Η απόφαση της Τουρκίας να ξεκινήσει υπεράκτιες γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στα σομαλικά ύδατα τον Φεβρουάριο του 2026 δεν αποτελεί απλώς μια εμπορική δραστηριότητα· είναι μια στρατηγική παρέμβαση που εξελίσσεται παράλληλα με την επιτάχυνση στρατιωτικών αναπτύξεων και τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων σε ολόκληρο το Κέρας της Αφρικής.

Εάν εντοπιστούν εμπορικά αξιοποιήσιμα αποθέματα, με εκτιμήσεις που φτάνουν έως και τα 30 δισεκατομμύρια βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου, η Σομαλία θα αποκτούσε την πρώτη αξιόπιστη οδό προς οικονομική κυριαρχία από την κατάρρευση του κεντρικού κράτους το 1991. Όμως το πετρέλαιο σπάνια εμφανίζεται αθόρυβα σε εύθραυστα κράτη. Πολύ συχνότερα, φέρνει ιδιοποίηση από τις ελίτ, στρατιωτικοποίηση και γεωπολιτικό ανταγωνισμό. Το πετρέλαιο δεν δημιουργεί αυτόματα ευημερία. Σε αδύναμα κράτη, συχνά αποκαλύπτει θεσμικά ρήγματα.

Η ενέργεια προσφέρει στην Άγκυρα μοχλό επιρροής που ούτε η ανθρωπιστική βοήθεια ούτε οι αποστολές εκπαίδευσης θα μπορούσαν ποτέ να εξασφαλίσουν από μόνες τους.

Η κίνηση της Τουρκίας προς τον υπεράκτιο ενεργειακό τομέα της Σομαλίας ολοκληρώνει μια στρατηγική πορεία διάρκειας δεκαετίας. Αυτό που ξεκίνησε ως ανθρωπιστική εμπλοκή μετά τον λιμό του 2011 εξελίχθηκε σε κατασκευή υποδομών, στρατιωτικές βάσεις εκπαίδευσης, συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας και αυξανόμενη πολιτική επιρροή στο Μογκαντίσου. Η ενέργεια πλέον αγκυρώνει τη μακροπρόθεσμη τοποθέτηση της Άγκυρας. Στα τέλη Ιανουαρίου 2026, η Άγκυρα κλιμάκωσε την εμπλοκή της αναπτύσσοντας τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη F-16 στο Μογκαντίσου,  μία από τις πιο ορατές επιδείξεις τουρκικής προβολής σκληρής ισχύος στην Ανατολική Αφρική. Η ανάπτυξη συνέπεσε με τις προετοιμασίες για τις υπεράκτιες γεωτρήσεις και την επέκταση της τουρκικής στρατιωτικής υποδομής γύρω από το Διεθνές Αεροδρόμιο Aden Adde.

Δεν πρόκειται για οπορτουνισμό. Πρόκειται για στρατηγική κρατική τέχνη. Ενσωματώνοντας τον εαυτό της ταυτόχρονα στον τομέα υδρογονανθράκων και στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της Σομαλίας, η Τουρκία τοποθετείται ως θεματοφύλακας των ροών εσόδων, των θαλάσσιων οδών πρόσβασης και των κυρίαρχων υποδομών. Η ενέργεια προσφέρει στην Άγκυρα μοχλό επιρροής που ούτε η ανθρωπιστική βοήθεια ούτε οι αποστολές εκπαίδευσης θα μπορούσαν ποτέ να εξασφαλίσουν από μόνες τους. Για τη Σομαλία, η συνεργασία προσφέρει τεχνική ικανότητα και διπλωματική στήριξη. Για την Τουρκία, εδραιώνει ένα μόνιμο στρατηγικό προγεφύρωμα κατά μήκος ενός από τους πιο ευαίσθητους θαλάσσιους διαδρόμους του κόσμου που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα, το Στενό Bab el-Mandeb και τις εμπορικές οδούς του Ινδικού Ωκεανού.

Η ηγεσία της Σομαλίας βλέπει τους υδρογονάνθρακες ως τη ράμπα εξόδου από την εξάρτηση από τους δωρητές,  έναν τρόπο χρηματοδότησης της ανοικοδόμησης του κράτους χωρίς εξάρτηση από τη διεθνή βοήθεια. Η φιλοδοξία είναι κατανοητή. Η θεσμική πραγματικότητα είναι πολύ λιγότερο επιεικής. Η αρχιτεκτονική διακυβέρνησης της Σομαλίας παραμένει εμβρυακή. Τα πλαίσια διαχείρισης πετρελαϊκών εσόδων είναι ελλιπή. Οι ομοσπονδιακές περιφερειακές συμφωνίες κατανομής εσόδων αμφισβητούνται. Η κοινοβουλευτική εποπτεία είναι αδύναμη. Η ικανότητα επιβολής κατά της διαφθοράς είναι περιορισμένη. Η δημοσιονομική διαφάνεια παραμένει ασυνεπής.

Η ηγεσία της Σομαλίας βλέπει τους υδρογονάνθρακες ως έναν τρόπο χρηματοδότησης της κρατικής ανοικοδόμησης χωρίς εξάρτηση από τη διεθνή βοήθεια.

Η αιφνίδια έγχυση πλούτου από υδρογονάνθρακες σε ένα τέτοιο περιβάλλον ενέχει τον κίνδυνο ενίσχυσης δικτύων πελατειακών σχέσεων αντί για οικοδόμηση εθνικών θεσμών. Τα έσοδα από το πετρέλαιο ρέουν πρώτα προς παράγοντες που είναι ήδη ενσωματωμένοι στις δομές πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος — όχι προς τις δημόσιες υπηρεσίες ή τις εθνικές αναπτυξιακές προτεραιότητες. Οι αδύναμοι θεσμοί δεν γίνονται ισχυρότεροι τυχαία. Το πετρέλαιο συχνά επιταχύνει τα λάθος κίνητρα. Χωρίς θεσμική αλληλουχία —διακυβέρνηση πρώτα, εξόρυξη μετά— η Σομαλία κινδυνεύει να επαναλάβει ένα γνώριμο μοτίβο εύθραυστων κρατών: πρώτα η εμπορευματοποίηση των πόρων και μετά η προσπάθεια ανάκτησης ελέγχου, όταν τα χρήματα έχουν ήδη αρχίσει να ρέουν. Τα αδύναμα κράτη συχνά δυσκολεύονται να επιβιώσουν με το πετρέλαιο.

Σε αντίθεση με αναδυόμενους αφρικανικούς παραγωγούς που λειτουργούν σε σχετικά σταθερά περιβάλλοντα, η Σομαλία επιχειρεί ανάπτυξη υδρογονανθράκων ενώ εξακολουθεί να βρίσκεται σε ενεργές επιχειρήσεις αντιμετώπισης ανταρτών. Υπεράκτιες πλατφόρμες, λιμενικές εγκαταστάσεις, διάδρομοι εφοδιαστικής υποστήριξης και ενεργειακές υποδομές θα καταστούν στόχοι υψηλής στρατηγικής αξίας. Τα ενεργειακά περιουσιακά στοιχεία συγκεντρώνουν οικονομική αξία, πολιτικό συμβολισμό και επιχειρησιακή σημασία σε σταθερές τοποθεσίες — ακριβώς το είδος υποδομών που επιδιώκουν να πλήξουν ένοπλοι δρώντες.

Η προστασία των γεωτρητικών δραστηριοτήτων θα απαιτήσει διευρυμένες ναυτικές περιπολίες, θαλάσσια επιτήρηση, κάλυψη αεράμυνας και ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων. Η άφιξη τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών υπογραμμίζει μια πραγματικότητα: ο ενεργειακός τομέας της Σομαλίας γεννιέται μέσα σε ένα θέατρο ασφάλειας. Αυτό δημιουργεί έναν επικίνδυνο φαύλο κύκλο: οι ενεργειακές υποδομές απαιτούν επέκταση της ασφάλειας· η επέκταση της ασφάλειας προσελκύει επιθέσεις· η κλιμάκωση των επιθέσεων δικαιολογεί περαιτέρω στρατιωτικοποίηση. Οι πετρελαϊκές πλατφόρμες δεν βρίσκονται σε ουδέτερα ύδατα,  βρίσκονται πάνω σε πολιτικά ρήγματα. Αν η Σομαλία δεν μπορέσει να εγκαθιδρύσει αξιόπιστη κυριαρχία ασφάλειας γύρω από τους ενεργειακούς διαδρόμους, οι υδρογονάνθρακες κινδυνεύουν να μετατραπούν όχι σε σταθεροποιητικό στοιχείο, αλλά σε μόνιμη ευαλωτότητα ενσωματωμένη στις εθνικές υποδομές.

Το διευρυνόμενο αποτύπωμα της Τουρκίας δεν περιορίζεται σε βάσεις και εναέρια μέσα. Την περασμένη εβδομάδα, η Σομαλία διόρισε επίσημα έναν ανώτερο αξιωματικό εκπαιδευμένο στην Τουρκία ως αρχηγό του Σομαλικού Εθνικού Στρατού,  ένα σημαντικό θεσμικό ορόσημο που αντικατοπτρίζει τη διείσδυση της Άγκυρας στην αρχιτεκτονική άμυνας της Σομαλίας. Ο διορισμός σηματοδοτεί την αυξανόμενη εξάρτηση του Μογκαντίσου από τα τουρκικά συστήματα στρατιωτικής εκπαίδευσης και τα δόγματα διοίκησης, καθώς επιχειρεί να επαγγελματοποιήσει τις ένοπλες δυνάμεις και να εδραιώσει τον εδαφικό έλεγχο. Ταυτόχρονα, ενσωματώνει τη στρατηγική επιρροή της Άγκυρας απευθείας στη δομή διοίκησης της Σομαλίας, σε μια περίοδο όπου οι επιχειρήσεις κατά των ανταρτών συνεχίζονται. Οι συνεργασίες ασφάλειας δεν είναι πλέον περιφερειακές στο πολιτικό σύστημα της Σομαλίας. Διαμορφώνουν τον ίδιο τον πυρήνα της αρχιτεκτονικής ηγεσίας της.

Καθώς η Άγκυρα ενσωματώνεται στρατιωτικά και οικονομικά στη Σομαλία, η Ουάσιγκτον επαναβεβαιώνει τη δική της περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφάλειας.

Ενώ η Τουρκία επεκτείνει το αποτύπωμά της, η Ουάσιγκτον έχει ταυτόχρονα ενισχύσει τη στάση της στο Κέρας της Αφρικής. Το περασμένο Σάββατο, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ πραγματοποίησε υψηλού επιπέδου περιοδεία στο Τζιμπουτί και την Κένυα, υπογραμμίζοντας τις αμερικανικές προτεραιότητες γύρω από την ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας, τον συντονισμό κατά της τρομοκρατίας και τους στρατηγικούς διαδρόμους πρόσβασης. Στην Κένυα, η επίσκεψη περιελάμβανε επαφές στη βάση Manda Bay, έναν βασικό επιχειρησιακό κόμβο που στηρίζει αμερικανικές και συμμαχικές αποστολές κατά της τρομοκρατίας με επίκεντρο απειλές που προέρχονται από το σομαλικό έδαφος. Ο χρονισμός είναι αξιοσημείωτος. Καθώς η Άγκυρα ενσωματώνεται στρατιωτικά και οικονομικά στη Σομαλία, η Ουάσιγκτον επαναβεβαιώνει τη δική της περιφερειακή υποδομή ασφάλειας. Το υπεράκτιο ενεργειακό μέτωπο της Σομαλίας αναδύεται, επομένως, μέσα σε ένα ολοένα και πιο ανταγωνιστικό στρατηγικό περιβάλλον.

Το γεωπολιτικό τοπίο του Κέρας της Αφρικής μεταβλήθηκε απότομα στις 26 Δεκεμβρίου 2025, όταν το Ισραήλ αναγνώρισε επίσημα τη Σομαλιλάνδη ως ανεξάρτητο κράτος. Η κίνηση αυτή αμφισβητεί τις εδαφικές αξιώσεις της Σομαλίας ακριβώς τη στιγμή που το Μογκαντίσου διεκδικεί θαλάσσια κυριαρχία μέσω της υπεράκτιας ενεργειακής ανάπτυξης. Αναβαθμίζει τη στρατηγική σημασία της Σομαλιλάνδης κατά μήκος του διαδρόμου του Κόλπου του Άντεν και περιπλέκει τις διαπραγματεύσεις για τη θαλάσσια δικαιοδοσία και τον έλεγχο των πόρων. Για το Ισραήλ, ο υπολογισμός συνδέεται με την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και τις περιφερειακές δυναμικές ευθυγράμμισης. Για τη Σομαλία, οι συνέπειες είναι αποσταθεροποιητικές: αποδυνάμωση της διπλωματικής ισχύος, ενθάρρυνση αποσχιστικών διεκδικήσεων και εντατικοποίηση του ανταγωνισμού μεταξύ εξωτερικών δρώντων που επιδιώκουν ερείσματα στο Κέρας της Αφρικής.

Η υπεράκτια ανακάλυψη της Σομαλίας δεν θα φέρει αυτόματα ευημερία. Το πετρέλαιο είναι μια δοκιμασία διακυβέρνησης. Ο καθοριστικός παράγοντας δεν θα είναι το μέγεθος των αποθεμάτων, η τεχνολογία γεώτρησης ή οι ξένες συνεργασίες, αλλά η θεσμική αλληλουχία. Διαφανή πλαίσια εσόδων, δεσμευτικές ομοσπονδιακές–περιφερειακές συμφωνίες, ανεξάρτητοι έλεγχοι, επαγγελματική διαχείριση της ασφάλειας και αξιόπιστη επιβολή κατά της διαφθοράς πρέπει να προηγηθούν της παραγωγής — όχι να την ακολουθήσουν. Αν η Σομαλία εξορύξει πρώτα και κυβερνήσει αργότερα, οι υδρογονάνθρακες θα εδραιώσουν την ιδιοποίηση από τις ελίτ, θα βαθύνουν τον κατακερματισμό και θα εντείνουν τους περιφερειακούς ανταγωνισμούς. Αν προηγηθεί η θεσμική μεταρρύθμιση, το πετρέλαιο θα μπορούσε να προσφέρει σπάνια δημοσιονομική μόχλευση για τη σταθεροποίηση ενός μετασυγκρουσιακού κράτους.

Middle East Forum

Στην εκπομπή Direct News με τον Ανδρέας Μουντζουρούλιας, το κεντρικό θέμα ήταν ένα κατασκοπευτικό θρίλερ με διεθνείς προεκτάσεις, το οποίο –όπως τονίστηκε– αγγίζει άμεσα την εθνική ασφάλεια και τη θέση της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, ανώτερος αξιωματικός της Πολεμικής Αεροπορίας ομολόγησε κατασκοπεία υπέρ της Κίνας, διοχετεύοντας διαβαθμισμένες ελληνικές και νατοϊκές πληροφορίες μέσω εξειδικευμένου, κρυπτογραφημένου λογισμικού. Ο συλληφθείς φέρεται να είχε νευραλγική θέση, πρόσβαση σε κρίσιμα σχέδια και –το πλέον ανησυχητικό– να είχε στρατολογήσει και άλλα στελέχη. Η υπόθεση βρισκόταν επί μακρόν υπό παρακολούθηση από την ΕΥΠ, σε συνεργασία με την Αστυνομία και τις αρμόδιες υπηρεσίες των Ενόπλων Δυνάμεων, ενώ υπήρξε και επίσημη ενημέρωση από το ΓΕΕΘΑ.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας ανέδειξε τη γεωπολιτική διάσταση της υπόθεσης, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη ενέργεια αλλά για συστηματική κινεζική διείσδυση, με εργαλεία την οικονομία, τις επενδύσεις και τα δίκτυα επιρροής. Στο ίδιο πλαίσιο, άσκησε σκληρή κριτική στη σχέση Ελλάδας–Κίνας, θέτοντας ζήτημα επανεξέτασης της κινεζικής παρουσίας σε στρατηγικές υποδομές, με αιχμή το λιμάνι του Πειραιά.

Παράλληλα, η εκπομπή κατέγραψε σκληρή ρητορική από τη Ρωσία, με αναφορές στις δηλώσεις Λαβρόφ κατά της Αθήνας και αιχμές για την ελληνική στάση στο ουκρανικό, την ώρα –όπως ειπώθηκε– που η Μόσχα αποφεύγει αντίστοιχη κριτική προς την Τουρκία. Ο παρουσιαστής μίλησε για ταυτόχρονη ρωσοκινεζική πίεση προς την Ελλάδα.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στρατηγική σύγκλιση Ελλάδας–Ινδίας, ενόψει της επικείμενης επίσκεψης του υπουργού Εθνικής Άμυνας στην Ινδία. Η συνεργασία, όπως αναλύθηκε, αφορά αμυντική τεχνολογία, συμπαραγωγές οπλικών συστημάτων και κοινές ασκήσεις, με την Αθήνα να προβάλλεται ως «πύλη της Ινδίας προς την Ευρώπη» και ως κρίκος ενός ευρύτερου άξονα Αθήνα–Λευκωσία–Ιερουσαλήμ–Νέο Δελχί, απέναντι στον άξονα Τουρκίας–Πακιστάν–Αζερμπαϊτζάν.

Στο διεθνές μέτωπο, εκτενής ήταν η ανάλυση για το Ιράν, τις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και το ενδεχόμενο ισραηλινής στρατιωτικής δράσης, με επίκεντρο το βαλλιστικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Η εκπομπή μετέφερε πληροφορίες για αίτημα του Ισραήλ προς τις ΗΠΑ για «επιχειρησιακή ελευθερία», καθώς και για απειλές από ιρανικά μέσα περί πυραύλων υψηλών ταχυτήτων.

Τέλος, στο ελληνοτουρκικό πεδίο, έγινε λόγος για κλιμάκωση προκλήσεων στο Αιγαίο, εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού, NAVTEX/NOTAM και γκριζάρισμα με άξονα τον 25ο μεσημβρινό, ενόψει της συνάντησης Μητσοτάκη–Ερντογάν στις 11 Φεβρουαρίου, την οποία ο παρουσιαστής χαρακτήρισε παγίδα χωρίς ουσιαστικό όφελος για την Ελλάδα.

Γράφει ο Αριστόβουλος

Αφορμή για το άρθρο αυτό αποτέλεσε η πρόσφατη κίνηση της Γερμανίας να προτείνει τη σύνθεση μιας ομάδας 6 ισχυρών κ-μ της ΕΕ (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Κάτω Χώρες & Πολωνία) οι οποίες ως βασικός πυρήνας λήψεως αποφάσεων. Με άλλα λόγια μια μόνιμη γερμανική τάση για την ύπαρξη διαφορετικών ταχυτήτων εντός ΕΕ επανέρχεται. Και στο βάθος της γερμανικής σκέψης βρίσκεται η κατάργηση του βέτο και η πλήρης υιοθέτηση της ειδικής πλειοψηφίας (55% των κ-μ & 65% του πληθυσμού). Φύση και θέση απουσιάζουμε. Άλλωστε από τις πιο ταραγμένες σχέσεις που η χώρα μας είχε ποτέ είναι αυτές προς τη Γερμανία. Με τη μεγάλη αυτή χώρα σχεδόν ποτέ δεν βρεθήκαμε στην ίδια πλευρά και οι σχέσεις μας είναι σχεδόν πάντα συγκρουσιακές. Έχουμε υποφέρει πολλά από τους Γερμανούς όπως έχει καταγραφεί στο θυμικό μας αλλά δεν πρέπει να πέφτουμε στην παγίδα πως μόνο αυτοί μας έχουμε βλάψει. Απλά οι Γερμανοί έχουνε το μόνιμο μειονέκτημα να μην χρησιμοποιούν μανδύα κι όχι λόγω ευθύτητας αλλά ιδιοσυγκρασίας. Οι σχέσεις μας με τη Γερμανία έχουνε περάσει από τις διακυμάνσεις που είχε και η γερμανική ιστορική ροή. Διότι άλλοι είναι οι Γερμανοί όταν είναι διασπασμένοι κι εντελώς διαφορετικοί όταν είναι ενωμένοι σε μια χώρα. Η ιστορική Ομοσπονδία του Ρήνου (εποχή μετά τη Βεστφαλία/1683 και κυρίως την εποχή του Ναπολέοντα) δεν είχε την ίδια επιθετική συμπεριφορά όπως αυτή εμφανίστηκε μετά την ενοποίηση του 1870 υπό τον σπουδαίο Καγκελάριο Βίσμαρκ οπότε και αναζητούσε/αναζητά τη θέση της στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Οι δικές μας σχέσεις για να πιάσουμε τον ιστορικό χρόνο από την αρχή, ανάγονται στο Μεσαίωνα και την εξελικτική πορεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Οι Γερμανοί υπό τα διάφορα φύλα τους ποτέ δεν ήτανε εντός της Ρωμαϊκής διοίκησης. Παρέμειναν σταθερά εκτός ακόμα και μετά τη διάλυση του δυτικού ρωμαϊκού κράτους, διότι στην προσέγγιση που έκαναν προς το ανατολικό δέχθηκαν την υπεροπτική άρνηση των Βυζαντινών. Με τη σχηματοποίηση της Αυτοκρατορίας των Φράγκων υπό τον Καρλομάγνο, αναπτύχθηκε ανταγωνιστική στάση προς το ανατολικό τμήμα της Ευρώπης η οποία μέσα από διακυμάνσεις και με την άνοδο της ισχύος των Ρώσων παραμένει μέχρι τις μέρες μας. Εξαρχής λοιπόν και με «δομικά» χαρακτηριστικά έχουμε εκκινήσει σε ανταγωνιστική σχέση με τους Γερμανούς. Πρέπει όμως να μην μας διαφύγει πως από το πλήθος των φιλελλήνων η πλειοψηφία ήτανε Γερμανοί του Στρατηγού Νόρμαν προεξάρχοντος ως μια μορφή που συγκαταλέγεται επάξια στην ηρωική Φρουρά της Ιεράς Πόλεως του Μεσολογγίου. Είναι η εποχή όπου οι Γερμανοί αρχίζουν να αναζητούν την εθνική τους ολοκλήρωση η οποία θα ενταθεί μετά το 1848 και θα καταλήξει στο 1870. Και μπορεί πολλοί να θεωρούν τη Γαλλία ως τη διαχρονική συνέχεια του ελληνικού πνεύματος, αλλά δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι οι Γερμανοί μελέτησαν την αρχαία ελληνική γραμματεία, εμπνεύστηκαν από αυτή και προσπάθησαν να εμφανιστούν ως οι συνεχιστές της με τρόπο σχεδόν εμμονικό. Αναπτύχθηκε έτσι από πλευράς τους μια ανταγωνιστική σχέση προς κάθε τι ελληνικό, που βρίσκει το νόημα της στη φράση του Γκαίτε «άτιμε Έλληνα κατέκτησες με το πνεύμα σου τα πάντα και λάμπεις τόσο πολύ που δεν έμεινε τίποτε για εμάς». Βέβαια ο μεγάλος στοχαστής δεν υπήρξε ανταγωνιστικός αλλά θαυμαστής της Ελλάδας. Όμως δεν μπορούσανε όλοι να διαχειριστούνε τις σκέψεις κατά τον τρόπο του Γκαίτε ακόμη κι δεν ήτανε ιδιοτελείς.

Οι Γερμανοί είναι από τα συστατικά στοιχεία των Άγγλων εφόσον οι Σάξωνες μετοίκησαν στη Βρετανία και κυριάρχησαν στην περιοχή της Αγγλίας. Επίσης η βρετανική βασιλική οικογένεια ως Μαουντμπάντεν έλκουν και γερμανική ρίζα. Στο πέρασμα όμως των αιώνων υπήρξε σαφής διαχωρισμός και οι Βρετανοί από το νησί τους πάντα ανησυχούσανε για όποια χώρα της Ηπείρου (Continent) αποκτούσε αξιόλογη ισχύ. Συνεπώς Άγγλοι και Γερμανοί βρέθηκαν στα τέλη του 19^ου και κυρίως στην αρχή του 20^ου αι. σε τροχιά σύγκρουσης. Η αναδυόμενη Γερμανία προσπάθησε να αρπάξει το παίγνιο των πετρελαίων με προσεταιρισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και με το φιλόδοξο σχέδιο της σιδηροδρομικής σύνδεσης Βερολίνου – Βαγδάτης. Έτσι βρέθηκαν αντιμέτωποι με τους φυσικούς υποστηρικτές της αναγκαίας τουρκικής ύπαρξης Βρετανούς. Στο γερμανικό σχέδιο υφαρπαγής της επιρροής προς την Οθωμανική Αυτοκρατορία μεγάλο εμπόδιο ήτανε οι συμπαγείς ελληνικοί πληθυσμοί του Πόντου και της Ανατολίας. Ήτανε λοιπόν οι Γερμανοί που προσέγγισαν πρώτοι των στρατιωτικό ακόλουθο της ΟΑ στο Βερολίνο Κεμάλ και πρότειναν τον ξεριζωμό των ενοχλητικών εμποδίων της επένδυσης του σιδηροδρόμου. Οι Τούρκοι άδραξαν την ευκαιρία και η τραγική συνέχεια είναι γνωστή. Συμπήχθηκε δε μια τόσο στενή ιδεολογική επαφή μεταξύ τους ώστε οι Γερμανοί ως δάσκαλοι είδανε την αποτελεσματικότητα των μαθητών τους κι αφού αυτοί «διέπρεψαν και αρίστευσαν», είπανε μερικές δεκαετίες αργότερα να ξεπεράσουν τους Τούρκους σε επιδόσεις (….). Μπορεί βέβαια η Γερμανία να έχει αλλάξει σελίδα και να έχει ξεφύγει από εκείνο το παρελθόν, αλλά έμεινε η στρατηγική σχέση με τους Τούρκους την οποία έχουνε ποικιλοτρόπως προσπαθήσει να διατηρήσουν έχοντας πάντοτε να αντιμετωπίσουν το αντίπαλο δέος των Άγγλων που μόνο τους Τούρκους δεν έχουνε πουλήσει για την υλοποίηση των συμφερόντων τους και σύμφωνα με το δόγμα τους.

Ως ιθύνων νους της συμμαχίας των Κεντρικών Αυτοκρατοριών η Γερμανία θα προσπαθήσει να προσεταιριστεί την Ελλάδα η οποία από γεννήσεως νεοελληνικού κράτους είναι εγκλωβισμένη στην αγγλοσαξωνική και αγγλογαλλική επιρροή. Αν και πολλοί υποστηρίζουν πως η Ελλάδα μπήκε καθυστερημένα στον πόλεμο, δεν θα συμμεριστούμε την άποψη αυτή. Διότι εν τέλει δεν σημαίνει και τίποτε. Η συμμετοχή σε μια πολεμική σύρραξη έχει και ποιοτικά χαρακτηριστικά. Η σύμπηξη ενός νέου μετώπου στη Βαλκανική (το Μακεδονικό) και η διάσπαση του ήτανε από εκείνους τους παράγοντες που ανέτρεψαν τη στατικότητα του Α΄ΠΠ. Στο μεσοπόλεμο η Γερμανία δεν αποτέλεσε πρόβλημα για την Ελλάδα αφού οι Σύμμαχοι την είχανε εξουθενώσει. Η ανάταση της ναζιστικής (πλέον) Γερμανίας δεν επηρέασε την Ελλάδα. Έγινε μια προσπάθεια προσέγγισης που έμεινε μόνο σε εμπορικές σχέσεις καθόσον ο Μεταξάς διευκρίνισε πως η θέση της Ελλάδας είναι στο αντίπαλο δέος. Με την απροσδόκητη ελληνική νίκη στα βορειοηπειρωτικά βουνά η Γερμανία φοβήθηκε μια πιθανή επανάληψη του προ 20ετιας Μακεδονικού μετώπου κι έσπευσε να κλείσει το θέμα αυτό. Η λυσσαλέα ελληνική αντίσταση και η εμπλοκή σημαντικών γερμανικών δυνάμεων στο ελληνικό έδαφος θύμωσαν του Γερμανούς οι οποίοι μη ξεχνώντας τις συνέπειες της διάσπασης του μακεδονικού μετώπου, άσκησαν μια από τις χειρότερες κατοχές που έχουμε βιώσει κι από τις χείριστες που εφάρμοσαν στην κατεχόμενη Ευρώπη. Οι ανθρώπινες απώλειες όπως έγιναν (κυρίως από την πείνα και μετά από τις εκτελέσεις), το κατοχικό δάνειο ως μια ευθεία ληστεία και η συστηματική καταστροφή υποδομών είναι από εκείνα τα θέματα που εμπόδισαν την ταχεία επανένταξη της Ελλάδας στο διεθνές σύστημα. Το 1953 η Ελλάδα αναγνωρίζοντας ότι στραγγαλίζοντας κάποιον μόνο κακό μπορείς να προκαλέσεις συνυπέγραψε τη διαγραφή μεγάλου μέρους των γερμανικών χρεών προς τρίτους, κίνηση που αν δεν είχε γίνει η Γερμανία δεν θα μπορούσε να ξανασταθεί στα πόδια της τόσο γρήγορα.

Η διχοτόμηση της Γερμανίας, η αποναζιστικοποίηση και η ανάδειξη στην πολιτική σκηνή του Κόνραντ Αντενάουρεν θα δημιουργήσουν μια Δυτική Γερμανία η οποία αποτέλεσε ένα σημαντικό παράγοντα ειρήνης (!) στο δυτικό μπλοκ. Οι Γερμανοί ξαναγαπήθηκαν ως λαός διότι όπως είναι η μοίρα τους όταν είναι διαιρεμένοι είναι πολύ ήπιοι. Η Δυτική Γερμανία έγινε η ατμομηχανή της ΕΟΚ και πολλοί συμφώνησαν στη ενοποίηση της Γερμανίας μετά την πτώση του Βερολίνου. Η επανένωση έφερε στην επιφάνεια το γερμανικό σκληρό πρόσωπο που έχουν οι Γερμανοί όταν είναι ενωμένοι… Η γερμανική υποστήριξη προς Σλοβενία – Κροατία θα προκαλέσει τη διάλυση του γιουγκοσλαβικού οικοδομήματος. Αργότερα κι αφού με το ευρώ είχανε (υπερ)ισχυροποιηθεί όταν ξέσπασε η ελληνική δημοσιονομική κρίση, υπήρξανε υπέρμετρα σκληροί απέναντι στην Ελλάδα. Να ξεκαθαρίσουμε πως ευθυνόμαστε για τα δεινά μας λόγω της κακής μας νοοτροπίας, αλλά η γερμανική συμπεριφορά υπήρξε το λιγότερο απαράδεκτη έως και προσβλητική. Δεν είναι απίθανο εκτός από την ανταγωνιστική διάθεση που έχουμε περιγράψει όχι μόνο από παλιά αλλά κυρίως (έως ανεξήγητα) από την προσπάθεια του εκτοπισμού του ελληνικού πνεύματος και της αντικατάστασης του από το γερμανικό, η μνήμη των Γερμανών να ανατρέχει στους δύο παγκόσμιους πολέμους. Η χώρα σαφώς κι έχει αποτινάξει το ναζισμό ως ιδεολογία και σχεδόν αποστρατιωτικοποίηθηκε συνεπεία των τύψεων που ένιωσε. Δεν παύει όμως ως ιστορικό γεγονός να έχει καταγραφεί πως μια μικρή χώρα μέσα σε είκοσι χρόνια και δύο φορές στον ίδιο γεωγραφικό χώρο ανέτρεψε τους γερμανικούς σχεδιασμούς συν ότι στην Κρήτη οι κάτοικοι συνετέλεσαν τα μέγιστα για την καταστροφή του επίλεκτου τμήματος των αλεξιπτωτιστών, ανθού της Βέρμαχτ, το οποίο δεν επανέκαμψε ποτέ.

Η επανένωση της Γερμανίας μετά από τόσα χρόνια δεν έχει μεταβάλει τους Γερμανούς σε μια δύναμη που θα τρέξει την ευρωπαϊκή ενοποίηση. Το τέχνασμα 4+2 (ΗΠΑ, ΕΣΣΔ, Γαλλία, Μ. Βρετανία + Ανατολική & Δυτική Γερμανία) έγινε ώστε να αποφευχθεί η συνθήκη ειρήνης οπότε η επανενωμένη πλέον Γερμανία θα έφερε το βάρος ως φυσική συνέχεια του Γ΄ Ράιχ της καταβολής υπέρογκων αποζημιώσεων που θα οφείλονται στο διηνεκές…. Η Γερμανία θα επιβάλλει την οικονομική της άποψη στην αρχιτεκτονική του ευρώ και θα κερδίσει τεράστια ποσά από αυτό έχοντας κάνει στρατηγικό άνοιγμα προς τη Ρωσία απ΄ όπου πήρε πολύ φθηνή ενέργεια. Σε όλο αυτό το διάστημα νομισματικής κυριαρχίας η Γερμανία δεν θα μπορέσει να κάνει το άλμα που θα έσπρωχνε την ΕΕ προς τα εμπρός. Θα μείνει πίσω από τη στείρα και υπεροπτική άποψη πως αφού είμαστε κεντρικά στην ευρωπαϊκή γεωγραφία, κεντρικά θα λαμβάνονται και οι αποφάσεις. Αυτή η κεντρική διάσταση έρχεται από το παρελθόν οπότε και συνέβαλε δύο φορές στην καταστροφή της Γερμανίας και πάλι ως λειτουργική αντίληψη δεν τη βοηθά ώστε να αναλάβει τον αυξημένο ρόλο που μπορεί να έχει. Μόνη εξαίρεση και πολύ θετική είναι η γερμανική πρωτοβουλία που προτάθηκε και υλοποιήθηκε κατά την πρώτη θητεία Τράμπ, η Στρατηγική Πυξίδα. Μια πολλά υποσχόμενη πρωτοβουλία για την στρατηγική αυτονόμηση της Ευρώπης η οποία υπογράφτηκε το Μάρτιο του 2022 επί γαλλικής προεδρίας αλλά δεν έχει τη δυναμική που θα έπρεπε, γιατί ακόμη και οι Γερμανοί δεν την υποστήριξαν όπως θα έπρεπε.

Στο ΝΑΤΟ η Γερμανία είναι αξιοπρόσεκτα σιωπηλή κάτι που δεν το συνηθίζει μέσα στα ευρωπαϊκά όργανα. Η Γερμανία θα υποστηρίξει πρόθυμα την Ουκρανία και θα συνηγορήσει σε κάθε κύρωση κατά της Ρωσίας. Με τον τρόπο αυτό δεν κατάλαβε τα πλήγματα που θα δεχθεί η οικονομία της τα οποία είναι πλέον ορατά. Η γερμανική οικονομία δεν τρέχει και είναι σχεδόν στάσιμη ενώ ο πληθωρισμός ως ο διαχρονικός μπαμπούλας που στοιχειώνει τους Γερμανούς έχει επανεμφανιστεί. Η Γερμανία δεν κατάλαβε όταν στηνότανε το παίγνιο πως στους σχεδιασμούς των αγγλοσαξώνων ήτανε να διαρραγεί και η δική τους προνομιακή σχέση με τη Ρωσία. Μέσα σε αυτό το διαμορφωμένο πλαίσιο η Γερμανία ούσα και στο στόχαστρο Τράμπ ήδη από την πρώτη του θητεία με στόχο την υπερφορολόγηση της, ακολουθεί τις εξελίξεις τις οποίες δεν μπορεί να καθορίσει αλλά και αγχωτικά στέκεται απέναντι τους. Θέλει να ηγηθεί της ευρωπαϊκής αμυντικής αρχιτεκτονικής αλλά χωρίς φαντασία και δυνατότητα ηγεσίας. Έτσι ξεχνά πως έχει περιγραφεί η Τουρκία στην Στρατηγική Πυξίδα και την επαναφέρει στο προσκήνιο ως τη λύση εκείνη που θα επιλύσει κάθε ζήτημα. Έχει επιδοθεί σε μια λυσσαλέα προσπάθεια τουρκικής συνδρομής στα ευρωπαϊκά θέματα με χαρακτηριστικά κοντή αντίληψη για το ρόλο της Τουρκίας. Αυτή η αρτηριοσκληρωτική άποψη έρχεται να συγκρουστεί με ακόμη μια ανάλογη που είναι ο διαχρονικός τρόπος που βλέπει η Μ. Βρετανία την Τουρκία.

Δεν είναι η αντιπαλότητα που έχουμε εμείς προς την Τουρκία, είναι ότι μια μεγάλη χώρα δεν χρησιμοποιεί το εκτόπισμα της για να τρέξει την Ένωση αλλά καταφεύγει στο να ξαναζεσταίνει ένα άνοστο φαγητό. Εκτός εάν της έχει μείνει απωθημένο να προσεταιριστεί κάποτε την Τουρκία πλήρως κι όχι απλώς με στρατηγική σχέση. Εκτός κι αν βλέπει στην συνεργασία των εταιριών τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί το τουρκικό εργατικό δυναμικό όπως είχε μάθει να κάνει για δεκαετίες. Τη γερμανική σύγχυση έρχεται να επιβεβαιώσει και ο Καγκελάριος Μέρτς κατά την πρόσφατη επίσκεψη του στην Άγκυρα. Αν και δεύτερος στη σειρά για την πώληση των eurofoghter εφόσον οι Άγγλοι προηγήθηκαν, επιβεβαίωσε τον τεράστιο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Τουρκία στην ευρωπαϊκή άμυνα. Για μια φορά ακόμη προβλήθηκε ως ξεπέταγμα προς τα εμπρός (…) η συμμετοχή της γείτονος στο SAFE ώστε να πάρει κι άλλα χρήματα των ευρωπαίων φορολογουμένων (!!!). Δεν παρέλειψε βέβαια να πει πως η Τουρκία δεν πληροί τα κριτήρια της Κοπεγχάγης ώστε να καταστεί πλήρες μέλος λες και η Τουρκία έχει καμιά σχέση με την Ευρώπη ή ότι υπάρχει έστω κι ένα κριτήριο που να εκπληρώνει.

Είναι γεγονός πως το άρθρο δεν έχει να καταγράψει και πολλά θετικά για τις σχέσεις μας προς τη Γερμανία, γιατί αυτή είναι η ιστορική πραγματικότητα. Όμως αν και αντίπαλοι τις περισσότερες φορές δεν είναι αυτοί που άφηναν στα κρύα του λουτρού την Ελλάδα όπως οι τρεις προστάτιδες δυνάμεις (sic). Δεν θα πρέπει να μας διαφύγει πως η Γερμανία διαδραμάτισε έντονο παρασκηνιακό ρόλο για το ξεπούλημα του ονόματος της Μακεδονίας. Με την ιστορική απόσταση από τα γεγονότα θα πούμε ότι το 2014 σε μια χρονική στιγμή που η χώρα μπορούσε να ατενίζει καλύτερα το μέλλον της, η κυβέρνηση της κας Μέρκελ παρασκηνιακά τράβηξε το χαλί της αντίστοιχης ελληνικής ώστε η χώρα να συρθεί σε εκλογές. Επακολούθησε ένα τρίτο κι εντελώς αχρείαστο μνημόνιο που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί και το οποίο μας κατέστησε έρμαια των γερμανικών διαθέσεων. Οπότε κι από θέση ισχύος η Καγκελάριος Μέρκελ θα απειλήσει ωμά την επόμενη κυβέρνηση για την παραχώρηση του ονόματος της Μακεδονίας και την υπογραφή μιας κάκιστης συμφωνίας ώστε να διασωθούν οι μισθοί και οι συντάξεις από μια στάση πληρωμών που θα έφερνε ενδεχομένως κοινωνική αναταραχή στην Ελλάδα. Αν και δευτερεύον ζήτημα για τους Γερμανούς, κατόρθωσαν να μας το επιβάλλουν. Θέλοντας βέβαια να είμαστε αντικειμενικοί κι όχι εμπαθείς, θα πρέπει για λόγους ιστορικής τάξεως να επισημάνουμε πως σε όλη τη διάρκεια των μνημονίων η γερμανική προτροπή δια στόματος Σόιμπλε ήτανε να υπάρξει δικαιότερη φορολογική κατανομή στην Ελλάδα κάτι που δεν έγινε και δεν φταίνε οι Γερμανοί γι αυτό. Όπως επίσης δεν πρέπει να μας διαφύγει πως και στους Πολωνούς οι Γερμανοί δεν έχουνε φερθεί καλά διαχρονικά, αλλά τους υπολογίζουν για τον σκληρό ευρωπαϊκό πυρήνα. Κάποτε πρέπει να κάνουμε αυτοκριτική σοβαρή.

Διαπιστώνουμε πως διαχρονικά η σύμπλευση μας με τους Γερμανούς έχει δυσκολίες και για πολλούς λόγους και νοοτροπίες. Δεν μπορούμε όμως να απέχουμε από σχέσεις μαζί τους. Δίχως να αποτελεί εξαίρεση η συμπεριφορά των Γερμανών σε σχέση με τις άλλες μεγάλες χώρες, είναι προφανές πως λίγα πράγματα μπορούμε να προσμένουμε από τη Γερμανία της οποίας η ροπή προς την Τουρκία είναι δεδομένη. Ίσως και να φοβάται τις αντιδράσεις των 3 εκατομμυρίων Τούρκων που ζούνε στο έδαφος της. Επειδή όμως έχουμε ξοδέψει δισεκατομμύρια για αγορές γερμανικών προϊόντων καλό θα ήτανε τις επόμενες φορές να είμαστε περισσότερο διεκδικητικοί. Να ζητήσουμε περισσότερα και ουσιαστικότερα αντισταθμιστικά ωφελήματα. Και οι συμβάσεις που θα υπογράψουμε να είναι πιο προσεκτικές και ελληνοβαρείς. Αλλιώς να υπενθυμιστεί πως υπάρχουν κι άλλες πορτοκαλιές (= αγορές) ιδίως τώρα που η γερμανική βιομηχανία δεν θα ξαναπαίξει με τη σημαδεμένη τράπουλα της φθηνής ρωσικής ενέργειας. Κι αφού ο πληθωρισμός έχει επανεμφανιστεί καλό θα είναι στο μέλλον να είναι πιο ευγενείς και ανταποδοτικοί.