Αναλύσεις
Μπαλτζώης: Τινάζεται στον αέρα η παγκόσμια ενέργεια!
Παρέμβαση του αντιστράτηγου ε.α. και προέδρου του ΕΛΙΣΜΕ Ιωάννη Μπαλτζώη στη “Θεσσαλία Τηλεόραση”.
Με φόντο τη διαρκώς κλιμακούμενη κρίση στον Περσικό Κόλπο, ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, παρεμβαίνοντας στη Θεσσαλία Τηλεόραση, περιέγραψε μια εξαιρετικά ρευστή και επικίνδυνη κατάσταση, στην οποία συνυπάρχουν διπλωματικές κινήσεις, στρατιωτική πίεση, ενεργειακός εκβιασμός και ανοιχτά σενάρια νέας ανάφλεξης.
Αφορμή της συζήτησης αποτέλεσε το νέο αμερικανικό τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη για τα Στενά του Ορμούζ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να μεταθέτει τελικά κατά πέντε ημέρες την προθεσμία, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο σκληρής αντίδρασης εάν δεν υπάρξει συμμόρφωση. Ο κ. Μπαλτζώης σημείωσε ότι το ζήτημα δεν είναι τόσο απλό όσο παρουσιάζεται σε επίπεδο δηλώσεων, καθώς, πίσω από τις δημόσιες τοποθετήσεις, φαίνεται να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη παρασκηνιακές επαφές.
Όπως ανέφερε, υπάρχουν ενδείξεις ότι οι δύο πιο έμπιστοι άνθρωποι του Τραμπ, ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ, κινούνται μέσω διαύλων όπως η Αίγυπτος και το Κατάρ, επιχειρώντας να κρατήσουν ανοιχτό ένα κανάλι διαπραγμάτευσης με το Ιράν. Αν και η Τεχεράνη διαψεύδει επισήμως, ο αντιστράτηγος εκτίμησε ότι υπάρχει «δόση αληθείας» στις πληροφορίες περί επαφών, έστω κι αν η απόσταση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει τεράστια.
Και αυτό, όπως εξήγησε, γιατί οι ιρανικές απαιτήσεις είναι πολύ βαριές: ζητούν εγγυήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα ξαναρχίσει, καθώς και πλήρη αποζημίωση για τις ζημιές που έχουν υποστεί. Από την άλλη, οι Αμερικανοί θέτουν ένα πακέτο αυστηρότατων όρων, που πρακτικά θα άλλαζε πλήρως το καθεστώς ισχύος του Ιράν στην περιοχή. Μεταξύ αυτών, όπως είπε, είναι η πλήρης διακοπή της πυρηνικής δραστηριότητας για πέντε χρόνια, ο μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου, η αποψίλωση κρίσιμων πυρηνικών εγκαταστάσεων, ο αυστηρός εξωτερικός έλεγχος των μηχανισμών παραγωγής και η συμφωνία για περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων. Πρόσθεσε επίσης πως στην αμερικανική ατζέντα βρίσκεται και η διακοπή της χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ.
Ο Ιωάννης Μπαλτζώης τόνισε ότι, αν ένα τέτοιο πλαίσιο γινόταν αποδεκτό, θα μιλούσαμε ουσιαστικά για «ένα άλλο Ιράν» και για «μια άλλη Μέση Ανατολή». Ταυτόχρονα, όμως, υπογράμμισε ότι για να έχει νόημα οποιαδήποτε συμφωνία, πρέπει να υπάρξει αξιόπιστος μηχανισμός επιτήρησης, καθώς, όπως υπενθύμισε, και το 2015 είχε υπογραφεί συμφωνία που στην πράξη δεν λειτούργησε όπως θα ήθελαν οι δυτικές πλευρές.
Στη συνέχεια, ο αντιστράτηγος αναφέρθηκε στη στάση των αγορών, σχολιάζοντας ότι το γεγονός πως δεν έχουν υπάρξει ακραίες αναταράξεις σε χρυσό, μετοχές και άλλους βασικούς δείκτες ίσως δείχνει ότι οι αγορές προεξοφλούν ένα σχετικά σύντομο τέλος ή τουλάχιστον μια κάποια μορφή εκτόνωσης. Έσπευσε, πάντως, να προσθέσει ότι εάν δεν υπάρξουν θετικές εξελίξεις, τότε η κατάσταση μπορεί να γίνει πολύ χειρότερη, με τον κίνδυνο μιας άνευ προηγουμένου ενεργειακής κρίσης να βρίσκεται πια πάνω στο τραπέζι.
Εκεί ακριβώς στάθηκε και στο κομβικό ζήτημα των Στενών του Ορμούζ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για στρατηγικό σημείο τεράστιας σημασίας, όχι μόνο για το Ιράν αλλά για ολόκληρη την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία. Σημείωσε ότι από εκεί φεύγει το 90% του ιρανικού πετρελαίου, κυρίως προς την Ασία, γεγονός που εξηγεί γιατί η Ευρώπη εμφανίζεται πιο αποστασιοποιημένη από την κρίση. Όπως είπε, η Ευρώπη δεν εξαρτάται άμεσα από το ιρανικό πετρέλαιο, αλλά επηρεάζεται σοβαρά από το φυσικό αέριο της περιοχής, ειδικά από το Κατάρ.
Στο πιο επιχειρησιακό σκέλος, ο κ. Μπαλτζώης επιβεβαίωσε ότι η στρατιωτική διάσταση παραμένει απολύτως ανοιχτή. Ανέφερε την άφιξη του USS Tripoli, ενός πλοίου αμφίβιας εφόδου που μεταφέρει 1.600 έως 1.800 πεζοναύτες, μαζί με F-35 και άλλα εναέρια μέσα, και εκτίμησε ότι όλα τα σενάρια είναι πιθανά. Δεν απέκλεισε δηλαδή το ενδεχόμενο να δούμε μέσα σε αυτές τις πέντε ημέρες ή αμέσως μετά μια νέα στρατιωτική ενέργεια, ακόμη και αν παράλληλα εξελίσσονται συνομιλίες. Υπενθύμισε, άλλωστε, ότι και σε προηγούμενες φάσεις της κρίσης είχαν υπάρξει διαπραγματεύσεις παράλληλα με προετοιμασίες πολέμου.
Ωστόσο, κράτησε και αποστάσεις από τις υπερβολικές εκτιμήσεις περί γρήγορης κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος. Επεσήμανε ότι η δομή του ιρανικού συστήματος εξουσίας είναι τέτοια ώστε, ακόμη και όταν πλήττεται η ηγεσία, παράγονται νέες ηγεσίες, κάτι σαν «Λερναία Ύδρα», όπως ειπώθηκε στη συζήτηση. Υπό αυτή την έννοια, εξήγησε ότι ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας δεν φέρνει πάντοτε τα αποτελέσματα που υπολογίζουν όσοι σχεδιάζουν τέτοιες επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η τοποθέτησή του για την έκκληση του Νετανιάχου προς τους Ευρωπαίους να στηρίξουν πιο ανοιχτά το Ισραήλ. Ο Μπαλτζώης σχολίασε ότι η Ευρώπη δεν δείχνει διάθεση να εμπλακεί στρατιωτικά για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, κάτι που – όπως είπε χαρακτηριστικά – πρέπει να κρατηθεί ως στοιχείο για τις μελλοντικές ισορροπίες στη Δύση και στο ΝΑΤΟ.
Τέλος, αναφέρθηκε και σε θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος. Κληθείς να σχολιάσει τη δημοσιοποίηση της ελληνικής παρουσίας Patriot στη Σαουδική Αραβία, είπε καθαρά ότι δεν θεωρεί έξυπνο να λέγονται δημόσια τέτοια πράγματα, ειδικά σε τέτοια συγκυρία. Κατά την άποψή του, δεν χρειάζεται να αποκαλύπτονται όλα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι τέτοιες κινήσεις ενδέχεται να συνδέονται περισσότερο με εσωτερική πολιτική κατανάλωση παρά με σοβαρή στρατηγική σκέψη.
Συνολικά, η παρέμβαση του Ιωάννη Μπαλτζώη κατέγραψε ένα συμπέρασμα: η κρίση δεν έχει φύγει από το χείλος της γενικευμένης κλιμάκωσης, οι επαφές γίνονται αλλά δεν αρκούν ακόμη για να δώσουν λύση, και η επόμενη κίνηση – είτε διπλωματική είτε στρατιωτική – μπορεί να καθορίσει όχι μόνο την τύχη του Ιράν, αλλά και την ενεργειακή ισορροπία ολόκληρου του πλανήτη.
Αναλύσεις
Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν
Η προέλαση της συριακής κυβέρνησης κατά των SDF αλλάζει τον χάρτη στη βορειοανατολική Συρία και προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ιρακινό Κουρδιστάν, όπου η πιθανή υποχώρηση της αμερικανικής στήριξης ξυπνά μνήμες εγκατάλειψης.
Το δημοσίευμα του Momen Zellmi στο Amwaj.media φωτίζει μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο τη Συρία, αλλά ολόκληρο το κουρδικό ζήτημα στη Μέση Ανατολή.
Η επίθεση της συριακής κυβέρνησης κατά των κουρδικών Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, SDF, άλλαξε ριζικά τον χάρτη. Η Δαμασκός ελέγχει πλέον κρίσιμες περιοχές, πετρελαϊκά πεδία και συνοριακά περάσματα με το Ιράκ. Αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία όχι μόνο στη βορειοανατολική Συρία, αλλά και στη Βαγδάτη και στο Ερμπίλ.
Για τους Κούρδους, οι εικόνες από τις συγκρούσεις ξυπνούν μνήμες του 2014, όταν το Ισλαμικό Κράτος σάρωσε περιοχές του Ιράκ και της Συρίας. Τότε, οι SDF και οι Πεσμεργκά βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Οι SDF πολέμησαν στο πλευρό του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ κατά του ISIS, χάνοντας περίπου 11.000 μαχητές.
Σήμερα, όμως, η Ουάσινγκτον δείχνει να απομακρύνεται από τον άλλοτε βασικό της σύμμαχο. Η δήλωση του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου για τη Συρία, Τόμας Μπάρακ, ότι ο αντιτρομοκρατικός ρόλος των SDF έχει «λήξει», ενισχύει τους φόβους στο Ερμπίλ ότι η αμερικανική δέσμευση απέναντι στην κουρδική αυτονομία υποχωρεί.
Το ανθρώπινο κόστος είναι βαρύ. Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι συγκρούσεις Δαμασκού–SDF είχαν ως αποτέλεσμα πάνω από 1.068 απώλειες αμάχων. Τα βίντεο που κυκλοφόρησαν στα κουρδικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσαν σοκ και οργή.
Όπως σημειώνει στο Amwaj ο Κούρδος ειδικός στα ΜΜΕ Σαλάμ Ομάρ, η τεκμηρίωση εγκλημάτων πολέμου είναι σημαντική. Αλλά θέτει και το πιο σκληρό ερώτημα: «Ο κόσμος είδε τι συνέβη στη Συρία και δεν άλλαξε τίποτα. Αν η τεκμηρίωση δεν μπόρεσε να σώσει τους Κούρδους της Συρίας, γιατί να σώσει εμάς;»
Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Και το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι Κούρδοι της περιοχής βλέπουν μπροστά τους μια νέα πολιτική μετάβαση ή την επιστροφή παλιών μηχανισμών καταστολής από τα κεντρικά κράτη.
Άμυνα
Τουρκική ανάλυση για Δένδια: «Σύνθετη άμυνα» ή στρατηγική ελέγχου στο Αιγαίο;
Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για το Αιγαίο ο Τούρκος αναλυτής, Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ, σε άρθρο του στην τουρκική ιστοσελίδα 12 Punto, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική προσέγγιση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ελέγχου και αναβάθμισης του ρόλου της χώρας.
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Άμυνας, τις οποίες ο αρθρογράφος θεωρεί ως επαναδιατύπωση μιας διαχρονικής στρατηγικής με σύγχρονα μέσα.
Ο Νίκος Δένδιας είχε δηλώσει: «Θα προστατεύσουμε το Αιγαίο πολύ καλύτερα από ό,τι μέχρι σήμερα, αλλά θα το κάνουμε με έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο. Θα το κάνουμε αυτό με πυραύλους, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, μικρότερα πλοία στην επιφάνεια της θάλασσας, καθώς και μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα. Με αυτόν τον τρόπο, θα διασφαλίσουμε την ασφάλεια του Αιγαίου με πολύ πιο οικονομικό τρόπο από ό,τι στο παρελθόν και θα εγγυηθούμε την ελευθερία κινήσεων και την αποτρεπτική ικανότητα των μεγαλύτερων πλατφορμών μας».
Ο αναλυτής σχολιάζει ότι «η τεχνολογία που αναφέρει ο Δένδιας είναι νέα, αλλά η πρόθεση είναι παλιά», υποστηρίζοντας ότι η στρατηγική της Ελλάδας στο Αιγαίο παραμένει διαχρονικά αμετάβλητη.
Πέρα από την άμυνα: Ζήτημα ελέγχου και κυριαρχίας
Ο Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ εκτιμά ότι οι ελληνικές δηλώσεις δεν περιορίζονται σε τεχνικό επίπεδο, αλλά εμπεριέχουν σαφές πολιτικό μήνυμα.
Όπως επισημαίνει, «για την Ελλάδα, το Αιγαίο δεν υπήρξε ποτέ απλώς ζήτημα ασφάλειας», ενώ τονίζει ότι «η έννοια της “προστασίας” δεν σημαίνει τίποτα άλλο πέρα από “επεκτείνω την κυριαρχία μου”».
Κατά την ίδια ανάλυση, η διατύπωση «θα προστατεύσουμε το Αιγαίο καλύτερα» υποκρύπτει «την επιθυμία εγκαθίδρυσης πιο αποτελεσματικού ελέγχου στο Αιγαίο».
Στρατηγική ή αναγκαστική επιλογή;
Ο αρθρογράφος αμφισβητεί, αν το μοντέλο «σύνθετης άμυνας» αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή ή προϊόν περιορισμένων δυνατοτήτων.
Σημειώνει ότι πρόκειται για «μια τακτική αύξησης του κόστους για τον αντίπαλο όταν δεν μπορείς να εξαλείψεις το πλεονέκτημά του», χαρακτηρίζοντάς την ως «μία από τις παλαιότερες στρατηγικές των αδύναμων».
Παράλληλα προειδοποιεί ότι «οι στρατηγικές που βασίζονται στην αδυναμία έχουν πρόβλημα βιωσιμότητας», ενώ επισημαίνει ότι «η πολυπλοκότητα δεν σημαίνει πάντα ανθεκτικότητα».
Ο Ντιρέκ αναγνωρίζει τη σημασία των νέων τεχνολογιών, αλλά υποστηρίζει ότι δεν υποκαθιστούν τη στρατηγική.
Όπως σημειώνει, «ο στόχος δεν είναι η ισορροπία ισχύος με την Τουρκία», αλλά «να καταστεί το πεδίο δράσης της Τουρκίας πιο δαπανηρό».
Συμπληρώνει ότι πρόκειται για μια κλασική μέθοδο: «Αν δεν μπορείς να σταματήσεις τον αντίπαλο, τον καθυστερείς. Αν δεν μπορείς να τον μπλοκάρεις, τον κάνεις να πληρώσει το τίμημα».
Από το Αιγαίο στον παγκόσμιο ρόλο της Ελλάδας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι δηλώσεις Δένδια επεκτείνονται πέρα από το Αιγαίο, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.
Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: «Δεν είμαι απλώς ένας δρών στο Αιγαίο. Συμμετέχω στο παγκόσμιο παιχνίδι».
Κατά τον ίδιο, πρόκειται για προσπάθεια «να παρουσιαστεί η τοπική αντιπαράθεση ως ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας» και να ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας ως «απαραίτητου εταίρου» στη Δύση.
Κριτική στην τουρκική εξωτερική πολιτική
Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσης, ο αρθρογράφος στρέφει την κριτική του προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η ίδια η Άγκυρα διευκολύνει τέτοιες στρατηγικές.
Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «η Τουρκία βιώνει μια σοβαρή μετατόπιση στην εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια», ενώ προσθέτει ότι «η ασυνέπεια και η απρόβλεπτη στάση μπορεί να εκληφθούν ως αδυναμία και όχι ως αποτροπή».
Καταλήγει θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα για την τουρκική πλευρά: «Το ζήτημα στο Αιγαίο δεν είναι μόνο τα μέσα, αλλά η στρατηγική βούληση… Υπάρχει αυτή η βούληση σήμερα;».
ΠΗΓΗ: SigmaLive
Αναλύσεις
Δόγμα Καλίν στη MIT – Η Τουρκία θέλει μυστικές υπηρεσίες με έμφαση στην προληπτική δράση – Οι 5 νέοι πυλώνες και η “κληρονομιά” Φιντάν
Προσπάθεια να παρουσιαστεί η MİT ως μια υπηρεσία νέας γενιάς, με παγκόσμια εμβέλεια, τεχνολογικό βάθος και ρόλο όχι μόνο στην ασφάλεια, αλλά και στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.
Ένα αποκαλυπτικό, αλλά και έντονα προπαγανδιστικό, δημοσίευμα της Daily Sabah παρουσιάζει τη νέα αρχιτεκτονική των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών υπό τον Ιμπραήμ Καλίν, επικεφαλής της MIT, περιγράφοντας μια υπηρεσία που περνά από την παρακολούθηση των απειλών στην προληπτική δράση, από την κλασική αντικατασκοπεία στην τεχνητή νοημοσύνη και από τις σκιώδεις επιχειρήσεις στη λεγόμενη «διπλωματία των πληροφοριών».
Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης
Το άρθρο, που υπογράφει ο Αμπντουραχμάν Σιμσέκ, έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για όσα γράφει, αλλά και για το πού δημοσιεύεται. Η Sabah, μαζί με την αγγλόφωνη Daily Sabah, θεωρείται από πολλούς αναλυτές και επικριτές της Άγκυρας ένα από τα βασικά φιλοκυβερνητικά μέσα του καθεστώτος Ερντογάν και συχνά χαρακτηρίζεται ως εφημερίδα-φερέφωνο των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών. Άρα, τέτοια κείμενα δεν πρέπει να διαβάζονται απλώς ως δημοσιογραφικές αναλύσεις, αλλά ως μηνύματα ισχύος, αυτοπαρουσίασης και ψυχολογικών επιχειρήσεων προς το εσωτερικό και το εξωτερικό.
Στον πυρήνα του δημοσιεύματος βρίσκεται το λεγόμενο «Δόγμα Καλίν», δηλαδή η προσπάθεια να παρουσιαστεί η MİT ως μια υπηρεσία νέας γενιάς, με παγκόσμια εμβέλεια, τεχνολογικό βάθος και ρόλο όχι μόνο στην ασφάλεια, αλλά και στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.
Οι πέντε πυλώνες του νέου τουρκικού δόγματος πληροφοριών
Το δημοσίευμα συνοψίζει τη νέα στρατηγική της MİT σε πέντε βασικούς πυλώνες.
Πρώτον, η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών φέρεται να περνά σε μοντέλο προληπτικής πληροφοριακής δράσης. Δηλαδή, σύμφωνα με τη Sabah, στόχος δεν είναι πλέον η MİT να αντιδρά αφού συμβεί ένα γεγονός, αλλά να παρεμβαίνει πριν αυτό μετατραπεί σε απειλή.
Δεύτερον, το επόμενο πεδίο αναμέτρησης θα είναι η λεγόμενη «κυβερνοπατρίδα», η νέα αντικατασκοπεία και η τεχνητή νοημοσύνη. Στο τουρκικό αφήγημα, η εθνική άμυνα δεν περιορίζεται πια σε στεριά, θάλασσα και αέρα. Περιλαμβάνει servers, data centers, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, κινητά τηλέφωνα, βάσεις δεδομένων και ψηφιακές υποδομές.
Τρίτον, η MIT προβάλλεται πλέον ως όργανο διπλωματίας πληροφοριών. Δηλαδή ως υπηρεσία που δεν συλλέγει μόνο μυστικές πληροφορίες, αλλά μεσολαβεί, οργανώνει ανταλλαγές κρατουμένων, διαχειρίζεται κρίσεις και κάθεται στο ίδιο τραπέζι με αντίπαλες υπηρεσίες πληροφοριών.
Τέταρτον, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει τη δική της θεωρητική σχολή στον χώρο των μυστικών υπηρεσιών. Το δημοσίευμα μιλά για μια «τουρκική σχολή» πληροφοριών, η οποία δεν θα αντιγράφει τη βρετανική, την αμερικανική ή τη ρωσική παράδοση, αλλά θα παράγει δικούς της όρους, δόγματα και εργαλεία.
Πέμπτον, οι πρόσφατες τοποθετήσεις υψηλόβαθμων στελεχών στη MIT παρουσιάζονται ως ένδειξη ότι η υπηρεσία θα ενισχύσει ταυτόχρονα την επιχειρησιακή της οξύτητα και το διπλωματικό της βάρος.
Από τη MIT του Φιντάν στη MIT του Καλίν
Το άρθρο κάνει εκτενή αναφορά στην κληρονομιά του Χακάν Φιντάν, νυν υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας και πρώην επικεφαλής της MİT. Σύμφωνα με τη Sabah, ο Φιντάν ήταν εκείνος που έβαλε τα θεμέλια του μετασχηματισμού της υπηρεσίας, ενισχύοντας τις εξωτερικές επιχειρήσεις, τη μάχη κατά του FETÖ, του PKK/YPG και των εχθρικών δικτύων στο εξωτερικό.
Η μετάβαση στον Καλίν περιγράφεται ως πέρασμα από την αμιγώς επιχειρησιακή ενίσχυση στην επιχειρησιακή και διπλωματική ωρίμανση. Με απλά λόγια, η MİT δεν αρκείται πλέον να δρα στο πεδίο. Θέλει να διαμορφώνει και το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δηλαδή να ασκεί διπλωματία…
Η εικόνα που επιχειρεί να περάσει το δημοσίευμα είναι σαφής! Ο Φιντάν έχτισε τη σκληρή μηχανή, ο Καλίν της δίνει διεθνή φωνή, γλώσσα και δόγμα.
Η «προληπτική πληροφορία» ως κεντρικό όπλο
Η Sabah δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια της προληπτικής πληροφοριακής δράσης. Σύμφωνα με το κείμενο, η παλιά MİT ήταν μια υπηρεσία που συχνά κατέγραφε, αρχειοθετούσε και ανέλυε μετά τα γεγονότα. Η νέα MİT, κατά το τουρκικό αφήγημα, αναλύει δεδομένα, προβλέπει σενάρια και εξουδετερώνει κινδύνους πριν γίνουν απειλές.
Αυτό παρουσιάζεται ως βαθιά πολιτισμική αλλαγή στο εσωτερικό της υπηρεσίας. Η ποσότητα πληροφορίας δεν θεωρείται πια αρκετή. Το ζητούμενο είναι η ποιότητα της ανάλυσης, η διασταύρωση, η αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων και η μετατροπή τους σε στρατηγική πληροφορία.
Στο ίδιο πλαίσιο, το δημοσίευμα επιτίθεται στην παλιά περίοδο της MİT, ιδίως στην εποχή Σενκάλ Ατασαγκούν, υποστηρίζοντας ότι η υπηρεσία τότε δεχόταν ανεπαρκώς διασταυρωμένες πληροφορίες, ακόμη και υλικό που αργότερα συνδέθηκε με τις υποθέσεις Ergenekon και FETÖ.
Η γραμμή είναι εμφανής. H Sabah επιχειρεί να παρουσιάσει τη σημερινή MIT ως εξαγνισμένη, ισχυρή, τεχνολογικά προηγμένη και απαλλαγμένη από τα εσωτερικά ρήγματα του παρελθόντος.
Αντικατασκοπεία νέας γενιάς: Εταιρείες-βιτρίνες, μαφία και ιδιωτικοί ντετέκτιβ
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η MİT θεωρεί ότι τα ξένα δίκτυα κατασκοπείας δεν κινούνται πλέον με τις παλιές μορφές. Ο κατάσκοπος δεν είναι απαραίτητα ο κλασικός διπλωμάτης με βαλίτσα και κωδικούς. Μπορεί να είναι λογιστής, ιδιωτικός ερευνητής, επιχειρηματίας, στέλεχος εταιρείας-βιτρίνας ή μέλος οργανωμένου εγκλήματος.
Η αναφορά αυτή έχει ειδικό βάρος, διότι η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει ανακοινώσει σειρά επιχειρήσεων κατά δικτύων που αποδίδει στη Mossad, στο Ιράν, στη Ρωσία ή σε άλλες υπηρεσίες. Η Sabah παρουσιάζει αυτές τις υποθέσεις ως απόδειξη ότι η MİT έχει περάσει σε νέο επίπεδο αντικατασκοπείας.
Στην πραγματικότητα, το μήνυμα απευθύνεται και προς ξένες υπηρεσίες. H Τουρκία δηλώνει ότι θεωρεί το έδαφός της ενεργό πεδίο μυστικών επιχειρήσεων και ότι πλέον απαντά με πιο επιθετικό τρόπο.
«Κυβερνοπατρίδα»: Η νέα τουρκική εμμονή
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του άρθρου είναι η έννοια της cyber homeland, δηλαδή της «κυβερνοπατρίδας».
Η τουρκική πλευρά θέλει να εντάξει τον κυβερνοχώρο στον ίδιο στρατηγικό χάρτη με τη στεριά, τη θάλασσα και τον αέρα. Αυτό σημαίνει ότι οι τηλεπικοινωνίες, τα δίκτυα, οι βάσεις δεδομένων, οι κρατικές πλατφόρμες, τα κινητά τηλέφωνα των πολιτών και οι ψηφιακές υποδομές θεωρούνται πλέον μέρος του εθνικού πεδίου άμυνας.
Η σύνδεση με την τεχνητή νοημοσύνη είναι άμεση. Το δημοσίευμα παρουσιάζει τη MİT ως υπηρεσία που συνδυάζει ανθρώπινες πηγές, τεχνικές υποκλοπές, ανοιχτές πηγές πληροφόρησης και AI, ώστε να αποκτά ταχύτερη εικόνα του πεδίου και να προλαβαίνει εξελίξεις.
Με απλά λόγια, η Άγκυρα θέλει μια MİT που θα μπορεί να συλλέγει, να διασταυρώνει, να προβλέπει και να χτυπά πριν ο αντίπαλος κινηθεί.
Η Άγκυρα ως κέντρο μυστικής διπλωματίας
Το πιο φιλόδοξο κομμάτι του άρθρου αφορά τη λεγόμενη διπλωματία των πληροφοριών.
Η Sabah παρουσιάζει την Τουρκία ως χώρα που μπορεί να βάζει στο ίδιο τραπέζι αντίπαλες μυστικές υπηρεσίες. Ως κορυφαίο παράδειγμα προβάλλεται η μεγάλη ανταλλαγή κρατουμένων στην Άγκυρα, την 1η Αυγούστου 2024, την οποία το δημοσίευμα χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη επιχείρηση ανταλλαγής της μεταψυχροπολεμικής περιόδου.
Σύμφωνα με την περιγραφή, στην επιχείρηση συμμετείχαν υπηρεσίες όπως η CIA, η ρωσική SVR και FSB, η γερμανική BND, καθώς και χώρες όπως η Πολωνία, η Σλοβενία, η Νορβηγία και η Λευκορωσία. Η MİT παρουσιάζεται ως ο απόλυτος συντονιστής της διαδικασίας, από την ασφάλεια και τη λογιστική υποστήριξη μέχρι την ταυτοποίηση και την επιβίβαση των κρατουμένων στα αεροσκάφη.
Εδώ το τουρκικό μήνυμα είναι ότι η MİT δεν είναι πια μόνο υπηρεσία συλλογής πληροφοριών, αλλά εργαλείο υψηλής κρατικής διαμεσολάβησης. Όπου η κλασική διπλωματία δεν μπορεί να φτάσει, εμφανίζεται η υπηρεσία πληροφοριών.
Η MİT ως μηχανισμός ισχύος της «νέας Τουρκίας»
Το άρθρο συνδέει ανοιχτά τη MİT με την τουρκική αμυντική βιομηχανία. Αναφέρει Aselsan, Roketsan, Havelsan και Turkish Aerospace Industries, παρουσιάζοντας ένα μοντέλο όπου η υπηρεσία πληροφοριών εντοπίζει τον στόχο, η αμυντική βιομηχανία παρέχει τα μέσα και η πολιτική ηγεσία καθορίζει τη στρατηγική.
Αυτή είναι η ουσία του νέου τουρκικού μοντέλου ισχύος. Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος, πυραυλικά συστήματα, κυβερνοχώρος, πληροφορίες, τεχνητή νοημοσύνη και διπλωματική διαμεσολάβηση εντάσσονται στο ίδιο σύστημα.
Η Sabah το παρουσιάζει ως «ασφάλεια της νέας Τουρκίας». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια εικόνα κρατικής ισχύος όπου οι μυστικές υπηρεσίες βρίσκονται στο κέντρο της εξωτερικής πολιτικής, της άμυνας και της περιφερειακής επιρροής.
Το άρθρο ως μήνυμα προς φίλους και αντιπάλους
Το δημοσίευμα δεν είναι ουδέτερο. Είναι κείμενο αυτοπροβολής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών και κάτι ακόμα, το οποίο θα εξηγήσουμε παρακάτω. Η γλώσσα του είναι θριαμβευτική. Περιγράφει τη MİT ως υπηρεσία που κατάφερε να ξεπεράσει το παρελθόν, να σπάσει ξένα δίκτυα, να κινηθεί παγκοσμίως, να φέρει πίσω φυγάδες του FETÖ, να διαμεσολαβεί μεταξύ μεγάλων δυνάμεων και να παράγει δική της θεωρία.
Είναι, δηλαδή, ένα κείμενο που δεν απευθύνεται μόνο στους Τούρκους αναγνώστες. Απευθύνεται και σε ξένες υπηρεσίες, κυβερνήσεις, αντιπάλους και συμμάχους.
Το μήνυμα προς τη Δύση είναι: η Τουρκία δεν είναι απλώς χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά αυτόνομος παίκτης πληροφοριών.
Το μήνυμα προς τη Ρωσία, το Ιράν, το Ισραήλ και τις αραβικές χώρες είναι: η Άγκυρα γνωρίζει, παρακολουθεί και παρεμβαίνει.
Το μήνυμα προς την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο είναι ακόμη πιο σαφές: η MİT δεν περιορίζεται στα τουρκικά σύνορα. Βλέπει την περιφέρεια ως ενιαίο πεδίο δράσης.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Αθήνα, η ανάγνωση ενός τέτοιου δημοσιεύματος δεν πρέπει να γίνεται με επιπολαιότητα. Η Τουρκία επενδύει σε μια υπηρεσία πληροφοριών που θέλει να συνδυάζει επιχειρήσεις, τεχνολογία, δίκτυα, κυβερνοχώρο, ψυχολογικές επιχειρήσεις, παραπληροφόρηση και διπλωματία.
Αυτό αφορά άμεσα το Αιγαίο, την Κύπρο, τη Θράκη, τη μεταναστευτική πίεση, τις μουσουλμανικές μειονότητες, τις τουρκικές ΜΚΟ, τα δίκτυα επιρροής στα Βαλκάνια, τη Λιβύη, τη Συρία και τη Νότια Μεσόγειο.
Η Τουρκία δηλώνει, μέσα από τη δική της φιλοκυβερνητική και φιλοϋπηρεσιακή αρθρογραφία, ότι δεν αρκείται στην κλασική στρατιωτική ισχύ. Θέλει να ελέγχει το πληροφοριακό πεδίο πριν ξεσπάσει η κρίση.
Και αυτό είναι ίσως το πιο σοβαρό σημείο του δημοσιεύματος! H Άγκυρα δεν κρύβει ότι βλέπει την πληροφορία ως όπλο πρώτης γραμμής.
Κολακεύει τον Καλίν
Το άρθρο της Daily Sabah για το «Δόγμα Καλίν» είναι περισσότερο από ένα εγκωμιαστικό κείμενο για τον επικεφαλής της MİT. Με απλά λόγια, πρόκειται για στεγνή κολακεία προς τον νέο διοικητή της υπηρεσίας, η οποία αναδομήθηκε υπό τον νυν Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Παράλληλα αποτελεί και πολιτικό μήνυμα της Άγκυρας για το πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο των μυστικών υπηρεσιών στον 21ο αιώνα.
Η Τουρκία θέλει μια MİT που να προβλέπει, να χτυπά, να διαμεσολαβεί, να επηρεάζει, να κατασκευάζει αφηγήματα και να λειτουργεί ως αόρατος βραχίονας της εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν.
Η Sabah, ως μέσο που λειτουργεί ουσιαστικά ως φωνή του τουρκικού κρατικού και παρακρατικού μηχανισμού πληροφόρησης, δεν γράφει τυχαία τέτοια κείμενα. Τα δημοσιεύει για να στείλει μήνυμα.
-
Πολιτική3 εβδομάδες πριν«Μπλόκο» από τις ελληνικές αρχές στην Ισίν Καρατζά στο «Ελευθέριος Βενιζέλος»! Απέλαση με φόντο την Κομοτηνή και το επεισόδιο του 2024
-
Διεθνή2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ! Συντριβή τουρκικού F-16 – Νεκρός ο πιλότος – Σοκάρει η στιγμή της πτώσης (ΒΙΝΤΕΟ)
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ1 μήνα πρινΟ Τασούλας ξέχασε στον αέρα τα λόγια του! Το φάλτσο της 25ης Μαρτίου που έδειξε αμηχανία στο ύψος του θεσμού του προέδρου της Δημοκρατίας
-
Άμυνα2 μήνες πρινΤραγωδία στο Μπαλίκεσιρ: Αποκαλύφθηκε η ταυτότητα του πιλότου του F-16 που συνετρίβη! «Είμαστε εδώ για το μέλλον μας στους αιθέρες» δήλωνε σε πρωτοχρονιάτικο μήνυμα της Πολεμικής Αεροπορίας
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΣτρατηγική Σύμπραξη Ελλάδας-Κορέας-ΗΠΑ! Ο Όμιλος ONEX Μετατρέπει τα Ελληνικά Ναυπηγεία σε Διεθνή Κόμβο Καινοτομίας
-
Πολιτική3 μήνες πρινΠοιος προστατεύει την αλήθεια; Ο «Έλληνας» δολοφόνος στη Γερμανία που…. δεν ήταν ποτέ Έλληνας
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινH Γκίλφοϊλ πήρε το “όπλο” της! «Είμαι εδώ ως Αμερικανίδα πρέσβης και αυτό σημαίνει να αντισταθώ πολύ επιθετικά στα κινεζικά συμφέροντα» – Η Ελευσίνα ως «αντίβαρο» στον Πειραιά
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤούρκος διπλωμάτης αποστομώνει Έλληνες Ακαδημαϊκούς ότι η Τουρκία έχει δικαιώματα στο Αιγαίο! “Σημάδι ότι η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι πλέον βυθισμένη σε βαθιά νερά”
