Στο επίκεντρο της συζήτησης στο BlueSky βρέθηκε το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας–Τουρκίας, που έχει προγραμματιστεί για 11 Φεβρουαρίου στην Άγκυρα, με την κυβέρνηση να διαμηνύει –διά του Π. Μαρινάκη– ότι η Αθήνα προσέρχεται «με πίστη και αυτοπεποίθηση στον διάλογο», επιμένοντας πως υπάρχει «μία και μόνη διαφορά» με την Τουρκία: η οριοθέτηση ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας, χωρίς “συζήτηση κυριαρχίας” και “κόκκινων γραμμών”.

Ο Σταύρος Καλεντερίδης, ωστόσο, εμφανίστηκε ιδιαίτερα αιχμηρός απέναντι σε αυτό το πλαίσιο, λέγοντας πως, στην πραγματικότητα, η Ελλάδα με την Τουρκία “δεν έχουν την παραμικρή διαφορά” υπό την έννοια ότι, αν η Ελλάδα ασκούσε πλήρως τα δικαιώματά της –με πρώτο την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. όπου το επιτρέπει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας– «δεν μένει χώρος για “διαφορά”». Κατά την ίδια λογική, υποστήριξε πως η φράση «μία και μόνη διαφορά» λειτουργεί, στην ουσία, ως έμμεση αποδοχή συζήτησης που οδηγεί σε υποχώρηση ζητημάτων κυριαρχίας.

Casus belli: «Παράνομη πράξη – αλλά οι δηλώσεις δεν αρκούν»

Ο αναλυτής στάθηκε στο casus belli της Τουρκίας, χαρακτηρίζοντάς το παράνομη απειλή, ενώ σχολίασε πως οι τουρκικές αντιδράσεις δείχνουν ότι η Άγκυρα δεν “καταναλώνει” εύκολα δηλώσεις περί 12 μιλίων. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι στο δημόσιο λόγο έχουν υπάρξει αναφορές ακόμη και σε “αναγκαστικές υποχωρήσεις”, σημειώνοντας πως αυτά συγκρούονται με τη σημερινή κυβερνητική γραμμή περί «καμίας απολύτως διάθεσης υποχώρησης».

Ευρωπαϊκή προοπτική Τουρκίας: «Ακόμα μία εξαπάτηση»

Ιδιαίτερη κριτική άσκησε στο σήμα για ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, ειδικά όταν παρουσιάζεται ως “αντάλλαγμα” για άρση της απειλής. Κατά τον Καλεντερίδη, μια ρητορική απειλή μπορεί να αποσυρθεί προσωρινά και να επανέλθει, χωρίς πραγματική δέσμευση. «Δεν μπορείς να μιλάς για ευρωπαϊκό μέλλον της Τουρκίας επειδή αποσύρει μια ρητορική απειλή, για να την ξαναφέρει αύριο», ήταν το βασικό του επιχείρημα.

«Η τουρκική δήλωση ακυρώνει το “μία διαφορά”»

Σημείο-κλειδί στη συζήτηση αποτέλεσε και το μήνυμα από την τουρκική πλευρά ότι στην Άγκυρα θα εξεταστούν “όλες οι διαστάσεις των διμερών σχέσεων”, κάτι που –όπως ειπώθηκε– αναιρεί στην πράξη την ελληνική προσπάθεια να “στενέψει” η ατζέντα.

Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι η Τουρκία θα ανοίξει τη γνωστή “βεντάλια” απαιτήσεων: αποστρατιωτικοποίηση νησιών, ζητήματα κυριαρχίας/γκρίζων ζωνών, αλλά και πρακτικά πεδία έντασης που αναζωπυρώθηκαν με NAVTEX/NOTAM και με διεκδικήσεις σε Έρευνα & Διάσωση (αναφορά και στη Χίο). Με αυτή τη συσσώρευση, χαρακτήρισε το πλαίσιο των συνομιλιών “ναρκοθετημένο”, λέγοντας πως η επιλογή της συνάντησης μετά από τέτοιες κινήσεις είναι άστοχη και ότι «χάνουμε αξιοπρέπεια».

Κεντρική προειδοποίηση: «Η Τουρκία κερδίζει εικόνα, ακόμη κι αν δεν συμφωνηθεί τίποτα»

Η πιο “πολιτική” αιχμή του αναλυτή ήταν ότι ακόμη κι αν η συνάντηση δεν παράξει συμφωνίες, η Τουρκία ωφελείται επικοινωνιακά: παρουσιάζεται ως “συνομιλητής” και “νομιμοποιείται” στα μάτια εταίρων, ενώ η Ελλάδα εμφανίζεται να επιβεβαιώνει ότι “όλα βαίνουν καλά” (ιδίως αν προηγούνται δηλώσεις για συνεργασία στο μεταναστευτικό). Κατά τον Καλεντερίδη, αυτό παράγει κόστος, γιατί αμβλύνει την εικόνα της Τουρκίας ως αναθεωρητικού δρώντα.

Από Άγκυρα σε Ιράν και Ουκρανία

Στο δεύτερο σκέλος, ο Καλεντερίδης εμφανίστηκε ελάχιστα αισιόδοξος για τις επαφές ΗΠΑ–Ιράν, εκτιμώντας ότι η Ουάσιγκτον αναζητά πρόφαση/δικαιολογία για χτύπημα, διευρύνοντας την ατζέντα (π.χ. βαλλιστικά) και ότι η διπλωματική διαδικασία δεν αποκλείει στρατιωτική ενέργεια “παράλληλα”.

Για την Ουκρανία, σημείωσε ως θετικό ότι έσπασε το ταμπού συνομιλιών με τη Ρωσία, όμως προέβλεψε δύσκολη πορεία λόγω του “αγκαθιού” των εδαφών. Εκτίμησε ότι η Ρωσία έχει το πάνω χέρι στο πεδίο και ότι χωρίς συμφωνία για τις περιοχές, οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν, με την Ουκρανία να μπαίνει σε ακόμη έναν δύσκολο χειμώνα.

Γράφει ο Κώστας Μαυρίδης, Ευρωβουλευτής ΔΗΚΟ (S&D)

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οικοδομήθηκε ο ΟΗΕ με κανόνες για τις σχέσεις των κρατών. Παρά τις αδυναμίες και την επιλεκτική συμμόρφωση, ο Χάρτης του ΟΗΕ υπήρξε ένα σωστό βήμα της ανθρωπότητας, μακριά από την ζούγκλα του ισχυρού, παρέχοντας στα αδύναμα κράτη μια βάση διεθνούς δικαίου απέναντι στους δυνατούς επεκτατιστές. Στο σημερινό περιβάλλον με επεκτατικά καθεστώτα και αυταρχικούς ηγεμόνες που εργαλειοποιούν εκβιασμούς, τον ισλαμισμό, τρομοκρατικές και υβριδικές επιθέσεις, εμπορικό πόλεμο και συγκρούσεις, με πρωτεργάτη τον Πρόεδρο Τραμπ και διάφορους συνεργούς, από τον Πούτιν στον Ερντογάν, η αποδόμηση του ΟΗΕ βρίσκεται σε εξέλιξη. Σε πρόσφατη διεθνή διάσκεψη, ο πρωθυπουργός του Καναδά επιχείρησε να εξηγήσει την αποδόμηση με αναφορά στο διαχρονικό Θουκυδίδη. Η αναφορά του, ανέδειξε και την γύμνια της εγχώριας πολιτικής ελίτ σε Κύπρο και Ελλάδα.

Ο Θουκυδίδης απέδωσε αριστοτεχνικά τον διάλογο μεταξύ Αθηναίων και Μηλίων στον Πελοποννησιακό Πόλεμο στην αρχαιότητα, καθιστώντας τον εσαεί κτήμα της ανθρώπινης νόησης και αιώνιο δίδαγμα γεωπολιτικής σκέψης: «Ο δυνατός προχωρεί μέχρι εκεί που του επιτρέπει η δύναμη του και ο αδύναμος υποχωρεί μέχρι εκεί που του επιβάλλει η αδυναμία του». Έτσι, ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός μετατρέπεται σε διαχρονικό μάθημα για τη σχέση ισχύος, δικαίου και ηθικής. Το κείμενο του Θουκυδίδη, από μια καταγραφή της διαπραγμάτευσης μεταξύ των δύο ελληνικών πόλεων, αναδεικνύεται ως μοναδικό μάθημα στις διεθνείς σχέσεις, όταν η ισχύς δεν συγκρατείται από το δίκαιο. Τόσο επίκαιρο αφού το δίκαιο χωρίς ισχύ δεν αρκεί στις διεθνείς σχέσεις ως σήμερα αλλά ανεπίδεκτοι μαθήσεως διαγκωνίζονται για την εξουσία του σύγχρονου Ελληνισμού π.χ. στην Αθήνα η πολιτική ελίτ νομίζει ότι οι «διπλωματικοί χειρισμοί» της κατευναστικής φοβίας, αποτρέπουν την τουρκική επέλαση στο Αιγαίο και όχι η ετοιμότητα και αποφασιστικότητα των ενόπλων δυνάμεων. Στην Κύπρο, διάφοροι κομματικοί και πρώην Υπουργός Εξωτερικών, νομίζουν ότι ο ΟΗΕ μπορεί να επιβάλει την αποκατάσταση της διεθνούς νομιμότητας, αλλά το εμποδίζουν ο Κύπριος Πρόεδρος και οι χειρισμοί μας!

Ο Θουκυδίδης με τη σοφία του προειδοποιεί επιπλέον για τη μοίρα της αλαζονείας του ισχυρού, με ένα εξίσου αξιοθαύμαστο μάθημα για τους αλαζόνες ηγεμόνες των ημερών μας. Το δίκαιο και η ισχύς, παραμένουν αλληλένδετα, διότι η ισχύς χωρίς ηθικό μέτρο οδηγεί τον αλαζόνα κάτοχό της στην αυτοκαταστροφή. Καμία δύναμη δεν είναι αιώνια εφόσον αποκόπτεται από το μέτρο. Έτσι, η ύβρις της Αθήνας χρησιμοποιώντας την ισχύ αποστασιοποιημένη από το δίκαιο, μετατρέπεται σε αλαζονεία του ισχυρού που οδηγεί στην πτώση του.

Τα πιο πάνω αφορούν ειδικά την συνεχιζόμενη τουρκική κατοχή της Κύπρου, με τρόπο που απογυμνώνει εγχώριους αριστεροδέξιους πολιτικούς. Από τη μια, βρίσκονται όσοι εφευρίσκουν «θεωρίες» που εξυπηρετούν ατομικές ή κομματικές φιλοδοξίες τους για εξουσία. Από την άλλη, οι «διαχρονικοί» πατριδοκάπηλοι που θαυμάζουν τον Τραμπ ο οποίος «πούλησε» για δεύτερη φορά τους Κούρδους, δίνοντας πράσινο φως στο τζιχαντιστικό καθεστώς της Συρίας και τους Τουρκο-ισλαμιστές, για να ξεπαστρέψουν ένα λαό που θυσίασε 12 χιλιάδες μαχητές για να συντρίψει το «Ισλαμικό Κράτος». Μοναδική ελπίδα για την Κύπρο, τον Ελληνισμό και την ανθρωπότητα, οι σκεπτόμενοι πολίτες.