Αναλύσεις
International Institute of Strategy: Η πραγματική μάχη πίσω από τον πόλεμο στο Ιράν δεν είναι η τιμή του πετρελαίου, αλλά η πρόσβαση
Η δημόσια συζήτηση επιμένει να κοιτάζει πίσω, όμως η κρίση του 2026 γράφεται με διαφορετικούς κανόνες. Από το Στενό του Ορμούζ μέχρι το δολάριο, το παιχνίδι δεν κρίνεται μόνο στα πεδία μάχης, αλλά στις ροές ενέργειας και στη ρευστότητα των αγορών.
Μια διαφορετική ανάγνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και του πολέμου γύρω από το Ιράν επιχειρεί ο οικονομολόγος-οικονομέτρης Γιώργος Αδαλής, μέσα από την ανάλυσή του στο International Institute of Strategy, υποστηρίζοντας ότι όποιος συνεχίζει να βλέπει τις σημερινές εξελίξεις με τα γυαλιά του 1973, απλώς χάνει το πραγματικό διακύβευμα.
Κατά τον Αδαλή, η σύγκρουση που εκτυλίσσεται σήμερα δεν αποτελεί μια επανάληψη του αραβικού εμπάργκο και των πετρελαϊκών σοκ της δεκαετίας του 1970. Ο κόσμος του 2026, τονίζει, δεν έχει ουσιαστική σχέση με εκείνον τον κόσμο. Το πετρέλαιο παραμένει στο κέντρο, αλλά πλέον δεν είναι απλώς μια πρώτη ύλη. Είναι εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος, χρηματοπιστωτικής συμπεριφοράς, κρατικής στρατηγικής και παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων. Με άλλα λόγια, δεν μιλάμε για το ίδιο έργο. Μιλάμε για ένα νέο πεδίο σύγκρουσης, με άλλους κανόνες, άλλους συσχετισμούς και πολύ πιο σύνθετες επιπτώσεις.
Ο Αδαλής επισημαίνει ότι έχει αλλάξει ριζικά και ο ενεργειακός χάρτης. Στη δεκαετία του ’70, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του ΟΠΕΚ και ειδικά οι αραβικές μοναρχίες είχαν πολύ πιο καθοριστικό ρόλο ως ρυθμιστές της αγοράς, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν πολύ πιο εκτεθειμένες. Σήμερα, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Οι ΗΠΑ έχουν εξελιχθεί στον μεγαλύτερο παραγωγό και σε έναν από τους πιο ισχυρούς εξαγωγείς παγκοσμίως, γεγονός που τους δίνει δυνατότητες απορρόφησης κραδασμών και εργαλεία επιρροής που δεν υπήρχαν πριν από πενήντα χρόνια.
Στην ίδια λογική, η σημερινή ενεργειακή πραγματικότητα δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο. Το φυσικό αέριο, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η επιστροφή της πυρηνικής ενέργειας και οι νέες περιφερειακές αρχιτεκτονικές τροφοδοσίας έχουν διαμορφώσει ένα πολύ πιο σύνθετο σύστημα. Αυτό, όμως, δεν μειώνει τον στρατηγικό ρόλο του πετρελαίου. Το αντίθετο. Τον ενισχύει. Όποιος ελέγχει τις ροές του πετρελαίου, δεν επηρεάζει μόνο το ενεργειακό κόστος, αλλά τη ναυτιλία, τον πληθωρισμό, τη βιομηχανία, τα νομίσματα, τα κρατικά αποθέματα και τελικά την πολιτική σταθερότητα ολόκληρων οικονομιών.
Στο επίκεντρο αυτής της ανάλυσης βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, το οποίο ο Αδαλής χαρακτηρίζει όχι απλώς θαλάσσιο πέρασμα, αλλά γεωοικονομικό νευραλγικό κόμβο. Το κρίσιμο, όπως σημειώνει, δεν είναι μόνο το αν θα κλείσει τυπικά ή όχι. Αρκεί ακόμη και η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια της διέλευσης για να αλλάξουν οι όροι του παιχνιδιού. Τα ασφάλιστρα κινδύνου αυξάνονται, οι χρόνοι παράδοσης μεγαλώνουν, οι εναλλακτικές διαδρομές ακριβαίνουν και οι αγορές αρχίζουν να προτιμούν όχι το φθηνότερο φορτίο, αλλά το πιο ασφαλές και το πιο άμεσα διαθέσιμο.
Αυτή η μετατόπιση, κατά τον ίδιο, φάνηκε καθαρά και στην πρόσφατη σπάνια εικόνα της αγοράς, όταν το αμερικανικό αργό WTI ξεπέρασε τον διεθνή δείκτη αναφοράς Brent. Η εξήγηση που δίνει είναι απλή και αποκαλυπτική: οι αγορές θεωρούν πλέον το αμερικανικό αργό πιο προσιτό και πιο «σίγουρο», γι’ αυτό και ήταν διατεθειμένες να πληρώσουν premium έναντι του Brent.
Για τον Αδαλή, το ουσιαστικότερο στοιχείο της κρίσης δεν είναι καν η τιμή του πετρελαίου, αλλά η διαθεσιμότητα. Σε συνθήκες ομαλότητας, οι αγορές λειτουργούν με κριτήρια κόστους και αποδοτικότητας. Σε συνθήκες σύγκρουσης, όμως, η προτεραιότητα αλλάζει. Πρώτο ζητούμενο γίνεται η βεβαιότητα της πρόσβασης και η ρευστότητα. Και εκεί ακριβώς, όπως υποστηρίζει, φάνηκε κάτι που πολλοί επιμένουν να αγνοούν: όταν η πίεση γίνεται πραγματική, οι αγορές δεν τρέχουν σε αφηγήματα. Τρέχουν στο δολάριο.
Με αυτό το επιχείρημα, ο οικονομολόγος βάζει στο στόχαστρο και τις υπεραπλουστεύσεις γύρω από την αποδολαριοποίηση και το λεγόμενο πετρογουάν. Δεν αρνείται ότι υπάρχουν τάσεις αναζήτησης εναλλακτικών νομισματικών διακανονισμών. Επιμένει όμως ότι άλλο πράγμα είναι η ενίσχυση χρήσης άλλων νομισμάτων σε διμερείς συναλλαγές και άλλο η πραγματική ανατροπή μιας παγκόσμιας δομής δεκαετιών. Σε ώρα κρίσης, λέει, το δολάριο παραμένει κυρίαρχο όχι από ιδεολογική επιβολή, αλλά επειδή δεν υπάρχει ακόμη άλλη αγορά με αντίστοιχο βάθος, ρευστότητα και εμπιστοσύνη.
Από εκεί και πέρα, ο Αδαλής ξεκαθαρίζει ότι το Ιράν κάθε άλλο παρά έχει μηδενιστεί. Παραμένει παίκτης με εμπειρία στην παράκαμψη κυρώσεων, με ανθεκτικότητα και με δυνατότητα να κινείται στις γκρίζες ζώνες του διεθνούς συστήματος. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι έχει την ίδια ελευθερία κινήσεων ή την ίδια ικανότητα επιβολής όρων όπως στο παρελθόν. Επομένως, η σημερινή κρίση δεν αφορά απλώς ενεργειακούς όγκους παραγωγής, αλλά τη μάχη για το ποιος θα διαμορφώσει τους κανόνες της επόμενης ημέρας στη Μέση Ανατολή.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και τις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ, τις οποίες δεν αντιμετωπίζει ως απλή διπλωματική κίνηση, αλλά ως απόπειρα οικοδόμησης μιας νέας αρχιτεκτονικής ισχύος υπό αμερικανική επιτήρηση, με τη σύμπραξη Ισραήλ και αραβικών κρατών, παρακάμπτοντας το Παλαιστινιακό. Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και όσα ακολούθησαν, εκτιμά, έπληξαν αυτή τη στρατηγική και έφεραν ξανά τη Μέση Ανατολή σε κατάσταση ανοιχτής ρευστότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η επισήμανσή του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βρίσκονται μόνο σε θέση ζημίας μέσα σε αυτή την κρίση. Ναι, δέχονται πληθωριστικές πιέσεις και πλήττονται από τη διεθνή αναταραχή. Την ίδια ώρα, όμως, αποκομίζουν και έμμεσα οφέλη, καθώς το αμερικανικό πετρέλαιο θεωρείται πιο ασφαλές και πιο προσβάσιμο, ενώ η Ευρώπη οδηγείται σε νέα μορφή ενεργειακής εξάρτησης.
Το τελικό του συμπέρασμα είναι σκληρό και καθαρό. Η κρίση δεν θα κριθεί μόνο στα πεδία μάχης ή στα διπλωματικά τραπέζια. Θα κριθεί και στις οθόνες των traders, στα δεξαμενόπλοια, στα ασφάλιστρα κινδύνου, στα στρατηγικά αποθέματα και στις αποφάσεις κρατών που καλούνται να προσαρμοστούν σε έναν νέο συσχετισμό ισχύος. Και αυτό που σήμερα φοβούνται περισσότερο οι αγορές, λέει, δεν είναι απλώς η αύξηση της τιμής της ενέργειας. Είναι μήπως χαθεί η δυνατότητα απρόσκοπτης πρόσβασης σε αυτήν.
Τέλος, ο Αδαλής στέκεται ιδιαίτερα και στα αεροπορικά καύσιμα, προειδοποιώντας ότι η εκτίναξη των τιμών τους, σε μια στιγμή που ξεκινά η τουριστική περίοδος, μπορεί να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στην τουριστική βιομηχανία. Και εκεί, όπως αφήνει να εννοηθεί, ίσως κρύβεται το επόμενο σοβαρό μέτωπο της κρίσης.
GEOPOLITICO
Η τουρκική νομοθεσία του 1986 εκθέτει τη σημερινή στάση της Τουρκίας για τον Great Sea Interconnector
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά σήμερα ιδιαίτερη νομική και γεωπολιτική σημασία, καθώς η Άγκυρα αξιώνει προηγούμενο συντονισμό και αδειοδότηση για δραστηριότητες πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και συναφείς έρευνες σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, τις οποίες θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Του Νικόδημου Καλλιντέρη
Η Τουρκία, ήδη από το 1986, είχε αναγνωρίσει ρητώς, με δική της κανονιστική πράξη (υπ’ αριθ. 86/11264 της 17ης Δεκεμβρίου 1986), την ελευθερία τρίτων κρατών να ποντίζουν υποβρύχια καλώδια ακόμη και εντός της τουρκικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) στη Μαύρη Θάλασσα.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά σήμερα ιδιαίτερη νομική και γεωπολιτική σημασία, καθώς η Άγκυρα αξιώνει προηγούμενο συντονισμό και αδειοδότηση για δραστηριότητες πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και συναφείς έρευνες σε περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, τις οποίες θεωρεί τμήμα της υφαλοκρηπίδας της.
Όπως επεσήμανε χθες (8/10) ο Νομικός και Διεθνολόγος Θεόδωρος Κατσούρφος στη ραδιοφωνική εκπομπή του Λάμπρου Καλαρρύτη, το άρθρο 3 της εν λόγω κανονιστικής πράξης προβλέπει ότι «τα άλλα κράτη μπορούν να απολαύουν της ελευθερίας πόντισης υποβρυχίων καλωδίων και αγωγών στην εν λόγω Ζώνη».
Η τουρκική ρύθμιση του 1986 συμβαδίζει, στον βασικό πυρήνα της, με την ελευθερία που κατοχυρώνεται στο άρθρο 79 της UNCLOS και βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με την τουρκική θέση ότι κάθε δραστηριότητα πόντισης καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας πρέπει να συντονίζεται προηγουμένως με την Άγκυρα.
Συνεπώς, ακόμη όμως και αν υποθέταμε, για τις ανάγκες του νομικού συλλογισμού, ότι η επίμαχη διαδρομή του GSI διέρχονταν από τουρκική υφαλοκρηπίδα, αυτό δεν θα σήμαινε αυτομάτως ότι η Τουρκία διαθέτει γενικό δικαίωμα απαγόρευσης της πόντισης του καλωδίου.
Η προγενέστερη τουρκική κανονιστική πράξη αποτελεί, επομένως, ένα σημαντικό τεκμήριο κρατικής πρακτικής, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί κατά την εξέταση της διεθνούς νομιμότητας των σημερινών τουρκικών αξιώσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αναλύσεις
Τουρκικός συναγερμός για το καλώδιο! Η Milliyet βλέπει ελληνικό σχέδιο εμπλοκής της Γαλλίας σε κρίση με την Άγκυρα
Σενάρια ελληνικής διπλωματικής παγίδας με στόχο την πρόκληση κρίσης μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας προβάλλει ο αρθρογράφος της Milliyet, Οζάι Σεντίρ, με αφορμή την επανεκκίνηση των εργασιών για το Great Sea Interconnector. Ο Τούρκος δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι η Αθήνα ενδέχεται να επιδιώκει μια τουρκική στρατιωτική παρέμβαση εναντίον γαλλικών πλοίων, προκειμένου να μεταφέρει την αντιπαράθεση πρώτα στο Παρίσι και στη συνέχεια στις Βρυξέλλες. Παράλληλα, η Άγκυρα θέτει ζήτημα προηγούμενης διπλωματικής συνεννόησης με τη Γαλλία για τις έρευνες ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου, επιχειρώντας να παρακάμψει την Ελλάδα ως άμεσα ενδιαφερόμενο κράτος.
Μια αποκαλυπτική για τον τρόπο σκέψης της τουρκικής πλευράς ανάλυση δημοσιεύει την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 η εφημερίδα Milliyet, με την υπογραφή του γνωστού αρθρογράφου Οζάι Σεντίρ.
Στο άρθρο του, με τίτλο «Η διπλωματία του να χτυπάς τον αμπελουργό αντί να τρως τα σταφύλια» (Bağcıyı dövme, üzüm yeme diplomasisi), ο Σεντίρ περιγράφει μια σύνθετη γεωπολιτική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Αθήνα, την Άγκυρα και το Παρίσι, με επίκεντρο τις εργασίες πόντισης του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Ο Τούρκος δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι πίσω από τις κινήσεις της Αθήνας βρίσκεται μια ευρύτερη στρατηγική επιδίωξη: η αξιοποίηση της γαλλικής εμπλοκής στο Great Sea Interconnector ώστε ενδεχόμενη νέα τουρκική παρέμβαση να μετατραπεί σε κρίση όχι μόνο με την Ελλάδα, αλλά και με τη Γαλλία και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Η Ελλάδα θέλει το καλώδιο ή μια κρίση Τουρκίας–Γαλλίας;»
Ο Σεντίρ ξεκινά την ανάλυσή του παρουσιάζοντας τις τρεις πρωτεύουσες ως πρωταγωνιστές μιας μεγάλης παρτίδας διπλωματικού σκακιού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κινήσεις γύρω από το καλώδιο δεν περιορίζονται στην ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, αλλά συνδέονται με έναν ευρύτερο σχεδιασμό μεταβολής των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η βασική του υπόθεση είναι ότι η Αθήνα ενδέχεται να επιδιώκει την εμπλοκή γαλλικών πλοίων σε περιοχές όπου η Τουρκία προβάλλει θαλάσσιες διεκδικήσεις, δημιουργώντας έτσι τις προϋποθέσεις για απευθείας αντιπαράθεση μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού.
«Είναι προτεραιότητα για την Ελλάδα η τοποθέτηση καλωδίων ηλεκτρικής ενέργειας ή μήπως η πιθανότητα σοβαρής κρίσης μεταξύ Παρισιού και Άγκυρας, και στη συνέχεια μεταξύ Βρυξελλών και Άγκυρας;», διερωτάται.
Και συνεχίζει, διατυπώνοντας μια ακόμη πιο χαρακτηριστική εκτίμηση:
«Για την Αθήνα, η ανάπτυξη της Γαλλίας εναντίον της Τουρκίας, μιας χώρας που δεν μπορεί να υπερνικήσει στρατιωτικά ή διπλωματικά, δεν είναι στην πραγματικότητα κακή ιδέα».
Πρόκειται για την πολιτική ερμηνεία του Τούρκου αρθρογράφου και όχι για τεκμηριωμένη αποκάλυψη συγκεκριμένου ελληνικού σχεδίου.
Ωστόσο, η αναφορά αυτή αποτυπώνει την ανησυχία ότι η αυξανόμενη γαλλική συμμετοχή στο έργο περιορίζει τις δυνατότητες της Άγκυρας να αντιμετωπίζει το ζήτημα αποκλειστικά ως ελληνοτουρκική διαφορά.
Η αφορμή: Ερωτήσεις για τα γαλλικά πλοία και το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αφετηρία της συλλογιστικής του Σεντίρ.
Όπως αποκαλύπτει ο ίδιος, Έλληνας δημοσιογράφος τού απηύθυνε σειρά ερωτήσεων σχετικά με τις απαιτήσεις της Τουρκίας για την πόντιση του καλωδίου.
Μία από αυτές αφορούσε το κατά πόσο θα ήταν αρκετή μια απευθείας επικοινωνία των γαλλικών εταιρειών Meridiam και Nexans με την Άγκυρα.
Άλλη ερώτηση αφορούσε το ενδεχόμενο η Τουρκία να στείλει πολεμικά πλοία για να εμποδίσει γαλλικά σκάφη που θα επιχειρούσαν στην περιοχή.
Σύμφωνα με τον Σεντίρ, οι συγκεκριμένες ερωτήσεις τον οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι η Αθήνα ενδέχεται να εξετάζει μια στρατηγική κατά την οποία η Γαλλία θα βρεθεί στην πρώτη γραμμή μιας μελλοντικής κρίσης.
Ο αρθρογράφος χρησιμοποιεί την τουρκική παροιμία για τον αμπελουργό και τα σταφύλια, υπονοώντας ότι η ελληνική πλευρά ίσως ενδιαφέρεται περισσότερο για την πρόκληση διπλωματικού κόστους στην Τουρκία παρά για την ίδια την ολοκλήρωση του έργου.
Η συλλογιστική αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς μετατρέπει μια συζήτηση για την ασφάλεια των εργασιών σε υπόθεση περί ευρύτερων ελληνικών προθέσεων.
Η τουρκική απαίτηση: Πρώτα συνεννόηση Άγκυρας–Παρισιού
Στη συνέχεια, ο Σεντίρ επιχειρεί να παρουσιάσει την τουρκική στάση ως συμβατή με το διεθνές δίκαιο.
Υποστηρίζει ότι η Τουρκία δεν αντιτίθεται γενικά στην ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων και διεθνών υποδομών επικοινωνίας.
Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα ζητεί προηγούμενη διπλωματική επικοινωνία όταν ξένα πλοία προγραμματίζουν έρευνες ή πόντιση καλωδίων σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δική της δικαιοδοσία.
Η τουρκική θέση είναι ότι η σχετική συνεννόηση πρέπει να πραγματοποιείται μεταξύ των κρατών των οποίων τη σημαία φέρουν τα ερευνητικά πλοία.
Στην περίπτωση του Great Sea Interconnector, ο Τούρκος αρθρογράφος επιμένει ότι ο αρμόδιος συνομιλητής της Άγκυρας πρέπει να είναι το γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών.
«Τα κράτη συνάπτουν σχέσεις με άλλα κράτη, όχι με εταιρείες», υποστηρίζει.
Σύμφωνα με τη συλλογιστική του, η γαλλική εταιρεία που θα πραγματοποιήσει τις εργασίες οφείλει να απευθυνθεί στο γαλλικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο με τη σειρά του θα επικοινωνήσει με την τουρκική διπλωματία.
Ο Σεντίρ επιχειρεί μάλιστα να αιτιολογήσει γιατί δεν θεωρεί τις ιδιωτικές εταιρείες κατάλληλους συνομιλητές, επικαλούμενος την υπόθεση της γαλλικής Lafarge και τις παλαιότερες πληρωμές της προς το Ισλαμικό Κράτος στη Συρία.
Το επιχείρημά του είναι ότι οι εμπορικές δραστηριότητες των εταιρειών δεν ταυτίζονται υποχρεωτικά με την εξωτερική πολιτική των κρατών τους.
«Η Ελλάδα δεν είναι άμεσα εμπλεκόμενη»
Το πλέον χαρακτηριστικό σημείο του άρθρου αφορά την προσπάθεια αποκλεισμού της Αθήνας από το διπλωματικό σκέλος των συνεννοήσεων.
Ο Σεντίρ υποστηρίζει ότι, εφόσον τα πλοία που θα πραγματοποιήσουν τις έρευνες φέρουν γαλλική σημαία, η υπόθεση πρέπει να εξεταστεί αποκλειστικά μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού.
«Το θέμα αυτό θα συζητηθεί μεταξύ Άγκυρας και Παρισιού. Η Ελλάδα δεν εμπλέκεται άμεσα σε αυτό το ζήτημα», αναφέρει.
Η συγκεκριμένη διατύπωση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία.
Ο Τούρκος αρθρογράφος αντιμετωπίζει τη σημαία του ερευνητικού πλοίου ως το κριτήριο που καθορίζει ποιο κράτος πρέπει να διαπραγματευτεί με την Τουρκία.
Ωστόσο, το Great Sea Interconnector αποτελεί έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ η διαδρομή του περνά από περιοχές όπου η Αθήνα υποστηρίζει ότι ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα.
Η εθνικότητα των εταιρειών και η σημαία των πλοίων δεν αναιρούν αυτομάτως τον ρόλο των παράκτιων κρατών ούτε καθορίζουν από μόνες τους ποιο κράτος έχει δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.
Επομένως, η θέση του Σεντίρ αποτελεί έκφραση της τουρκικής διπλωματικής προσέγγισης και όχι αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα του διεθνούς δικαίου.
Το προηγούμενο Blue-Raman και η Ιταλία
Για να στηρίξει το επιχείρημά του, ο αρθρογράφος της Milliyet επικαλείται το έργο υποθαλάσσιων οπτικών ινών Blue-Raman.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ιταλία είχε προηγουμένως εξασφαλίσει συνεννόηση με την Τουρκία μέσω διπλωματικών διαύλων, επιτρέποντας την απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου.
Ο Σεντίρ τοποθετεί το συγκεκριμένο περιστατικό στο 2023, ενώ η αναφορά στο εξεταζόμενο στάδιο του έργου αφορά το 2024.
Πέρα από τη χρονολογική ανακρίβεια, το ουσιαστικό ζήτημα είναι ότι ο αρθρογράφος παρουσιάζει την υπόθεση ως προηγούμενο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και στην περίπτωση του Great Sea Interconnector.
Δεν παραθέτει, όμως, επίσημα διπλωματικά έγγραφα που να αποδεικνύουν την ακριβή φύση της συνεννόησης Ιταλίας–Τουρκίας ή ότι είχε ζητηθεί και δοθεί άδεια για δραστηριότητες σε αμφισβητούμενη θαλάσσια περιοχή.
Η διάκριση μεταξύ ενημέρωσης, τεχνικού συντονισμού και προηγούμενης έγκρισης είναι κρίσιμη, επειδή κάθε διαδικασία δημιουργεί διαφορετικές νομικές και πολιτικές συνέπειες.
Η πραγματική διαφορά: Ενημέρωση ή τουρκική άδεια;
Το βασικό σημείο αντιπαράθεσης αφορά την ερμηνεία του δικαιώματος πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων σε περιοχές εκτός των χωρικών υδάτων.
Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η εγκατάσταση των υποθαλάσσιων καλωδίων πραγματοποιείται σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν απαιτεί προηγούμενη τουρκική έγκριση για τις περιοχές στις οποίες η Άγκυρα προβάλλει μη αναγνωριζόμενες από την Αθήνα διεκδικήσεις.
Η τουρκική πλευρά, αντίθετα, επιχειρεί να συνδέσει τις εργασίες με προηγούμενη διακρατική συνεννόηση.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της διάκρισης που προβλέπει το διεθνές δίκαιο ανάμεσα στο δικαίωμα πόντισης υποθαλάσσιων καλωδίων και στις επιμέρους δραστηριότητες έρευνας, οι οποίες μπορεί να υπάγονται σε διαφορετικούς κανόνες ανάλογα με τον χαρακτήρα τους και τη θαλάσσια περιοχή.
Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας αναγνωρίζει, στο άρθρο 79, το δικαίωμα όλων των κρατών να τοποθετούν υποθαλάσσια καλώδια στην υφαλοκρηπίδα, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Δεν θεσπίζει γενικό δικαίωμα του παράκτιου κράτους να απαγορεύει την πόντιση κάθε καλωδίου που διέρχεται από την υφαλοκρηπίδα του.
Από την άλλη πλευρά, οι ειδικές τεχνικές και ερευνητικές δραστηριότητες πρέπει να εξετάζονται με βάση το εφαρμοστέο νομικό πλαίσιο και τις πραγματικές συνθήκες.
Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος της Σύμβασης, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τις διαφορετικές νομικές προσεγγίσεις.
Η Γαλλία μπαίνει στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης
Το δημοσίευμα της Milliyet έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Παρίσι αποκτά αυξημένο ρόλο στην υλοποίηση του Great Sea Interconnector.
Η συμμετοχή του γαλλικού επενδυτικού ομίλου Meridiam, σε συνδυασμό με τον τεχνικό ρόλο της Nexans, προσδίδει στο έργο σημαντικό γαλλικό οικονομικό και επιχειρησιακό αποτύπωμα.
Ήδη από τον Σεπτέμβριο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Εμανουέλ Μακρόν είχαν συζητήσει τα επόμενα βήματα για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα της Καθημερινής, οι δύο πλευρές επεξεργάζονται τρόπους επανεκκίνησης των εργασιών, ενώ η 26η Οκτωβρίου έχει αναφερθεί ως πιθανή ημερομηνία έναρξης νέων ερευνών ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Η ημερομηνία αυτή αποτελεί στόχο σχεδιασμού και όχι οριστικά επιβεβαιωμένη ημερομηνία πραγματοποίησης των εργασιών.
Το γεγονός ότι γαλλικά επιχειρηματικά συμφέροντα αποκτούν κεντρικό ρόλο στο έργο μεταβάλλει τη διπλωματική διάσταση μιας πιθανής τουρκικής παρέμβασης.
Η Άγκυρα γνωρίζει ότι η παρεμπόδιση γαλλικού πλοίου θα μπορούσε να προκαλέσει αντιδράσεις από το Παρίσι, ακόμη και εάν η διαφορά αφορά πρωτίστως τις ελληνοτουρκικές θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Αυτό ακριβώς είναι το ενδεχόμενο που ο Σεντίρ παρουσιάζει ως πιθανό ελληνικό σχεδιασμό.
Αιχμές για τις ελληνικές διαπραγματεύσεις με Αίγυπτο, Λιβύη και Αλβανία
Στο τελευταίο μέρος του άρθρου του, ο Τούρκος δημοσιογράφος στρέφει τα πυρά του στην ελληνική διπλωματία.
Υποστηρίζει ότι η Άγκυρα παραμένει ανοικτή στον διάλογο με την Αθήνα για όλα τα διμερή ζητήματα.
Κατηγορεί, ωστόσο, την ελληνική πλευρά ότι επιδιώκει διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο, τη Λιβύη και την Αλβανία, αποφεύγοντας αντίστοιχες συνομιλίες με την Τουρκία.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση παραβλέπει ότι Ελλάδα και Τουρκία διατηρούν διαφορετικές θέσεις για το αντικείμενο των διμερών διαφορών.
Η Αθήνα αναγνωρίζει ως βασική διαφορά προς διευθέτηση την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, ενώ η τουρκική πλευρά θέτει ένα ευρύτερο σύνολο ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων διεκδικήσεων που η Ελλάδα απορρίπτει.
Η διαφωνία αυτή εξακολουθεί να αποτελεί ουσιαστικό εμπόδιο στην πρόοδο των ελληνοτουρκικών διαπραγματεύσεων.
Το γεωπολιτικό μήνυμα της Milliyet
Η ανάλυση του Οζάι Σεντίρ έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δείχνει πώς ένα τμήμα του τουρκικού δημόσιου διαλόγου αντιλαμβάνεται τη νέα γαλλική εμπλοκή στο Great Sea Interconnector.
Στην πραγματικότητα, το άρθρο κινείται σε δύο παράλληλους άξονες.
Ο πρώτος είναι η προσπάθεια να παρουσιαστεί η Τουρκία ως χώρα που δεν αντιτίθεται στην ενεργειακή διασυνδεσιμότητα, αλλά ζητεί διπλωματική συνεννόηση για την ασφάλεια των εργασιών.
Ο δεύτερος είναι η απόδοση στην Ελλάδα ενός υποτιθέμενου σχεδίου διεθνοποίησης της κρίσης, με στόχο να βρεθεί η Άγκυρα αντιμέτωπη με το Παρίσι και τις Βρυξέλλες.
Η τουρκική συλλογιστική αναδεικνύει τον φόβο ότι μια επόμενη κρίση στην περιοχή της Κάσου δεν θα έχει τα ίδια χαρακτηριστικά με τις προηγούμενες.
Αυτή τη φορά, η παρουσία γαλλικών πλοίων και γαλλικών επενδυτικών συμφερόντων θα μπορούσε να διευρύνει τον αριθμό των άμεσα ενδιαφερόμενων κρατών.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν η Τουρκία θα επιχειρήσει να παρέμβει στις έρευνες, αλλά και πώς θα αντιδράσει η Γαλλία σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο.
Η Αθήνα επιμένει ότι το έργο πρέπει να υλοποιηθεί χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα, ενώ η Άγκυρα επιχειρεί να κατοχυρώσει ρόλο στις διαδικασίες που προηγούνται των εργασιών.
Το επόμενο κεφάλαιο της αντιπαράθεσης θα κριθεί στην πράξη, όταν επιχειρηθεί η επανέναρξη των ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
GEOPOLITICO
Μεταναστευτικό: Νέες μεταφορές από την Κρήτη στο Ανατολικό Αιγαίο – Η εικόνα στις δομές πέντε νησιών
Νέες μετακινήσεις μεταναστών καταγράφονται στο Ανατολικό Αιγαίο, με τη Σάμο να υποδέχεται 165 άτομα από την Κρήτη, την ώρα που προγραμματίζεται η αναχώρηση άλλων 200 από την Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή (ΚΕΔ) στη Ζερβού. Η πληρότητα της δομής ανέρχεται πλέον στο 45%, ενώ συνολικά 6.392 άτομα φιλοξενούνταν στις πέντε δομές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Συνεχίζονται οι μετακινήσεις μεταναστών μεταξύ της ηπειρωτικής και της νησιωτικής Ελλάδας, με τη Σάμο να βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο, καθώς την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 έφτασαν στο νησί 165 μετανάστες από την Κρήτη.
Σύμφωνα με το τοπικό ενημερωτικό μέσο Samos24.gr, οι μετανάστες μεταφέρθηκαν στη Σάμο με το επιβατηγό πλοίο «Express Jet» και οδηγήθηκαν στην Κλειστή Ελεγχόμενη Δομή της Ζερβού.
Μετά τις νέες αφίξεις, ο αριθμός των διαμενόντων στη δομή ανήλθε στους 1.637, έναντι 1.472 που είχαν καταγραφεί την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου.
Η εγκατάσταση διαθέτει συνολική χωρητικότητα 3.664 θέσεων, γεγονός που σημαίνει ότι η πληρότητά της διαμορφώνεται περίπου στο 45%.
Προγραμματίζονται αναχωρήσεις 200 ατόμων
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για την αποχώρηση 200 μεταναστών από τη δομή της Ζερβού, μετά την ολοκλήρωση των προβλεπόμενων διαδικασιών ταυτοποίησης.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες του τοπικού μέσου, οι αναχωρήσεις αναμένεται να πραγματοποιηθούν σταδιακά.
Μέχρι το Σάββατο 10 Οκτωβρίου προγραμματίζεται η αναχώρηση 50 ατόμων, ενώ από τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου προβλέπεται να ακολουθήσουν ακόμη 150.
Εφόσον υλοποιηθεί ο συγκεκριμένος προγραμματισμός και δεν καταγραφούν νέες αφίξεις ή άλλες μεταβολές, ο αριθμός των διαμενόντων στη Ζερβού θα περιοριστεί περίπου στους 1.437.
Παράλληλα, την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου αναχώρησαν από τη Σάμο 13 ασυνόδευτοι ανήλικοι με προορισμό την ηπειρωτική Ελλάδα.
Λέρος: Η μεγαλύτερη πληρότητα στο Ανατολικό Αιγαίο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συνολική εικόνα των μεταναστευτικών δομών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου για τις 8 Οκτωβρίου 2026, στις πέντε δομές φιλοξενούνταν συνολικά 6.392 άτομα, με τη συνολική χωρητικότητα να ανέρχεται στις 14.166 θέσεις.
Η Λέρος καταγράφει τον μεγαλύτερο αριθμό διαμενόντων, αλλά και την υψηλότερη πληρότητα μεταξύ των πέντε νησιών, φθάνοντας περίπου στο 81%.
Αναλυτικά τα στοιχεία ανά νησί
Στοιχεία 8 Οκτωβρίου 2026, πριν από τις νέες αφίξεις στη Σάμο.
| Νησί | Διαμένοντες | Χωρητικότητα | Πληρότητα |
|---|---|---|---|
| Λέρος | 1.741 | 2.152 | 81% |
| Σάμος | 1.472 | 3.664 | 40% |
| Κως | 1.381 | 3.455 | 40% |
| Λέσβος | 1.314 | 3.881 | 34% |
| Χίος | 484 | 1.014 | 48% |
| Σύνολο | 6.392 | 14.166 | 45% |
Τα στοιχεία καταδεικνύουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των νησιών. Ενώ η Λέρος παρουσιάζει πληρότητα άνω του 80%, στη Λέσβο το αντίστοιχο ποσοστό περιορίζεται περίπου στο 34%.
Η Σάμος, ακόμη και μετά την άφιξη των 165 μεταναστών από την Κρήτη, παραμένει κάτω από το μισό της συνολικής χωρητικότητας της δομής της Ζερβού.
Η μεταφορά από την Κρήτη και η διαχείριση των δομών
Η μετακίνηση 165 μεταναστών από την Κρήτη προς τη Σάμο αναδεικνύει τη χρήση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων του Ανατολικού Αιγαίου για τη διαχείριση μεταναστευτικών πληθυσμών που έχουν αρχικά φτάσει σε άλλες περιοχές της χώρας.
Η Κρήτη έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία στις μεταναστευτικές διαδρομές της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς αποτελεί προορισμό θαλάσσιων μετακινήσεων από τις ακτές της Βόρειας Αφρικής.
Ωστόσο, από τα διαθέσιμα στοιχεία του συγκεκριμένου ρεπορτάζ δεν προκύπτουν οι εθνικότητες των 165 μεταναστών, οι ακριβείς συνθήκες της αρχικής εισόδου τους στην Ελλάδα ή το καθεστώς των αιτήσεων ασύλου τους.
Η ταυτόχρονη άφιξη και προγραμματισμένη αναχώρηση μεταναστών από τη Ζερβού δείχνει ότι η διαχείριση της δομής χαρακτηρίζεται από διαρκείς μεταβολές στον αριθμό των φιλοξενουμένων.
Το επόμενο διάστημα θα φανεί κατά πόσο θα υλοποιηθούν οι προγραμματισμένες μετακινήσεις των 200 ατόμων, καθώς και αν θα συνεχιστούν οι μεταφορές από την Κρήτη προς τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας
