Η Γροιλανδία αποτελεί αναμφίβολα ένα πεδίο έντονου και ουσιαστικού γεωστρατηγικού ενδιαφέροντος αναφορικά με την αρχιτεκτονική της αντιπυραυλικής άμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών. Παρόλα αυτά, η Ουάσινγκτον διατηρεί στη διάθεσή της πολλαπλές εναλλακτικές λύσεις και άλλα «βέλη στη φαρέτρα» προκειμένου να υλοποιήσει το έργο “Χρυσός θόλος”. Αυτό δύναται να επιτευχθεί χωρίς να καθίσταται επιτακτική η ανάγκη να έχει στην κατοχή της το εν λόγω έδαφος, το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ χαρακτηρίζει και παρουσιάζει ως “ζωτικής σημασίας” για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Ποια είναι τα αμερικανικά μέσα αντιπυραυλικής άμυνας;

Το αμερικανικό σύστημα άμυνας έναντι των βαλλιστικών πυραύλων συγκροτείται από ένα σύνθετο δίκτυο δορυφόρων, καθώς και από μια εκτεταμένη ζώνη ραντάρ προηγμένης προειδοποίησης, τα οποία έχουν ως κύρια αποστολή τον έγκαιρο εντοπισμό και τη συνεχή παρακολούθηση των πυραυλικών απειλών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν αναπτύξει και διαθέτουν τα συγκεκριμένα μέσα κυρίως σε στρατηγικά σημεία, όπως στις Αλεούτιες νήσους στον Ειρηνικό Ωκεανό, στην πολιτεία της Αλάσκας, στο έδαφος της Βρετανίας, καθώς και στη Γροιλανδία.

Επιπροσθέτως, οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν τη δυνατότητα να βασίζονται στα συστήματα ραντάρ που φέρουν τα πλοία τύπου Aegis, τα οποία είναι πλήρως εξοπλισμένα με αντιπυραυλικές δυνατότητες. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της υπηρεσίας έρευνας, προβλέπεται ότι 63 τέτοιες μονάδες θα τεθούν σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία έως τα τέλη του έτους 2026. Παράλληλα, αξιοποιούνται ραντάρ που είναι εγκατεστημένα σε χερσαίες βάσεις, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά για το Ντεβεσέλου Πολωνίας.

Η κυβέρνηση της Ουάσινγκτον διαθέτει στο οπλοστάσιό της διάφορους τύπους πυραύλων αναχαίτισης. Συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για τους 44 πυραύλους τύπου GBI που έχουν ήδη εγκατασταθεί στην Καλιφόρνια και την Αλάσκα. Όπως εξηγεί στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ετιέν Μαρκούζ, ερευνητής στο Ίδρυμα Στρατηγικής Έρευνας (FRS), η συγκεκριμένη εγκατάσταση πυραύλων έχει ως στόχο να “αντιμετωπίσει απειλή προερχόμενη , αλλά τα σιλό των πυραύλων GBI δεν είναι σε καλή θέση για να αναχαιτίσουν απειλή προερχόμενη από τη Ρωσία”.

Σε περίπτωση που υπάρξει μια απειλή προερχόμενη εξ Ανατολών, η ανάπτυξη των πυραύλων GBI στο έδαφος της Γροιλανδίας δεν “πιθανή, αυτοί θα μπορούσαν μάλλον να τοποθετηθούν στις βορειοανατολικές Ηνωμένες Πολιτείες”. Επιπλέον, εάν το ζήτημα αφορά αποκλειστικά την τοποθέτηση των ραντάρ και των αναχαιτιστών “στο σωστό μέρος”, τότε η ανάγκη που δηλώνει ο Ντόναλντ Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία αποτελεί ένα “πρόσχημα”: “υπάρχουν ήδη στην Πολωνία και στη Ρουμανία, επομένως αυτό δεν είναι επιχείρημα”.

Πάνω στα αντιτορπιλικά πλοία τύπου Aegis, όπως συμβαίνει αντίστοιχα στην Πολωνία και στη Ρουμανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πυραύλους τύπου SM-3. Οι πύραυλοι αυτοί είναι ειδικά σχεδιασμένοι ώστε να αναχαιτίζουν πυρηνικές κεφαλές στο διάστημα, μόλις αυτές αποσπαστούν, ενώ το αμερικανικό σύστημα Thaad στοχεύει στην αναχαίτιση.

Σε τι έγκειται το έργο

Το φιλόδοξο έργο που αφορά την κατασκευή “Χρυσός Θόλος” που ανακοινώθηκε στο πλαίσιο των καθηκόντων του, φιλοδοξεί να παρέχει ολοκληρωμένη προστασία στο αμερικανικό έδαφος έναντι όλων των τύπων πυραύλων. Ο Αμερικανός πρόεδρος προτίθεται να διαθέσει το ποσό των 175 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την απόκτηση ενός συστήματος που θα είναι λειτουργικό μέχρι το τέλος, μια φιλοδοξία η οποία ωστόσο θεωρείται μη ρεαλιστική από πολλούς ειδικούς του χώρου.

Σύμφωνα με τους σχετικούς υπολογισμούς που έχουν πραγματοποιηθεί, το έργο εκτιμάται ότι θα κοστίσει σε ένα μέσο σενάριο περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε διάστημα 20 ετών, ενώ το κόστος δύναται να ανέλθει έως τα 3,6 τρισεκατομμύρια δολάρια για την πιο αποτελεσματική και πλήρη εκδοχή της ασπίδας.

Η κύρια καινοτομία που προβλέπεται στο πλαίσιο αυτό είναι η ανάπτυξη σε χαμηλή τροχιά ενός στόλου δορυφόρων αναχαίτισης, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα να βγουν εκτός τροχιάς προκειμένου να αναχαιτίσουν τον πύραυλο κατά τη στιγμή που εισέρχεται στο διάστημα.

Ωστόσο, “αυτό είναι ένα πολυεπίπεδο σύστημα: σε περίπτωση αποτυχίας, πρέπει να υπάρχουν άλλες επιλογές βολής. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βελτιώσουν επίσης” τους πυραύλους τους και τις ικανότητες αναχαίτισης στην ξηρά και στη θάλασσα, σύμφωνα με την ανάλυση του Ετιέν Μαρκούζ.

Γιατί η Γροιλανδία;

Οι διηπειρωτικοί βαλλιστικοί πύραυλοι που θα εκτοξεύονταν κατά των ΗΠΑ θα περνούσαν αναγκαστικά πάνω από τη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, υπενθυμίζει, και το γεγονός να υπάρχουν εκεί ραντάρ εντοπισμού και μέσα αναχαίτισης παρουσιάζει ένα σημαντικό στρατηγικό όφελος. Επί του παρόντος, ο αμερικανικός στρατός διαθέτει ήδη συστήματα ραντάρ στη βάση (πρώην Θούλη).

Όσον αφορά τον κρίσιμο τομέα της ανίχνευσης, “είναι πάντα συμφέρον να υπάρχουν ραντάρ στη Γροιλανδία” για την παρακολούθηση των πυραύλων στο διάστημα, “αλλά θα γίνεται όλο και λιγότερο”, σημειώνει ο Ετιέν Μαρκούζ. Πράγματι, “οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στη διαδικασία ανάπτυξης δορυφόρων χαμηλής τροχιάς HBTSS ακριβώς για την παρακολούθηση των πυραύλων κατά τη διάρκεια “.

Εξάλλου, οι υφιστάμενες αμυντικές συμφωνίες μεταξύ των ΗΠΑ και των εμπλεκόμενων μερών επιτρέπουν ήδη πολλά στην Ουάσινγκτον, παρέχοντας σημαντική ευελιξία κινήσεων.

“Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να τοποθετήσουν στη Γροιλανδία τεχνικούς, υλικούς και ανθρώπινους πόρους, χωρίς περιορισμό. Θα μπορούσαν ακόμη και να επανατοποθετήσουν πυρηνικά μέσα εάν το ήθελαν. Ωστόσο, το βασικό σημείο είναι ότι οι Δανοί και οι Γροιλανδοί πρέπει να ενημερωθούν και να ζητηθεί η γνώμη τους”, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Μίκαα Μπλουζόν-Μερέντ, ερευνητής στη γεωπολιτική των πόλων και “Mondes polaires”.

“Εάν οι Δανοί έλεγαν όχι για ένα έργο αφού είχε ζητηθεί η γνώμη τους, και οι ΗΠΑ το έκαναν μονομερώς παρόλα αυτά, αυτό θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως παραβίαση είχε ως συνέπεια τη διπλωματική και πολιτική κλιμάκωση. Επομένως, η Δανία δεν έχει δικαίωμα άσκησης βέτο με τη νομική έννοια , στην πραγματικότητα, αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ στη Γροιλανδία απαιτεί πολιτική συμφωνία”, τονίζει χαρακτηριστικά.