Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών OCHA καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας να συνεχίσει τις προσπάθειες για την απελευθέρωση των εργαζομένων στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας στην Υεμένη.

Ενημέρωση του Συμβουλίου Ασφαλείας σχετικά με την ανθρωπιστική κατάσταση στην Υεμένη από τη Lisa Doughten, Διευθύντρια του Τμήματος Χρηματοδότησης και Συνεργασιών, OCHA, εκ μέρους του Tom Fletcher, Υφυπουργού Γενικού Γραμματέα Ανθρωπιστικών Υποθέσεων και Συντονιστή Έκτακτης Βοήθειας.

Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω υπενθυμίζοντας ότι, παρά τις εκκλήσεις του Γενικού Γραμματέα και παρά όλες τις προσπάθειες, σήμερα, 73 μέλη του προσωπικού του ΟΗΕ παραμένουν αυθαίρετα κρατούμενοι από τις de facto αρχές των Χούθι, μαζί με δεκάδες άλλους από ΜΚΟ και την κοινωνία των πολιτών.

Στις 29 Ιανουαρίου, οι de facto αρχές εισέβαλαν ξανά σε πολλά γραφεία του ΟΗΕ στη Σαναά χωρίς άδεια, κατάσχοντας εξοπλισμό και οχήματα.
Οι de facto αρχές συνέχισαν επίσης να μην χορηγούν άδειες για πτήσεις της Ανθρωπιστικής Αεροπορικής Υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών προς τη Μαρίμπ. Οι πτήσεις της UNHAS προς τη Σαναά επανέλαβαν τη λειτουργία τους το Σαββατοκύριακο μετά από αναστολή ενός μήνα που προκλήθηκε από την έλλειψη των απαραίτητων αδειών από τις de facto αρχές.

Όπως έχουμε πει και στο παρελθόν σε αυτό το Συμβούλιο, αυτές οι κρατήσεις εργαζομένων στον ανθρωπιστικό τομέα έχουν βαθύ αντίκτυπο στις επιχειρήσεις. Τέτοιες παρεμβάσεις και εμπόδια έρχονται σε μια εποχή που η ανθρωπιστική κατάσταση είναι πιο απελπιστική από ποτέ.
Φέτος, 22,3 εκατομμύρια άνθρωποι – ή το μισό του πληθυσμού – θα χρειαστούν ανθρωπιστική βοήθεια – αριθμός αυξημένος κατά 2,8 εκατομμύρια σε σχέση με πέρυσι.

Η Υεμένη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει την πιο σοβαρή κρίση πείνας στην περιοχή. Σήμερα, πάνω από 18 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια. Η Υεμένη είναι επίσης η χώρα με τον μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων – 5,5 εκατομμύρια – που βιώνουν συνθήκες έκτακτης ανάγκης επισιτιστικής ασφάλειας Φάσης 4 του IPC ή και ανώτερες.

Το σύστημα υγείας δέχεται αυξανόμενες πιέσεις. Περίπου το 40% των μονάδων υγείας δεν λειτουργούν ή κινδυνεύουν να κλείσουν λόγω ελλείψεων χρηματοδότησης και των εταίρων μας που μειώνουν τις δραστηριότητές τους.
Αυτό έχει δυσανάλογο αντίκτυπο στις γυναίκες και τα κορίτσια, καθώς η πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες μητρικής και αναπαραγωγικής υγείας καθίσταται ακόμη πιο περιορισμένη.

Αυτή η κρίση εκτυλίσσεται εν μέσω αύξησης των κρουσμάτων ασθενειών που μπορούν να προληφθούν και χαμηλής εμβολιαστικής κάλυψης. Λίγο λιγότερο από τα δύο τρίτα των παιδιών είναι πλήρως εμβολιασμένα. Μεταξύ Ιανουαρίου και Σεπτεμβρίου του περασμένου έτους, η Υεμένη κατέγραψε περισσότερα από 18.600 κρούσματα ιλαράς και 188 θανάτους, από τα υψηλότερα στον κόσμο.

Η Υεμένη κατέγραψε επίσης το τρίτο υψηλότερο φορτίο κρουσμάτων χολέρας παγκοσμίως μεταξύ Μαρτίου 2024 και Νοεμβρίου 2025, με 350.000 ύποπτα κρούσματα χολέρας και οξείας υδαρούς διάρροιας και 1.100 σχετικούς θανάτους, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Η επισιτιστική ανασφάλεια, η περιορισμένη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και οι ασθένειες που μπορούν να προληφθούν οδηγούν σε μια επικίνδυνη αύξηση του υποσιτισμού, ιδίως μεταξύ των παιδιών. Περισσότερα από 2,2 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών πάσχουν από οξύ υποσιτισμό, συμπεριλαμβανομένων 570.000 που πάσχουν από σοβαρό οξύ υποσιτισμό. Σχεδόν ένα στα δύο παιδιά στην Υεμένη έχει καχεκτική ανάπτυξη και τα ποσοστά απίσχνανσης παραμένουν από τα χειρότερα στον κόσμο. Επιπλέον 1,3 εκατομμύριο έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες διατρέχουν σοβαρό κίνδυνο να υποσιτιστούν φέτος, το 2026.

Παρά τις ακραίες προκλήσεις, οι ανθρωπιστές συνέχισαν να σώζουν ζωές το 2025. Οι εταίροι μας παρείχαν επισιτιστική βοήθεια σε πάνω από 5 εκατομμύρια ανθρώπους, παρείχαν 3,3 εκατομμύρια ιατρικές συνεδρίες και περιέθαλψαν περισσότερα από 330.000 παιδιά με σοβαρό οξύ υποσιτισμό. Αυτό επιτεύχθηκε με την ανθρωπιστική έκκληση να χρηματοδοτείται μόνο κατά 28,5%, αναγκάζοντάς μας να κάνουμε αδύνατες επιλογές.

Εκτιμούμε βαθιά τους δωρητές που συνέχισαν να στέκονται στο πλευρό του λαού της Υεμένης.
Όπως όμως έχω περιγράψει, η Υεμένη βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Πρέπει να δράσουμε από κοινού τώρα για να αποτρέψουμε την επιστροφή στα καταστροφικά επίπεδα πείνας και ασθενειών που παρατηρήθηκαν μόλις πριν από λίγα χρόνια, όταν ο υποσιτισμός και η χολέρα κατέκλυσαν ένα εύθραυστο σύστημα υγείας και προκάλεσαν χάος στις κοινότητες σε όλη τη χώρα.

Παραμένουμε σταθεροί στη δέσμευσή μας να προσεγγίσουμε ανθρώπους σε όλη την Υεμένη. Την επόμενη εβδομάδα, στο Αμμάν της Ιορδανίας, θα συγκαλέσουμε δωρητές, οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών και διεθνείς και εθνικούς εταίρους ΜΚΟ για να βελτιώσουμε τον τρόπο παροχής βοήθειας, ώστε οι πιο ευάλωτοι να συνεχίσουν να λαμβάνουν υποστήριξη που σώζει ζωές εν μέσω των αυξανόμενων περιορισμών.
Αναδιοργανώνουμε τις δραστηριότητές μας για να αντιμετωπίσουμε καλύτερα αυτές τις προκλήσεις. Οι εταίροι, συμπεριλαμβανομένων διεθνών και εθνικών ΜΚΟ, καθώς και της ΔΕΕΣ, που παραμένουν ενεργοί σε περιοχές που ελέγχονται από την DFA, θα αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο του επιχειρησιακού φόρτου εργασίας επί τόπου.

Καθώς προχωράμε, θα ενεργήσουμε συλλογικά για να διασφαλίσουμε ότι οι μοναδικές ικανότητες του ΟΗΕ – συντονισμός και επιχειρησιακή συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, επιτήρηση ασθενειών, τεχνική εποπτεία και συντήρηση γραμμών εφοδιασμού και ανθρωπιστικών πτήσεων – αξιοποιούνται πλήρως για να καταστεί δυνατή μια αποτελεσματική και βασισμένη σε αρχές ανθρωπιστική αντίδραση.

Καλώ το Συμβούλιο να υποστηρίξει ενεργά αυτές τις προσπάθειες.
Κύριε Πρόεδρε,
Ενημερώνοντας συνεχώς, θέτουμε τα ίδια ζητήματα. Ο λαός της Υεμένης αξίζει πολύ καλύτερα.
Σας ζητώ, πρώτον, να διατηρήσετε διαρκή δέσμευση και πίεση για να εξασφαλίσετε την απελευθέρωση των αυθαίρετα κρατούμενων συναδέλφων του ΟΗΕ και των ΜΚΟ, καθώς και εκείνων από την κοινωνία των πολιτών και τις διπλωματικές αποστολές. Αυτό συμβαδίζει με τη διασφάλιση της προστασίας των ανθρωπιστικών οργανώσεων και της διευκόλυνσης του έργου τους.

Δεύτερον, χρηματοδοτήστε την ανθρωπιστική βοήθεια στην Υεμένη και ζητήστε από άλλα κράτη μέλη να υποστηρίξουν την έγκαιρη συνεισφορά και τη διαρκή χρηματοδότηση.

Πρέπει να αποτρέψουμε περαιτέρω επιδείνωση. 

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ

Στις “Αντιθέσεις” μια μεγάλη συζήτηση για την ” Χώρα των Θαυμάτων σε ένα Κόσμο σε διαρκή αστάθεια και αναταραχή»

Με αφορμή το νέο βιβλίο -έρευνα «Χώρα Θαυμάτων» της Ελπίδας Τσαμπουράκη και του Κώστα Πικραμένου , αλλά και με βαθιά ανάλυση των πιο καυτών θεμάτων της επικαιρότητας που διαμορφώνουν τη διεθνή και την ελληνική πολιτική σκηνή.

-Η κατάσταση του διεθνούς δικαίου και οι αντιδράσεις μετά την πρόσφατη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο — με αντιδράσεις από άλλες χώρες και αναταράξεις σε Λατινική Αμερική και διεθνή διπλωματία.

Οι πολιτικές και οικονομικές αναταράξεις με επίκεντρο την πλήρη αποδόμηση του διεθνούς δικαίου, με ανοιχτά όλα τα πεδία από το δυτικό ημισφαίριο στην Ευρώπη και από την Μέση Ανατολή και την Κεντρική Ασία έως την Κίνα

Οι προσπάθειες αναδιάταξης συμμαχιών, στρατιωτικών δομών και διεθνών σχέσεων στην Ευρώπη και πέρα από αυτή

Η σύνδεση αυτών των εξελίξεων με εσωτερικές πολιτικές, τα εθνικά θέματα, από τις υποκλοπές και τα Τέμπη, έως τον ΟΠΕΚΕΠΕ, την δικαιοσύνη και τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας και στρατηγικής.

Στο στούντιο των “Αντιθέσεων” η συγγραφέας Ελπίδα Τσαμπουράκη με διδακτορικό περιβαλλοντολογίας, συντονίστρια περιηγητικών διαδρομών ανά την Ελλάδα, με ειδική έρευνα πάνω στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, τα Θαλάσσια Πάρκα και την νέα Σύμβαση για την Ανοιχτή Θάλασσα

Τα στοιχειώδη για τα σύνορα

Ας ξεκινήσουμε από τα στοιχειώδη. Τα σύνορα υπάρχουν ή δεν υπάρχουν. Και αν υπάρχουν, φυλάσσονται. Δεν «επιτηρούνται», δεν «παρακολουθούνται», δεν «σχολιάζονται» – φυλάσσονται. Αν όμως φυλάσσονται, τότε όσοι επιχειρούν να τα παραβιάσουν δεν είναι απλώς “παράτυποι”. Είναι παράνομοι.

Η έννοια παράνομος μετανάστης (#illegal_immigrant) υπάρχει στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο και είναι διαφορετική από τον “παράτυπο” (#irregular). Παράτυπος είναι αυτός που μπήκε νόμιμα, για παράδειγμα με τουριστική βίζα, και παρέμεινε αφού έληξε η άδειά του ή εργάζεται χωρίς άδεια. Αυτός που μπήκε παράνομα δεν είναι παράτυπος· είναι ΠΑΡΑΝΟΜΟΣ. Παραβίασε τον σκληρό πυρήνα του ποινικού δικαίου: την παράνομη είσοδο σε κυρίαρχο κράτος. Θα μπορούσε να είναι οτιδήποτε, εγκληματίας, τρομοκράτης, κατάσκοπος. Αν ένα κράτος δεν μπορεί να ελέγχει ποιοι μπαίνουν, χάνει κάθε μέσο προστασίας των πολιτών του και παύει να είναι κυρίαρχο. Η παράνομη είσοδος δεν είναι διοικητική παρατυπία αλλά σοβαρό ποινικό αδίκημα. Από αυτή τη θεμελιώδη διαπίστωση ξεκινούν όλα, και από την άρνησή της ξεκινά το χάος.

Χίος: άλλη μία τραγωδία

Πύλος: η απόλυτη νομική σχιζοφρένεια

Το κρίσιμο σημείο

Αν το Λιμενικό δεν έχει δικαίωμα απώθησης, σύλληψης και κράτησης, αν μετά τη «διάσωση» οι παράνομοι αποβιβάζονται και χάνονται στο σύστημα, τότε η φύλαξη συνόρων δεν έχει νόημα. Το Λιμενικό δεν φυλά σύνορα· λειτουργεί ως πλωτό ΕΚΑΒ. Όμως οι συνοριοφύλακες έχουν ως βασικό έργο τη φύλαξη. Η διάσωση είναι παράγωγο της φύλαξης, όχι υποκατάστατό της.

Αν κάποιοι πλησιάζουν νύχτα για να αποβιβάσουν ναρκωτικά ή τρομοκρατικούς πυρήνες, το Λιμενικό οφείλει να τους καταδιώξει και να τους συλλάβει. Αν όμως πρόκειται για δουλεμπορικά, καλείται να παρακολουθεί, να συνοδεύει, να συνδράμει. Το αποτέλεσμα είναι να λειτουργεί όχι ως φύλακας των θαλασσίων συνόρων αλλά ως τροχονόμος των διακινητών.

Ο μόνος τρόπος

Ο μόνος τρόπος να σωθούν ανθρώπινες ζωές χωρίς να καταλυθούν τα σύνορα είναι συγκεκριμένος: διάσωση όπου υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, σύλληψη, κράτηση, επιστροφή. Χωρίς αυτό το πακέτο, κάθε διάσωση λειτουργεί ως πρόσκληση για την επόμενη τραγωδία. Όσοι μπαίνουν παράνομα πρέπει να συλλαμβάνονται και να κρατούνται μέχρι να αποχωρήσουν, είτε εντοπιστούν στη θάλασσα είτε στις ακτές. Όσοι εμφανίζονται ως «κυβερνήτες» των σκαφών πρέπει να αντιμετωπίζονται ως διακινητές, με εξάντληση της αυστηρότητας του Ποινικού Δικαίου. Αν δεν επανέλθει η κράτηση τύπου «Αμυγδαλέζας», είτε δεν θα υπάρχουν σύνορα είτε θα υπάρχουν αλλεπάλληλες ναυτικές τραγωδίες.

Διακινητές, ΜΚΟ και η ιταλική επιλογή

Το τελικό συμπέρασμα

Χωρίς σύλληψη και κράτηση δεν υπάρχουν σύνορα. Χωρίς επιστροφή δεν υπάρχει αποτροπή. Χωρίς αποτροπή οι διακινητές θα συνεχίσουν να σκοτώνουν. Όσο βαφτίζουμε την παρανομία «παρατυπία», όσο μετατρέπουμε τους συνοριοφύλακες σε διασώστες και θεωρούμε αυτονόητο δικαίωμα την παραβίαση συνόρων, οι τραγωδίες θα επαναλαμβάνονται και το κράτος θα συρρικνώνεται. Αυτό δεν είναι ανθρωπισμός· είναι παραίτηση.

ΥΓ. Η Ελλάδα είχε υιοθετήσει το σύστημα σύλληψης και φύλαξης των παρανόμως εισελθόντων σε δομές τύπου «Αμυγδαλέζα» επί κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου, με αισθητή μείωση ροών την περίοδο 2012-14. Η πολιτική αυτή εγκαταλείφθηκε το 2014 από τον ΣΥΡΙΖΑ και δεν αποκαταστάθηκε μετά το 2019.

Η Ελλάδα καταδικάστηκε για push back για ένα περιστατικό του Μαΐου 2019 (A.R.A. vs Greece). Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στην υπόθεση N.T. and N.D. v. Spain έκρινε ότι όποιος εισέρχεται παράνομα από ασφαλή χώρα δεν δικαιούται άσυλο εφόσον υπάρχει πρακτικά προσβάσιμη νόμιμη πύλη εισόδου. Ωστόσο, ο δημόσιος διάλογος παραμένει εστιασμένος στις ευθύνες του Λιμενικού. Θλιβερή κατάντια αυτοπαραίτησης και αυτοδιάλυσης.

Θανάσης Κ.