Άμυνα
Για να αποκρούσουμε την τουρκική απειλή πρέπει να επενδύσουμε σε εξωσυμβατικές λύσεις
Άρθρο του καθηγητή Γεωπολιτικής και Σύγχρονων Στρατιωτικών Τεχνολογιών Κωνσταντίνου Γρίβα στο Defence Point
Πριν από λίγο καιρό έγραψα ένα άρθρο για το πώς το ελληνικό πυροβολικό θα μπορούσε να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό αντίδοτο εναντίον των τουρκικών S–400, ιδιαίτερα αν αυτά εγκατασταθούν κοντά στις μικρασιατικές ακτές έτσι ώστε να λειτουργήσουν ως επιθετικό όπλο απειλώντας τα ελληνικά αεροσκάφη σε ολόκληρο το Αιγαίο αλλά και σε μεγάλο μέρος της μητροπολιτικής Ελλάδας. Σε αυτήν την περίπτωση η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει την εγγύτητα με την Τουρκία που της προσφέρει η κυριαρχία της αρχιπελαγικής δομής του Αιγαίου Πελάγους και να απειλήσει με συστήματα πυροβολικού τους S–400.
Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Γρίβας, Defence Point
Αυτό είναι κάτι που σε κάποιον βαθμό μπορεί να γίνει και σήμερα, αξιοποιώντας το υπάρχον ελληνικό οπλοστάσιο. Ωστόσο, οι σχετικές ικανότητες μπορούν να βελτιωθούν δραστικά με την απόκτηση νέων πυρομαχικών που θα εκμεταλλεύονται τις τεράστιες προόδους που γίνονται τα τελευταία χρόνια στα συστήματα πυροβολικού όσον αφορά το βεληνεκές, την καταστρεπτικότητα, την ακρίβεια πλήγματος και την ικανότητα αυτόνομου εντοπισμού στόχων.
Ο Στρατός των ΗΠΑ, για παράδειγμα, αναπτύσσει μια έκδοση επαυξημένου βεληνεκούς της κατευθυνόμενης ρουκέτας για το σύστημα MLRS (GMLRS ER), το βεληνεκές της οποίας θα φτάνει τα 130 χλμ, ενώ θα διαθέτει και ερευνητή (seeker) που θα της επιτρέπει τον αυτόνομο εντοπισμό στόχων στην τερματική φάση προσβολής. Παρόμοιες προόδους έχουμε και στις πολύ πιο «ταπεινές» (και φθηνότερες) ρουκέτες στο σοβιετικό διαμέτρημα των 122 χιλιοστών, που χρησιμοποιούν οι πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών RM–70 του Ελληνικού Στρατού.
Έτσι, πλήθος εταιρειών ανά τον πλανήτη (μεταξύ αυτών και η τουρκική Roketsan…) κατασκευάζουν ήδη ρουκέτες σε αυτό το διαμέτρημα το βεληνεκές των οποίων φθάνει τα 40 χλμ, ενώ η σερβική ρουκέτα G2000/52, υποστηρίζεται από τον κατασκευαστή της ότι επιτυγχάνει βεληνεκές 52 χλμ. Αυτή η αύξηση του βεληνεκούς αναμένεται να συνεχιστεί χάρη στις εξελίξεις στην τεχνολογία των πυραυλοκινητήρων και σε μερικά χρόνια το βεληνεκές των ρουκετών που θα μπορούν να εξαπολύουν τα ελληνικά RM – 70 ενδέχεται να προσεγγίσει τα 60 χλμ.
Ταυτοχρόνως, αναπτύσσονται διαρκώς κιτ μετατροπής «χαζών» ρουκετών σε «έξυπνες», επιτρέποντάς τους να προσβάλουν με ακρίβεια ακόμη και κινούμενους στόχους. Για παράδειγμα, η ισραηλινή IMI τοποθετεί χαμηλού κόστους κεφαλές υπέρυθρης καθοδήγησης στις ρουκέτες των 122 χιλιοστών, επιτρέποντάς τους να αναζητούν στόχους από το θερμικό τους ίχνος και να κατευθύνονται προς αυτούς.
Ένα άλλο, επίσης ισραηλινό, σύστημα το TCS (Trajectory Correction System), τοποθετεί τις ρουκέτες σε μια δικτυοκεντρική δομή που τους επιτρέπει να ανανεώνουν τα δεδομένα στοχοποίησης εν πτήσει και να αλλάζουν πορεία, προσβάλλοντας κινούμενους στόχους.
«ΜΕΓΑΡΟΥΚΕΤΟΒΟΛΑ» ΩΣ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΑ ΤΑΚΤΙΚΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ
Ακόμη, αναπτύσσονται «μεγα–ρουκετοβόλα», όπως είναι το Jobaria MCL των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Το συγκεκριμένο σύστημα είναι ουσιαστικά ένας τροποποιημένος αρματοφορέας πάνω στον οποίο έχουν τοποθετηθεί περιέκτες που μεταφέρουν 240 ρουκέτες των 122 χιλιοστών. Σύμφωνα με τον κατασκευαστή, το σύστημα μέσα σε ελάχιστα λεπτά, μπορεί να εξαπολύσει όλες του τις ρουκέτες καλύπτοντας με φονικά αποτελέσματα μια έκταση 4,2 τετραγωνικών χλμ.
Δηλαδή, δέκα τέτοιοι εκτοξευτές, κατάλληλα τοποθετημένοι, καλύπτουν με φονικά αποτελέσματα μια έκταση 42 τετραγωνικών χιλιομέτρων, που είναι περίπου η έκταση του Δήμου Αθηναίων. Και αυτό με κεφαλές υψηλής εκρηκτικότητας (HE). Με θερμοβαρικές κεφαλές τα καταστρεπτικά αποτελέσματα θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό το σύστημα είναι ουσιαστικά το πάντρεμα ενός πολιτικού οχήματος με ρουκέτες στο παλαιό σοβιετικό διαμέτρημα των 122 χιλιοστών, δηλαδή με ένα πυρομαχικό χαμηλού κόστους, ακόμη και στις πιο εξελιγμένες του εκδόσεις, το οποίο παράγουν πολλές εταιρείες ανά τον κόσμο. Άρα, κάτι αντίστοιχο εύκολα θα μπορούσε να αναπτυχθεί και να κατασκευαστεί και στην Ελλάδα.
ΠΛΗΓΜΑΤΑ ΕΙΣ ΒΑΘΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟ ΣΤΟΝ ΡΟΛΟ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΚΡΟΥΣΗΣ
Εν παραλλήλω, όπως αναφέραμε στο προηγούμενο άρθρο, αναπτύσσονται και πύραυλοι για συστήματα πυροβολικού, πολύ μεγάλου βεληνεκούς, υψηλής ακρίβειας και με ικανότητες αυτόνομου εντοπισμού στόχων, με προεξάρχοντα τον αμερικανικό DeepStrike, ο οποίος θα τοποθετείται στους πολλαπλούς εκτοξευτές MLRS και η δουλειά του είναι να ασκεί πλήγματα εις βάθος στην εχθρική δύναμη, προσβάλλοντας συστήματα όπως είναι οι S–400.
Παρεμπιπτόντως, η χρησιμοποίηση συστημάτων πυροβολικού για την «διάτρηση» θόλων αεράμυνας γενικώς και ειδικώς για την εξουδετέρωση των S–400 δεν είναι κάτι που σκέφτηκε ο γράφων. Αποτελεί διακηρυγμένο μέρος των προσπαθειών του αμερικανικού στρατεύματος για να αναπτύξει μεθοδολογίες αντιμετώπισης των «φυσαλίδων» (‘bubles’) αντιπρόσβασης και άρνησης περιοχής (A2 / AD) που αναπτύσσουν οι Ρώσοι και οι Κινέζοι.
Οι S–400 δεν έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζουν όπλα πυροβολικού και αν ακόμη θα μπορούσαν να προστατευτούν από παρόμοιες επιθέσεις με την τοποθέτηση μιας πυκνής τερματικής αεράμυνας γύρω τους, από συστήματα όπως είναι το Pantsyr SM ή το Derivatsiya – PVO, το κόστος τους θα καθίστατο απαγορευτικό.
Επίσης, μια άλλη αντίρρηση που κατά καιρούς εμφανίζεται ότι για να χτυπήσεις κάποιον στόχο θα πρέπει και να ξέρεις που βρίσκεται. Πράγματι, τα συστήματα πυροβολικού λειτουργούν μέσα στο πλαίσιο πλεγμάτων «αναγνώρισης – κρούσης» (reconnaissance – attack complexes) και χρειάζονται πληροφορίες.
Όμως, ο ελληνοτουρκικός χώρος αντιπαράθεσης είναι μάλλον μικρός και δύσκολα μπορείς να αποκρύψεις ένα τόσο μεγάλο σύστημα όπως μια πυροβολαρχία S–400, η οποία, μεταξύ των άλλων, θα γίνεται αντιληπτή από τις ίδιες τις ηλεκτρονικές της εκπομπές. Επιπροσθέτως, αν και τα επιμέρους υποσυστήματα του S–400 είναι εποχούμενα, δεν έχουν την κινητικότητα που απαιτείται για να μπορούν να αποφεύγουν την στοχοποίηση δια της κίνησης.
Τέλος, πολλές χώρες ανά τον κόσμο έχουν αναπτύξει, θέσει σε υπηρεσία και προωθούν για εξαγωγές, πολλαπλούς εκτοξευτές ρουκετών το βεληνεκές των οποίων κυμαίνεται μεταξύ 280 και 400 χλμ και αποτελούν συμπληρωματικά συστήματα κρούσης της Αεροπορίας για χώρους αντιπαράθεσης σχετικά περιορισμένων διαστάσεων.
Αξίζει να σημειωθεί πως ένα εξ αυτών των συστημάτων, ένα έκδοχο του κινεζικού WS – 2 εφοδιάζεται με πυραύλους αντιραντάρ, με βεληνεκές μεγαλύτερο των 200 χλμ, όντας σε θέση να διεξάγει αποστολές καταστολής εχθρικής αεράμυνας (SEAD), συμπληρώνοντας ή και υποκαθιστώντας μαχητικά αεροσκάφη σε αυτούς τους ρόλους.
Στη δικιά μας περίπτωση, ας σκεφτεί κανείς ότι η απόσταση σε ευθεία γραμμή Σμύρνης – Αθήνας είναι κάτι παραπάνω από 200 χλμ. Άρα, παρόμοια συστήματα τοποθετημένα στη μητροπολιτική Ελλάδα, μπορούν να προσβάλουν στόχους στη μικρασιατική ακτή (και το αντίθετο φυσικά…). Τοποθετημένα δε σε νησιά όπως η Χίος, η Μυτιλήνη ή η Ρόδος, θα μπορούσαν να ασκήσουν προβολή ισχύος σε μεγάλο βάθος στην τουρκική ενδοχώρα.
Και ας μην μπει στον πειρασμό κάποιος να προτάξει το «επιχείρημα» ότι τα πυροβόλα ή οι πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών θα ήταν εύκολη λεία για την εχθρική αεροπορία. Κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει έτσι και αλλιώς. Όμως, σε συνδυασμό με τεχνικές απόκρυψης, παραλλαγής και παραπλάνησης και την αξιοποίηση αυτών που οι Αμερικανοί ονομάζουν «πρωτόγονες υποδομές» (primitive infrastructures), δηλαδή υπόγειους χώρους κάλυψης, καθίστανται εξαιρετικά δύσκολοι στόχοι για την εχθρική αεροπορία, ακόμη και αν αυτή έχει επιτύχει πλήρη αεροπορική κυριαρχία πάνω το έδαφος όπου δρουν.
Αντίστοιχοι πρόοδοι στην ακρίβεια πλήγματος και το βεληνεκές έχουν γίνει και στον χώρο των οβίδων για πυροβόλα. Η ανάπτυξη πυροσωλήνων διόρθωσης τροχιάς (trajectory correction fuzes) χαμηλού κόστους, που μπορούν να τοποθετηθούν σε υπάρχοντες οβίδες βελτιώνει δραστικά την ακρίβεια πλήγματος.
Όσον αφορά το βεληνεκές, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νοτιοαφρικανική εταιρεία Denel, που έχει απορροφηθεί από τη γερμανική Rheinmental, αναπτύσσει οβίδες των 155 χιλ. της οικογένειας ‘‘Assegai’’, για πυροβόλα ΝΑΤΟϊκών προδιαγραφών, οι οποίες επιτυγχάνουν βεληνεκές μεγαλύτερο των 70 χλμ.
Επίσης, πάλι, η Denel, όπως και η νορβηγική Nammo, αλλά και μια νοτιοκορεατική εταιρεία, αναπτύσσουν οβίδες στο ΝΑΤΟϊκό διαμέτρημα των 155 χιλ. εφοδιασμένες με αυλοωθητή (ramjet) που θα επιτυγχάνουν βεληνεκές το οποίο προσεγγίζει τα 100 χλμ.
ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΗΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΑΧΗΤΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ
Τα παραπάνω συστήματα έχουν μια σειρά από χαρακτηριστικά που τα καθιστούν εξαιρετικά σημαντικά για το ελληνοτουρκικό σύστημα αντιπαράθεσης. Ορισμένα εξ αυτών είναι τα εξής:
– Τα μεγάλα βεληνεκή που προσφέρουν ταιριάζουν στις μικρές διαστάσεις του ελληνοτουρκικού συστήματος αντιπαράθεσης και τα καθιστούν στρατηγικά ή έστω υποστρατηγικά όπλα.
– Τα περισσότερα από τα συστήματα αυτά είναι από χαμηλού έως πολύ χαμηλού κόστους, μιας και αναφερόμαστε σε πυρομαχικά που θα εξοπλίσουν πλατφόρμες οι οποίες ήδη βρίσκονται στο ελληνικό οπλοστάσιο, όπως είναι οι πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών MLRS και RM – 70 και τα αυτοκινούμενα πυροβόλα PzH2000. Για τον ίδιο λόγο δεν θα έχουμε πρόβλημα προσαρμογής και εξοικείωσης και οι νέες ικανότητες θα μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα.
– Ακόμη και τυχόν νέες πλατφόρμες, όπως θα μπορούσε να είναι πολλαπλοί εκτοξευτές ρουκετών πολύ μεγάλου βεληνεκούς, είναι οπλικά συστήματα χαμηλής τεχνολογίας και χαμηλού κόστους και σε μεγάλο βαθμό μπορούν να σχεδιαστούν, αναπτυχθούν και να κατασκευαστούν εγχωρίως.
– Οι ικανότητες «διαχωρικών» (cross domain) πυρών που έχουν τα νέα όπλα πυροβολικού, ταιριάζουν απόλυτα με τη σύνθετη γεωγραφική δομή του Αιγαίου, η οποία συνδυάζει στεριά και θάλασσα σε μια ενιαία και αδιαίρετη επιχειρησιακή ενότητα και επιτρέπουν την προσβολή τόσο χερσαίων όσο και θαλάσσιων στόχων.
– Η τάση των ΗΠΑ να αναπτύσσουν όπλα και μεθοδολογίες για να αντιμετωπίσουν τις ρωσικές «φυσαλίδες» αεράμυνας, κομβικό κομμάτι των οποίων είναι οι S–400, ταιριάζουν ακριβώς με το είδος της απειλής που έχει να αντιμετωπίσει η Ελλάδα.
Άρα, ναι, το ελληνικό πυροβολικό μπορεί να αντιμετωπίσει τους τουρκικούς S–400 όπως υποστήριξε ο γράφων στο προηγούμενο άρθρο του. Αυτή δεν είναι μια υποκειμενική άποψη αλλά μια αναντίρρητη δυνατότητα, η οποία προκύπτει από τις εξελίξεις στην πολεμική τεχνολογία και μεθοδολογία, που με τη σειρά τους οφείλονται σε μια σειρά από μεταλλάξεις στη γεωπολιτική ταυτότητα του διεθνούς συστήματος. Τελεία και παύλα.
Βέβαια, αναφερόμαστε σε δυνάμει ικανότητες του ελληνικού πυροβολικού. Για να μπορέσουν να αναπτυχθούν απαιτείται παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων στον χώρο της επιστήμης και της τεχνολογίας του πολέμου, ανοιχτό μυαλό και μια «λελογισμένα» αντισυμβατική σκέψη. Δεν θα έλθουν από μόνες τους.
Η ΕΘΝΟΜΗΔΕΝΙΣΤΙΚΗ ΗΤΤΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΥΒΡΙΔΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
Όμως, η δυνητική ικανότητα του ελληνικού πυροβολικού να λειτουργήσει με παρόμοιο τρόπο φαίνεται πως εξόργισε μια μερίδα …εκλεκτών συμπολιτών μας, οι οποίοι με αναρτήσεις τους στα social media αντέδρασαν με ιερά οργή στον ισχυρισμό ότι οι τουρκικοί S–400 δεν είναι ανίκητοι.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η συντριπτική πλειοψηφία των σχολιαστών που έσπευσαν να υπερασπιστούν την τουρκική ισχύ αντιδρούσαν με χλευασμούς και ύβρεις στο επιχείρημα ότι τα τουρκικά S–400 μπορούν να απειληθούν από το ελληνικό πυροβολικό, χωρίς να μπαίνουν στον κόπο να κάνουν μια έστω στοιχειώδη προσπάθεια να τεκμηριώσουν την άποψή τους.
Εκτός και αν θεωρείται τεκμηρίωση η παράθεση «επιχειρημάτων» του τύπου «δεν μπορεί τα γατάκια» (τα συστήματα του ελληνικού πυροβολικού) «να τα βάλουν με τις τίγρεις» (δηλαδή τους S–400)…
Και αυτό δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει. Ο γράφων το έχει αντιμετωπίσει και σε προηγούμενα άρθρα του που εξέταζαν τις δυνατότητες αντιμετώπισης του μίνι αεροπλανοφόρου Anadolu από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ή των F–35. Και αυτό συμβαίνει και με τα άρθρα άλλων συναδέλφων.
Σε γενικές γραμμές, κάθε φορά που εμφανίζεται μια άποψη ότι οι τουρκικές πολεμικές ικανότητες μπορούν να αντιμετωπιστούν από την Ελλάδα, ότι η Τουρκία δεν είναι ανίκητη και κανένα οπλικό σύστημα δεν έχει μαγικές ικανότητες και για όλα υπάρχουν αντίδοτα, τότε μια στρατιά σχολιαστών, οι οποίοι συνωστίζονται γύρω από τους εξειδικευμένους δικτυακούς τόπους που ασχολούνται με θέματα Άμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής, σπεύδουν να επιτεθούν σε αυτήν την άποψη, όχι δια επιχειρημάτων, αλλά δια ύβρεων και χλευασμών.
Και το ερώτημα είναι γιατί συμβαίνει κάτι τέτοιο. Η εξήγηση δεν μπορεί να είναι μόνον το σύνηθες τοξικό μείγμα αμορφωσιάς – ξερολισμού – εγωπάθειας και τα ψυχολογικά συμπλέγματα διαφόρων που προσπαθούν να τονώσουν το αδύναμο εγώ τους βρίζοντας από την ασφάλεια του διαδικτύου.
Στην εποχή των υβριδικών πολέμων και των κυβερνοεπιχειρήσεων που αποσκοπούν στη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, θα πρέπει να είμαστε πιο καχύποπτοι. Όπως λέει η κλασική ρήση του Σουν Τζου, ο καλύτερος στρατηγός είναι αυτός που επιβάλει τις θέσεις του χωρίς πόλεμο. Και αυτό ακριβώς προσπαθεί να κάνει η Τουρκία σήμερα έναντι της Ελλάδας.
Και πυρήνας της προσπάθειάς της αυτής είναι να επιβάλλει στην ελληνική κοινή γνώμη την αντίληψη ότι η Τουρκία είναι πανίσχυρη και η Ελλάδα είναι εκ προοιμίου χαμένη σε τυχόν αντιπαράθεση με την τουρκική πολεμική μηχανή και δεν μπορεί να κάνει τίποτα για να αλλάξει αυτήν την κατάσταση. Άρα, η μόνη της «ρεαλιστική» επιλογή είναι να υποκύψει στις απαιτήσεις της Άγκυρας και να «συμβιβαστεί».
Αυτήν ακριβώς την τουρκική στρατηγική υπηρετούν όσοι χλευάζουν και υβρίζουν την όποια άποψη ότι η τουρκική πολεμική μηχανή μπορεί να αντιμετωπιστεί και ότι υπάρχουν αντίδοτα για τα τουρκικά όπλα. Δηλαδή, ασχέτως των προθέσεών τους, είτε το ξέρουν είτε όχι, αντικειμενικά έχουν μετατραπεί σε στρατιώτες της Τουρκίας που προετοιμάζουν το έδαφος για την παράδοση της Ελλάδας στον τουρκικό ηγεμονισμό χωρίς αντίσταση.
Ανεξαρτήτως του πόσο πατριώτες δηλώνουν στις αναρτήσεις τους ή του πόσες ελληνικές σημαίες ή «Η Μακεδονία είναι Ελλάδα» ανεβάζουν στο προφίλ τους στα κοινωνικά δίκτυα, οι άνθρωποι αυτοί αποτελούν μέρος της τουρκικής πολεμικής προσπάθειας ενάντια στην Ελλάδα.
Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει πως οι άνθρωποι αυτοί ελέγχονται από την Τουρκία και ότι συμμετέχουν συνειδητά με αυτόν τον τρόπο στην τουρκική στρατηγική. Στην πραγματικότητα, η Τουρκία εκμεταλλεύεται μια ελληνική παθογένεια που έχει γιγαντωθεί τα τελευταία χρόνια, η οποία είναι ένας μηδενιστικά καταγγελτικός λόγος που στρέφεται ενάντια στα πάσης φύσεως «κατεστημένα» στην Ελλάδα, αλλά που γίνεται τόσο ακραίος ώστε να φθάνει στον φαταλισμό και να καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα πλέον είναι «μια πεθαμένη υπόθεση» και τίποτα δεν μπορεί να την ανατάξει.
Έτσι, η ηττοπάθεια έρχεται ως φυσικό αποτέλεσμα αυτής της λογικής και φυσικά προκύπτει μια έμμεση θεοποίηση της Τουρκίας και συναισθηματικά φορτισμένη αντίδραση σε ότι αμφισβητεί το δίπολο «πεθαμένη Ελλάδα – πανίσχυρη Τουρκία».
Ακόμη και αν οι απόψεις αυτές του γράφοντος φανούν σε κάποιους υπερβολικές (και πράγματι μπορεί να είναι), το γεγονός παραμένει ότι η τουρκική πολεμική μηχανή καθίσταται ολοένα και πιο ισχυρή και επικίνδυνη. Για να αντιμετωπίσουμε αυτήν τη μηχανή, με τις οικονομικές δυνατότητες που έχουμε σήμερα, οφείλουμε να επενδύσουμε σε εξωσυμβατικές λύσεις, προσαρμοσμένες στις γεωγραφικές και άλλες ιδιαιτερότητες του ελληνοτουρκικού συστήματος.
Πρέπει να βάλουμε το μυαλό μας να σκεφτεί και πρέπει να μελετήσουμε πως διαμορφώνονται οι διεθνείς τάσεις στην τέχνη, την επιστήμη και την τεχνολογία του πολέμου. Όποιος λοιπόν σπεύδει να χλευάσει και να καθυβρίσει παρόμοιες προτάσεις υπονομεύει την ελληνική αμυντική προσπάθεια και προωθεί τις στοχεύσεις του εχθρού. Τόσο απλά.
GEOPOLITICO
Η Ινδία ανοίγει αμυντική αγορά στην Κεντρική Ασία: Τατζικιστάν και Τουρκμενιστάν επιλέγουν Akash
Νέους πελάτες στην Κεντρική Ασία αποκτά η ινδική αμυντική βιομηχανία, με το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν να προστίθενται στους αγοραστές του αντιαεροπορικού συστήματος Akash. Η εξέλιξη ενισχύει την εξαγωγική παρουσία του Νέου Δελχί σε μια περιοχή όπου κυριαρχεί ακόμη ο σοβιετικός και ρωσικός εξοπλισμός.
Την εξαγωγή των συστημάτων στις δύο χώρες επιβεβαίωσε ο γραμματέας Άμυνας της Ινδίας, Ρατζές Κουμάρ Σινγκ, σε δηλώσεις του στο πρακτορείο Asian News International στις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με δημοσίευμα της Catherine Putz στο The Diplomat, στις 13 Οκτωβρίου 2026.
Ο Ινδός αξιωματούχος παρουσίασε το εγχώριας σχεδίασης και παραγωγής κινητό αντιαεροπορικό σύστημα μέσου βεληνεκούς ως παράδειγμα της προόδου της αμυντικής βιομηχανίας της χώρας.
Όπως ανέφερε, πρώτη πελάτισσα ήταν η Αρμενία, η οποία απέκτησε πολλαπλές πυροβολαρχίες. Ακολούθησαν οι εξαγωγές προς το Τατζικιστάν και το Τουρκμενιστάν. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η παραγωγή έχει σταθεροποιηθεί, υπάρχουν επιπλέον παραγγελίες για τις ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις και αναμένονται νέοι πελάτες από άλλες περιοχές του κόσμου.
Επιβεβαίωση από την Ινδία, χωρίς λεπτομέρειες για τις συμφωνίες
Οι δηλώσεις Σινγκ επιβεβαιώνουν προηγούμενο δημοσίευμα του ινδικού επιχειρηματικού περιοδικού BW Businessworld, τον Ιούλιο, το οποίο επικαλούνταν επίσημα στοιχεία και περιλάμβανε τις δύο χώρες στους εξαγωγικούς προορισμούς του Akash.
Σύμφωνα με το ANI, την προσθήκη τους στον κατάλογο των αγοραστών επιβεβαίωσαν τόσο ο Οργανισμός Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης της Ινδίας, DRDO, όσο και το ινδικό υπουργείο Άμυνας.
Ωστόσο, ούτε το Τατζικιστάν ούτε το Τουρκμενιστάν έχουν τοποθετηθεί δημοσίως, σύμφωνα με το δημοσίευμα. Δεν έχουν γνωστοποιηθεί ο αριθμός των συστημάτων, η αξία των συμφωνιών και τα χρονοδιαγράμματα παραδόσεων. Συνεπώς, η ινδική επιβεβαίωση δεν αρκεί για να προσδιοριστεί σε ποιο στάδιο βρίσκεται η παραλαβή και η επιχειρησιακή ένταξή τους.
Περισσότεροι προμηθευτές στην Κεντρική Ασία
Η επιλογή ινδικών συστημάτων εντάσσεται στη σταδιακή διαφοροποίηση των προμηθευτών των κρατών της Κεντρικής Ασίας. Παρότι μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους παραμένει σοβιετικής ή ρωσικής προέλευσης, στις ένοπλες δυνάμεις της περιοχής προστίθενται κινεζικά, τουρκικά, ινδικά και δυτικά μέσα.
Το The Diplomat, επικαλούμενο σχετικό ρεπορτάζ του RFE/RL, αναφέρει ότι το Τουρκμενιστάν παρουσίασε στην παρέλαση της ανεξαρτησίας του, στις 27 Σεπτεμβρίου, το κινεζικό σύστημα αεράμυνας FK-2000. Παρουσιάστηκαν επίσης βραζιλιάνικα αεροσκάφη A-29 Super Tucano και ιταλικά εκπαιδευτικά Leonardo M-346.
Το Τατζικιστάν έχει εμφανίσει κινεζικά συστήματα αεράμυνας HQ-17AE και τεθωρακισμένα οχήματα κινεζικής κατασκευής, ενώ το Κιργιστάν έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια διάφορους τύπους τουρκικών στρατιωτικών drones.
Η εικόνα δείχνει ότι οι κυβερνήσεις της περιοχής αναζητούν περισσότερες επιλογές για την κάλυψη των αμυντικών αναγκών τους. Αυτό δεν σημαίνει άμεση ανατροπή της θέσης της Ρωσίας, αλλά διεύρυνση των διαθέσιμων συνεργασιών.
Το προηγούμενο της Αρμενίας
Η Αρμενία αποτελεί το προηγούμενο εξαγωγικό παράδειγμα για το Akash. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρώτη πυροβολαρχία παραδόθηκε τον Νοέμβριο του 2024 και περιλάμβανε τέσσερις εκτοξευτές και ένα ραντάρ Rajendra. Δεύτερη παράδοση φέρεται να πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025.
Τα στοιχεία αυτά προσφέρουν μια εικόνα της εξαγωγικής πορείας του συστήματος, χωρίς να επιτρέπουν συμπεράσματα για το μέγεθος ή τη σύνθεση των παραγγελιών του Τατζικιστάν και του Τουρκμενιστάν.
Η παλαιότερη σχέση με το Τατζικιστάν
Η αμυντική παρουσία της Ινδίας στο Τατζικιστάν έχει βαθύτερες ρίζες. Το The Diplomat επικαλείται έκθεση της Oxus Society, σύμφωνα με την οποία η συνεργασία αναπτύχθηκε από τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές του 2000, με σημαντικό σταθμό την ανακαίνιση της αεροπορικής βάσης Αϊνί.
Τα σχέδια για εγκατάσταση ινδικών στρατιωτικών μέσων στη βάση δεν προχώρησαν, καθώς η Ντουσάνμπε στράφηκε στη Μόσχα και συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση της από ρωσικές δυνάμεις. Η Ινδία είχε επίσης πρόσβαση στην αεροπορική βάση Φαρχόρ, κοντά στα σύνορα με το Αφγανιστάν, χωρίς μόνιμη παρουσία.
Κατά το δημοσίευμα, πριν από τις συμφωνίες για το Akash δεν είχαν καταγραφεί ινδικές πωλήσεις αμυντικού εξοπλισμού στις δύο χώρες.
Η νέα εξαγωγική εξέλιξη προσφέρει στο Νέο Δελχί ένα επιπλέον έρεισμα στην Κεντρική Ασία. Για τους αγοραστές, όμως, η διεύρυνση των προμηθευτών συνοδεύεται από την πρόκληση της διαλειτουργικότητας: διαφορετικά συστήματα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται αποτελεσματικά μέσα στην ίδια αμυντική δομή.
GEOPOLITICO
Δένδιας–Πιστόριους στην Κρήτη: Αμυντική συνεργασία και SPARTAN ARROW στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
Συνάντηση με τον Γερμανό υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους πραγματοποιεί σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, στο Πεδίο Βολής Κρήτης ο Νίκος Δένδιας, με αντικείμενο την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη διμερή αμυντική συνεργασία.
Σύμφωνα με την προαναγγελία του ΥΠΕΘΑ, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στις προκλήσεις άμυνας και ασφάλειας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, στη συνεργασία Ελλάδας–Γερμανίας στους τομείς της αμυντικής βιομηχανίας και της τεχνολογίας και στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Η συνάντηση θα συνδυαστεί με παρακολούθηση βολών στο πλαίσιο της άσκησης αεράμυνας «SPARTAN ARROW – 26».
Οι δύο υπουργοί αναμένεται να παρακολουθήσουν βολές των συστημάτων PATRIOT και LEFLASYS-OZELOT, καθώς και βολή πιστοποίησης του νέου συστήματος IRIS-T SLM. Η άσκηση διοργανώνεται κάθε χρόνο από τις γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις στο NATO Missile Firing Installation, το Πεδίο Βολής Κρήτης.
Οι κοινές δηλώσεις στον Τύπο έχουν προγραμματιστεί περίπου στις 14:40.
Η ατζέντα συνδέει τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα με την πρακτική συνεργασία στη βιομηχανία, στην τεχνολογία και στην εκπαίδευση. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις δηλώσεις των δύο υπουργών και στο κατά πόσο θα προκύψουν συγκεκριμένα επόμενα βήματα.
GEOPOLITICO
«Πυρπολητής»: Ελληνική σχεδίαση και ναυτική κρούση χωρίς πλήρωμα – Το επόμενο βήμα για τον Στόλο
Το Πολεμικό Ναυτικό παρουσίασε στον Σκαραμαγκά το δικό του μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας. Επιτήρηση, αναγνώριση και προσβολή πλεόντων στόχων στις αποστολές του, με στόχο την παραγωγή σε μεγάλους αριθμούς.
Ένα νέο εργαλείο για τη θαλάσσια επιτήρηση και τις επιχειρήσεις κρούσης παρουσίασε το Πολεμικό Ναυτικό, εντάσσοντας την εγχώρια ανάπτυξη μη επανδρωμένων συστημάτων στον σχεδιασμό ενίσχυσης του Στόλου.
Ο «Πυρπολητής», μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας που σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό, αποκαλύφθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά. Η παρουσίαση έγινε κατά τα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Η σημασία του προγράμματος βρίσκεται τόσο στις αποστολές που μπορεί να αναλάβει όσο και στην ελληνική προέλευση της σχεδίασης και της κατασκευής του. Ο στόχος παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς δίνει στο εγχείρημα προοπτική ευρύτερης αξιοποίησης από τον Στόλο, υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των δοκιμών.
Επιτήρηση και δυνατότητα προσβολής στόχων
Το σκάφος έχει μήκος πέντε μέτρων και μέγιστη ταχύτητα άνω των 40 κόμβων. Η αυτονομία του χαρακτηρίζεται υψηλή, χωρίς να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες τιμές επιχειρησιακής εμβέλειας ή διάρκειας αποστολής.
Διαθέτει ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες για την πλοήγηση και την επιχειρησιακή χρησιμοποίησή του.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της παρουσίασης, έχει σχεδιαστεί για τρεις βασικές κατηγορίες αποστολών: συλλογή πληροφοριών, επιτήρηση και αναγνώριση· επιχειρήσεις εναντίον στόχων επιφανείας· και επιθέσεις μονής κατεύθυνσης με μεταφορά εκρηκτικού φορτίου.
Στην τελευταία περίπτωση, το ίδιο το μη επανδρωμένο σκάφος αποτελεί το μέσο προσβολής. Προβλέπονται επίσης δυνατότητες περαιτέρω αναβάθμισης και διεύρυνσης των αποστολών του.
Οι ενσωματωμένες δυνατότητες αυτόνομης λειτουργίας βρίσκονται στο τελικό στάδιο δοκιμών. Η διάκριση έχει σημασία: η απουσία πληρώματος από το σκάφος και η αυτόνομη εκτέλεση λειτουργιών αποτελούν διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία πρέπει να αξιολογούνται χωριστά.
Η επιχειρησιακή κατεύθυνση που περιέγραψε ο Δένδιας
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε ότι ο «Πυρπολητής» μπορεί «να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί —όπως το όνομά του λέει— σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων».
Παράλληλα, επισήμανε τη δυνατότητα μεταφοράς μέρους των αποστολών επιτήρησης και περιπολίας σε μη επανδρωμένα και αυτόνομα μέσα, με αντίστοιχη μείωση των ημερών παραμονής του προσωπικού στη θάλασσα.
Αυτή η κατεύθυνση αναδεικνύει τον συμπληρωματικό ρόλο των νέων συστημάτων στον Στόλο. Η αξιοποίησή τους μπορεί να διευρύνει τις επιλογές επιτήρησης και κρούσης και να επιτρέψει διαφορετική κατανομή των αποστολών μεταξύ επανδρωμένων και μη επανδρωμένων μέσων.
Από τα πυρπολικά στην ελληνική τεχνογνωσία
Η επιλογή του ονόματος συνδέει το πρόγραμμα με την παράδοση των πυρπολικών της Επανάστασης του 1821: τη χρήση μικρότερων σκαφών για την προσβολή ισχυρότερων εχθρικών μονάδων.
Στον σύγχρονο «Πυρπολητή», η ιστορική αναφορά συνοδεύεται από συστήματα αισθητήρων, επικοινωνιών και πλοήγησης, με το πλήρωμα να απουσιάζει από το μέσο που εκτελεί την αποστολή.
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η διατήρηση και η εξέλιξη αυτής της τεχνογνωσίας. Η εγχώρια ανάπτυξη αποκτά επιχειρησιακή αξία όταν συνοδεύεται από αξιόπιστη παραγωγή, υποστήριξη και δυνατότητα αναβαθμίσεων σε βάθος χρόνου.
Εκπαίδευση σε ευρύ φάσμα θαλάσσιων συστημάτων
Το νέο Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης προορίζεται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με μη επανδρωμένα και αυτόνομα θαλάσσια μέσα.
Στην παρουσίαση περιλαμβάνονταν συστήματα επιφανείας για επιτήρηση, συλλογή πληροφοριών, υδρογραφικές έρευνες και αποστολές έρευνας και διάσωσης, καθώς και υποβρύχια μέσα για εντοπισμό και εξουδετέρωση ναρκών.
Μεταξύ αυτών ήταν τα FLEXUS, NIRIIS, BLUE BOAT, ΜΕΣΕ και ΚΑΝΑΡΗΣ «1» και «2», καθώς και τα υποβρύχια PLUTO PLUS και PLUTINO MIKI. Η ποικιλία των μέσων δείχνει ότι η εκπαίδευση καλύπτει περισσότερες αποστολές από την αποκλειστική χρήση σκαφών κρούσης.
Στα εγκαίνια της Διακλαδικής Σχολής Μη Επανδρωμένων, αλλά και των Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Ένα περαιτέρω βήμα, που δημιουργεί τεράστιες δυνατότητες για το Πολεμικό Ναυτικό μας στο Αρχιπέλαγος, με τα Αυτόνομα Συστήματα τα οποία μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση και αναγνώριση, στην προστασία των λιμένων, στον ναρκοπόλεμο και στην ασφάλεια των υποδομών.
Αυτό το νέο Πολεμικό Ναυτικό με τις σύγχρονες πλατφόρμες, θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά και επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
(από τον χαιρετισμό μου στην τελετή των εγκαινίων του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Κέντρο Εκπαίδευσης ΠΑΛΑΣΚΑΣ του ΠΝ)
#HellenicNavy
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 13, 2026
Το αίτημα για τα Corsair
Ξεχωριστή θέση είχε το Corsair της Saronic, μη επανδρωμένο και αυτόνομο σκάφος επιφανείας μήκους επτά μέτρων, με ταχύτητα άνω των 35 κόμβων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση της παρουσίασης, διαθέτει δυνατότητα συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη και μπορεί να αναλαμβάνει αποστολές επιτήρησης, επιχειρήσεων κατά στόχων επιφανείας, επίθεσης μονής κατεύθυνσης και έρευνας και διάσωσης.
Το Πολεμικό Ναυτικό έχει πραγματοποιήσει δοκιμές και αξιολόγηση του συστήματος και έχει αποστείλει σχετικό Letter of Request για προμήθεια σκαφών μέσω του μηχανισμού Foreign Military Sales των ΗΠΑ. Η αποστολή του αιτήματος αποτελεί βήμα στη διαδικασία προμήθειας και δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αγορά ή παράδοση.
Το κρίσιμο βήμα είναι η παραγωγή
Η παρουσίαση του «Πυρπολητή» αποτελεί αφετηρία για την αξιολόγηση ενός ελληνικού μη επανδρωμένου μέσου με πολλαπλές αποστολές. Η ολοκλήρωση των δοκιμών, η οργάνωση της παραγωγής και η ένταξή του στις διαδικασίες του Στόλου θα καθορίσουν το πραγματικό επιχειρησιακό του αποτύπωμα.
Μέχρι στιγμής δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένα στοιχεία για την εμβέλεια, το εκρηκτικό φορτίο, το κόστος ανά μονάδα ή το χρονοδιάγραμμα μαζικής παραγωγής. Τα διαθέσιμα δεδομένα τεκμηριώνουν τις κατευθύνσεις του προγράμματος· η συνολική αποτίμησή του θα απαιτήσει τα αποτελέσματα των δοκιμών και τις αποφάσεις για την παραγωγή.
-
Αναλύσεις4 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO4 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας