Αναλύσεις
Γιατί το αμερικανικό πλήγμα στο Ιράν δεν μοιάζει σε τίποτα με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία
Ο Πούτιν επιδίωξε κατάκτηση και εξαφάνιση. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να τερματίσει τις πυρηνικές φιλοδοξίες ενός καταπιεστικού καθεστώτος. Άρθρο του Μάικλ Ρούμπιν.
Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν, Kiyv Indepedent
Καθώς ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδωσε εντολή στις αμερικανικές δυνάμεις να ξεκινήσουν την επίθεσή τους κατά του Ιράν, ο Ντέιβιντ Χιρστ, αρχισυντάκτης του Middle East Eye – ενός μέσου που χρηματοδοτείται από το Κατάρ και αποτελεί παρακλάδι του Al Jazeera – δήλωσε:
«Υπάρχει μια ανατριχιαστική αλλά και παράξενη ομοιότητα στον τρόπο με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζεται να επιτεθεί στο Ιράν και στον τρόπο με τον οποίο ο Βλαντίμιρ Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία».
Πρόκειται για μια αδαή δήλωση, εμποτισμένη με ηθική σύγχυση.
Στις 12 Ιουλίου 2021, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δημοσίευσε στο περιοδικό του Κρεμλίνου το κείμενο «Για την ιστορική ενότητα Ρώσων και Ουκρανών».
Ήταν ένα μάθημα παραπληροφόρησης που θα έκανε τον ναζιστή προπαγανδιστή Γιόζεφ Γκέμπελς περήφανο. Υποστήριξε ότι το όνομα Ουκρανία αναφερόταν απλώς στην περιφέρεια της Ρωσίας και ότι η λέξη «Ουκρανός» σήμαινε απλώς «φύλακας των συνόρων». Η ιδέα ότι η γλώσσα, ο πολιτισμός και η Εκκλησία της Ουκρανίας ήταν νόμιμα, υποστήριξε, ήταν προϊόν εξωτερικής προπαγάνδας σε συνδυασμό με την αποτυχία των προκατόχων του να αντικρούσουν αυτά τα ψεύδη.
Ο πόλεμος του Πούτιν αφορούσε την κατάκτηση. Η επιχείρηση στο Ιράν αφορά την αποτροπή μιας πυρηνικής δικτατορίας.
Σε επόμενες ομιλίες του, λίγο αργότερα και την πρώτη ημέρα της εισβολής στην Ουκρανία, ο Πούτιν αξιοποίησε τη δική του ιστορική ερμηνεία για να δικαιολογήσει την αρπαγή εδαφών. Αυτό που οραματιζόταν ήταν ένας πόλεμος εξάλειψης και προσάρτησης. Επιδίωκε να σβήσει την Ουκρανία και να αρπάξει τους πόρους της.
Η στρατιωτική δράση του Τραμπ είναι διαφορετική. Ενώ ο ουκρανικός λαός επέλεξε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, κανένας Ιρανός δεν είχε τη δυνατότητα να ψηφίσει για τον Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
Πολλοί Ιρανοί αντιπαθούσαν το καθεστώς. Η χώρα είχε βιώσει επαναλαμβανόμενα κύματα διαμαρτυριών, ένα από τα οποία ξέσπασε μόλις έναν μήνα πριν οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις στοχοποιήσουν ανώτατους αξιωματούχους του ιρανικού καθεστώτος.
Πριν από επτά εβδομάδες, η ηγεσία του Ιράν έσφαξε περίπου 40.000 διαδηλωτές στους δρόμους και στη συνέχεια καταδίωξε εκατοντάδες ακόμη μέσα στα νοσοκομεία.
Ο προηγούμενος Αγιατολάχ, Ρουχολάχ Χομεϊνί, προσπάθησε να παρουσιαστεί ως τα πάντα για όλους, υποσχόμενος μια «ισλαμική δημοκρατία». Ωστόσο, όταν επέστρεψε στο Ιράν, οι Ιρανοί γρήγορα διαπίστωσαν ότι η υπόσχεσή του ήταν κενή.
Ο Ρουχολάχ Χομεϊνί υπήρξε ακόμη πιο βίαιος και διεφθαρμένος από τον Σάχη που προηγήθηκε. Διέθετε όμως κάτι που ο Σάχης δεν είχε ποτέ: το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο λειτουργούσε ως Πραιτωριανή Φρουρά για την προστασία της κληρικής ελίτ από τον απλό λαό.
Το Ιράν είχε εκλογές, αλλά μόνο προεπιλεγμένες φιγούρες μπορούσαν να είναι υποψήφιες και καμία δεν είχε την εξουσία να αντιταχθεί στις πολιτικές του μη εκλεγμένου ανώτατου ηγέτη. Αυτός είναι ο λόγος που, με τον διάδοχο του Χομεϊνί, Αλί Χαμενεΐ, νεκρό, οι Ιρανοί άρχισαν να χορεύουν στους δρόμους.
Οι Ιρανοί και οι Ουκρανοί κατανοούν την ελευθερία, επειδή γνωρίζουν πόσο εύκολα η τυραννία μπορεί να την αφαιρέσει.
Η Ισλαμική Δημοκρατία, φυσικά, δεν καταπίεζε μόνο τον ιρανικό λαό. Τόσο στο σύνταγμά της όσο και ακόμη πιο ρητά στα ιδρυτικά καταστατικά των Φρουρών της Επανάστασης υπήρχε η πρόβλεψη για «εξαγωγή της επανάστασης». Το καθεστώς διοχέτευσε επί χρόνια δισεκατομμύρια δολάρια σε οργανώσεις-πληρεξουσίους όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι.
Το πυρηνικό πρόγραμμα ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι.
Το καθεστώς δεν το χρειαζόταν ποτέ για πολιτική ενέργεια. Το Ιράν διέθετε αρκετό εγχώριο ουράνιο για να υποστηρίξει οκτώ πυρηνικούς αντιδραστήρες για 15 χρόνια. Με το ένα τρίτο του κόστους θα μπορούσε να είχε αναβαθμίσει τα διυλιστήρια και το δίκτυο αγωγών του και να τροφοδοτεί τη χώρα για τρεις αιώνες.
Ούτε, παρά τη ρητορική του καθεστώτος για τον εμπλουτισμό ουρανίου, χρησιμοποιήθηκε ποτέ ιρανικό ουράνιο στον αντιδραστήρα του Μπουσέρ. Κάθε φορά που ο αντιδραστήρας χρειαζόταν καύσιμο, το παρείχε η Ρωσία. Οι ανησυχίες για τις δραστηριότητες του Ιράν δεν βασίζονταν σε μυστικές πληροφορίες που θα μπορούσαν να αποδειχθούν εσφαλμένες – όπως πριν από τον πόλεμο στο Ιράκ το 2003 – αλλά σε επιθεωρήσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA).
Το 2011 η IAEA δημοσίευσε παράρτημα σε έκθεση για τις «πιθανές στρατιωτικές διαστάσεις» του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, περιγράφοντας εργασίες που είχε πραγματοποιήσει η Τεχεράνη στον σχεδιασμό πυρηνικών κεφαλών, σε μηχανισμούς έκρηξης και σε μαθηματικά μοντέλα εκρήξεων.
Εάν το καθεστώς αποκτούσε πυρηνικό όπλο, θα μπορούσε να καταστεί σαν τη Ρωσία και να αισθάνεται τόσο ασφαλές πίσω από την πυρηνική αποτροπή του ώστε να πλήττει ολόκληρη την περιοχή.
Ο Πούτιν επιδίωξε να σβήσει την Ουκρανία από τον χάρτη. Κανείς δεν επιδιώκει να σβήσει το Ιράν.
Ενώ πολλά καθεστώτα μετριάζονται με τον χρόνο, η Ισλαμική Δημοκρατία έγινε ακόμη πιο σκληροπυρηνική, καθώς ο Χαμενεΐ και οι Φρουροί της Επανάστασης εδραίωσαν τον έλεγχο και φυλάκισαν ακόμη και τους λεγόμενους μεταρρυθμιστές που είχαν ανεχθεί μια δεκαετία νωρίτερα.
Αντί να διεξάγουν αδιάκριτες επιθέσεις εναντίον αμάχων, όπως έκανε ο ρωσικός στρατός στην Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πραγματοποιούν ακριβή πλήγματα που στοχεύουν ανώτερους αξιωματούχους του ιρανικού καθεστώτος.
Πράγματι, ο σκοπός της αμερικανικής δράσης δεν είναι σε καμία περίπτωση η κατοχή. Οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχοποιούν την ηγεσία του καθεστώτος και τις δυνάμεις καταστολής. Αν και το Πεντάγωνο έχει μετακινήσει ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις στην περιοχή, δεν έχει αναπτύξει στρατεύματα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για κατοχή.
Με απλά λόγια, η επιχείρηση στο Ιράν φαίνεται να έχει ως πρότυπο περισσότερο τη Βενεζουέλα παρά το Ιράκ.
Κανείς δεν επιδιώκει να σβήσει το Ιράν από τον χάρτη, όπως η Ρωσία επιδιώκει να σβήσει την Ουκρανία. Ούτε η αρπαγή πόρων αποτελεί κίνητρο. Παρότι ορισμένες ομάδες φωνάζουν «όχι αίμα για πετρέλαιο» και διαδίδουν κατηγορίες για τα αμερικανικά κίνητρα, οι πόροι του Ιράν βρίσκονται εδώ και καιρό σε πτωτική πορεία· αρκετά από τα πετρελαϊκά του κοιτάσματα είναι πλέον άνω των εκατό ετών και στο τέλος της οικονομικής τους ζωής.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ενήργησαν όταν κατέστη σαφές ότι η διπλωματία με το Ιράν δεν θα λειτουργούσε.
Αν και κομματικοί επικριτές μπορούν να κατηγορήσουν τον Τραμπ ότι αποχώρησε από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), η συμφωνία του 2015 δεν απάλλαξε ποτέ το Ιράν από τις υποχρεώσεις του βάσει της Συνθήκης Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων. Το καθεστώς πάντα επιδίωκε να κερδίσει χρόνο. Ο Χαμενεΐ δεν μπορούσε να κάνει ουσιαστικές παραχωρήσεις, διότι η πυρηνική του εμμονή κόστισε στο Ιράν πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε κυρώσεις και χαμένη ανάπτυξη.
Η υποχώρηση τώρα θα έκανε τη σκληροπυρηνική του βάση να αναρωτηθεί για ποιον λόγο έγιναν όλες αυτές οι θυσίες. Η παροχή ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων και οι αναφορές ότι η Κίνα ενδέχεται να προμηθεύσει πυραύλους κατά αεροπλανοφόρων περιόρισαν το πιθανό παράθυρο διπλωματικής λύσης.
Η Ισλαμική Δημοκρατία εξήγαγε επανάσταση και καταστολή πολύ πριν ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δίκιο να στηρίζει την πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν. Πρόκειται για ένα καθεστώς που συνέβαλε υλικά στη ρωσική εισβολή, προμηθεύοντας drones Shahed που εκτοξεύονται συστηματικά εναντίον ουκρανικών πόλεων στις νυχτερινές επιθέσεις.
Ο Ζελένσκι στέκεται σε αρχές και ενεργεί με ηθική σαφήνεια, ακόμη κι όταν η στάση του Τραμπ απέναντι στην Ουκρανία υπολείπεται.
Οι Ουκρανοί και οι Ιρανοί εκτιμούν την ελευθερία επειδή κατανοούν πόσο εύθραυστη μπορεί να είναι απέναντι στις δυνάμεις της τυραννίας. Ως κάποιος που έχει επισκεφθεί την Ουκρανία και έχει ζήσει στην Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, βλέπω πολλά κοινά μεταξύ των δύο λαών.
Οι Ιρανοί απορρίπτουν τον λαϊκισμό που έφερε τον Χαμενεΐ στην εξουσία και την ολοκληρωτική ιδεολογία που προσπάθησε να επιβάλει. Εκτιμούν την ελευθερία και την ελευθερία της επιλογής. Ένας Ιρανός διπλωμάτης διηγήθηκε ότι επέστρεψε στην Τεχεράνη μετά την αποχή του Ιράν από ψηφοφορία των Ηνωμένων Εθνών που καταδίκαζε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Τα ίδια του τα μέλη της οικογένειάς του τον επέπληξαν επειδή δεν στάθηκε στο πλευρό του θύματος, ιδίως καθώς οι Ιρανοί είχαν κάποτε υποφέρει από την εισβολή του Ιράκ το 1980.
Ταυτόχρονα, η Ουκρανία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για το Ιράν. Πραγματοποίησε μια ειρηνική επανάσταση για να απελευθερωθεί από την τυραννία και δημιούργησε δικαστικές διαδικασίες για την αντιμετώπιση της διαφθοράς. Οι Ουκρανοί γνωρίζουν πώς να διαφοροποιούν μια οικονομία και να ανοικοδομούν υποδομές. Οι Ιρανοί μπορεί να είναι βαθιά καχύποπτοι απέναντι στους ξένους μετά από αιώνες εκμετάλλευσης, όμως συμπαθούν και εμπιστεύονται τους Ουκρανούς.
Ίσως λοιπόν, καθώς οι Ιρανοί κατευθύνονται προς μια σειρά δημοψηφισμάτων, μια συνταγματική συνέλευση και εκλογές, να μπορούν να βασιστούν στους Ουκρανούς ως ουδέτερους διαιτητές για την επίλυση διαφορών και την πιστοποίηση της νομιμότητας. Ως μεσαίες δυνάμεις που υπέφεραν από τυραννία και πόλεμο αλλά τελικά επικράτησαν, το Κίεβο και μια ελεύθερη Τεχεράνη θα μπορούσαν στο μέλλον να είναι φυσικοί σύμμαχοι.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας