ΙΡΑΝ:Δεκαπέντε ημέρες των πανεθνικών διαδηλώσεων στο Ιράν: Απότομη αύξηση των ανθρώπινων θυμάτων

Επιμέλεια: Γιάννης Πεγειώτης

HRANA – Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του HRANA, έχουν επιβεβαιωθεί οι θάνατοι 544 ατόμων κατά τη διάρκεια των διαμαρτυριών και δεκάδες επιπλέον κρούσματα παραμένουν υπό εξέταση. Περισσότερα από 10.681 άτομα έχουν επίσης μεταφερθεί σε φυλακές μετά από συλλήψεις. Διαμαρτυρίες έχουν πραγματοποιηθεί σε 585 τοποθεσίες σε όλη τη χώρα, σε 186 πόλεις, που εκτείνονται και στις 31 επαρχίες.

Την δέκατη πέμπτη ημέρα των πανεθνικών διαμαρτυριών στο Ιράν, το HRANA έλαβε ένα νέο κύμα δεδομένων και οπτικής τεκμηρίωσης τις τελευταίες 24 ώρες. Αυτό έρχεται εν μέσω διακοπής του διαδικτύου που ισχύει από την τρίτη ημέρα, διαταράσσοντας σοβαρά τη συλλογή και την ανεξάρτητη επαλήθευση πληροφοριών.

Αυτά τα δεδομένα, ιδίως η οπτική τεκμηρίωση και τα στοιχεία που σχετίζονται με εγκαταστάσεις φύλαξης σορών γύρω από την Τεχεράνη, έχουν βοηθήσει σημαντικά στη διαδικασία επαλήθευσης και δείχνουν ότι ο αριθμός των νεκρών είναι πολύ υψηλότερος και ότι η καταστολή έχει πραγματοποιηθεί σε πολύ ευρύτερη κλίμακα. Ταυτόχρονα, η επίσημη αφήγηση της κυβέρνησης έχει γίνει ολοένα και πιο σκληρή και ασφαλειοκρατική, με τους αξιωματούχους να αποδίδουν την ευθύνη σε «τρομοκράτες» και «ένοπλους ταραξίες».

Η διακοπή του Διαδικτύου και οι επιπτώσεις της στην πρόσβαση σε πληροφορίες

Το κλείσιμο του διαδικτύου έχει εισέλθει πλέον στην τρίτη ημέρα του, εντείνοντας τις ανησυχίες για «σοβαρή καταστολή». Το NetBlocks ανέφερε ότι η συνδεσιμότητα του Ιράν με τον έξω κόσμο παραμένει περίπου στο ένα τοις εκατό των κανονικών επιπέδων, μια κατάσταση που έχει ουσιαστικά ελαχιστοποιήσει την πρόσβαση του κοινού σε πληροφορίες και την ικανότητα των ατόμων να επικοινωνούν μεταξύ τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ανεξάρτητη Διεθνής Αποστολή Διερεύνησης Γεγονότων του ΟΗΕ κάλεσε την ιρανική κυβέρνηση να αποκαταστήσει αμέσως τη σύνδεση στο διαδίκτυο και την κινητή τηλεφωνία και να τερματίσει τη «βίαιη καταστολή». Η αποστολή εξέφρασε επίσης ανησυχία για πληροφορίες που δείχνουν ότι το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας έχει δώσει οδηγίες στις δυνάμεις ασφαλείας να ασκήσουν καταστολή με «αποφασιστικό και ανεξέλεγκτο» τρόπο.

Στατιστική Σύνοψη του HRANA έως τις 11 Ιανουαρίου

Με βάση τα τελευταία συγκεντρωτικά και επαληθευμένα δεδομένα του HRANA μέχρι σήμερα, διαμαρτυρίες έχουν πραγματοποιηθεί σε 585 τοποθεσίες σε εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων 186 πόλεων και στις 31 επαρχίες. Μέχρι σήμερα:

• 47 μέλη στρατιωτικών/δυνάμεων επιβολής του νόμου έχουν σκοτωθεί.

• Ένας μη πολίτης που συνδέεται με την κυβέρνηση (εισαγγελέας) έχει σκοτωθεί.

• 483 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί.

• Οκτώ παιδιά (κάτω των 18 ετών) καταγράφονται μεταξύ των νεκρών (δεν περιλαμβάνονται στα παραπάνω στοιχεία).

• Πέντε άτομα έχουν σκοτωθεί ως μη διαδηλωτές πολίτες.

Συνεπώς, ο συνολικός αριθμός των επιβεβαιωμένων θανάτων έχει φτάσει μέχρι στιγμής τους 544. Επιπλέον, το HRANA έχει λάβει 579 άλλες αναφορές θανάτων που παραμένουν υπό διερεύνηση.
Στον τομέα των συλλήψεων, με πρόσβαση σε νέα δεδομένα από διάφορες φυλακές (ως τοποθεσίες μεταγωγής κρατουμένων από τις πρόσφατες διαμαρτυρίες), ο αριθμός των επιβεβαιωμένων κρατουμένων έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής σε 10.681. Επιπλέον, 96 περιπτώσεις αναγκαστικών ομολογιών από κρατούμενους έχουν μεταδοθεί μέχρι σήμερα σε κρατικά μέσα ενημέρωσης ή σε μέσα ενημέρωσης που προσεγγίζουν την κυβέρνηση.

Βασικά Δεδομένα Σήμερα: Οπτικά Αποδεικτικά Στοιχεία και η «Συγκέντρωση Σωμάτων» σε Μία Μόνο Τοποθεσία

Η πιο σημαντική εξέλιξη των τελευταίων 24 ωρών ήταν η ευρεία κυκλοφορία βίντεο και πληροφοριών σχετικά με την κράτηση σορών στον Οργανισμό Νομικής Ιατρικής Kahrizak ή/και σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με τον Οργανισμό Νομικής Ιατρικής της Τεχεράνης. Αυτά τα βίντεο έχουν αυξήσει την ανησυχία του κοινού για τον αριθμό των νεκρών και έχουν ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα των οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων να επαληθεύουν υποθέσεις θανάτων.

Τα βίντεο που κυκλοφόρησαν δείχνουν έναν «μεγάλο αριθμό πτωμάτων» στις εγκαταστάσεις Νομικής Ιατρικής Kahrizak. Σε αυτά τα βίντεο, φαίνονται οικογένειες να αναγνωρίζουν πτώματα και, με βάση τις πληροφορίες που είναι ορατές σε ορισμένα από τα πλάνα, ο αριθμός των πτωμάτων μπορεί να εκτιμηθεί σε περίπου 250.

Στα δημοσιευμένα βίντεο, πολλοί πολίτες φαίνονται να αναγνωρίζουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα ανάμεσα στα πτώματα.

Σε ένα σημαντικό βήμα, ο κρατικός ραδιοτηλεοπτικός φορέας IRIB δημοσίευσε επίσης ένα βίντεο από μια «μεγάλη αποθήκη» στο οποίο είναι ορατά πολλά πτώματα. Ωστόσο, η επίσημη αφήγηση απέδωσε τις δολοφονίες σε «διαδηλωτές». Αυτή η αναφορά δημοσιεύθηκε μετά από προηγούμενα πλάνα (που ελήφθησαν από το HRANA το βράδυ της 10ης Ιανουαρίου) που έδειχναν τη συγκέντρωση δεκάδων άψυχων πτωμάτων σε μια μεγάλη αίθουσα και την παρουσία οικογενειών που τα αναζητούσαν και τα αναγνώριζαν, μια ένδειξη της κλίμακας των θυμάτων κατά τη διάρκεια της καταστολής.

Αυτή η επικάλυψη αποδεικτικών στοιχείων (ανεπίσημα βίντεο, αναφορές στα μέσα ενημέρωσης και, τελικά, περιορισμένη ανταπόκριση στα κρατικά μέσα ενημέρωσης), σε συνδυασμό με άλλα μη δημόσια έγγραφα που έλαβε η HRANA, είναι ακριβώς αυτό που οδήγησε σήμερα σε μια «στατιστική αύξηση» και επιτάχυνε τη διαδικασία επανεξέτασης υποθέσεων για τους φορείς παρακολούθησης και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η επίσημη αφήγηση της κυβέρνησης και η εντατικοποίηση της ρητορικής περί ασφαλείας

Σε επίπεδο επίσημων θέσεων, το βράδυ της Κυριακής 11 Ιανουαρίου, η ιρανική κυβέρνηση κήρυξε «τριήμερο δημόσιο πένθος» και, χωρίς να αναφερθεί στον ρόλο των δυνάμεων ασφαλείας, απέδωσε τους θανάτους διαδηλωτών και προσωπικού ασφαλείας σε «τρομοκράτες εγκληματίες των πόλεων», παρομοιάζοντας μάλιστα τη βία με το ISIS.

Επιπλέον, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, σε τηλεοπτική συνέντευξη, χαρακτήρισε τους διαδηλωτές ως «τρομοκράτες», ζήτησε «αποφασιστική» δράση από τις δυνάμεις ασφαλείας και ισχυρίστηκε ότι οι διαδηλωτές «λαμβάνουν εντολές» από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Αυτό το πλαίσιο έχει εμφανιστεί ταυτόχρονα με πολυάριθμες αναφορές και εικόνες που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και δείχνουν βία και άμεση πυροβολισμό εναντίον διαδηλωτών.

Σε αυτό το πλαίσιο, έχουν επίσης δημοσιευτεί αναφορές που δείχνουν ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να παρουσιάσει μια εναλλακτική αφήγηση σχετικά με τον τρόπο που σκοτώθηκαν τα θύματα, συμπεριλαμβανομένων ισχυρισμών ότι ένα «σημαντικό μέρος» όσων σκοτώθηκαν πέθαναν από αιχμηρά όπλα ή ότι οι πυροβολισμοί ρίχτηκαν από «πολύ κοντινή απόσταση» αλλά όχι από τις δυνάμεις ασφαλείας, ισχυρισμοί οι οποίοι, όταν προβάλλονται παράλληλα με δημοσιευμένες εικόνες που δείχνουν τραύματα από σφαίρες σε ορισμένα σώματα, απαιτούν στενότερο έλεγχο και ανεξάρτητη επαλήθευση.

Δείκτες πεδίου: Περιορισμένες αλλά ανησυχητικές αναφορές

Παρά την διακοπή του διαδικτύου, ορισμένες αναφορές από το πεδίο από την Τεχεράνη συνεχίζουν να μεταδίδονται μέσω εναλλακτικών καναλιών. Παράλληλα με την έμφαση στη συνέχιση των διαμαρτυριών σε ορισμένες περιοχές, αυτές οι αναφορές επιβεβαιώνουν ότι τα γραπτά μηνύματα και άλλες μέθοδοι επικοινωνίας, ακόμη και τα σταθερά τηλέφωνα, έχουν διακοπεί εντελώς σε πολλές περιοχές από τις 8:00 μ.μ. και μετά.

Σήμερα, ελήφθησαν επίσης βίντεο από διαμαρτυρίες στην Τεχεράνη και το Μπαντάρ Αμπάς, στα οποία ακούγονται καθαρά οι πυροβολισμοί.
Διεθνείς αντιδράσεις τις τελευταίες 24 ώρες

Σε διεθνές επίπεδο, έχουν αναφερθεί μια σειρά από θέσεις και διαβουλεύσεις σε απάντηση στην κατάσταση στο Ιράν:

Η αποστολή διερεύνησης γεγονότων του ΟΗΕ (η οποία λειτουργεί στο πλαίσιο των μηχανισμών του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) ζήτησε την άμεση αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο και τον τερματισμό της βίαιης καταστολής, και εξέφρασε ανησυχία για τις εντολές καταστολής «χωρίς περιορισμό» που εξέδωσε το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας.

Η Διεθνής Αμνηστία, εκδίδοντας «επείγουσα δράση», ζήτησε την υποβολή οπτικών αποδεικτικών στοιχείων και λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τα θύματα, δηλώνοντας ότι στόχος είναι η συγκέντρωση νομικής τεκμηρίωσης για την ενημέρωση της διεθνούς κοινότητας σχετικά με τα συνεχιζόμενα εγκλήματα κατά των διαδηλωτών.

Ο αναπληρωτής εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ ανέφερε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο είχε συνομιλίες με τον Γάλλο ομόλογό του σχετικά με το Ιράν, αν και οι λεπτομέρειες της συζήτησης δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal , ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθεί με ανώτερα στελέχη της κυβέρνησής του για να συζητήσουν «συγκεκριμένες επιλογές» για την αντιμετώπιση των εξελίξεων στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένων επιλογών όπως πρόσθετες κυρώσεις, μέτρα στον κυβερνοχώρο και εξέταση της παροχής πρόσβασης στο Starlink.

Ο Υπουργός Μεταφορών του Ηνωμένου Βασιλείου χαρακτήρισε το Ιράν ως «εχθρικό και καταπιεστικό κράτος», τονίζοντας την ανάγκη «περιορισμού της βίας» και τονίζοντας την προοπτική μιας «ειρηνικής μετάβασης».

Επιπλέον, οι υπουργοί Εξωτερικών της Αυστραλίας, του Καναδά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε κοινή δήλωση, επαίνεσαν το «θάρρος του ιρανικού λαού» και δήλωσαν την υποστήριξή τους στα αιτήματα των διαδηλωτών.

Συμπερασματικά

Η δέκατη πέμπτη ημέρα των διαμαρτυριών πέρασε εν μέσω συνεχιζόμενων διακοπών στο διαδίκτυο και εκτεταμένων διακοπών επικοινωνίας που έχουν περιορίσει συστηματικά την ικανότητα διάδοσης πληροφοριών και τεκμηρίωσης. Παρ’ όλα αυτά, η δημοσίευση βίντεο που σχετίζονται με τον Οργανισμό Νομικής Ιατρικής Kahrizak και η επακόλουθη αντανάκλασή τους σε ρεπορτάζ της κρατικής τηλεόρασης σηματοδότησε ένα σημείο καμπής και, στην πράξη, επιτάχυνε τη διαδικασία επαλήθευσης και την ολοκλήρωση των φακέλων των υποθέσεων θανάτων. Ταυτόχρονα, η κήρυξη δημόσιου πένθους από την κυβέρνηση και η απόδοση βίας σε «τρομοκράτες», παράλληλα με τον ρητό χαρακτηρισμό των διαδηλωτών ως «τρομοκράτες» από τον πρόεδρο, έχουν αποκαλύψει σαφή σημάδια μιας εντατικοποιημένης προσέγγισης ασφαλείας και προσπαθειών για τη διαχείριση της αφήγησης. Σε διεθνές επίπεδο, οι πιέσεις για την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο και τον τερματισμό της καταστολής, ιδίως από μηχανισμούς του ΟΗΕ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και οι διαβουλεύσεις και οι επίσημες θέσεις των κυβερνήσεων, συνεχίστηκαν.