Σε καθεστώς αυξημένης ετοιμότητας έχει τεθεί η Τουρκία, καθώς πληροφορίες κάνουν λόγο για εντατικοποίηση των νατοϊκών αποστολών επιτήρησης με επίκεντρο το Ιράν. Παράλληλα, η Άγκυρα προετοιμάζεται για τις συνέπειες ενός πιθανού αμερικανικού πλήγματος, το οποίο εκτιμάται ότι δύναται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις στην ευρύτερη περιοχή.

Προετοιμασίες για ενδεχόμενο αμερικανικό χτύπημα

Βάσει του σχετικού ρεπορτάζ στο Bloomberg (24/02/26), η τουρκική κυβέρνηση εξετάζει σενάρια έκτακτης ανάγκης εν μέσω της κλιμακούμενης έντασης στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Πηγές με γνώση των διεργασιών αναφέρουν ότι η Άγκυρα έχει εκπονήσει επιχειρησιακά σχέδια για τη διαχείριση ενδεχόμενων προσφυγικών ροών από την ιρανική επικράτεια. Οι επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι των συζητήσεων περιλαμβάνουν:

• Τη δημιουργία προσωρινών καταυλισμών υποδοχής πλησίον της συνοριογραμμής.
• Τη λήψη αυστηρών μέτρων για την αποτροπή της μαζικής εισόδου εκτοπισμένων ατόμων.
• Την πιθανότητα περιορισμένης εισόδου δυνάμεων σε ιρανικό έδαφος, εφόσον κριθεί αναγκαίο, για την ανάσχεση ανεξέλεγκτων πληθυσμιακών μετακινήσεων προς την Τουρκία.

Ιδιαίτερος προβληματισμός επικρατεί για το ενδεχόμενο μαζικής μετακίνησης Αφγανών και Πακιστανών υπηκόων που διαβιούν σήμερα στο Ιράν, σε περίπτωση που μια σύγκρουση οδηγήσει σε κενό εξουσίας ή εσωτερική αποσταθεροποίηση.

Αυξημένες πτήσεις AWACS από το Ικόνιο

Στο ίδιο δημοσίευμα επισημαίνεται ότι η Βορειοατλαντική Συμμαχία (NATO) έχει αυξήσει τη συχνότητα των αποστολών των αεροσκαφών έγκαιρης προειδοποίησης AWACS. Τα εν λόγω αεροσκάφη επιχειρούν από την αεροπορική βάση του Ικονίου (Konya), εστιάζοντας πλέον τις δραστηριότητες επιτήρησης προς την κατεύθυνση του Ιράν, διαφοροποιώντας τις προτεραιότητες σε σχέση με το παρελθόν.

Η ενίσχυση της εναέριας επιτήρησης συνδέεται άμεσα με την αυξημένη πιθανότητα στρατιωτικής κλιμάκωσης, δεδομένης της συνεχιζόμενης κινητικότητας των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Κάλεσμα Άγκυρας για αυτοσυγκράτηση

Παρά τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, Τούρκοι αξιωματούχοι απευθύνουν εκκλήσεις τόσο προς τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και προς το Ιράν για επίδειξη αυτοσυγκράτησης, με στόχο την αποφυγή μιας σύρραξης ευρείας κλίμακας.

Η Τουρκία, η οποία μοιράζεται εκτεταμένα σύνορα με το Ιράν και ήδη φιλοξενεί εκατομμύρια πρόσφυγες από προηγούμενες κρίσεις, εκτιμά ότι μια πολεμική ανάφλεξη θα επέφερε δυσβάσταχτες ανθρωπιστικές και γεωπολιτικές συνέπειες.

Η ηγεσία του Ιράν προχώρησε σήμερα σε κατηγορηματική διάψευση των αμερικανικών αναφορών σχετικά με τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Συγκεκριμένα, η Τεχεράνη απέρριψε τα, όπως τα χαρακτήρισε, «μεγάλα ψέματα» των ΗΠΑ αναφορικά με τον εξοπλισμό της, στον απόηχο δηλώσεων ότι η χώρα αναπτύσσει βαλλιστικούς πυραύλους με βεληνεκές ικανό να πλήξει την αμερικανική επικράτεια.

«Όλο αυτό που προωθούν όσον αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, τους βαλλιστικούς πυραύλους θυμάτων κατά τις ταραχές παρά η επανάληψη μεγάλων ψεμάτων», δήλωσε σε ανάρτησή του ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ.

Αν και ο κ. Μπαγαΐ δεν διευκρίνισε σε ποιες συγκεκριμένες τοποθετήσεις απαντούσε, η παρέμβασή του σημειώθηκε λίγες ώρες μετά την ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε υποστηρίξει νωρίτερα ότι η Ισλαμική Δημοκρατία εργάζεται εντατικά για να αποκτήσει πυραύλους που μπορούν να φτάσουν στο αμερικανικό έδαφος.

Υπενθυμίζεται ότι σε τηλεοπτική συνέντευξη που είχε παραχωρήσει σε ειδησεογραφικό δίκτυο τον περασμένο μήνα, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν είχε ξεκαθαρίσει ότι η Τεχεράνη δεν διαθέτει την ικανότητα να πλήξει απευθείας τις ΗΠΑ. Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι ιρανικές δυνάμεις θα επιτεθούν στις αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον διεξαγάγει πλήγματα εναντίον της χώρας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ σημείωσε επίσης ότι δεν θα επιτραπεί ποτέ στην Τεχεράνη να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο, κατηγορώντας τους Ιρανούς ηγέτες ότι επιδιώκουν να ικανοποιήσουν «επί » στο ζήτημα αυτό.

Από την πλευρά του, το Ιράν έχει επανειλημμένως δηλώσει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αλλά εμμένει στο δικαίωμά του στην ανάπτυξη πυρηνικής τεχνολογίας αποκλειστικά για μη στρατιωτικούς σκοπούς.

Επιπρόσθετα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι οι ιρανικές αρχές ευθύνονται για τον θάνατο 32.000 ανθρώπων κατά την καταστολή ενός άνευ προηγουμένου κύματος διαμαρτυρίας στη χώρα, το οποίο κορυφώθηκε στις 8 και 9 Ιανουαρίου.

Στον αντίποδα, οι Ιρανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι πάνω από 3.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στις διαδηλώσεις αυτές, αλλά αποδίδουν τα βίαια επεισόδια σε «τρομοκρατικές ενέργειες» που ενορχηστρώθηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Τέλος, η οργάνωση υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων Human Rights Activists News Agency (HRANA), η οποία έχει έδρα στις ΗΠΑ, έχει καταμετρήσει πάνω από 7.000 νεκρούς, σημειώνοντας παράλληλα ότι ο πραγματικός απολογισμός των θυμάτων είναι πιθανόν πολύ υψηλότερος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες προχώρησαν την Τρίτη στην αποστολή μιας ομάδας μαχητικών αεροσκαφών τύπου F-22 Raptor, καθώς και αεροσκαφών εναέριου ανεφοδιασμού Boeing KC-135 Stratotanker, προς το Ισραήλ. Η συγκεκριμένη στρατιωτική ενέργεια επιβεβαιώθηκε από Αμερικανό αξιωματούχο και πηγές με γνώση των εξελίξεων, εντασσόμενη στην ευρύτερη και συνεχιζόμενη στρατιωτική ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Η χρονική συγκυρία της ανάπτυξης των αεροσκαφών κρίνεται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς πραγματοποιήθηκε μόλις δύο ημέρες πριν από την έναρξη των προγραμματισμένων διαπραγματεύσεων με το Ιράν αναφορικά με το πυρηνικό του πρόγραμμα. Παράλληλα, η Τεχεράνη φαίνεται να κλιμακώνει τη ρητορική της, αποστέλλοντας προειδοποιητικά μηνύματα προς την Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της, μέσω αντι-αμερικανικών αφισών που έχουν αναρτηθεί στους δρόμους της ιρανικής πρωτεύουσας.

Δεδομένα ιχνηλάτησης πτήσεων και σχετικό οπτικό υλικό καταδεικνύουν αυτό που αναλυτές εκτιμούν ως την πρώτη γνωστή επιχειρησιακή ανάπτυξη των F-22 — ενός εκ των πλέον προηγμένων μαχητικών στο οπλοστάσιο των ΗΠΑ — στο συγκεκριμένο γεωπολιτικό πλαίσιο που αφορά την Τεχεράνη. Βίντεο και φωτογραφίες που κατέγραψαν παρατηρητές αεροσκαφών απεικονίζουν περίπου δώδεκα μαχητικά F-22 να απογειώνονται. Ταυτόχρονα, φωτογραφικό υλικό που ήρθε στη δημοσιότητα δείχνει τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού Boeing KC-135 Stratotanker να βρίσκονται σε διαδικασία επιχειρησιακής ετοιμότητας στο αεροδρόμιο αναχώρησης.

Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν το βράδυ της Τρίτης ότι τα F-22 κατευθύνονταν προς το Ισραήλ και ότι ορισμένα εξ αυτών είχαν ήδη αφιχθεί στον προορισμό τους. Οι εν λόγω πηγές μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, λόγω της επιχειρησιακής ευαισθησίας του θέματος.

Επιβεβαίωση πορείας και επιχειρησιακά χαρακτηριστικά

Παρότι τα μαχητικά αεροσκάφη δεν εμφανίστηκαν σε δημόσιους ιστότοπους παρακολούθησης πτήσεων — πρακτική που ακολουθείται παγίως για επιθετικά αεροσκάφη τέτοιου τύπου — υπήρχαν σαφείς ενδείξεις ότι η πορεία τους είχε κατεύθυνση προς τη Μέση Ανατολή. Δεδομένα που εξέτασαν και ανέλυσαν οι New York Times επιβεβαιώνουν ότι τα αεροσκάφη ανεφοδιασμού, τα οποία είχαν αναχωρήσει από τη Βρετανία συνοδεύοντας τα F-22, πραγματοποίησαν πτήση πάνω από τη Μεσόγειο Θάλασσα το απόγευμα της ίδιας ημέρας.

Το F-22, το οποίο, σύμφωνα με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ, «δεν μπορεί να συγκριθεί με κανένα γνωστό ή μελλοντικό μαχητικό αεροσκάφος», αποτελεί ένα εξαιρετικά προηγμένο μαχητικό τεχνολογίας stealth, με ικανότητα να πλήττει στόχους τόσο στον αέρα όσο και στο έδαφος. Υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια των αμερικανικών πληγμάτων σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον περασμένο Ιούνιο, αεροσκάφη F-22 είχαν συνοδεύσει τα βομβαρδιστικά μεγάλου βεληνεκούς που εισήλθαν στον ιρανικό εναέριο χώρο.

Ορισμένα από τα συγκεκριμένα αεροσκάφη είχαν μετακινηθεί πρόσφατα από τις Ηνωμένες Πολιτείες στη βρετανική βάση Λέικενχιθ (RAF Lakenheath), σύμφωνα με επιβεβαιωμένα βίντεο, φωτογραφίες και δημόσια διαθέσιμα δεδομένα πτήσεων. Η απογείωσή τους από το Λέικενχιθ πραγματοποιήθηκε νωρίς το απόγευμα, με τη συνοδεία αεροσκαφών ανεφοδιασμού από γειτονική βάση, ενώ σημειώνεται ότι ένα F-22 επέστρεψε στη βάση αργότερα την ίδια ημέρα.

Η εκτεταμένη αμερικανική στρατιωτική συγκέντρωση στην ευρύτερη περιοχή είναι αξιοσημείωτη, καθώς περιλαμβάνει ήδη δύο ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων, καθώς και περισσότερα από 60 μαχητικά αεροσκάφη που σταθμεύουν σε βάση στην Ιορδανία.

Η Τεχεράνη προειδοποιεί την Ουάσινγκτον με αφίσες στους δρόμους

Την ίδια χρονική στιγμή, το καθεστώς στο Ιράν επιλέγει να στείλει μηνύματα αντίστασης προς την Ουάσινγκτον, τόσο στον απόηχο των τελευταίων δηλώσεων όσο και ενόψει των επικείμενων συζητήσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα στη Γενεύη. Φωτογραφίες που κυκλοφόρησαν από τους δρόμους της Τεχεράνης δείχνουν μεγάλες αφίσες που απεικονίζουν τη σημαία των ΗΠΑ συνοδευόμενη από προειδοποιήσεις κατά των Αμερικανών («αν σπείρεις τον άνεμο, θα θερίσεις θύελλες»), ενώ στον αστικό ιστό υπάρχουν αναρτημένες τοιχογραφίες του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.