Στην εκπομπή του Σταύρου Καλεντερίδη με τη Ζωή Βελέντζα (Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου), το πρώτο μέρος επικεντρώθηκε στην εσωτερική επικαιρότητα, με αιχμή τις κινητοποιήσεις των αγροτών και τις εξελίξεις γύρω από την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, ενώ στο δεύτερο μέρος η συζήτηση πέρασε στις ελληνοτουρκικές τριβές και στην κλιμακούμενη ένταση γύρω από το Ιράν.

Αγροτικές κινητοποιήσεις – «κλείδωσαν» ημερομηνίες
Η Ζωή Βελέντζα μετέφερε ότι, μετά από πανελλαδική σύσκεψη, οι αγρότες αποφάσισαν συνέχιση και κλιμάκωση των κινητοποιήσεων με οργανωμένο χρονοδιάγραμμα:

• Δευτέρα–Τρίτη 9 και 10 Φεβρουαρίου: τοπικά συλλαλητήρια σε όλη τη χώρα.

• Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου: μεγάλη κινητοποίηση στην Αθήνα με τρακτέρ, με πρόθεση για παραμονή στο Σύνταγμα και αποχώρηση το Σάββατο.

• 28 Φεβρουαρίου: συμμετοχή στις κινητοποιήσεις για την επέτειο των Τεμπών.

Ο Σταύρος Καλεντερίδης σχολίασε σε υψηλούς τόνους ότι θεωρεί τη συνέχιση των κινητοποιήσεων «αναγκαία πίεση», κάνοντας λόγο για εξαπάτηση των αγροτών σε ζητήματα οικονομικά και υγειονομικά (αναφορές σε κτηνοτροφικές νόσους/εμβολιασμούς). Η συζήτηση κινήθηκε στη λογική ότι η κοινωνική πίεση θα συνεχιστεί όσο δεν προκύπτουν απαντήσεις.

ΟΠΕΚΕΠΕ – «οδεύει προς κλείσιμο» στην επιτροπή, με σκιά νέας δικογραφίας
Στη συνέχεια, οι παρουσιαστές στάθηκαν στην κοινοβουλευτική εξέλιξη για την υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Βελέντζα ανέφερε ότι εξετάστηκαν 76 μάρτυρες και ότι υπάρχει εισήγηση να ολοκληρωθεί η διαδικασία, με χρονοδιάγραμμα:

• κατάθεση πορισμάτων κομμάτων στις 24 του μήνα,

• συνεδριάσεις 26–27,

• διαβίβαση αποτελέσματος στον Πρόεδρο της Βουλής για ορισμό συζήτησης στην Ολομέλεια.

Ταυτόχρονα, καταγράφηκε ως κρίσιμο «αλλά» η πληροφορία για νέα δικογραφία (με αναφορές σε πάνω από 50 πρόσωπα), που ενδέχεται να αλλάξει τα δεδομένα. Ο Καλεντερίδης άσκησε οξεία κριτική στη γραμμή περί «διαχρονικών ευθυνών» που –κατά την εκτίμησή του– οδηγεί σε πολιτικό ξέπλυμα.

Ελληνοτουρκικά: Καρπάθος, NOTAM/αντι-NOTAM και αμφισβήτηση έρευνας–διάσωσης
Στο εξωτερικό σκέλος, η εκπομπή ανέλυσε δύο επεισόδια:

1. Τουρκική αντίδραση σε ελληνική αεροπορική δραστηριότητα στην περιοχή της Καρπάθου, με επίκληση «αποστρατιωτικοποίησης» και απάντηση της Ελλάδας με αντι-νόταμ, ενώ έγινε λόγος και για UAV/παραβιάσεις.

2. Αντιπαράθεση για περιοχή SAR (Search and Rescue) εντός FIR Αθηνών, με την τουρκική πλευρά να μην αποδέχεται τον ορισμό και την ελληνική πλευρά να απαντά ότι η αρμοδιότητα είναι αποκλειστικά ελληνική.

Ο Καλεντερίδης επέμεινε ότι η τουρκική τακτική είναι «τεστ αντοχών» και «γκριζάρισμα» στην πράξη, δίνοντας έμφαση σε συμβολικές λεπτομέρειες (όπως η χρήση ιταλικών ονομάτων για δωδεκανησιακά νησιά), τις οποίες ερμήνευσε ως έμμεση προσπάθεια ανασύστασης παλαιότερων αφηγημάτων περί κυριαρχίας/καθεστώτος.

Δημοσκόπηση: «Απογοήτευση–ανασφάλεια–οργή»
Σε ενδιάμεσο σημείο προβλήθηκαν στοιχεία δημοσκόπησης για τα κυρίαρχα συναισθήματα στην κοινωνία (απογοήτευση, ανασφάλεια, οργή). Ο Καλεντερίδης συνέδεσε αυτή την εικόνα με φθορά θεσμών και με ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες (οικονομία, δημογραφικό, ψυχολογία), υποστηρίζοντας ότι «η πίεση στην κοινωνία βαθαίνει».

Κεντρικό θέμα: Ιράν – «αδιέξοδο» στις συνομιλίες και σημάδια κλιμάκωσης στον Κόλπο
Η εκπομπή έκλεισε με το Ιράν, με τη Βελέντζα να μεταφέρει ως «τελευταία εξέλιξη» την απόρριψη από τις ΗΠΑ αλλαγών που ζητούσε η Τεχεράνη για τις συνομιλίες (τόπος, συμμετέχοντες, ατζέντα). Ο Καλεντερίδης εκτίμησε ότι το χάσμα είναι μεγάλο και μίλησε για αυξημένες πιθανότητες στρατιωτικής κλιμάκωσης, ενώ αναφέρθηκαν:

• επεισόδιο με ιρανικό drone κοντά σε αμερικανικές δυνάμεις,

• περιστατικό παρενόχλησης/επεισοδίου με εμπορικό πλοίο στα Στενά του Ορμούζ και αμερικανική αντίδραση με ναυτική και αεροπορική παρουσία,

• η ανησυχία για ενεργειακές και περιφερειακές συνέπειες, εφόσον υπάρξει χτύπημα.

Οι παρουσιαστές τόνισαν ότι η εικόνα είναι ρευστή και ότι η επόμενη 48ωρη–72ωρη περίοδος θεωρείται κρίσιμη ως προς το αν θα συνεχιστεί η διπλωματική οδός ή θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση.

Υψηλού ρίσκου έμμεσες συνομιλίες για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα διεξάγονται την Παρασκευή στο Μουσκάτ του Ομάν, σε ένα κλίμα έντονης πολεμικής ανησυχίας και ανοιχτής διαφωνίας για την ατζέντα. Η πρώτη συνεδρίαση κράτησε περίπου μιάμιση ώρα και ακολουθεί δεύτερος γύρος το απόγευμα, με το Ομάν να παίζει ξανά ρόλο «αγγελιαφόρου» ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Καθυστερημένη εκκίνηση – σύντομος πρώτος γύρος, δεύτερος το απόγευμα

Οι συνομιλίες είχαν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν στις 10:00 τοπική ώρα, όμως μετατέθηκαν περίπου κατά μία ώρα. Μετά το πέρας του πρώτου γύρου, κομβόι που εκτιμάται ότι μετέφερε Αμερικανούς αξιωματούχους αποχώρησε από το παλάτι στα περίχωρα του Μουσκάτ όπου φιλοξενήθηκε η διαδικασία, ενώ ιρανικό κομβόι είχε προηγουμένως εμφανιστεί και αποχωρήσει από το ίδιο σημείο. Αργότερα, ξεκίνησε δεύτερος γύρος επαφών.

Ομάν: “Προετοιμασία συνθηκών” για επανεκκίνηση διαπραγμάτευσης

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν επιβεβαίωσε ότι μεσολάβησε σε συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα, με τον υπουργό Εξωτερικών Μπαντρ αλ-Μπουσαΐντι να συναντάται χωριστά με τον Ιρανό ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί και κατόπιν με τον Αμερικανό ειδικό απεσταλμένο για τη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ και τον σύμβουλο του Λευκού Οίκου Τζάρεντ Κούσνερ (γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ). Σύμφωνα με την ομανική ανακοίνωση, οι «διαβουλεύσεις» επικεντρώθηκαν στη διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών για την επανέναρξη διπλωματικών και τεχνικών διαπραγματεύσεων, με στόχο “βιώσιμη ασφάλεια και σταθερότητα”.

Η «μάχη της ατζέντας»: Η Ουάσιγκτον θέλει “πακέτο”, η Τεχεράνη μόνο πυρηνικά

Το βασικό εμπόδιο είναι πολιτικό και αφορά το εύρος της διαπραγμάτευσης:

• ΗΠΑ: θέλουν στο τραπέζι όχι μόνο τα πυρηνικά, αλλά και βαλλιστικούς πυραύλους, στήριξη σε ένοπλες οργανώσεις/“proxy” στην περιοχή και ακόμη ζητήματα εσωτερικής καταστολής και “μεταχείρισης του λαού”, όπως φέρεται να ανέφερε ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, στον απόηχο αιματηρής καταστολής αντικαθεστωτικών κινητοποιήσεων τον προηγούμενο μήνα.

• Ιράν: επιμένει ότι το πλαίσιο στο Μουσκάτ πρέπει να είναι αποκλειστικά το πυρηνικό, με «κόκκινη γραμμή» κάθε συζήτηση για την αμυντική του ικανότητα και ειδικά για το πυραυλικό του πρόγραμμα.

«Με ανοιχτά μάτια» μετά τον πόλεμο Ισραήλ–Ιράν και τα αμερικανικά πλήγματα

Οι επαφές είναι οι πρώτες τέτοιου επιπέδου μετά τον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν τον Ιούνιο, όταν οι ΗΠΑ χτύπησαν ιρανικούς πυρηνικούς στόχους προς το τέλος των συγκρούσεων. Ο Αραγτσί, σε δημόσια τοποθέτησή του, εμφανίστηκε να “κουβαλά” την εμπειρία της τελευταίας χρονιάς, λέγοντας ότι η Τεχεράνη προσέρχεται «καλή τη πίστει» αλλά “στέκεται στα δικαιώματά της”, ζητώντας σεβασμό δεσμεύσεων, ισοτιμία και αμοιβαίο συμφέρον ως θεμέλια μιας ανθεκτικής συμφωνίας.

Απειλές και “πολλά εργαλεία”: μήνυμα Λευκού Οίκου πριν τις συνομιλίες

Παράλληλα με το διπλωματικό κανάλι, η Ουάσιγκτον διατηρεί ανοιχτά τα σενάρια κλιμάκωσης. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ προειδοποίησε ότι ο Τραμπ επιδιώκει να δει αν μπορεί να υπάρξει συμφωνία, αλλά “έχει πολλές επιλογές πέρα από τη διπλωματία”, υπενθυμίζοντας την ιδιότητα του ως αρχιστράτηγου.

Το Ιράν, από την πλευρά του, εμφανίζεται να φοβάται ότι ο Τραμπ μπορεί να υλοποιήσει απειλές για πλήγμα, με φόντο ναυτική και αεροπορική συγκέντρωση ισχύος στην περιοχή. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ανησυχίες των χωρών του Κόλπου, που φοβούνται ότι μια επίθεση μπορεί να πυροδοτήσει περιφερειακό πόλεμο και να τις συμπαρασύρει.

“Σκληρά σήματα” από την Τεχεράνη: Khorramshahr-4 και υπόγειες εγκαταστάσεις

Λίγες ώρες πριν τις επαφές, ιρανικά κρατικά μέσα μετέδωσαν ότι αναπτύχθηκε σε υπόγειο σύμπλεγμα των Φρουρών της Επανάστασης ένας από τους πιο προηγμένους βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλης εμβέλειας, ο Khorramshahr 4.

Το Ιράν υπενθυμίζει επίσης ότι δεν συζητά “άμυνα” και “εμβέλειες”, παρότι κατά τη διάρκεια του πολέμου εκτόξευσε εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους προς το Ισραήλ.

Παράθυρο συμβιβασμού: ευελιξία σε εμπλουτισμό – αλλά όχι “μηδενισμός δικαιώματος”

Στο τραπέζι, σύμφωνα με όσα μεταφέρονται, υπάρχει πιθανή ιρανική ευελιξία στο ζήτημα του εμπλουτισμού, ακόμη και μέσω λύσεων τύπου “κοινοπραξίας” και παραχώρησης αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, ωστόσο η Τεχεράνη επιμένει ότι το δικαίωμα εμπλουτισμού είναι μη διαπραγματεύσιμο.

Αποδυνάμωση “Άξονα Αντίστασης” και φόβος γενίκευσης

Η ιρανική επιρροή στην περιοχή έχει δεχθεί ισχυρά πλήγματα από τις ισραηλινές επιχειρήσεις εναντίον των συμμάχων/εντολοδόχων της (Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι, πολιτοφυλακές στο Ιράκ), καθώς και από την ανατροπή του Άσαντ στα τέλη του 2024. Αυτό μειώνει τα περιφερειακά “χαρτιά” της Τεχεράνης, αλλά δεν την κάνει αυτόματα πιο πρόθυμη να δεχθεί αμερικανικό “πακέτο” απαιτήσεων.

Στην υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης (MoU) προχώρησαν η κρατική Τουρκική Ανώνυμη Εταιρεία Πετρελαίου (TPAO) και ο αμερικανικός ενεργειακός κολοσσός Chevron, με αντικείμενο την πιθανή σύμπραξη στους τομείς της έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων.

Τη σχετική γνωστοποίηση πραγματοποίησε ο Υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ. Ο Τούρκος αξιωματούχος διευκρίνισε πως το μνημόνιο δεν φέρει δεσμευτικό χαρακτήρα, ωστόσο καθορίζει το απαραίτητο πλαίσιο για την αξιολόγηση κοινών εγχειρημάτων, τόσο εντός της τουρκικής επικράτειας όσο και στο εξωτερικό.

Η συγκεκριμένη συμφωνία εντάσσεται στον ευρύτερο στρατηγικό σχεδιασμό της Άγκυρας για την επίτευξη ενεργειακής αυτάρκειας και τη διεθνοποίηση των δραστηριοτήτων της. Σημειώνεται ότι η κίνηση αυτή έπεται ανάλογων πρωτοβουλιών συνεργασίας με άλλους μεγάλους αμερικανικούς ομίλους, όπως η ExxonMobil.

Σύμφωνα με πληροφορίες από τουρκικές πηγές, στο επίκεντρο των διμερών συζητήσεων τίθενται περιοχές υψηλής στρατηγικής σημασίας, συμπεριλαμβανομένης της Μαύρης Θάλασσας, καθώς και διάφορα διεθνή ενεργειακά έργα.