Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άναψε το «πράσινο φως» για την πρώτη δέσμη εθνικών αμυντικών σχεδίων οκτώ κρατών-μελών, ανοίγοντας τον δρόμο για την ενεργοποίηση χαμηλότοκων, μακροπρόθεσμων δανείων στο πλαίσιο του SAFE (Security Action for Europe).

Στο πρώτο «κύμα» εντάχθηκαν Κύπρος, Βέλγιο, Βουλγαρία, Δανία, Ισπανία, Κροατία, Πορτογαλία και Ρουμανία, με την Κυπριακή Δημοκρατία να προβλέπεται να λάβει περίπου 1,18 δισ. ευρώ. Η έγκριση δόθηκε σε συνεδρίαση του Κολλεγίου των Επιτρόπων που πραγματοποιήθηκε στη Λεμεσό, ενώ η διαδικασία περνά πλέον στο Συμβούλιο της ΕΕ. Τα κράτη-μέλη έχουν μπροστά τους προθεσμία τεσσάρων εβδομάδων για τις αποφάσεις εφαρμογής, πριν «κλειδώσουν» οι δανειακές συμφωνίες. Οι πρώτες εκταμιεύσεις τοποθετούνται χρονικά από το πρώτο τρίμηνο του 2026, με προχρηματοδότηση που ενεργοποιείται μετά τις σχετικές συμφωνίες.

Με βάση τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν από τις υπηρεσίες της Επιτροπής, τα οκτώ εγκεκριμένα πλάνα δίνουν πρόσβαση σε συνολικό διαθέσιμο ποσό της τάξης των 38 δισ. ευρώ, χρήματα που θα κατευθυνθούν σε ενίσχυση στρατιωτικής ετοιμότητας και σε προμήθειες σύγχρονου αμυντικού εξοπλισμού, με στόχο να καλυφθούν κρίσιμα κενά ικανοτήτων και να αυξηθεί η διαλειτουργικότητα μέσω κοινών προμηθειών.

Στο πολιτικό μήνυμα της ημέρας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συνέδεσε την κίνηση με το ευρύτερο πλαίσιο «Readiness 2030» και το «Λευκό Βιβλίο», υποστηρίζοντας ότι το 2025 η ΕΕ έκανε άλμα προόδου στην άμυνα, κινητοποιώντας έως 800 δισ. ευρώ συνολικά, εκ των οποίων έως 150 δισ. μέσω του SAFE για κοινές προμήθειες. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο επίτροπος Άμυνας/Διαστήματος Άντρους Κουμπίλιους έστειλε μήνυμα «χωρίς χρόνο για χάσιμο», περιγράφοντας ως επόμενα βήματα τις αποφάσεις του Συμβουλίου, τις δανειακές συμφωνίες και την αποδέσμευση της πρώτης δόσης.

Το SAFE παρουσιάστηκε ως εργαλείο-κλειδί για να μειωθεί το κόστος μέσω συγκεντρωτικών αγορών, να υπάρξει προβλεψιμότητα και να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση, σε μια συγκυρία όπου τα κράτη-μέλη πιέζονται να ανεβάσουν ρυθμούς σε πυρομαχικά, αεράμυνα, drones, κυβερνοάμυνα και κρίσιμες υποδομές διπλής χρήσης.