίζια, Τσερνίχιβ και Σούμι, καθώς και στο Ντονέτσκ. Στο Χάρκοβο στοχοποιήθηκαν εγκαταστάσεις φυσικού αερίου, ενώ στην Οδησσό πλήγματα σημειώθηκαν σε ενεργειακές υποδομές.
Παράλληλα, επλήγησαν ουκρανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε τρεις διαφορετικές περιφέρειες (Ντνιπροπετρόβσκ, Σούμι, Τσερνίχιβ), εντείνοντας τη φθορά σε βάθος των ουκρανικών αποθεμάτων και υποδομών.

Προέλαση στη Ζαπορίζια – Ρωσικός έλεγχος σε κρίσιμα σημεία
Το κύριο βάρος της ρωσικής επίθεσης παραμένει στον άξονα Ζαπορίζια, όπου οι ρωσικές δυνάμεις πέτυχαν σειρά τακτικών επιτυχιών και κατάληψη καίριων οικισμών. Ρωσικές μονάδες κατέλαβαν τη Μαλιάγια Τοκμάτσκα, ενώ συνεχίζονται εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στη δυτική της πλευρά. Παράλληλα, προωθήθηκαν στις παρυφές του Στεπνογκόρσκ και σημείωσαν πρόοδο στη γραμμή Γκουλιάιπολε–Ορίχιβ.

Η κατάληψη της Ρίβνοπολι (Rovnopolye) και η περαιτέρω προέλαση προς Ζατύσσια, Βεσέλε και Ζελένι Γκάι επεκτείνουν τον ρωσικό έλεγχο κατά περίπου 14,6 τετραγωνικά χιλιόμετρα, φέρνοντας τις ρωσικές δυνάμεις μόλις 3 χιλιόμετρα από το κέντρο του Γκουλιάιπολε.
Η προώθηση από τη Ρίβνοπολι προς τη Βαρβάροβκα απειλεί ευθέως την εφοδιαστική αρτηρία P-85 που ενισχύει το ουκρανικό γκιουλιαιπολινό μέτωπο. Από τα δυτικά, η πίεση ακρωτηριάζει τις ουκρανικές γραμμές μέσω της γραμμής Μίρνε–Γκουλιάιπολε, δημιουργώντας συνθήκες προσεχούς περικύκλωσης.

Ουκρανικές απώλειες και κατάρρευση γραμμών υποστήριξης
Το ρωσικό ΥΠΑΜ αναφέρει ότι οι ουκρανικές απώλειες έφτασαν τους 1.620 στρατιώτες σε 24 ώρες. Στην περιοχή Γκουλιάιπολε–Ποκρόβσκ–Ντνιπροπετρόβσκ καταστράφηκαν τεθωρακισμένα, πυροβόλα και αποθήκες πυρομαχικών.
Στο νότιο μέτωπο, η πτώση της Μαλιάγια Τοκμάτσκα φέρνει τις ρωσικές δυνάμεις σε απόσταση μόλις 2 χλμ. από το Ορίχιβ, κόμβο-κλειδί της ουκρανικής άμυνας. Η κατάληψη του Ορίχιβ θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρο το ουκρανικό μέτωπο στη Ζαπορίζια.

Ο δυτικός αναλυτής Γιούλιαν Ρέπκε επισημαίνει ότι η ουκρανική διοίκηση δεν έχει προσαρμοστεί στις σύγχρονες απαιτήσεις, τονίζοντας την ρωσική υπεροχή στα UAV και τη δυσκολία των ουκρανικών δυνάμεων να αξιοποιήσουν δυτικά άρματα και τεθωρακισμένα.

Συνεχής πίεση σε Σούμι, Χάρκοβο, Σιβέρσκ
Στις Βόρειες Περιφέρειες (Σούμι–Τσερνίχιβ–Χάρκοβο) οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν κατά μήκος δασικών γραμμών και υψωμάτων, με επιμέρους προώθηση 200–500 μέτρων ημερησίως. Στη Βοβτσάνσκ ρωσικές μονάδες προχώρησαν 350 μέτρα, ενώ υπάρχουν αναφορές για ουκρανούς στρατιώτες που εγκαταλείπουν θέσεις μεταμφιεσμένοι σε πολίτες.

Στο Σούμι σημειώθηκε και νέα ουκρανική υποχώρηση, με μονάδες της 80ής Αεραποβατικής να εγκαταλείπουν γραμμές στην περιοχή Σάντκι.
Στο Σιβέρσκ, οι ρωσικές δυνάμεις συσφίγγουν τον κλοιό, πλήττοντας τις βασικές ουκρανικές οδούς ανεφοδιασμού. Η ουκρανική δυνατότητα ενίσχυσης θεωρείται πλέον εξαιρετικά περιορισμένη.

Ποκρόβσκ – Μύρνογκραντ υπό πίεση
Οι ρωσικές δυνάμεις κινούνται εντός των αστικών ζωνών του Μύρνογκραντ και του Ποκρόβσκ, προωθούμενες τετράγωνο-τετράγωνο μέσα από μικροπεριοχές όπως τα «Ανατολικό», «Νεολαίας» και «Ζαπάντνι».
Η ρωσική εισχώρηση σε πυκνοδομημένες περιοχές δείχνει στόχο για πλήρη έλεγχο των δύο πόλεων, κάτι που θα επιδεινώσει δραματικά τη θέση των ουκρανικών δυνάμεων στο κεντρικό Ντονμπάς.

Δνοπροπετρόβσκ – Ανασχηματισμός του μετώπου
Στο βόρειο τμήμα, ρωσικά τμήματα εξάλειψαν ουκρανικό θύλακα κοντά στο Ντάτσνογε, επαναφέροντας την ευθυγράμμιση της μετώπικής γραμμής. Προώθηση σημειώθηκε και στη Νοβοπάβλοβκα, όπου οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος της ανατολικής και νότιας πλευράς του οικισμού.

Κρίση προσωπικού και μαζικές λιποταξίες στην Ουκρανία
Σε πολιτικο-στρατιωτικό επίπεδο, η κατάσταση του ουκρανικού στρατού καταγράφει σοβαρή φθορά.
Ο Ρομάν Κοστενκό, γραμματέας της Επιτροπής Άμυνας της Βουλής, μιλά για μαζική λιποταξία και εγκατάλειψη μονάδων σε βαθμό που «πλησιάζει τη συνολική δύναμη του ουκρανικού στρατού».
Περίπου 80% των νεοσυλλέκτων εγκαταλείπουν τα κέντρα εκπαίδευσης, ενώ από τους 26.500 που επιστρατεύθηκαν τον Οκτώβριο, οι 21.000 λιποτάκτησαν. Αυτό, σε συνδυασμό με 20.000–25.000 μηνιαίες απώλειες, δημιουργεί καθαρή μείωση δύναμης 15.000–20.000 ανδρών μηνιαίως.

Η επιχειρησιακή δύναμη του ουκρανικού στρατού έχει μειωθεί από 800.000 σε 650.000–700.000 και στο μέτωπο από 450.000 σε 350.000–400.000. Αναλυτές προειδοποιούν ότι με αυτόν τον ρυθμό, η Ουκρανία ενδέχεται να εξαντλήσει τις ανθρώπινες εφεδρείες εντός εξαμήνου.

Διεθνής διάσταση – Παρέμβαση Όρμπαν
Στη διεθνή σκηνή, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, δήλωσε ότι «είμαστε πολύ κοντά στην ειρήνη» και κάλεσε τη Δύση να σταματήσει την τροφοδότηση της σύγκρουσης.
Χαρακτήρισε «οικονομικά παράφρονες» τις ευρωπαϊκές επιλογές στο ζήτημα της Ουκρανίας και τόνισε ότι το Κίεβο «δεν έχει πιθανότητες νίκης» με τη σημερινή δυναμική.

Συμπέρασμα
Η επιχειρησιακή εικόνα της 16ης–17ης Νοεμβρίου δείχνει ότι η ρωσική πλευρά διατηρεί την πρωτοβουλία σε όλα τα κύρια μέτωπα, επεκτείνει σταθερά τις ζώνες ελέγχου και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για βαθύτερες επιχειρήσεις ιδιαίτερα στη Ζαπορίζια και το Ντονμπάς.

Η Ουκρανία, αντιμέτωπη με εξάντληση ανθρώπινου δυναμικού, σοβαρές απώλειες και κρίση εμπιστοσύνης στο εσωτερικό, προσπαθεί να ανασυντάξει γραμμές άμυνας ενώ η Ρωσία πιέζει σε όλο το μέτωπο.

ISW: Ρωσοουκρανικό Μέτωπο με βάση την ανάλυση του Institute for the Study of War (ISW)

Η εικόνα στο ανατολικό και νοτιοανατολικό μέτωπο της Ουκρανίας παραμένει εξαιρετικά κρίσιμη, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις εντείνουν τις προσπάθειες περικύκλωσης βασικών ουκρανικών πόλεων και συνεχίζουν μια σειρά στοχευμένων προελάσεων που, σύμφωνα με το ISW, διαμορφώνουν μια ολοένα και πιο πιεστική κατάσταση για το Κίεβο.

Προσπάθεια περικύκλωσης Ποκρόβσκ και Μίρνογκραντ
Η Μόσχα επιχειρεί πλέον ξεκάθαρα να ολοκληρώσει τον επιχειρησιακό κλοιό γύρω από το Ποκρόβσκ και το Μίρνογκραντ. Σύμφωνα με το ISW, οι πρόσφατες ρωσικές προσπάθειες διείσδυσης βόρεια του Ποκρόβσκ δείχνουν ότι το ρωσικό επιτελείο δίνει προτεραιότητα στη διάρρηξη των ουκρανικών γραμμών ανεφοδιασμού, οι οποίες τροφοδοτούν τις δύο πόλεις από τα βόρεια.

Οπτικοακουστικό υλικό που δημοσιοποιήθηκε στις 16 Νοεμβρίου επιβεβαιώνει μια ρωσική διείσδυση μεγέθους ομάδας πυρός, ενώ ρώσος στρατιωτικός μπλόγκερ υποστήριξε ότι η ομάδα κινήθηκε προς βορρά μέσα από το ίδιο το Ποκρόβσκ. Το ISW σημειώνει ότι η συγκεκριμένη απόπειρα απέτυχε, με τις ουκρανικές δυνάμεις να εξουδετερώνουν τους εισβολείς.

Σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, η Μόσχα έχει εγκαταλείψει τις μαζικές μηχανοκίνητες επιθέσεις, οι οποίες απέτυχαν να δημιουργήσουν προγεφυρώματα, και επανέρχεται στη λογική μικρών ομάδων 2–3 στρατιωτών, με την ελπίδα ότι έστω και ένας επιζών μπορεί να σταθεροποιήσει θέση μέσα στην πόλη. Η τακτική αυτή θεωρείται εξαιρετικά αιματηρή και αναποτελεσματική, περιορίζοντας τις ρωσικές δυνατότητες ενίσχυσης μέσα στο Ποκρόβσκ.

Ο καιρός ως παράγοντας – ομίχλη που κρύβει και αποκαλύπτει
Η ομίχλη έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο παράγοντα για τις δύο πλευρές. Ρώσοι μπλόγκερ παραδέχονται ότι οι καιρικές συνθήκες εμποδίζουν την επιχειρησιακή χρήση UAV, κάτι που επιτρέπει στις ουκρανικές δυνάμεις να κινούνται έξω από το Ποκρόβσκ με μικρότερο ρίσκο. Οι Ουκρανοί, από την πλευρά τους, αξιοποιούν μη επανδρωμένα ερπυστριοφόρα οχήματα (UGVs) για εντοπισμό ρωσικών επιθέσεων, μεταδίδοντας συντεταγμένες για πλήγματα FPV drones που ανέκοψαν μια μηχανοκίνητη ρωσική επίθεση στην περιοχή Ρουσίν Γιαρ.

Έλλειψη ασφαλών διαδρόμων – δραματική κατάσταση για εκκενώσεις τραυματιών
Ουκρανοί στρατιωτικοί αναφέρουν ότι οι ρωσικές δυνάμεις ελέγχουν με drone-fire τους οδικούς άξονες προς Ποκρόβσκ και Μίρνογκραντ, με αποτέλεσμα τα ουκρανικά οχήματα να μην μπορούν να πλησιάσουν σε ακτίνα μικρότερη των 10–15 χιλιομέτρων. Ακόμη και τα UGV του Ερυθρού Σταυρού γίνονται στόχος ρωσικών πυρών, σε ευθεία παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου.

Γκούλιαιπολε – Ρωσική προέλαση και κίνδυνος αποκοπής
Στο μέτωπο της Ζαπορίζια, η κατάσταση χαρακτηρίζεται «πολύ σοβαρή» από ουκρανικές πηγές. Οι ρωσικές δυνάμεις επιχειρούν να αποκόψουν το Γκούλιαιπολε από τον βορειοανατολικό άξονα, πλησιάζοντας επικίνδυνα τον αυτοκινητόδρομο T-0401, μια από τις κύριες ουκρανικές γραμμές ανεφοδιασμού.

Βίντεο που ταυτοποιήθηκαν γεωγραφικά στις 15–16 Νοεμβρίου επιβεβαιώνουν τη ρωσική κατάληψη του Ρίβνοπιλι και προέλαση 4–8 χλμ. από τα ανατολικά και βορειοανατολικά του Γκούλιαιπολε. Επιπλέον, ομάδες του 38ου ρωσικού μηχανοκίνητου τάγματος εμφανίζονται πλέον ανατολικά του οικισμού Ζελένι Χάι – μια κίνηση ενίσχυσης του άξονα επίθεσης στην περιοχή.

Κουπγιάνσκ – Ουκρανικές αναφορές για “ανατροπή” της ρωσικής προέλασης
Η Ουκρανική Διοίκηση Κοινών Δυνάμεων ανέφερε ότι όχι μόνο διατήρησε τον έλεγχο της Κουπγιάνσκ, αλλά και ότι έχει αποκόψει ρωσικές μονάδες στον βορρά της πόλης από τις γραμμές ανεφοδιασμού τους. Οι Ουκρανοί μιλούν για ρωσικές προσπάθειες «εικονικών επιτυχιών», με στρατιώτες που υψώνουν σημαίες που τους παραδίδονται με drones για να δημιουργήσουν την εντύπωση προέλασης.

Το ISW υπενθυμίζει ότι προηγούμενοι ρωσικοί ισχυρισμοί περί κατάληψης του 50% της πόλης ή περικύκλωσης 18 ουκρανικών ταγμάτων ήταν υπερβολικοί.

Πολιτικό σκέλος – Το Κρεμλίνο επαναλαμβάνει την επιδίωξη “κατάληψης όλης της Ουκρανίας”
Σημαντική πολιτική διάσταση προσθέτει συνέντευξη του φιλορώσου Βίκτορ Μεντβεντσούκ, την οποία επικαλείται το ISW. Ο Μεντβεντσούκ υποστηρίζει ότι «η Ουκρανία δεν θα επιβιώσει ως κράτος» και ότι στρατηγικός στόχος πρέπει να είναι η πλήρης ένωση με τη Ρωσία.

Το ISW εκτιμά ότι οι δηλώσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με την πάγια επιδίωξη της Μόσχας για απορρόφηση ολόκληρης της Ουκρανίας, όχι μόνο των τεσσάρων προσαρτημένων περιοχών.

Καταγγελίες για εγκλήματα πολέμου
Το ISW σημειώνει ότι οι ρωσικές δυνάμεις –ιδίως παραστρατιωτικά σχήματα όπως το “Rusich”– συνεχίζουν να προωθούν και να επιδεικνύουν εγκλήματα πολέμου, συμπεριλαμβανομένων εκτελέσεων αιχμαλώτων, πρακτική που αποτελεί πλέον συστημικό φαινόμενο. Η ουκρανική εισαγγελία στη Ζαπορίζια διερευνά νέες εκτελέσεις αιχμαλώτων κοντά στο Γκούλιαιπολε και το Ζατύσσια.

Ουκρανικά πλήγματα βαθιά στη Ρωσία – στόχος και διυλιστήριο στη Σαμάρα
Παράλληλα με τις εξελίξεις στο μέτωπο, οι ουκρανικές δυνάμεις συνέχισαν τα πλήγματα σε στόχους εντός της Ρωσίας, χτυπώντας τη διυλιστική μονάδα Νοβοκουιμπίσεφσκ κοντά στη Σαμάρα, εγκατάσταση με ετήσια δυναμικότητα επεξεργασίας 8,8 εκατ. τόνων.

Συνολική εκτίμηση του ISW
– Οι ρωσικές δυνάμεις ενισχύουν την πίεση στα μέτωπα Ποκρόβσκ–Μίρνογκραντ και Γκούλιαιπολε, με στόχο περικύκλωση και αποκοπή.
– Η κατάσταση στην Κουπγιάνσκ εμφανίζει, σύμφωνα με το ISW, σημάδια επιτυχούς ουκρανικής αντίστασης.
– Το Κρεμλίνο συνεχίζει να προωθεί τη στρατηγική ατζέντα απορρόφησης ολόκληρης της Ουκρανίας.
– Τα εγκλήματα πολέμου παραμένουν συστηματικό εργαλείο πίεσης στο πεδίο.
– Οι ουκρανικές επιθέσεις εντός ρωσικού εδάφους δείχνουν ότι το Κίεβο συνεχίζει να διαθέτει ικανότητα στρατηγικής κρούσης.