Οι κινήσεις της κατοχικής πλευράς στη νεκρή ζώνη δεν είναι μεμονωμένες, αλλά εντάσσονται σε ένα σχεδιασμό, που αποσκοπεί, στο τέλος, στην επέκταση των υπό κατοχή εδαφών.  Τούτο καθίσταται σαφές από όλες τις ενέργειες, που γίνονται συστηματικά και μεθοδευμένα. Παράλληλα, η κατοχική πλευρά, όχι τώρα αλλά τα τελευταία χρόνια, επιχειρεί, όπως αναφέρει, «οριστικοποίηση των συνόρων», εντάσσοντας τις ενέργειες αυτές στο στρατηγικών στόχο των δυο κράτων.

Οι μεθοδεύσεις αυτές γίνονται, στην παρούσα φάση,  με παραβιάσεις στη νεκρή ζώνη, με την πιο σοβαρή αυτή στην Πύλα, όπως συναφώς ανέφερε ο υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κατοχικός στρατός διατυπώνει σε συζητήσεις με τα Ηνωμένα Έθνη, με αξιωματούχους της Ειρηνευτικής Δύναμης, τον ισχυρισμό ότι η νεκρή ζώνη, οι συγκεκριμένες περιοχές που αμφισβητούνται,  είναι δήθεν έδαφος της «ΤΔΒΚ». Αυτός ο ισχυρισμός, που προφανώς είναι εκτός συζήτησης και λογικής, διατυπώνεται για να «εδραιωθεί» η… αντίληψη αυτή. Ο ανεδαφικός και εν πολλοίς απαράδεκτος ισχυρισμός, εντάσσεται στη λογική της συντήρησης αυτού του αφηγήματος τους αλλά και του κλίματος έντασης, κρίσης.

Και χάρτης

Ο τουρκικός σχεδιασμός δεν είναι σημερινός. Η διαφορά είναι ότι σε αυτή τη φάση φαίνεται να γίνονται περισσότερα βήματα, είναι πιο συστηματικός ο κατοχικός στρατός, με συγκεκριμένες ενέργειες επιβολής τετελεσμένων. Σημειώνεται ότι το 2021, υπήρξαν κινήσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονταν από μια λογική διχοτόμησης της νεκρής ζώνης, από την Αθηένου μέχρι Δένεια- Μάμμαρι, εκτοπίζοντας τα Ηνωμένα Έθνη. Τότε, οι πληροφορίες ανέφεραν πως είχαν διαμορφώσει και χάρτη, που παρουσιάζονταν οι προθέσεις τους.

Σύνδεση με Κυπριακό

Είναι σαφές πως ο όλος σχεδιασμός, οι ενέργειες που γίνονται επί εδάφους, «καθοδηγούνται» από τη λογική της πολιτικής των δυο κρατών. Είναι πρόδηλο ότι με τις ενέργειες που καταγράφονται στη νεκρή ζώνη, η κατοχική πλευρά επιδιώκει την οριστικοποίηση των «συνόρων» των δυο χωριστών, όπως είναι το αφήγημα τους, «κρατών». Με βάση παλαιότερες συζητήσεις με την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, ο κατοχικός στρατός ισχυρίζεται πως κάποιες περιοχές, που σήμερα έχουν καθοριστεί από το 1974 ως νεκρή ζώνη, «ανήκουν» στο ψευδοκράτος! Αυτό, βέβαια, δεν ισχύει καθώς οι περιοχές αυτές, όπως είναι γνωστό, δεν έχουν καταληφθεί από τον κατοχικό στρατό το καλοκαίρι του 1974.

Περαιτέρω, η  κατοχική πλευρά ισχυρίζεται πως πρόκειται για μια «ενδιάμεση περιοχή», η οποία σε περίπτωση διαπραγματεύσεων, θα ενταχθεί στις συζητήσεις για το εδαφικό. Δηλαδή, κατά τη συζήτηση του εδαφικού θα τεθεί και ο διαμοιρασμός της νεκρής ζώνης. Τι σημαίνει αυτό; Θα… διεκδικήσουν, κοντολογίς, κι άλλα εδάφη, πέραν από αυτά που κατέλαβαν στον πόλεμο του 1974 και έκτοτε κατέχουν. Θα είναι μέρος των συζητήσεων σε μια μελλοντική διαπραγμάτευση, εάν και εφόσον αυτή εισέλθει στο εδαφικό.

Παράλληλα με όλα αυτά, πληροφορίες αναφέρουν πως ο κατοχικός στρατός ασκεί έντονη πίεση στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Αυτή η πίεση αφορά και τη διακίνηση της στα κατεχόμενα και όπως έχουμε γράψει, αποσκοπεί να επιβάλλει στον Διεθνή Οργανισμό την υπογραφή χωριστής συμφωνίας ΟΗΕ- «ΤΔΒΚ» (SOFA). Ενόψει του γεγονότος ότι μια χωριστή συμφωνία του ΟΗΕ με το ψευδοκράτος δεν μπορεί νομικά να γίνει ( ούτε και πολιτικά), υπάρχει και ένα άλλο σενάριο, που δεν θεωρείται ότι το έχουν σκεφτεί από μόνοι τους οι Τούρκοι, αλλά είχαν και τη βοήθεια τρίτων. Τούτο αφορά το σενάριο για συνομολόγηση επιχειρησιακών διευθετήσεων (operational arrangements) μεταξύ ΟΥΝΦΙΚΥΠ και του παράνομου καθεστώτος. Αυτό επιχειρείται να συνδεθεί με τη διακίνηση και λειτουργία γενικά της Δύναμης στα κατεχόμενα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα Ηνωμένα Έθνη επιχειρούν να αποτρέψουν επιδείνωση της κατάστασης επί του εδάφους. Κι αυτό γίνεται μέσα στις δυνατότητες που έχει η αποδυναμωμένη ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Ο νέος ειδικός αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, Κασίμ Ντιανιέ, καθυστέρησε  να αντιληφθεί τις τουρκικές προθέσεις. Αρχικά θεώρησε πως οι κινήσεις του κατοχικού καθεστώτος αφορούσαν διαφωνίες για τη διαχείριση του αφθώδη πυρετού! Μετά από έντονες υποδείξεις της Λευκωσίας, άλλαξε την προσέγγισή του.  Πρέπει, ωστόσο, να σημειωθεί πως η ΟΥΝΦΙΚΥΠ βγήκε μπροστά και λειτουργεί αποτρεπτικά, ειδικά στην Πύλα.

Από την πλευρά της, η  Κυπριακή Δημοκρατία κινείται σε διάφορα επίπεδα και καθορίζει την τακτική της. Σε πολιτικό και διπλωματικό γίνονται διάφορες κινήσεις προς Ηνωμένα Έθνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως η Λευκωσία έχει διαμορφώσει παράλληλα κάποια μέτρα, που θεωρεί πως θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά και θα προκαλέσουν κόστος στο κατοχικό καθεστώς.

Ταυτόχρονα, οι  τουρκικές κινήσεις και παραβιάσεις παρακολουθούνται από την Εθνική Φρουρά.

Η σκόνη από τις παραβιάσεις «αγγίζουν» τις συζητήσεις για τα ΜΟΕ

Η επιμονή του απερχόμενου Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, να αφήσει στον διάδοχο του μια διαδικασία στο Κυπριακό και πιθανότατα και ένα πλαίσιο συζήτησης  ως κληρονομιά, φαίνεται ότι περνά και θα περάσει μέσα από μεγάλες δοκιμασίες. Η φιλοδοξία αυτή του κ. Γκουτέρες, αν και λογικά θεωρείται εφικτή, αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες, λόγω των εξελίξεων επί του εδάφους,  όπως αυτές καταγράφονται με τις ενέργειες της κατοχικής δύναμης, στη νεκρή ζώνη. Παράλληλα, είναι σαφές ότι  πρέπει να μπουν στην εξίσωση  και τα όσα διαδραματίζονται στην ευρύτερη περιοχή. Εξελίξεις, που διαμορφώνουν ένα νέο σκηνικό, το οποίο επηρεάζει και άλλα διεθνή ζητήματα, όπως είναι το Κυπριακό.

Προ ημερών βρισκόταν στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, η Προσωπική Απεσταλμένη του Γ.Γ. στο Κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία συναντήθηκε και με τον Αντόνιο Γκουτέρες. Οι δυο αξιολόγησαν τα δεδομένα και συμφώνησαν στο γενικό πλαίσιο δράσης, αξιολογώντας και  τα όσα διαδραματίζονται στο νησί, με βάση την ενημέρωση που τυγχάνουν από την Κύπρο. Σε αυτό που έχουν συμφωνήσει, είναι ότι  ο Διεθνής Οργανισμός είναι δεσμευμένος να προσπαθήσει ώστε να αρχίσει μια διαδικασία διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό και σε αυτή τη βάση εργάζονται όλοι. Αυτό θα γίνει, όπως εκτιμάται, με πρώτο σημαντικό σταθμό, την πραγματοποίηση μιας άτυπης Πενταμερής Διάσκεψης για το Κυπριακό, που χρονικά θα πρέπει να τοποθετείται τον Σεπτέμβριο. Εκτιμάται ότι  η άτυπη Πενταμερής στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Μέχρι τότε ενδέχεται να έλθει στο νησί η κ. Ολγκίν, πολύ πιθανόν τον Ιούλιο, για να προετοιμάσει το έδαφος και να αξιολογήσει τα δεδομένα, όπως διαμορφώνονται.

Είναι σαφές πως στην προσπάθεια συντήρησης μια κινητικότητας, οι όποιες συζητήσεις επικεντρώνονται στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Είναι η εύκολη οδός για να μην ανακηρυχθεί αδιέξοδο ή να συνεχισθούν οι όποιες  συζητήσεις, την ώρα κατά την οποία τα σημαντικά βήματα πάγωσαν εν πολλοίς με πρωτοβουλία της κ. Ολγκίν και την ενθάρρυνση της κατοχικής πλευράς. Με τη γνωστή δικαιολογία ότι δεν μπορούν να γίνουν διαπραγματεύσεις στη διάρκεια της κυπριακής Προεδρίας της Ε.Ε. ( πρώτο εξάμηνο 2026)  αλλά και ενόψει του γεγονότος ότι θα διεξαχθούν βουλευτικές εκλογές στις 24 Μαΐου στην Κύπρο!

Ωστόσο, τι συζητήσεις μπορούν να διεξαχθούν, έστω και ΜΟΕ,  όταν η κατοχική Τουρκία προχωρεί μεθοδευμένα με ενέργειες στη νεκρή ζώνη να επιβάλλει νέα τετελεσμένα; Μπορεί να συζητείται, για παράδειγμα, η διάνοιξη νέων διόδων διέλευσης ένθεν κακείθεν της γραμμής κατοχής και να σημειώνονται παραβιάσεις στη νεκρή ζώνη; Προφανώς και δεν είναι εύκολο, αν όχι αδύνατο, να γίνονται παράλληλες συζητήσεις, όταν επιχειρείται επιβολή νέων τετελεσμένων. Θα είναι ως να κρύβονται οι προκλήσεις κάτω από το χαλί και όλοι να σφυρίζουν αδιάφορα. Η Λευκωσία δεν έχει τέτοια πρόθεση.

Είναι  σαφές ότι η έλλειψη διαδικασίας, προσφέρει στην κατοχική πλευρά, ευκαιρία για προώθηση τετελεσμένων επί του εδάφους. Και αυτό γίνεται διαχρονικά.

Κώστας Βενιζέλος

Γράφει ο Απόστολος Αποστολόπουλος

Δεν είμαι παγερά αδιάφορος αλλά δεν καίγομαι κιόλας αν θα πέσει ο Μητσοτάκης ή αν θα κάνει και τρίτη θητεία. Πιστεύω ότι όσοι προσπαθούν να φύγει ο Μητσοτάκης είναι όσοι ελπίζουν να έχουν κέρδος από τους επόμενους.

Μετά την χούντα έχουμε βολευτεί, παρά τις γκρίνιες, και γι΄αυτό κρατιέται ακόμα ο Μητσοτάκης παρά τα λάθη, κυρίως από αλαζονεία.

Για τα εσωτερικά προβλήματα βρήκαμε λύσεις τύπου διευρυμένου ΟΠΕΚΕΠΕ, σπέσιαλ έκδοση του «μαζί τα φάγαμε». Για τα εξωτερικά λύση έδωσε ο Σημίτης με την γνωστή ερώτηση: Πόλεμο θέλετε; Ο Μητσοτάκης υιός, βρήκε τις απαντήσεις. Στο εσωτερικό μοίρασε χρήμα, όχι πολύ ώστε να έχει το πόπολο στην προσμονή. Στα εξωτερικά ποιος ασχολείται και ποιος καταλαβαίνει περί των χωρικών υδάτων… Σχετικά θυμίζω ότι ο αείμνηστος Μολυβιάτης έλεγε πως «ότι χάθηκε με πόλεμο μόνο με πόλεμο ξανακερδίζεται». Πόλεμο θέλετε; έλεγε ο Σημίτης και μας γύριζε στη σωφροσύνη. Τη σωφροσύνη που ζούμε σαν τα αρνάκια που δεν ξέρουν ότι, αλλοίμονό τους, (και αλλοίμονό μας) έρχεται αργά ή γρήγορα το Πάσχα. Ζούμε ευτυχισμένοι με τις υποσχέσεις Μακρόν. Και όταν η Ευρωπαία Κοβέσι χαλάει τη σούπα βγαίνει η Λιάνα από τη εφεδρεία και αποκαθιστά την τάξη. Ποιον ξέχασε ο Μητσοτάκης και πέφτει τόσο χρήμα στις δημοσκοπήσεις;

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης καλλιέργησε το πνεύμα του εφησυχασμού ευφυώς παρέχοντας πενταροδεκάρες (αυτό το «Κυριάκος» αντί του «Κύριος» είναι εύρημα, δημιουργώντας οικειότητα, λέμε τώρα). Ταυτόχρονα, στα λεγόμενα «Εθνικά», καλλιέργησε τον εφησυχασμό έχοντας ρεζέρβα, ως αρμόδιο επί των Όπλων, ένα κύριο που παριστάνει ώρες-ώρες τον «άγριο νταή» τόσο ώστε να τηρεί εν ζωή, ευλαβικά, την ερώτηση Σημίτη «μα πόλεμο θέλετε»; Λες και η μόνη απάντηση στον γείτονα που μας απειλεί αν ρίξουμε ένα καλώδιο στα νερά μας είναι ο πόλεμος αλά Ιράν.

Πάντως Μητσοτάκης-Ερντογάν μπορούν να χρησιμοποιήσουν το παράδειγμα των Α. Παπανδρέου-Οζάλ που, ακολουθώντας υπόδειξη του Κίσινγκερ, προκάλεσαν το 1987 τεχνητή (ψευδή) κρίση στο Αιγαίο με συνέπεια να αρχίσουν ελληνοτουρκικές συνομιλίες. Τώρα μια τέτοια κρίση θα συσπείρωνε εκλογικά την πλευρά Μητσοτάκη.

Ο λαός, λένε, «κουκιά βλέπει, κουκιά μαρτυράει». Να θυμόμαστε κι αυτό του προσγειωμένου Βάρναλη για τον «καλό λαό», που λέει «φρόνιμα και τακτικά πάω με ‘κείνον που νικά». Τα είπαμε, λοιπόν, για τον Μητσοτάκη. Οι άλλοι;

Για κάθε αξιόλογη αλλαγή πρέπει, λέω, να ερωτηθεί ο «Αμερικανός φίλος», παρά το ότι σημαντικοί φίλοι μου δεν συμφωνούν. Ήταν, παλαιότερα, κοινή βάσιμη πεποίθηση στους δημοσιογράφους, ότι ορισμένα Υπουργεία ήταν «άβατα», τους Υπουργούς διόριζαν έξωθεν γνωστοί «φίλοι».

Ίσως τώρα οι φίλοι μας δεν καίγονται μεν να αλλάξουμε ντε και καλά αρχηγό αλλά αν βρεθεί κάποιος, εκτός της σαβούρας των προθύμων, δεν θα είχαν αντίρρηση. Αλλά τοιούτος διάδοχος δεν ανευρίσκεται. Θα δούμε σύντομα αν ξεσκονιστεί κάποιος από το σωρό των ημιθανών που βγάζουν με το ζόρι το κεφάλι έξω από ύδατα της ανυπαρξίας και της λησμονιάς-στις δημοσκοπήσεις. Εκεί απ’ όλα έχει ο μπαξές: Κυρίες που ξελαρυγγιάζονται και σταματημό δεν έχουν, άλλους με αλοιφές διά πάσαν νόσο και, να μην τρώμε τον χρόνο σας, κορυφαίο το γνωστό κουτσό άλογο που το σπρώχνουν από στεριά και θάλασσα αλλά δεν τραβάει και φαίνεται έχει μυριστεί πως αυτή η κούρσα μπορεί να του βγει ξινή.

Οι υποψήφιοι πάσχουν, οι χορηγοί πάσχουν, οι επιλογές τους πάσχουν, η χώρα πάσχει. Το χειρότερο δεν είναι τι θα γίνει αν, ως συνήθως, πάμε τυφλοί και απροετοίμαστοι στο μέλλον. Το χειρότερο είναι ότι θα έχουν προετοιμαστεί οι παλιοί, γνωστοί «φίλοι». Ως συνήθως.

Τα μέλη της κυβέρνησης Τραμπ συχνά εκφράζουν τον εσωτερικό τους Θουκυδίδη, παραφράζοντας τα λόγια του Έλληνα ιστορικού σχετικά με τις σκληρές πραγματικότητες της εξουσίας σε έναν κόσμο όπου τα έθνη κοιτούν αποκλειστικά το δικό τους συμφέρον.

Τον Ιανουάριο, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την αιφνιδιαστική στρατιωτική επέμβαση που κατέληξε στην απαγωγή του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο ως παράδειγμα των “σιδερένιων νόμων που πάντα καθόριζαν την παγκόσμια ισχύ”. Ερωτηθείς για την επιχείρηση, ο ανώτερος σύμβουλος πολιτικής του Λευκού Οίκου Στίβεν Μίλερ χλεύασε τον παρουσιαστή του CNN, Τζέικ Τάπερ για την αφέλειά του σχετικά με “διεθνείς αβρότητες” όπως ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών. “Ζούμε σε έναν κόσμο, στον πραγματικό κόσμο, Τζέικ, που κυβερνάται από τη δύναμη, που κυβερνάται από τη βία, που καθορίζεται από την εξουσία”.

Ο πόλεμος του Ιράν έχει ενισχύσει αυτά τα ένστικτα. Στις 7 Απριλίου, ο Τραμπ προειδοποίησε το ιρανικό καθεστώς να υποκύψει στην αμερικανική ισχύ. Διαφορετικά, απείλησε: “Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε”.

Το πιο διάσημο χρονογράφημα στην “Ιστορία” του Θουκυδίδη είναι ο Διάλογος των Μηλίων. Σε αυτόν, μια αντιπροσωπεία της Αθήνας παραδίδει ένα τελεσίγραφο στο νησί της Μήλου: Υποταχτείτε στην ανώτερη δύναμη της Αθήνας και γίνετε υποτελές κράτος στον πόλεμό της εναντίον της Σπάρτης ή αντιμετωπίστε την καταστροφή. Οι Μήλιοι ζητούν να παραμείνουν ουδέτεροι, αλλά αυτό δεν γίνεται δεκτό. “Ξέρετε, όπως και εμείς”, εξηγούν οι Αθηναίοι, “οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υποφέρουν ό,τι πρέπει. Η Μήλος ηττάται, οι ενήλικες άνδρες της θανατώνονται και οι γυναίκες και τα παιδιά πωλούνται ως σκλάβοι.

Η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ έχει υιοθετήσει με ενθουσιασμό τη λογική του Διαλόγου. Αυτό φαίνεται στην ωμή δήλωση του προέδρου Τραμπ προς τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι “δεν έχετε άλλα χαρτιά [να παίξετε]” αλλά και στις εκφοβιστικές του πιέσεις προς τη μικροσκοπική Δανία να παραχωρήσει τον έλεγχο της αραιοκατοικημένης Γροιλανδίας, στη μονομερή επιβολή δασμών σε μικρότερα έθνη, στις απειλές του να “καταλάβει” την Κούβα όταν το επιλέξουν οι ΗΠΑ και στις απαιτήσεις του να βοηθήσουν οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ – με τους οποίους δεν έγινε καμία επικοινωνία πριν από τον πόλεμο στο Ιράν – ώστε να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. Αυτές είναι οι ενέργειες μιας αδίστακτης υπερδύναμης που έχει εγκαταλείψει κάθε πρόσχημα φωτισμένης ηγεσίας ή σεβασμού της νομιμότητας, υπέρ της παγκόσμιας κυριαρχίας.

Αλλά ο αδιάκοπος εκφοβισμός της κυβέρνησης Τραμπ αγνοεί ένα κεντρικό μάθημα από την κλασική αρχαιότητα: η μετατόπιση της Αθήνας από μια καλοπροαίρετη δύναμη σε μια κακόβουλη αυτοκρατορία άνοιξε τον δρόμο της προς την καταστροφή.

Από τον 7ο αιώνα π.Χ. και μετά, οι πόλεις-κράτη της αρχαίας Ελλάδας αναγνώριζαν έναν από αυτούς ως φυσικό ηγέτη, με το δικαίωμα να έχει εξέχουσα θέση και ειδικά δικαιώματα για τη δυσανάλογη συμβολή του στη συλλογική άμυνα. Ονόμαζαν αυτή τη δύναμη τον ηγέτη. Ωστόσο, συχνά υπήρχαν δυνάμεις που αμφισβητούσαν τον ηγέτη. Η πιο διάσημη τέτοια σύγκρουση ήταν ο Πελοποννησιακός Πόλεμος, ο οποίος έφερε την Αθήνα αντιμέτωπη με την Σπάρτη. Τελικά, η Αθήνα ηττήθηκε.

“Αυτό που έκανε τον πόλεμο αναπόφευκτο”, έγραψε ο Θουκυδίδης, “ήταν η ανάπτυξη της αθηναϊκής δύναμης και ο φόβος που προκάλεσε στην Σπάρτη”. Πολλοί σύγχρονοι μελετητές έχουν πιαστεί από αυτή τη γραμμή, θεωρώντας ότι αποτελεί μια περιληπτική περιγραφή για το αναπόφευκτο του πολέμου μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων. Όπως η Αθήνα και η Σπάρτη, λένε, οι ΗΠΑ και η Κίνα κινδυνεύουν να πέσουν στην “παγίδα του Θουκυδίδη”.

Με άλλα λόγια, αυτό που έκανε τον πόλεμο αναπόφευκτο δεν ήταν απλώς η παρουσία αντίπαλων μεγάλων δυνάμεων, αλλά το γεγονός ότι μία από αυτές άρχισε να καταχράται τους κανόνες του συστήματος που είχε επιτρέψει την άνοδό της στο μεγαλείο εξαρχής.

Ο πειρασμός να εκμεταλλευτεί κανείς την κυριαρχία του είναι μια επαναλαμβανόμενη ιστορική παρόρμηση – μια στην οποία η Αμερική του Τραμπ έχει υποκύψει. Κουρασμένες από την ανάληψη ευθυνών προς το γενικό συμφέρον, οι ΗΠΑ αξιοποιούν και καταχρώνται τη δομική τους κυριαρχία για μέγιστο κέρδος, εξαναγκάζοντας και αποσπώντας οφέλη ακόμη και από τους πιο στενούς τους εταίρους. Όπως και στην εποχή του Θουκυδίδη, αυτή η στάση υπόσχεται βραχυπρόθεσμα κέρδη αλλά μακροπρόθεσμη καταστροφή.

Η ιδιοφυΐα της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ μετά το 1945 έγκειται στην ενσωμάτωση της τρομερής ισχύος της Αμερικής σε ένα πλαίσιο διεθνών θεσμών και δικαίου στο οποίο όλα τα έθνη, μεγάλα και μικρά, μπορούσαν να συμμετάσχουν αντλώντας οφέλη. Αυτή η διευθέτηση ήταν κάθε άλλο παρά τέλεια και είχε πολλά επεισόδια ιμπεριαλιστικών παρεμβάσεων. Αλλά συνολικά απέδωσε καρπούς για τις ΗΠΑ. Προστάτευσε την πραγματικότητα της αμερικανικής κυριαρχίας, νομιμοποίησε την αμερικανική ισχύ και δημιούργησε μια τάξη που συνάδει σε μεγάλο βαθμό με τα αμερικανικά συμφέροντα.

Σήμερα, οι ΗΠΑ χάνουν όλα αυτά τα πλεονεκτήματα. Η κυβέρνηση Τραμπ καταστρέφει κάθε εναπομένουσα πίστη ότι μπορεί να υπάρξει εμπιστοσύνη πως οι ΗΠΑ θα ασκήσουν την εξουσία τους με υπευθυνότητα. Ακυρώνει επίσης τις διαχωριστικές γραμμές μεταξύ της αμερικανικής εξουσίας και της συμπεριφοράς της Ρωσίας στην Ουκρανία ή της Κίνας στη Νότια Σινική Θάλασσα ή (ενδεχομένως) στην Ταϊβάν.

Ακόμα και οι ηγέτες, στο τέλος της ημέρας, χρειάζονται φίλους. Ο Τραμπ μπορεί να επιμείνει, όπως έκανε στη σύγκρουση με το Ιράν, ότι “δεν χρειαζόμαστε τη βοήθεια κανενός!”. Αλλά αν οι ΗΠΑ παραμείνουν σε αυτήν την πορεία, θα βρεθούν χωρίς συμμάχους και εταίρους, μια μοναχική υπερδύναμη σε ένα διεθνές σύστημα χωρίς κανόνες που οι ίδιες βοήθησαν να δημιουργηθεί. Δεν είναι πολύ αργά για να αλλάξουμε την πορεία μας – και αυτό ξεκινά με μια πιο προσεκτική ανάγνωση του Θουκυδίδη.

Stewart Patrick