Με αιχμή την προστασία της Ιεράς Μονής Αγίας Αικατερίνης του Σινά, ο Νικόλαος Φαραντούρης αμφισβήτησε τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων με την Αίγυπτο. Στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική» υποστήριξε ότι δεν έχει παρουσιαστεί συμφωνία που να επιτρέπει την αξιολόγηση των πραγματικών συνεπειών της για τη μονή.

«Δεν υπάρχει καμία συμφωνία», ανέφερε, επιμένοντας ότι ούτε ο ίδιος ούτε οι δημοσιογράφοι έχουν στη διάθεσή τους κείμενο από το οποίο να προκύπτει εάν προστατεύονται ή υπονομεύονται τα συμφέροντα του μοναστηριού.

Η Σιναϊτική Αδελφότητα και οι καταγγελίες για πιέσεις

Ο κ. Φαραντούρης κατήγγειλε ότι ασκήθηκαν ασφυκτικές πιέσεις στον Αρχιεπίσκοπο Σινά και ηγούμενο της μονής, Συμεών, ο οποίος, όπως είπε, βρίσκεται στην Αθήνα για λόγους υγείας και απουσιάζει από το μοναστήρι από τις 10 Αυγούστου.

Κατά την περιγραφή του, η δήλωση του αρχιεπισκόπου αφορά την πρόθεση να κινηθούν διαδικασίες μετά την ανάρρωση και την επιστροφή του. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι απαιτείται σύγκληση της Σιναϊτικής Αδελφότητας και εξουσιοδότηση από τους μοναχούς για οποιαδήποτε δέσμευση της μονής.

Παράλληλα, διαχώρισε τη στήριξη των Πατριαρχείων και των Εκκλησιών Ελλάδος και Κύπρου προς τον αρχιεπίσκοπο από την αποδοχή συγκεκριμένου συμφωνητικού. Όπως υποστήριξε, η ευλογία για διαπραγμάτευση προς όφελος της μονής δεν ισοδυναμεί με έγκριση ενός κειμένου που δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

«Αλλάζει ένα καθεστώς 1.600 ετών»

Στο επίκεντρο της κριτικής του βρέθηκε το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Ο κ. Φαραντούρης υποστήριξε ότι η μονή κατέχει και νέμεται επί αιώνες την περιουσία της ως κύριος και προειδοποίησε για τον κίνδυνο να αντιμετωπιστεί ως φιλοξενούμενη ή μισθώτρια.

«Αλλάζει ένα καθεστώς 1.600 ετών», είπε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το 2024 είχε διαμορφωθεί προοπτική συμφωνίας που θα αναγνώριζε την κυριότητα της μονής στα ακίνητά της. Ο ίδιος συνέδεσε την ανατροπή αυτής της προοπτικής με την αιγυπτιακή δικαστική απόφαση για το περιουσιακό καθεστώς.

Έκανε επίσης αναφορά στην ιστορική προστασία του μοναστηριού από διαδοχικές εξουσίες και στη σημασία του για τη χριστιανοσύνη, την Ορθοδοξία και τον Ελληνισμό, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα όφειλε να κινητοποιήσει αποφασιστικότερα τη διεθνή κοινότητα.

Η επίσκεψη στη μονή και τα έργα στην περιοχή

Ο κ. Φαραντούρης ανέφερε ότι επισκέφθηκε τη μονή περίπου έναν μήνα πριν από την τηλεοπτική παρέμβαση και παρέμεινε εκεί για τρεις ημέρες. Όπως εξήγησε, σκοπός του ήταν να προσκυνήσει, να ακούσει τους μοναχούς και να διαπιστώσει την κατάσταση στην περιοχή.

Περιέγραψε μεγάλης κλίμακας αναπτυξιακές παρεμβάσεις σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου από τα τείχη, οι οποίες, κατά την εκτίμησή του, δεν συμβαδίζουν με το τοπίο, το ιστορικό βάθος και την ιερότητα του χώρου. Διευκρίνισε ότι, σύμφωνα με την εικόνα που μετέφερε, τα συγκεκριμένα έργα είχαν σταματήσει.

Υπενθύμισε δικές του παρεμβάσεις προς την UNESCO, εκδήλωση στο αμερικανικό Κογκρέσο με τη συμμετοχή του Γκας Μπιλιράκη και πρόταση αναστολής χρηματοδότησης προς την Αίγυπτο. Τόνισε ότι επιθυμεί καλές σχέσεις με το Κάιρο, αλλά με σαφείς κόκκινες γραμμές για την προστασία της μονής.

Επικαλέστηκε ακόμη δημοσίευμα της Corriere della Sera, το οποίο, όπως το περιέγραψε, συνέδεε τους χειρισμούς για τη μονή με οικονομικά ανταλλάγματα. Παρέπεμψε επίσης σε καταγγελίες του πρώην ηγουμένου Δαμιανού για πιέσεις και απειλές, ζητώντας κυβερνητικές απαντήσεις. Οι αναφορές αυτές αποτελούν καταγγελίες που μετέφερε ο ομιλητής και δεν τεκμηριώνονται αυτοτελώς από την απομαγνητοφώνηση.

Λιβύη: Κατηγορίες για επανάπαυση απέναντι στην τουρκική διείσδυση

Περνώντας στη Λιβύη, ο κ. Φαραντούρης χαρακτήρισε σοβαρό πλήγμα για την ελληνική διπλωματία την εξέλιξη που περιέγραψε ως κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από την ανατολική πλευρά της χώρας.

Υποστήριξε ότι η Αθήνα επαναπαύθηκε στις επαφές της με τον Χαλίφα Χαφτάρ, ενώ η Άγκυρα προσέγγιζε παράλληλα και την ανατολική Λιβύη, πέρα από τη στήριξή της προς την κυβέρνηση της Τρίπολης.

Αναφερόμενος σε επίσκεψή του στη Λιβύη τον Ιανουάριο του 2026, είπε ότι είχε προειδοποιήσει, γραπτώς και δημοσίως, για την ελληνική απουσία και τις τουρκικές κινήσεις. Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα μπορούσε να αξιοποιήσει την ιδιότητά της ως κράτους μέλους της ΕΕ και την επιδίωξη των λιβυκών πλευρών για ευρωπαϊκή αναγνώριση, νομιμοποίηση και χρηματοδότηση.

Η πρόταση για το άρθρο 42§7 και την ηλεκτρική διασύνδεση

Ο κ. Φαραντούρης κάλεσε τον πρωθυπουργό να θέσει στους Ευρωπαίους εταίρους το ενδεχόμενο επίκλησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής. Συνέδεσε την πρότασή του με τις βυθομετρικές έρευνες και την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου, ζητώντας προειδοποίηση ότι στρατιωτική παρεμπόδιση από την Τουρκία θα οδηγήσει την Αθήνα στην αξιοποίηση της σχετικής διάταξης.

Αναφέρθηκε στη σύνοδο που τοποθέτησε στις 13 Νοεμβρίου ως ευκαιρία να τεθεί το ζήτημα. Υποστήριξε ότι οι ευρωπαϊκές δεσμεύσεις για ασφάλεια και άμυνα πρέπει να συνοδεύονται από έμπρακτη στήριξη όταν διακυβεύονται συμφέροντα κράτους μέλους και έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Επικαλέστηκε ως προηγούμενο την προσφυγή της Γαλλίας στη ρήτρα μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015. Έκρινε επίσης ότι οι ελληνικές διπλωματικές παρεμβάσεις στον ΟΗΕ χρειάζεται να πλαισιωθούν από αξιοποίηση των ευρωπαϊκών εργαλείων.

Στο πολιτικό και στρατηγικό διακύβευμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου επικέντρωσε την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική» ο Λάζαρος Καμπουρίδης. Όπως υποστήριξε, η υπόθεση υπερβαίνει την εκτέλεση ενός τεχνικού έργου, καθώς η Τουρκία επιδιώκει να εμφανίζεται ως αρμόδια να επιτρέπει ή να εμποδίζει δραστηριότητες σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες διεκδικεί μονομερώς.

Κατά την εκτίμησή του, η Αθήνα δεν μπορεί να θεωρεί ότι αποφεύγει τις συνέπειες μιας τέτοιας διαδικασίας επειδή η επικοινωνία με την Άγκυρα θα μπορούσε να γίνει από τρίτη χώρα ή από την εταιρεία του έργου.

Η παγίδα της αδειοδότησης

Ο κ. Καμπουρίδης απέρριψε τη λογική ότι ενδεχόμενη γαλλική προσφυγή στην Τουρκία για άδεια θα ήταν αδιάφορη για την Ελλάδα. Υποστήριξε ότι θα δημιουργούσε προηγούμενο το οποίο η Άγκυρα θα μπορούσε να επικαλείται και σε επόμενα έργα στην ίδια περιοχή.

«Είναι το ίδιο κακό», ανέφερε, εξηγώντας ότι το κρίσιμο στοιχείο είναι η αποδοχή στην πράξη ενός τουρκικού ρόλου αδειοδότησης. Επέκτεινε την προειδοποίησή του και στο ενδεχόμενο έγγραφης ενημέρωσης, εφόσον αυτή εντάσσεται στη διαδικασία που απαιτεί η τουρκική πλευρά.

Το επιχείρημά του αφορά τον κίνδυνο πολιτικού και διπλωματικού προηγουμένου. Δεν αποτελεί διαπίστωση ότι οποιαδήποτε τεχνική επικοινωνία συνεπάγεται αυτομάτως νομική αναγνώριση τουρκικής υφαλοκρηπίδας.

Στο νομικό σκέλος, κατηγόρησε την Άγκυρα για καταχρηστική επίκληση του Δικαίου της Θάλασσας και εξομοίωση καλωδίων και αγωγών. Το άρθρο 79 της Σύμβασης καλύπτει και τις δύο κατηγορίες, αλλά η παράγραφος 3 προβλέπει συναίνεση του παράκτιου κράτους ειδικά για τη χάραξη της πορείας των αγωγών. Παράλληλα, διατηρεί ειδικές προβλέψεις για καλώδια ή αγωγούς που εισέρχονται στην επικράτεια ή στην αιγιαλίτιδα ζώνη.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» και η καταχώριση στον ΟΗΕ

Ο αναλυτής συνέδεσε την τουρκική στάση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και τις μονομερείς θέσεις της Άγκυρας για τις θαλάσσιες ζώνες. Όπως είπε, η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάζει την κατάθεση των διεκδικήσεών της σε διεθνείς οργανισμούς ως αποδοχή τους.

Επέμεινε ότι η καταχώριση μιας συμφωνίας ή η υποβολή θέσεων δεν ισοδυναμεί με αναγνώριση δικαιωμάτων. Η ίδια η Γραμματεία του ΟΗΕ διευκρινίζει ότι η καταχώριση συμφωνίας δεν αποτελεί κρίση για τη φύση της ούτε της προσδίδει καθεστώς που δεν διαθέτει ήδη.

Εκτίμησε, επίσης, ότι η έκβαση της υπόθεσης του καλωδίου θα μπορούσε να λειτουργήσει ως προθάλαμος για τη νομοθετική κατοχύρωση των τουρκικών διεκδικήσεων περί «Γαλάζιας Πατρίδας». Κατά την ανάλυσή του, η Άγκυρα παρακολουθεί τη στάση της Ελλάδας και των εμπλεκόμενων χωρών προκειμένου να καθορίσει τα επόμενα βήματά της.

Η Κάσος και τα μηνύματα της ελληνικής στάσης

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε για τη διαχείριση της κρίσης στην Κάσο το 2024. Υποστήριξε ότι η διαφορά στην επιχειρησιακή παρουσία των δύο πλευρών ερμηνεύθηκε από την Τουρκία ως ένδειξη ελληνικής αδυναμίας.

Στο ίδιο πλαίσιο άσκησε κριτική στη Διακήρυξη των Αθηνών, θεωρώντας ότι η προσπάθεια αποφυγής εντάσεων περιόρισε την ελληνική αντίδραση και ενθάρρυνε την Άγκυρα να αυξήσει τις απαιτήσεις της.

Προειδοποίησε ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να αντιμετωπίζει κάθε νέα τουρκική αντίδραση ως πρόσθετο, άτυπο casus belli. Ζήτησε να συνδυαστούν η διπλωματική επιχειρηματολογία και οι συμμαχίες με έμπρακτη αποτρεπτική παρουσία.

Υπογράμμισε ότι οι στρατιωτικοί γνωρίζουν τις συνέπειες του πολέμου και γι’ αυτό επιθυμούν την ειρήνη. Κατά τη θέση του, όμως, η διατήρησή της απαιτεί αξιοπιστία στην υπεράσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων.

Ανάλογη ανάγκη σαφούς αντίδρασης εντόπισε στις καταγγελίες για δραστηριότητα τουρκικών αλιευτικών στα ελληνικά χωρικά ύδατα.

Διαχρονική στρατηγική πίσω από την τουρκική ρητορική

Ο κ. Καμπουρίδης υποστήριξε ότι η τουρκική πολιτική δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά μέσα από τις εσωτερικές εκλογικές σκοπιμότητες. Κατά την εκτίμησή του, υπάρχει διαχρονική στρατηγική, ενώ τα κόμματα συχνά υπερθεματίζουν στα εθνικά ζητήματα.

Για τον ρόλο των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, σημείωσε ότι η επιβολή του Ερντογάν στη στρατιωτική ηγεσία δεν σημαίνει απομάκρυνση του στρατιωτικού παράγοντα από την εξωτερική πολιτική. Αντιθέτως, τον περιέγραψε ως βασικό μοχλό εφαρμογής των επιλογών της πολιτικής ηγεσίας.

Έτσι ερμήνευσε και τις παρεμβάσεις του τουρκικού υπουργείου Άμυνας σε διπλωματικά ζητήματα: ως υπενθύμιση της στρατιωτικής ισχύος που συνοδεύει τις τουρκικές απαιτήσεις.

Θετική η παρουσίαση των ελληνικών θέσεων με χάρτη

Παρά την κριτική του, αξιολόγησε θετικά την παρουσίαση χάρτη από τον Έλληνα πρωθυπουργό για την ανάδειξη των τουρκικών αξιώσεων. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα όφειλε να χρησιμοποιεί συστηματικότερα την οπτική τεκμηρίωση και τη διεθνή επικοινωνία ήδη από την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Απέδωσε, ακόμη, τη διεθνή κινητοποίηση που περιέγραψε γύρω από το μνημόνιο στην εντονότερη ελληνική αντίδραση. Διατύπωσε παράλληλα επικρίσεις για τη στάση του Αντόνιο Γκουτέρες, θεωρώντας ότι οι παρεμβάσεις του δεν υπήρξαν σταθερά ισορροπημένες έναντι της Ελλάδας και της Τουρκίας.

Αξιοποίηση των σχέσεων με Ισραήλ, Αίγυπτο και αραβικές χώρες

Στο περιφερειακό επίπεδο, εκτίμησε ότι η τουρκική πολιτική προκαλεί αντιδράσεις πέρα από την Ελλάδα και την Κύπρο. Έδωσε έμφαση στην Αίγυπτο, στο Ισραήλ και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, υποστηρίζοντας ότι οι συγκλίσεις συμφερόντων προσφέρουν περιθώρια ενεργότερης ελληνικής διπλωματίας.

Πρότεινε περισσότερες κοινές ασκήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, με το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ινδία και άλλους εταίρους. Για τη σχέση με το Ισραήλ, ανέδειξε τόσο τη στρατηγική συνεργασία όσο και την πρόσβαση σε τεχνολογία.

Ως προς τη συνεργασία Τουρκίας–Σαουδικής Αραβίας–Πακιστάν, την οποία η συζήτηση περιέγραψε ως «Συμφωνία της Μέκκας», εκτίμησε ότι η Άγκυρα επιδιώκει να τη χρησιμοποιήσει απέναντι στο Ισραήλ. Ταυτόχρονα, επισήμανε διαφοροποιήσεις μεταξύ των συμμετεχόντων και επικαλέστηκε σαουδαραβική ανακοίνωση για επαφές στην Τεχεράνη, στην οποία, όπως είπε, δεν αναφερόταν η Τουρκία.

Στην παρέμβασή του διατύπωσε επίσης τον ισχυρισμό ότι τα Εμιράτα χρηματοδότησαν την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016 στην Τουρκία. Πρόκειται για σοβαρή καταγγελία, για την οποία δεν παρουσίασε τεκμήρια στη συγκεκριμένη συνέντευξη, και δεν αντιμετωπίζεται εδώ ως εξακριβωμένο γεγονός.

Ο IMEC και ο ανταγωνισμός των διαδρόμων

Κλείνοντας, συνέδεσε τις τουρκικές κινήσεις με τον ανταγωνισμό για τους εμπορικούς, ενεργειακούς και ψηφιακούς διαδρόμους. Περιέγραψε τον IMEC ως σχέδιο ευρύτερης στρατηγικής σημασίας, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα ανησυχεί για την παράκαμψή της.

Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε την προώθηση της διαδρομής από τον Περσικό Κόλπο προς την Τουρκία και την Ευρώπη, αλλά και τις τουρκικές προσπάθειες προσέγγισης ευρωπαϊκών χωρών.

Η πρότασή του προς την Αθήνα ήταν ενεργότερη εξωτερική πολιτική, σαφείς δημόσιες θέσεις και αξιοποίηση των σχέσεων με κράτη που έχουν κοινά συμφέροντα με την Ελλάδα. Κατά τον ίδιο, η επιλογή της χαμηλής ορατότητας αφήνει στην Τουρκία χώρο να προωθεί τις επιδιώξεις της.

Η ψηφιακή ταυτότητα δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική καινοτομία, αλλά μετασχηματίζει τις σχέσεις κράτους, πολίτη και θεσμών. Η συγκέντρωση και διασύνδεση δεδομένων αναδεικνύεται σε στρατηγικό παράγοντα πολιτικής και οικονομικής ισχύος, δημιουργώντας μια νέα πραγματικότητα που συμβολικά παραπέμπει στην «Ωκεανία» του Όργουελ.

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1183 θεσπίζει το ευρωπαϊκό πλαίσιο ψηφιακής ταυτότητας, προβάλλοντας την ασφάλεια, τη διαλειτουργικότητα και την προστασία της ιδιωτικότητας. Ωστόσο, η γεωστρατηγική ανάλυση οφείλει να εξετάζει όχι μόνο τις διακηρυγμένες προθέσεις, αλλά και τη συγκέντρωση τεχνολογικής εξουσίας.

1. Ψηφιακή κυριαρχία και κρατική εξουσία.

Ο ελληνικός Προσωπικός Αριθμός συνδέεται με την ενοποίηση στοιχείων, όπως ο ΑΦΜ, ο ΑΜΚΑ και ο αριθμός δελτίου ταυτότητας. Η διοικητική απλούστευση μπορεί να προσφέρει οφέλη, αλλά απαιτεί θεσμικές εγγυήσεις, διαφάνεια, προστασία προσωπικών δεδομένων και αποτροπή αυθαίρετης διασύνδεσης πληροφοριών.

Η ψηφιακή κυριαρχία δεν πρέπει να ταυτίζεται με την απεριόριστη εξουσία του κράτους επί του πολίτη. Αντιθέτως, προϋποθέτει τη διατήρηση της συνταγματικής ελευθερίας και της θεσμικής λογοδοσίας.

2. Η Νέα Παγκόσμια Τάξη και η γεωστρατηγική της ταυτοποίησης.

Η ψηφιακή ταυτοποίηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν συνδέεται με τραπεζικές συναλλαγές, κοινωνικές παροχές, υγειονομικές υπηρεσίες και διασυνοριακές δραστηριότητες. Η διαλειτουργικότητα μπορεί να διευκολύνει τον πολίτη, αλλά ενδέχεται να ενισχύσει την εξάρτηση από συγκεντρωτικές υποδομές.

Ο όρος «Νέα Παγκόσμια Τάξη» αποτελεί αναλυτικό πλαίσιο διερεύνησης της διεθνούς συγκέντρωσης οικονομικής, πολιτικής και τεχνολογικής ισχύος, χωρίς να αποδεικνύει την ύπαρξη ενός ενιαίου παγκόσμιου μηχανισμού.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος ελέγχει τις ψηφιακές υποδομές και ποιος λογοδοτεί όταν η τεχνολογική εξουσία υπερβαίνει τα συνταγματικά όρια.

3. Ο ψηφιακός αποκλεισμός και η ατομική ελευθερία.

Η εξάρτηση της κοινωνικής και οικονομικής ζωής από ψηφιακά συστήματα δημιουργεί κινδύνους αποκλεισμού. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει εναλλακτικές λύσεις για όσους δεν επιλέγουν το ψηφιακό πορτοφόλι.

Η συνταγματική ελευθερία, όμως, δεν διασφαλίζεται μόνο τυπικά. Απαιτεί πραγματική δυνατότητα πρόσβασης στις δημόσιες υπηρεσίες, χωρίς δυσανάλογες οικονομικές ή διοικητικές επιβαρύνσεις.

4. Η Αποκάλυψη και η κοινωνική αυτονομία.

Η Αποκάλυψη του Ιωάννη (13:17) αναφέρει: «καὶ ἵνα μή τις δύνηται ἀγοράσαι ἢ πωλῆσαι, εἰ μὴ ὁ ἔχων τὸ χάραγμα…».

Το χωρίο μπορεί να αποτελέσει συμβολική αφορμή προβληματισμού για την οικονομική εξάρτηση από μηχανισμούς ταυτοποίησης. Δεν αποτελεί, ωστόσο, ιστορική ή τεχνολογική απόδειξη ότι ο σύγχρονος Προσωπικός Αριθμός ταυτίζεται με το αποκαλυπτικό χάραγμα.

Η συμβολική «έρημος» μπορεί να εκφράζει την κοινωνική αυτονομία, την τοπική αλληλεγγύη, την αυτάρκεια, την πολιτισμική ταυτότητα και την προστασία της Ορθόδοξης πίστης απέναντι σε υπέρμετρα συγκεντρωτικά συστήματα εξουσίας.

5. Εκκλησία, κράτος και θεσμική συναίνεση.

Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος, τον Ιούνιο του 2025, διατύπωσε θεσμική θέση ότι ο Προσωπικός Αριθμός δεν δημιουργεί θεολογικό ζήτημα ούτε συνιστά αντισυνταγματικό περιορισμό των ατομικών ελευθεριών, βάσει της ενημέρωσης που έλαβε.

Η θεσμική αυτή τοποθέτηση δεν υποκαθιστά τον δημόσιο διάλογο για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και τα όρια της ψηφιακής εξουσίας.

Συμπέρασμα.

Η ψηφιακή ταυτοποίηση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς μεταβολής που επηρεάζει την κρατική κυριαρχία και την ατομική ελευθερία. Η πραγματική γεωστρατηγική πρόκληση δεν βρίσκεται στην ύπαρξη ενός αριθμού, αλλά στη δυνατότητα συγκέντρωσης πληροφοριών και ελέγχου της πρόσβασης του πολίτη στην κοινωνική και οικονομική ζωή.

Η Αποκάλυψη υπενθυμίζει συμβολικά την ανάγκη διατήρησης της εσωτερικής και συνταγματικής ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι να μετατρέπει τον άνθρωπο σε εξάρτημα της τεχνολογίας. Η ψηφιακή κυριαρχία δεν πρέπει να μετατραπεί σε ψηφιακή υποταγή.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

1. European Union. (2024). Regulation (EU) 2024/1183. EUR-Lex. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex:32024R1183
2. European Commission. European Digital Identity Wallet. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/factpages/european-digital-identity-wallet
3. OECD. (2026). Digital Government Outlook 2026. https://www.oecd.org/en/publications/digital-government-outlook_0496b2bc.html
4. Διαρκής Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος. (2025). Επίσημη τοποθέτηση για τον Προσωπικό Αριθμό. Ορθοδοξία News Agency.
5. Αποκάλυψη Ιωάννου, κεφάλαια 12–13.