Τριάντα χρόνια μετά την κρίση των Ιμίων, ο Θεοφάνης Μαλκίδης παρενέβη με μια εκτενή, αιχμηρή και ιστορικά τεκμηριωμένη ανάλυση, θέτοντας στο επίκεντρο όχι απλώς τα γεγονότα της νύχτας 30 προς 31 Ιανουαρίου 1996, αλλά κυρίως τις συνέπειες που εξακολουθούν να βαραίνουν την εθνική κυριαρχία μέχρι σήμερα.

Ο Θεοφάνης Μαλκίδης υπογράμμισε ότι τα Ίμια δεν αποτέλεσαν «λήξη» ενός επεισοδίου, αλλά αφετηρία μιας μακράς περιόδου αμφισβήτησης ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Όπως τόνισε, από εκείνη τη νύχτα ξεκίνησε μια πρακτική που μετέτρεψε το Αιγαίο σε χώρο «υπό διαπραγμάτευση», ανοίγοντας τον δρόμο για γκριζάρισμα περιοχών, περιορισμούς δραστηριοτήτων και αποδοχή παράνομων τουρκικών αξιώσεων.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημερινή πραγματικότητα, κάνοντας αναφορά σε πρόσφατες τουρκικές NAVTEX που –όπως είπε– «κόβουν το Αιγαίο στη μέση», στερώντας από την Ελλάδα το δικαίωμα έρευνας, ενεργειακής διασύνδεσης και ακόμη και ειρηνικών έργων υποδομής. Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για ευθεία συνέχεια της λογικής που εγκαθιδρύθηκε μετά τα Ίμια.

Ο Μαλκίδης στάθηκε εκτενώς και στη διαχείριση της κρίσης από την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία, θέτοντας το ζήτημα της έλλειψης ενιαίας γραμμής, θεσμικής λειτουργίας και ξεκάθαρων κανόνων εμπλοκής. Υπενθύμισε ότι ενώ υπήρχε σαφής υπεροχή της Ελλάδας σε ναυτικό, αεροπορία και ηθικό, επελέγη η διπλωματική απεμπλοκή που –κατά την εκτίμησή του– κατέληξε σε ταπεινωτική υποχώρηση.

Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν η αναφορά του στην πτώση του ελικοπτέρου και τη θυσία των τριών αξιωματικών του Πολεμικού Ναυτικού. Ο Θεοφάνης Μαλκίδης ζήτησε ευθέως, ακόμη και σήμερα, να δοθεί στη δημοσιότητα πλήρες και τεκμηριωμένο πόρισμα, υπογραμμίζοντας ότι η αλήθεια αποτελεί ελάχιστο φόρο τιμής προς τους πεσόντες και βασική προϋπόθεση για το ηθικό των Ενόπλων Δυνάμεων.

Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών, σημειώνοντας ότι η αμερικανική διαμεσολάβηση λειτούργησε με γνώμονα αποκλειστικά τα δικά τους συμφέροντα, οδηγώντας επανειλημμένα –όπως είπε– την Ελλάδα σε υποχωρήσεις στο όνομα της «συμμαχικής συνοχής». Σε αυτό το πλαίσιο ενέταξε και τη συμφωνία της Μαδρίτης, κάνοντας λόγο για θεσμοθέτηση των λεγόμενων «ζωτικών συμφερόντων» της Τουρκίας στο Αιγαίο.

Κλείνοντας, ο Θεοφάνης Μαλκίδης προειδοποίησε ότι οι σημερινές ελληνοτουρκικές «συζητήσεις» διεξάγονται σε έδαφος που διαμορφώθηκε από τα Ίμια και μετά. Τόνισε ότι απαιτείται απόλυτη εγρήγορση, απόρριψη κάθε «λευκού χαρτιού» και ξεκάθαρη υπεράσπιση αναφαίρετων δικαιωμάτων, όπως τα 12 ναυτικά μίλια, τα οποία –όπως είπε– δεν αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Η εναρκτήρια συνάντηση της κυβέρνησης Πέτρο με τους Αμερικανούς αξιωματούχους απέδωσε άμεσα και απτά αποτελέσματα, καθώς η Ουάσιγκτον και η Μπογοτά προχώρησαν στην επίσημη ανακοίνωση μιας νέας στρατηγικής συμμαχίας. Στόχος της κοινής αυτής προσπάθειας είναι η καταδίωξη και η σύλληψη τριών ισχυρών βαρόνων των ναρκωτικών που δραστηριοποιούνται στην επικράτεια της Κολομβίας.

Οι τρεις αυτοί άνδρες ηγούνται εγκληματικών οργανώσεων με ριζικά διαφορετικές ιδεολογικές και επιχειρησιακές αφετηρίες. Ωστόσο, μοιράζονται ένα κοινό χαρακτηριστικό: τους αποδίδεται κεντρικός και καθοριστικός ρόλος στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών εντός της χώρας, η οποία καταγράφει τη μεγαλύτερη παραγωγή κοκαΐνης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Η εγκληματική δράση των οργανώσεων που διευθύνουν τροφοδοτεί και παρατείνει τον ατέρμονα εμφύλιο πόλεμο που ταλανίζει την Κολομβία για περισσότερες από έξι δεκαετίες. Η σύγκρουση αυτή αποτελεί τη γενεσιουργό αιτία αναρίθμητων τραγωδιών για το έθνος, με τη χρήση μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων, τις βομβιστικές επιθέσεις, τους βίαιους και εξαναγκαστικούς εκτοπισμούς πληθυσμών, καθώς και τις απαγωγές ανηλίκων που στρατολογούνται βίαια, να αποτελούν σχεδόν καθημερινή πραγματικότητα.

Ευρισκόμενοι ήδη στη λίστα των καταζητούμενων από τις αρχές των Ηνωμένων Πολιτειών, τα πρόσωπα αυτά, τα οποία είναι ευρέως γνωστά με τα προσωνύμια Τσικίτο Μάλο («κακό αγόρι»), Ιβάν Μορδίσκο και Παμπλίτο («μικρός Πάμπλο»), διαβιούν σε καθεστώς πλήρους παρανομίας.

Τσικίτο Μάλο

Ο Γιοβάνις δε Χεσούς Άβιλα Βιγιαδιέγο, ο οποίος είναι ευρύτερα γνωστός στους κύκλους της παρανομίας με το ψευδώνυμο Τσικίτο Μάλο («κακό αγόρι»), ανέλαβε τα ηνία της οργάνωσής του μετά τη σύλληψη του προκατόχου του, τον Οκτώβριο του 2021.

Η σύλληψη του προηγούμενου αρχηγού —το πραγματικό όνομα του οποίου δεν αναφέρεται ρητά αλλά υπονοείται— πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας ευρείας κλίμακας επιχείρησης. Η ενέργεια αυτή θεωρήθηκε από τις αρχές ως το βαρύτερο πλήγμα που έχει καταφερθεί στα καρτέλ της Κολομβίας μετά τον θάνατο του διαβόητου βαρόνου από πυρά των δυνάμεων επιβολής της τάξης το 1993.

Μετά την έκδοση του προκατόχου του στις ΗΠΑ και την καταδίκη του σε ποινή κάθειρξης 45 ετών, ο Τσικίτο Μάλο κατάφερε να επικρατήσει στην επακόλουθη εσωτερική σύγκρουση εξουσίας και επιδόθηκε στη δομική μεταμόρφωση της εγκληματικής ομάδας.

Η οργάνωση Clan del Golfo, η οποία γεννήθηκε μέσα από τις στάχτες των παραστρατιωτικών σχηματισμών που έκαναν την εμφάνισή τους κατά τις δεκαετίες του 1980 και του 1990 πολεμώντας τους αριστερούς αντάρτες με τα όπλα σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές, εκτιμάται σήμερα πως διαθέτει δύναμη που κυμαίνεται μεταξύ 6.000 και 7.000 μαχητών και συνεργατών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία των διωκτικών αρχών, η οργάνωση επιδίδεται κυρίως στη διακίνηση κοκαΐνης, στην παράνομη εξόρυξη χρυσού, καθώς και στην παράνομη διακίνηση μεταναστών.

Ο ίδιος ο Τσικίτο Μάλο προέρχεται από τις τάξεις παραστρατιωτικής οργάνωσης, από την οποία αποχώρησε όταν η ηγεσία της προχώρησε σε συμφωνία αφοπλισμού με την προηγούμενη κυβέρνηση το 2004.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Ελίζαμπεθ Ντίκινσον, διευθύντριας του International Crisis Group στην Κολομβία, πρόκειται για άνθρωπο που θα «τεχνοκράτης».

Όπως εξήγησε η ίδια, ερωτηθείσα σχετικά από το Γαλλικό Πρακτορείο, «Σκέφτεται σαν επιχειρηματίας, κι ο ηγετικός ρόλος και να επεκταθούν οι δραστηριότητές της».

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι φερόμενοι ως εσωτερικοί αντίπαλοί του καταλήγουν νεκροί με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Ο «Σιόπας» βρέθηκε γαζωμένος από σφαίρες σε δρόμο το 2023, ενώ για τον «Γκονσαλίτο» έγινε γνωστό πρόσφατα πως πνίγηκε όταν ανατράπηκε το πλεούμενο στο οποίο επέβαινε σε ποταμό.

Σε μία από τις ελάχιστες διαθέσιμες φωτογραφίες του, ο συγκεκριμένος narco εμφανίζεται να φορά προσεγμένο κοστούμι και να έχει ξυρισμένο το κρανίο του.

Αμέσως μετά την ανακοίνωση της συνεργασίας ανάμεσα στην Μπογοτά και την Ουάσιγκτον, η οποία θέτει άμεσα στο στόχαστρο τον επικεφαλής της, η Clan del Golfo προχώρησε στην αναστολή των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Πέτρο, οι οποίες διεξάγονταν στο Κατάρ.

Ιβάν Μορδίσκο

Όταν η οργάνωση των μαρξιστών ανταρτών «Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας» (FARC) υπέγραφε την ιστορική συμφωνία ειρήνης το 2016, ο Νέστορ Γρεγόριο Βέρα, ευρύτερα γνωστός με το πολεμικό ψευδώνυμο (nom de guerre) Ιβάν Μορδίσκο, δεν ήταν παρά ένας αξιωματικός μεσαίου επιπέδου, χωρίς ιδιαίτερη επιρροή, ο οποίος δρούσε στις ζούγκλες της χώρας.

Ωστόσο, στην πορεία των ετών εξελίχθηκε σε σχεδόν θρυλική μορφή λόγω των ικανοτήτων του, όπως αφηγήθηκε στο Γαλλικό Πρακτορείο ένας άλλοτε σύντροφός του από το νότιο μέτωπο.

Ο Μορδίσκο αρνήθηκε κατηγορηματικά να σεβαστεί τη συμφωνία ειρήνης και εξελίχθηκε σε έναν από τους ισχυρότερους κακοποιούς στην Κολομβία. Πλέον ηγείται μιας ομάδας διαφωνούντων, η οποία είναι αφιερωμένη στη διακίνηση ναρκωτικών και στην καταστροφική αποψίλωση των δασών για τη διευκόλυνση των παράνομων δραστηριοτήτων της.

Ως επικεφαλής («κεντρικό γενικό επιτελείο», εννοείται των FARC), αποτελεί το πλέον καταζητούμενο πρόσωπο στη χώρα. Η κυβέρνηση Πέτρο έχει επικηρύξει τον Μορδίσκο, προσφέροντας αμοιβή που αγγίζει το ένα εκατομμύριο δολάρια για πληροφορίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον εντοπισμό και τη σύλληψή του.

Τον Απρίλιο του 2023, ο Ιβάν Μορδίσκο πραγματοποίησε τη μοναδική γνωστή δημόσια εμφάνισή του μέσα στη ζούγκλα. Έφτασε στο σημείο επιβαίνοντας σε πολυτελές, θωρακισμένο όχημα 4×4 και ήταν εφοδιασμένος με τουφέκι ισραηλινού σχεδιασμού (σημειώνεται ότι η κρατική βιομηχανία όπλων της Κολομβίας παράγει το τουφέκι εφόδου Γκαλίλ κατόπιν αδείας για τις ένοπλες δυνάμεις). Τότε είχε ανακοινώσει την έναρξη διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση, ωστόσο οι συνομιλίες αυτές δεν κατέληξαν πουθενά.

Φορώντας μαύρα γυαλιά και στολή παραλλαγής, εκφώνησε ομιλία η οποία ήταν εμπλουτισμένη με επαναστατικά συνθήματα.

Παμπλίτο

Ο Παμπλίτο (ο «μικρός Πάμπλο»), κατά κόσμο Γουστάβο Ανίβαλ Χιράλδο, αντιπροσωπεύει την πλέον σκληροπυρηνική πτέρυγα του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ELN, γκεβαριστές). Είναι επικεφαλής του Μετώπου Πολέμου της Ανατολής, το οποίο θεωρείται ένα από τα πιο πλούσια και ισχυρά τμήματα της οργάνωσης.

Ο ELN, ο οποίος ιδρύθηκε το 1964 εμπνεόμενος από τη δράση και τη θεολογία της απελευθέρωσης, εκτιμάται πως διαθέτει περίπου 5.800 μέλη. Η οργάνωση δραστηριοποιείται σε ποσοστό άνω του 20% των 1.100 και πλέον δήμων της Κολομβίας, με ιδιαίτερη ένταση στην περιοχή των συνόρων με τη Βενεζουέλα, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών και της υπηρεσίας πληροφοριών. Φέρεται να χρηματοδοτείται μέσω της διακίνησης ναρκωτικών, της εκμετάλλευσης παράνομων μεταλλείων —ιδίως χρυσού— και μέσω απαγωγών για λύτρα.

Ειδικοί αναλυτές επισημαίνουν πως πλέον ο ELN συγκαταλέγεται στις πιο σημαντικές οργανώσεις για τη διακίνηση ναρκωτικών σε ολόκληρη τη Λατινική Αμερική.

Όντας τρίτος τη τάξει στην ιεραρχία της οργάνωσης, «ο Παμπλίτο είναι ο πιο σημαντικός διοικητής», σε «οικονομικούς και στρατιωτικούς όρους», όπως εκτιμά το κέντρο μελετών InSight Crime.

Ο Παμπλίτο, ο οποίος αντιτίθεται σθεναρά στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, είχε παρ’ όλα αυτά μεταβεί στην Αβάνα το 2018 προκειμένου να λάβει μέρος στον διάλογο με την κυβέρνηση.

Οι διαπραγματεύσεις εκείνες διακόπηκαν οριστικά το 2019 με απόφαση της τότε κυβέρνησης, έπειτα από πολύνεκρη επίθεση με τη χρήση αυτοκινήτου παγιδευμένου με εκρηκτικά εναντίον στρατιωτικής σχολής στην Μπογοτά, ενέργεια που στοίχισε τη ζωή σε 23 ανθρώπους. Σύμφωνα με τις πληροφορίες των αρχών, ο Παμπλίτο φέρεται να ήταν το πρόσωπο που διέταξε την τρομοκρατική αυτή ενέργεια.

Την ολοκλήρωση μιας επταήμερης επιχείρησης ασφαλείας κατά αυτονομιστικών ομάδων στο Βελουχιστάν ανακοίνωσε σήμερα ο πακιστανικός στρατός. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, 216 μαχητές εξουδετερώθηκαν κατά τη διάρκεια στοχευμένων πληγμάτων σε ολόκληρη τη νοτιοδυτική επαρχία.

Το περασμένο Σάββατο, μέλη του Απελευθερωτικού Στρατού του Βελουχιστάν (BLA) πραγματοποίησαν επιδρομές σε σχολεία, τραπεζικά καταστήματα, αγορές και εγκαταστάσεις ασφαλείας σε όλη την έκταση του Βελουχιστάν. Η συγκεκριμένη επαρχία αποτελεί τη μεγαλύτερη σε έκταση αλλά και την πλέον φτωχή της χώρας, με τις πρόσφατες επιθέσεις να χαρακτηρίζονται ως μία από τις ευρύτερες επιχειρήσεις που έχουν διεξαχθεί ποτέ από την οργάνωση.

Η στρατιωτική ηγεσία γνωστοποίησε ότι από τις επιθέσεις έχασαν τη ζωή τους 22 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας καθώς και 36 άμαχοι πολίτες.

Τα συντονισμένα χτυπήματα σε διάφορες τοποθεσίες εκδηλώθηκαν παράλληλα με την έναρξη της επιχείρησης «Radd ul-Fitna 1» (καταστολή της εξέγερσης) από τις ένοπλες δυνάμεις. Η εν λόγω στρατιωτική δράση βασίστηκε σε πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών και, κατά τις αναφορές του στρατού, τέθηκε σε εφαρμογή στις 29 Ιανουαρίου.

«Μέσω σχολαστικού σχεδιασμού, αξιοποιήσιμων πληροφοριών και απρόσκοπ, οι δυνάμεις ασφαλείας και οι υπηρεσίες επιβολής , με την υποστήριξη των υπηρεσιών πληροφοριών στο πλαίσιο -ul-Fitna-1, αντέδρασαν με ακρίβεια και αποφασιστικότητα», ανέφερε ο στρατός σε σχετική ανακοίνωση, προσθέτοντας πως ο συνολικός αριθμός των μαχητών που έχουν σκοτωθεί σε όλο το Μπαλουτσιστάν από την αρχή της επιχείρησης ανέρχεται στους 216.

Αξιωματούχοι των υπηρεσιών ασφαλείας και αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι οι αντάρτες κατέλαβαν κυβερνητικά κτίρια και αστυνομικά τμήματα σε διάφορες περιοχές, αποκτώντας προσωρινά τον έλεγχο προτού τελικά εκδιωχθούν από τις δυνάμεις της τάξης.

Για τον τερματισμό της πολιορκίας στην περιοχή Νουσκί (Nushki), αναπτύχθηκαν ελικόπτερα και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όπως επιβεβαίωσαν αξιωματούχοι ασφαλείας. Το Βελουχιστάν, μια περιοχή πλούσια σε ορυκτό πλούτο, συνορεύει με το Ιράν και το Αφγανιστάν και φιλοξενεί σημαντικές επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένου του λιμανιού Γκουαντάρ και άλλων έργων υποδομής. Επί δεκαετίες καταγράφονται συγκρούσεις με αντάρτες, κυρίως Βελούχους αυτονομιστές, οι οποίοι επιδιώκουν ευρύτερη αυτονομία και μεγαλύτερο μερίδιο στους φυσικούς πόρους της περιοχής.