Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Μαύρο ρεκόρ στην ανθρωπιστική βοήθεια: Τριπλασιάστηκαν οι θάνατοι εργαζομένων – 560 νεκροί σε Γάζα και Δυτική Όχθη

Με πάνω από 1.000 νεκρούς εργαζόμενους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, συχνά στα χέρια κρατών μελών, ο επικεφαλής της ανθρωπιστικής βοήθειας του ΟΗΕ απαιτεί δράση και λογοδοσία.

Δημοσιεύτηκε στις

Με πάνω από 1.000 νεκρούς εργαζόμενους στον τομέα της ανθρωπιστικής βοήθειας, συχνά στα χέρια κρατών μελών, ο επικεφαλής της ανθρωπιστικής βοήθειας του ΟΗΕ απαιτεί δράση και λογοδοσία.

Δήλωση προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του Τομ Φλέτσερ, Βοηθού Γενικού Γραμματέα Ανθρωπιστικών Υποθέσεων και Συντονιστή Έκτακτης Βοήθειας, σύμφωνα με την απόφαση 2730 (2024) σχετικά με την ασφάλεια και την προστασία του ανθρωπιστικού προσωπικού και την προστασία του προσωπικού των Ηνωμένων Εθνών και του συνδεδεμένου προσωπικού.

Το 2025, καταγράφηκαν τουλάχιστον 326 θάνατοι ανθρωπιστών σε 21 χώρες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ανθρωπιστών που σκοτώθηκαν σε τρία χρόνια σε πάνω από 1.010.

Αναγνωρίζουμε, θρηνούμε και τιμούμε τον καθένα από τους 326 συναδέλφους μας και αφιερώνουμε το έργο που έχουμε μπροστά μας στη μνήμη τους.

Από τους πάνω από 1.000 θανάτους, περισσότεροι από 560 σημειώθηκαν στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, 130 στο Σουδάν, 60 στο Νότιο Σουδάν, 25 στην Ουκρανία και 25 στη [Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό].
Αυτός ο αριθμός – πάνω από 1.000 – συγκρίνεται με 377 που έχουν καταγραφεί ως νεκροί παγκοσμίως τα προηγούμενα τρία χρόνια – επομένως, ο αριθμός αυτός σχεδόν τριπλασιάζεται.

Δεν πρόκειται για τυχαία κλιμάκωση – είναι η κατάρρευση της προστασίας.
Αυτοί οι ανθρωπιστές σκοτώθηκαν ενώ διένειμαν τρόφιμα, νερό, φάρμακα και στέγη. Πέθαιναν σε σαφώς σηματοδοτημένες φάλαγγες και σε αποστολές που συντονίζονταν απευθείας με τις αρχές.

Και, πολύ συχνά, δολοφονούνταν από κράτη μέλη των Ηνωμένων Εθνών.

Οι ανθρωπιστές γνωρίζουν ότι αντιμετωπίζουμε κινδύνους. Είναι η φύση της δουλειάς μας, οι χώροι στους οποίους δραστηριοποιούμαστε.
Αυτοί οι θάνατοι δεν οφείλονται στο ότι είμαστε απερίσκεπτοι με τη ζωή μας. Οφείλονται στο ότι τα εμπλεκόμενα μέρη στη σύγκρουση είναι απερίσκεπτα με τη ζωή μας.

Έτσι, εκ μέρους των χιλίων και πλέον νεκρών ανθρωπιστών και των οικογενειών τους, ρωτάμε: γιατί;

Μήπως επειδή ο κόσμος δεν πιστεύει πλέον στο ψήφισμα 2730 του Συμβουλίου Ασφαλείας, στο οποίο μιλήσατε με τόσο ηθικό επείγον για τον τερματισμό της βίας κατά των ανθρωπιστών;

Μήπως επειδή το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, που σφυρηλατήθηκε από μια γενιά σοφότερων πολιτικών ηγετών για μια τέτοια εποχή, δεν είναι πλέον βολικό;
Μήπως επειδή είναι πιο σημαντικό να προστατεύσουμε όσους σχεδιάζουν, πωλούν, προμηθεύουν και χρησιμοποιούν θανατηφόρα όπλα -συμπεριλαμβανομένων των drones, των κυβερνοεργαλείων, της τεχνητής νοημοσύνης- από το να προστατεύσουμε εμάς;

Μήπως επειδή αυτοί που μας δολοφονούν δεν αισθάνονται κανένα κόστος για τις πράξεις τους; Πόσοι διώχθηκαν; Πόσοι από τους ηγέτες τους παραιτήθηκαν; Σε πόσες έρευνες επέμεινε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ; Ήσασταν ποτέ επιλεκτικοί στην οργή σας;

Ή μήπως επειδή τα κράτη μέλη βλέπουν αυτούς τους αριθμούς ως παράπλευρες απώλειες, μέρος της ομίχλης του πολέμου; Ή, ακόμα χειρότερα, μήπως τώρα μας θεωρούν νόμιμους στόχους;
Και ίσως το πιο ανατριχιαστικό ερώτημα: αν αυτοί οι θάνατοι ήταν «προλήψιμοι», γιατί τότε δεν αποτράπηκαν;

Πάνω από 110 κράτη μέλη έχουν επιλέξει να ενεργήσουν από κοινού μέσω της πολιτικής διακήρυξης για την προστασία των ανθρωπιστικών οργανώσεων.

Ωστόσο, σε πολλαπλές κρίσεις, οι ανθρωπιστές δεν σκοτώνονται απλώς.
Η δράση μας περιορίζεται, τιμωρείται, απονομιμοποιείται. Μας λένε πού να μην πάμε, ποιον να μην βοηθήσουμε. Μας παρενοχλούν ή μας συλλαμβάνουν επειδή κάνουμε τη δουλειά μας.
Και μας λένε ψέματα – και αυτά τα ψέματα έχουν αυτές τις συνέπειες.

Και, φυσικά, όταν οι ανθρωπιστές ζημιώνονται, η βοήθεια συχνά σταματά. Οι κλινικές κλείνουν, τα τρόφιμα δεν φτάνουν.

Στην Υεμένη, 73 μέλη του ΟΗΕ και δεκάδες μέλη ΜΚΟ παραμένουν αυθαίρετα κρατούμενα από τους Χούθι. Στο Αφγανιστάν και την Υεμένη, οι γυναίκες ανθρωπίστριες εμποδίζονται να κάνουν τη δουλειά τους. Στη Γάζα, το Ισραήλ περιορίζει τις υπηρεσίες του ΟΗΕ και τις διεθνείς ΜΚΟ. Στη Μιανμάρ, η ανασφάλεια και οι περιορισμοί πρόσβασης έχουν διακόψει την παροχή βοήθειας σε πάνω από 100.000 ανθρώπους σε έναν μόνο μήνα.

Και στην Ουκρανία, οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν αναγκάσει ομάδες βοήθειας να αποσυρθούν από τις κοινότητες της πρώτης γραμμής.
Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, τα αποτελέσματα των θανάτων ανθρωπιστών είναι πολύ συχνά ο θάνατος της ελπίδας για εκατομμύρια ανθρώπους που βασίζονται σε αυτούς.

Αυτές οι τάσεις, σε συνδυασμό με την κατάρρευση της χρηματοδότησης για το έργο μας που σώζει ζωές, αποτελούν σύμπτωμα ενός άνομου, πολεμοχαρούς, εγωιστικού και βίαιου κόσμου. Η δολοφονία ανθρωπιστών αποτελεί μέρος της ευρύτερης επίθεσης στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο δεν ήταν ποτέ, και δεν είναι τώρα, μια ακαδημαϊκή άσκηση. Προς τιμήν των συναδέλφων μας που σκοτώθηκαν και σε ένδειξη αλληλεγγύης προς όσους διακινδυνεύουν τώρα τη ζωή τους, σας ζητάμε να ενεργήσετε με πολύ μεγαλύτερη πεποίθηση, συνέπεια και θάρρος.

Συνήθως ολοκληρώνω με τρία αιτήματα αυτού του Συμβουλίου. Αλλά φαίνεται προσβλητικό για τους πάνω από χίλιους συναδέλφους που σκοτώθηκαν να σας επαναλαμβάνω τις δεσμεύσεις του ψηφίσματος SCR 2730: προστασία, ακεραιότητα, λογοδοσία.
Δεν ερχόμαστε εδώ για να σας υπενθυμίσουμε αυτές τις δεσμεύσεις, αλλά για να σας προκαλέσουμε να τις τηρήσετε.
Διότι αν απορρίψουμε αυτές τις αρχές που κατακτήθηκαν με κόπο, τότε η ακεραιότητα αυτού του Συμβουλίου και οι νόμοι που είμαστε εδώ για να προστατεύσουμε, πεθαίνουν μαζί με τους συναδέλφους μας.

Οι πληροφορίες μας έχουν αποσταλεί από το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων των Ηνωμένων Εθνών

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΓΕΙΩΤΗΣ

Γεννήθηκε στη Λέμεσο το 1966. Οι γονείς του έχουν καταγωγή από τη Δρούσια της ορεινής Πάφου και τη χερσόνησο του Ακάμα. Σπούδασε Παιδαγωγικά στην Παιδαγωγική Ακαδημία Κύπρου το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ και μετεκπαιδεύτηκε στο Πανεπιστήμιο Μπέρμιγχαμ. Εργάζεται ως δάσκαλος από το 1989. Σήμερα είναι Διευθυντής στο Ζ' Δημοτικό Σχολείο ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΝΔΡΕΑ . Υπηρέτησε επί σειρά ετών και με ποικίλες αρμοδιότητες την ΠΟΕΔ και διετέλεσε επι σειράν ετών Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της Ανεξάρτητης Κίνησης Δασκάλων. Εκπροσώπησε την Κύπρο σε Διεθνείς Επιτροπές επί έξι έτη. Ασχολήθηκε με την επιμέλεια εντύπων και ήταν υπεύθυνος έκδοσης του περιοδικού Παιδική Χαρά για έξι χρόνια και μετειχε σε επιτροπες εκδοσης εφημεριδων και περιοδικων.Εχει δημοσιευσει εκατοντάδες άρθρα και μελέτες. Εχει εκδώσει τρία μικρά βιβλία για τον ποιητή Γιάννη Παπαδόπουλο το Ρώσο δημιουργό Αντρέι Ταρκόφσκι και πρόσφατα τον βίο του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονα. Εργάζεται από το 1987 για τη διάσωση και διάδοση του έργου του ποιητή και πεζογράφου Γιάννη Παπαδόπουλου. Με μέριμνα του εκδόθηκε η συλλογή διηγημάτων του ΤΑ ΧΡΙΣΤΑΓΚΑΘΑ με θέμα τη συμμετοχή του στον αγώνα της ΕΟΚΑ και η ποιητικη συλλογη ΑΠΩ ΑΓΑΠΗ . Ασχολήθηκε με την ιστορική έρευνα, την ποίηση, τη λογοτέχνια και την επιστημονική μελέτη από τα νεανικά του χρόνια. Συμμετείχε σε δεκάδες συνέδρια και εκδηλώσεις με θέματα εκπαίδευσης και ιστορίας της Κύπρου, Μορφών της Εκκλησίας μας. Των αγώνων του γένους και της Κύπρου μας για ελευθερία και την καταστολή των αγώνων από την Αποικιοκρατία . Τα τελευταία χρονιά παρουσίασε στις εφημερίδες ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΕΣ και Σημερινής ευρήματα της μεγάλης έρευνας του με τίτλο «Η αναζήτηση της Κύπρου στον ξένο περιοδικό τύπο» και «Πτυχές της μάχης των πληροφοριών στην Κύπρο από το 1878 μέχρι το 1975» Απο το 2010 έρευνα την κινηματογράφηση της Κύπρου από το 1939 μέχρι το 1975 ιδιαίτερα τις ταινίες επίκαιρων και τις ερασιτεχνικές κινηματογραφήσεις της παραδοσιακής ζωής και των αγώνων της Κύπρου για απελευθέρωση. Από τα μαθητικά του χρόνια αγάπησε το κατηχητικό και κατασκηνωτικό έργο της Εκκλησίας της Κύπρου και τον χριστιανικό ελληνικό Τύπο. Μαθήτευσε κοντά στους κατηχητές της Λεμεσού στις χριστιανικές ομάδες και το Ίδρυμα Παναγι'ιδη. Θεωρεί τη μαθητειά αυτή μέγιστο δώρημα. Συμμετείχε σε δεκάδες επιστημόνικα Συνέδρια και από το 1985 έχει δωσει εκατοντάδες διαλέξεις με ποικίλα θέματα . Τα τελευταία πέντε χρονια ερευνά επισταμένα και εκδίδει δελτία ενημέρωσης για τη δράση των ανθρωπιστικών δικτύων παγκοσμίως για τον ιστότοπο CYNEAPOLIS και άλλες εξειδικευμένες ιστοσελίδες . Από την έκρηξη του πολέμου Ισραηλ-Χαμάς παρακολουθεί και παρουσιάζει ανθρωπιστικές και στρατηγικές πτυχες στη βάση πολυμερους πληροφόρησης από επίσημες και ημιεπίσημες πηγές. Ως πεζογράφος και αφηγητης ιστορεί την παράδοση της Κύπρου τους ανθρώπους τους αγίους της μα και τις γεύσεις και την ομορφιά του πρωτινου βίου

Αναλύσεις

Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν

Η προέλαση της συριακής κυβέρνησης κατά των SDF αλλάζει τον χάρτη στη βορειοανατολική Συρία και προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ιρακινό Κουρδιστάν, όπου η πιθανή υποχώρηση της αμερικανικής στήριξης ξυπνά μνήμες εγκατάλειψης.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

white and brown concrete building under white clouds during daytime

Το δημοσίευμα του Momen Zellmi στο Amwaj.media φωτίζει μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο τη Συρία, αλλά ολόκληρο το κουρδικό ζήτημα στη Μέση Ανατολή.

Η επίθεση της συριακής κυβέρνησης κατά των κουρδικών Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, SDF, άλλαξε ριζικά τον χάρτη. Η Δαμασκός ελέγχει πλέον κρίσιμες περιοχές, πετρελαϊκά πεδία και συνοριακά περάσματα με το Ιράκ. Αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία όχι μόνο στη βορειοανατολική Συρία, αλλά και στη Βαγδάτη και στο Ερμπίλ.

Για τους Κούρδους, οι εικόνες από τις συγκρούσεις ξυπνούν μνήμες του 2014, όταν το Ισλαμικό Κράτος σάρωσε περιοχές του Ιράκ και της Συρίας. Τότε, οι SDF και οι Πεσμεργκά βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή. Οι SDF πολέμησαν στο πλευρό του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ κατά του ISIS, χάνοντας περίπου 11.000 μαχητές.

Σήμερα, όμως, η Ουάσινγκτον δείχνει να απομακρύνεται από τον άλλοτε βασικό της σύμμαχο. Η δήλωση του Αμερικανού ειδικού απεσταλμένου για τη Συρία, Τόμας Μπάρακ, ότι ο αντιτρομοκρατικός ρόλος των SDF έχει «λήξει», ενισχύει τους φόβους στο Ερμπίλ ότι η αμερικανική δέσμευση απέναντι στην κουρδική αυτονομία υποχωρεί.

Το ανθρώπινο κόστος είναι βαρύ. Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι συγκρούσεις Δαμασκού–SDF είχαν ως αποτέλεσμα πάνω από 1.068 απώλειες αμάχων. Τα βίντεο που κυκλοφόρησαν στα κουρδικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης προκάλεσαν σοκ και οργή.

Όπως σημειώνει στο Amwaj ο Κούρδος ειδικός στα ΜΜΕ Σαλάμ Ομάρ, η τεκμηρίωση εγκλημάτων πολέμου είναι σημαντική. Αλλά θέτει και το πιο σκληρό ερώτημα: «Ο κόσμος είδε τι συνέβη στη Συρία και δεν άλλαξε τίποτα. Αν η τεκμηρίωση δεν μπόρεσε να σώσει τους Κούρδους της Συρίας, γιατί να σώσει εμάς;»

Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν. Και το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι Κούρδοι της περιοχής βλέπουν μπροστά τους μια νέα πολιτική μετάβαση ή την επιστροφή παλιών μηχανισμών καταστολής από τα κεντρικά κράτη.

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα

Τουρκική ανάλυση για Δένδια: «Σύνθετη άμυνα» ή στρατηγική ελέγχου στο Αιγαίο;

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για το Αιγαίο ο Τούρκος αναλυτής, Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ, σε άρθρο του στην τουρκική ιστοσελίδα 12 Punto, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική προσέγγιση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ελέγχου και αναβάθμισης του ρόλου της χώρας.

Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Άμυνας, τις οποίες ο αρθρογράφος θεωρεί ως επαναδιατύπωση μιας διαχρονικής στρατηγικής με σύγχρονα μέσα.

Ο Νίκος Δένδιας είχε δηλώσει: «Θα προστατεύσουμε το Αιγαίο πολύ καλύτερα από ό,τι μέχρι σήμερα, αλλά θα το κάνουμε με έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο. Θα το κάνουμε αυτό με πυραύλους, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, μικρότερα πλοία στην επιφάνεια της θάλασσας, καθώς και μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα. Με αυτόν τον τρόπο, θα διασφαλίσουμε την ασφάλεια του Αιγαίου με πολύ πιο οικονομικό τρόπο από ό,τι στο παρελθόν και θα εγγυηθούμε την ελευθερία κινήσεων και την αποτρεπτική ικανότητα των μεγαλύτερων πλατφορμών μας».

Ο αναλυτής σχολιάζει ότι «η τεχνολογία που αναφέρει ο Δένδιας είναι νέα, αλλά η πρόθεση είναι παλιά», υποστηρίζοντας ότι η στρατηγική της Ελλάδας στο Αιγαίο παραμένει διαχρονικά αμετάβλητη.

Πέρα από την άμυνα: Ζήτημα ελέγχου και κυριαρχίας

Ο Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ εκτιμά ότι οι ελληνικές δηλώσεις δεν περιορίζονται σε τεχνικό επίπεδο, αλλά εμπεριέχουν σαφές πολιτικό μήνυμα.

Όπως επισημαίνει, «για την Ελλάδα, το Αιγαίο δεν υπήρξε ποτέ απλώς ζήτημα ασφάλειας», ενώ τονίζει ότι «η έννοια της “προστασίας” δεν σημαίνει τίποτα άλλο πέρα από “επεκτείνω την κυριαρχία μου”».

Κατά την ίδια ανάλυση, η διατύπωση «θα προστατεύσουμε το Αιγαίο καλύτερα» υποκρύπτει «την επιθυμία εγκαθίδρυσης πιο αποτελεσματικού ελέγχου στο Αιγαίο».

Στρατηγική ή αναγκαστική επιλογή;

Ο αρθρογράφος αμφισβητεί, αν το μοντέλο «σύνθετης άμυνας» αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή ή προϊόν περιορισμένων δυνατοτήτων.

Σημειώνει ότι πρόκειται για «μια τακτική αύξησης του κόστους για τον αντίπαλο όταν δεν μπορείς να εξαλείψεις το πλεονέκτημά του», χαρακτηρίζοντάς την ως «μία από τις παλαιότερες στρατηγικές των αδύναμων».

Παράλληλα προειδοποιεί ότι «οι στρατηγικές που βασίζονται στην αδυναμία έχουν πρόβλημα βιωσιμότητας», ενώ επισημαίνει ότι «η πολυπλοκότητα δεν σημαίνει πάντα ανθεκτικότητα».

Ο Ντιρέκ αναγνωρίζει τη σημασία των νέων τεχνολογιών, αλλά υποστηρίζει ότι δεν υποκαθιστούν τη στρατηγική.

Όπως σημειώνει, «ο στόχος δεν είναι η ισορροπία ισχύος με την Τουρκία», αλλά «να καταστεί το πεδίο δράσης της Τουρκίας πιο δαπανηρό».

Συμπληρώνει ότι πρόκειται για μια κλασική μέθοδο: «Αν δεν μπορείς να σταματήσεις τον αντίπαλο, τον καθυστερείς. Αν δεν μπορείς να τον μπλοκάρεις, τον κάνεις να πληρώσει το τίμημα».

Από το Αιγαίο στον παγκόσμιο ρόλο της Ελλάδας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι δηλώσεις Δένδια επεκτείνονται πέρα από το Αιγαίο, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.

Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: «Δεν είμαι απλώς ένας δρών στο Αιγαίο. Συμμετέχω στο παγκόσμιο παιχνίδι».

Κατά τον ίδιο, πρόκειται για προσπάθεια «να παρουσιαστεί η τοπική αντιπαράθεση ως ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας» και να ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας ως «απαραίτητου εταίρου» στη Δύση.

Κριτική στην τουρκική εξωτερική πολιτική

Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσης, ο αρθρογράφος στρέφει την κριτική του προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η ίδια η Άγκυρα διευκολύνει τέτοιες στρατηγικές.

Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «η Τουρκία βιώνει μια σοβαρή μετατόπιση στην εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια», ενώ προσθέτει ότι «η ασυνέπεια και η απρόβλεπτη στάση μπορεί να εκληφθούν ως αδυναμία και όχι ως αποτροπή».

Καταλήγει θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα για την τουρκική πλευρά: «Το ζήτημα στο Αιγαίο δεν είναι μόνο τα μέσα, αλλά η στρατηγική βούληση… Υπάρχει αυτή η βούληση σήμερα;».

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Συνέχεια ανάγνωσης

Αναλύσεις

Δόγμα Καλίν στη MIT – Η Τουρκία θέλει μυστικές υπηρεσίες με έμφαση στην προληπτική δράση – Οι 5 νέοι πυλώνες και η “κληρονομιά” Φιντάν

Προσπάθεια να παρουσιαστεί η MİT ως μια υπηρεσία νέας γενιάς, με παγκόσμια εμβέλεια, τεχνολογικό βάθος και ρόλο όχι μόνο στην ασφάλεια, αλλά και στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Δημοσιεύτηκε

στις

Ένα αποκαλυπτικό, αλλά και έντονα προπαγανδιστικό, δημοσίευμα της Daily Sabah παρουσιάζει τη νέα αρχιτεκτονική των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών υπό τον Ιμπραήμ Καλίν, επικεφαλής της MIT, περιγράφοντας μια υπηρεσία που περνά από την παρακολούθηση των απειλών στην προληπτική δράση, από την κλασική αντικατασκοπεία στην τεχνητή νοημοσύνη και από τις σκιώδεις επιχειρήσεις στη λεγόμενη «διπλωματία των πληροφοριών».

Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

Το άρθρο, που υπογράφει ο Αμπντουραχμάν Σιμσέκ, έχει ιδιαίτερη σημασία όχι μόνο για όσα γράφει, αλλά και για το πού δημοσιεύεται. Η Sabah, μαζί με την αγγλόφωνη Daily Sabah, θεωρείται από πολλούς αναλυτές και επικριτές της Άγκυρας ένα από τα βασικά φιλοκυβερνητικά μέσα του καθεστώτος Ερντογάν και συχνά χαρακτηρίζεται ως εφημερίδα-φερέφωνο των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών. Άρα, τέτοια κείμενα δεν πρέπει να διαβάζονται απλώς ως δημοσιογραφικές αναλύσεις, αλλά ως μηνύματα ισχύος, αυτοπαρουσίασης και ψυχολογικών επιχειρήσεων προς το εσωτερικό και το εξωτερικό.

Στον πυρήνα του δημοσιεύματος βρίσκεται το λεγόμενο «Δόγμα Καλίν», δηλαδή η προσπάθεια να παρουσιαστεί η MİT ως μια υπηρεσία νέας γενιάς, με παγκόσμια εμβέλεια, τεχνολογικό βάθος και ρόλο όχι μόνο στην ασφάλεια, αλλά και στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Οι πέντε πυλώνες του νέου τουρκικού δόγματος πληροφοριών

Το δημοσίευμα συνοψίζει τη νέα στρατηγική της MİT σε πέντε βασικούς πυλώνες.

Πρώτον, η τουρκική υπηρεσία πληροφοριών φέρεται να περνά σε μοντέλο προληπτικής πληροφοριακής δράσης. Δηλαδή, σύμφωνα με τη Sabah, στόχος δεν είναι πλέον η MİT να αντιδρά αφού συμβεί ένα γεγονός, αλλά να παρεμβαίνει πριν αυτό μετατραπεί σε απειλή.

Δεύτερον, το επόμενο πεδίο αναμέτρησης θα είναι η λεγόμενη «κυβερνοπατρίδα», η νέα αντικατασκοπεία και η τεχνητή νοημοσύνη. Στο τουρκικό αφήγημα, η εθνική άμυνα δεν περιορίζεται πια σε στεριά, θάλασσα και αέρα. Περιλαμβάνει servers, data centers, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, κινητά τηλέφωνα, βάσεις δεδομένων και ψηφιακές υποδομές.

Τρίτον, η MIT προβάλλεται πλέον ως όργανο διπλωματίας πληροφοριών. Δηλαδή ως υπηρεσία που δεν συλλέγει μόνο μυστικές πληροφορίες, αλλά μεσολαβεί, οργανώνει ανταλλαγές κρατουμένων, διαχειρίζεται κρίσεις και κάθεται στο ίδιο τραπέζι με αντίπαλες υπηρεσίες πληροφοριών.

Τέταρτον, η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει τη δική της θεωρητική σχολή στον χώρο των μυστικών υπηρεσιών. Το δημοσίευμα μιλά για μια «τουρκική σχολή» πληροφοριών, η οποία δεν θα αντιγράφει τη βρετανική, την αμερικανική ή τη ρωσική παράδοση, αλλά θα παράγει δικούς της όρους, δόγματα και εργαλεία.

Πέμπτον, οι πρόσφατες τοποθετήσεις υψηλόβαθμων στελεχών στη MIT παρουσιάζονται ως ένδειξη ότι η υπηρεσία θα ενισχύσει ταυτόχρονα την επιχειρησιακή της οξύτητα και το διπλωματικό της βάρος.

Από τη MIT του Φιντάν στη MIT του Καλίν

Το άρθρο κάνει εκτενή αναφορά στην κληρονομιά του Χακάν Φιντάν, νυν υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας και πρώην επικεφαλής της MİT. Σύμφωνα με τη Sabah, ο Φιντάν ήταν εκείνος που έβαλε τα θεμέλια του μετασχηματισμού της υπηρεσίας, ενισχύοντας τις εξωτερικές επιχειρήσεις, τη μάχη κατά του FETÖ, του PKK/YPG και των εχθρικών δικτύων στο εξωτερικό.

Η μετάβαση στον Καλίν περιγράφεται ως πέρασμα από την αμιγώς επιχειρησιακή ενίσχυση στην επιχειρησιακή και διπλωματική ωρίμανση. Με απλά λόγια, η MİT δεν αρκείται πλέον να δρα στο πεδίο. Θέλει να διαμορφώνει και το τραπέζι των διαπραγματεύσεων, δηλαδή να ασκεί διπλωματία…

Η εικόνα που επιχειρεί να περάσει το δημοσίευμα είναι σαφής! Ο Φιντάν έχτισε τη σκληρή μηχανή, ο Καλίν της δίνει διεθνή φωνή, γλώσσα και δόγμα.

Η «προληπτική πληροφορία» ως κεντρικό όπλο

Η Sabah δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην έννοια της προληπτικής πληροφοριακής δράσης. Σύμφωνα με το κείμενο, η παλιά MİT ήταν μια υπηρεσία που συχνά κατέγραφε, αρχειοθετούσε και ανέλυε μετά τα γεγονότα. Η νέα MİT, κατά το τουρκικό αφήγημα, αναλύει δεδομένα, προβλέπει σενάρια και εξουδετερώνει κινδύνους πριν γίνουν απειλές.

Αυτό παρουσιάζεται ως βαθιά πολιτισμική αλλαγή στο εσωτερικό της υπηρεσίας. Η ποσότητα πληροφορίας δεν θεωρείται πια αρκετή. Το ζητούμενο είναι η ποιότητα της ανάλυσης, η διασταύρωση, η αξιοποίηση μεγάλων δεδομένων και η μετατροπή τους σε στρατηγική πληροφορία.

Στο ίδιο πλαίσιο, το δημοσίευμα επιτίθεται στην παλιά περίοδο της MİT, ιδίως στην εποχή Σενκάλ Ατασαγκούν, υποστηρίζοντας ότι η υπηρεσία τότε δεχόταν ανεπαρκώς διασταυρωμένες πληροφορίες, ακόμη και υλικό που αργότερα συνδέθηκε με τις υποθέσεις Ergenekon και FETÖ.

Η γραμμή είναι εμφανής. H Sabah επιχειρεί να παρουσιάσει τη σημερινή MIT ως εξαγνισμένη, ισχυρή, τεχνολογικά προηγμένη και απαλλαγμένη από τα εσωτερικά ρήγματα του παρελθόντος.

Αντικατασκοπεία νέας γενιάς: Εταιρείες-βιτρίνες, μαφία και ιδιωτικοί ντετέκτιβ

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η MİT θεωρεί ότι τα ξένα δίκτυα κατασκοπείας δεν κινούνται πλέον με τις παλιές μορφές. Ο κατάσκοπος δεν είναι απαραίτητα ο κλασικός διπλωμάτης με βαλίτσα και κωδικούς. Μπορεί να είναι λογιστής, ιδιωτικός ερευνητής, επιχειρηματίας, στέλεχος εταιρείας-βιτρίνας ή μέλος οργανωμένου εγκλήματος.

Η αναφορά αυτή έχει ειδικό βάρος, διότι η Τουρκία τα τελευταία χρόνια έχει ανακοινώσει σειρά επιχειρήσεων κατά δικτύων που αποδίδει στη Mossad, στο Ιράν, στη Ρωσία ή σε άλλες υπηρεσίες. Η Sabah παρουσιάζει αυτές τις υποθέσεις ως απόδειξη ότι η MİT έχει περάσει σε νέο επίπεδο αντικατασκοπείας.

Στην πραγματικότητα, το μήνυμα απευθύνεται και προς ξένες υπηρεσίες. H Τουρκία δηλώνει ότι θεωρεί το έδαφός της ενεργό πεδίο μυστικών επιχειρήσεων και ότι πλέον απαντά με πιο επιθετικό τρόπο.

«Κυβερνοπατρίδα»: Η νέα τουρκική εμμονή

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του άρθρου είναι η έννοια της cyber homeland, δηλαδή της «κυβερνοπατρίδας».

Η τουρκική πλευρά θέλει να εντάξει τον κυβερνοχώρο στον ίδιο στρατηγικό χάρτη με τη στεριά, τη θάλασσα και τον αέρα. Αυτό σημαίνει ότι οι τηλεπικοινωνίες, τα δίκτυα, οι βάσεις δεδομένων, οι κρατικές πλατφόρμες, τα κινητά τηλέφωνα των πολιτών και οι ψηφιακές υποδομές θεωρούνται πλέον μέρος του εθνικού πεδίου άμυνας.

Η σύνδεση με την τεχνητή νοημοσύνη είναι άμεση. Το δημοσίευμα παρουσιάζει τη MİT ως υπηρεσία που συνδυάζει ανθρώπινες πηγές, τεχνικές υποκλοπές, ανοιχτές πηγές πληροφόρησης και AI, ώστε να αποκτά ταχύτερη εικόνα του πεδίου και να προλαβαίνει εξελίξεις.

Με απλά λόγια, η Άγκυρα θέλει μια MİT που θα μπορεί να συλλέγει, να διασταυρώνει, να προβλέπει και να χτυπά πριν ο αντίπαλος κινηθεί.

Η Άγκυρα ως κέντρο μυστικής διπλωματίας

Το πιο φιλόδοξο κομμάτι του άρθρου αφορά τη λεγόμενη διπλωματία των πληροφοριών.

Η Sabah παρουσιάζει την Τουρκία ως χώρα που μπορεί να βάζει στο ίδιο τραπέζι αντίπαλες μυστικές υπηρεσίες. Ως κορυφαίο παράδειγμα προβάλλεται η μεγάλη ανταλλαγή κρατουμένων στην Άγκυρα, την 1η Αυγούστου 2024, την οποία το δημοσίευμα χαρακτηρίζει ως τη μεγαλύτερη επιχείρηση ανταλλαγής της μεταψυχροπολεμικής περιόδου.

Σύμφωνα με την περιγραφή, στην επιχείρηση συμμετείχαν υπηρεσίες όπως η CIA, η ρωσική SVR και FSB, η γερμανική BND, καθώς και χώρες όπως η Πολωνία, η Σλοβενία, η Νορβηγία και η Λευκορωσία. Η MİT παρουσιάζεται ως ο απόλυτος συντονιστής της διαδικασίας, από την ασφάλεια και τη λογιστική υποστήριξη μέχρι την ταυτοποίηση και την επιβίβαση των κρατουμένων στα αεροσκάφη.

Εδώ το τουρκικό μήνυμα είναι ότι η MİT δεν είναι πια μόνο υπηρεσία συλλογής πληροφοριών, αλλά εργαλείο υψηλής κρατικής διαμεσολάβησης. Όπου η κλασική διπλωματία δεν μπορεί να φτάσει, εμφανίζεται η υπηρεσία πληροφοριών.

Η MİT ως μηχανισμός ισχύος της «νέας Τουρκίας»

Το άρθρο συνδέει ανοιχτά τη MİT με την τουρκική αμυντική βιομηχανία. Αναφέρει Aselsan, Roketsan, Havelsan και Turkish Aerospace Industries, παρουσιάζοντας ένα μοντέλο όπου η υπηρεσία πληροφοριών εντοπίζει τον στόχο, η αμυντική βιομηχανία παρέχει τα μέσα και η πολιτική ηγεσία καθορίζει τη στρατηγική.

Αυτή είναι η ουσία του νέου τουρκικού μοντέλου ισχύος. Drones, ηλεκτρονικός πόλεμος, πυραυλικά συστήματα, κυβερνοχώρος, πληροφορίες, τεχνητή νοημοσύνη και διπλωματική διαμεσολάβηση εντάσσονται στο ίδιο σύστημα.

Η Sabah το παρουσιάζει ως «ασφάλεια της νέας Τουρκίας». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια εικόνα κρατικής ισχύος όπου οι μυστικές υπηρεσίες βρίσκονται στο κέντρο της εξωτερικής πολιτικής, της άμυνας και της περιφερειακής επιρροής.

Το άρθρο ως μήνυμα προς φίλους και αντιπάλους

Το δημοσίευμα δεν είναι ουδέτερο. Είναι κείμενο αυτοπροβολής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών και κάτι ακόμα, το οποίο θα εξηγήσουμε παρακάτω. Η γλώσσα του είναι θριαμβευτική. Περιγράφει τη MİT ως υπηρεσία που κατάφερε να ξεπεράσει το παρελθόν, να σπάσει ξένα δίκτυα, να κινηθεί παγκοσμίως, να φέρει πίσω φυγάδες του FETÖ, να διαμεσολαβεί μεταξύ μεγάλων δυνάμεων και να παράγει δική της θεωρία.

Είναι, δηλαδή, ένα κείμενο που δεν απευθύνεται μόνο στους Τούρκους αναγνώστες. Απευθύνεται και σε ξένες υπηρεσίες, κυβερνήσεις, αντιπάλους και συμμάχους.

Το μήνυμα προς τη Δύση είναι: η Τουρκία δεν είναι απλώς χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά αυτόνομος παίκτης πληροφοριών.

Το μήνυμα προς τη Ρωσία, το Ιράν, το Ισραήλ και τις αραβικές χώρες είναι: η Άγκυρα γνωρίζει, παρακολουθεί και παρεμβαίνει.

Το μήνυμα προς την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο είναι ακόμη πιο σαφές: η MİT δεν περιορίζεται στα τουρκικά σύνορα. Βλέπει την περιφέρεια ως ενιαίο πεδίο δράσης.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Για την Αθήνα, η ανάγνωση ενός τέτοιου δημοσιεύματος δεν πρέπει να γίνεται με επιπολαιότητα. Η Τουρκία επενδύει σε μια υπηρεσία πληροφοριών που θέλει να συνδυάζει επιχειρήσεις, τεχνολογία, δίκτυα, κυβερνοχώρο, ψυχολογικές επιχειρήσεις, παραπληροφόρηση και διπλωματία.

Αυτό αφορά άμεσα το Αιγαίο, την Κύπρο, τη Θράκη, τη μεταναστευτική πίεση, τις μουσουλμανικές μειονότητες, τις τουρκικές ΜΚΟ, τα δίκτυα επιρροής στα Βαλκάνια, τη Λιβύη, τη Συρία και τη Νότια Μεσόγειο.

Η Τουρκία δηλώνει, μέσα από τη δική της φιλοκυβερνητική και φιλοϋπηρεσιακή αρθρογραφία, ότι δεν αρκείται στην κλασική στρατιωτική ισχύ. Θέλει να ελέγχει το πληροφοριακό πεδίο πριν ξεσπάσει η κρίση.

Και αυτό είναι ίσως το πιο σοβαρό σημείο του δημοσιεύματος! H Άγκυρα δεν κρύβει ότι βλέπει την πληροφορία ως όπλο πρώτης γραμμής.

Κολακεύει τον Καλίν

Το άρθρο της Daily Sabah για το «Δόγμα Καλίν» είναι περισσότερο από ένα εγκωμιαστικό κείμενο για τον επικεφαλής της MİT. Με απλά λόγια, πρόκειται για στεγνή κολακεία προς τον νέο διοικητή της υπηρεσίας, η οποία αναδομήθηκε υπό τον νυν Υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.  Παράλληλα αποτελεί και πολιτικό μήνυμα της Άγκυρας για το πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο των μυστικών υπηρεσιών στον 21ο αιώνα.

Η Τουρκία θέλει μια MİT που να προβλέπει, να χτυπά, να διαμεσολαβεί, να επηρεάζει, να κατασκευάζει αφηγήματα και να λειτουργεί ως αόρατος βραχίονας της εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν.

Η Sabah, ως μέσο που λειτουργεί ουσιαστικά ως φωνή του τουρκικού κρατικού και παρακρατικού μηχανισμού πληροφόρησης, δεν γράφει τυχαία τέτοια κείμενα. Τα δημοσιεύει για να στείλει μήνυμα.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

white and brown concrete building under white clouds during daytime white and brown concrete building under white clouds during daytime
Αναλύσεις5 ώρες πριν

Η νέα Συρία ρίχνει βαριά σκιά στο Ιρακινό Κουρδιστάν

Η προέλαση της συριακής κυβέρνησης κατά των SDF αλλάζει τον χάρτη στη βορειοανατολική Συρία και προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ιρακινό...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ5 ώρες πριν

Μάθιου Μπόιλ: Δίαυλος επικοινωνίας με τις ΗΠΑ η Ελλάδα! “Στήριξε περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαϊκή σύμμαχο το όραμα Τραμπ”

Μια νέα ανάγνωση της ελληνικής στάσης από κύκλους κοντά στον Τραμπ.

Άμυνα6 ώρες πριν

Τουρκική ανάλυση για Δένδια: «Σύνθετη άμυνα» ή στρατηγική ελέγχου στο Αιγαίο;

Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για...

Άμυνα6 ώρες πριν

Λετυμπιώτης: Η Κύπρος συνδιαμορφώνει την ευρωπαϊκή ασφάλεια μέσω του Άρθρου 42.7

Σε δηλώσεις του στο Προεδρικό Μέγαρο, ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι, κατά την Άτυπη Σύνοδο που φιλοξένησε η Κυπριακή Δημοκρατία,...

ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ6 ώρες πριν

Δεν μπορούν να το χωνέψουν! Συνεχόμενα άρθρα στον τουρκικό Τύπο για τη σύσφιξη σχέσεων Γαλλίας-Ισραήλ

Τα τουρκικά μέσα συγκλίνουν στην παρουσίαση της σύγκλισης Κύπρου–Γαλλίας ως μέρος ενός ευρύτερου στρατηγικού σχεδίου της ΕΕ και των συμμάχων...

Δημοφιλή