Άμυνα
Νέα εποχή για το Πολεμικό Ναυτικό της Ινδίας! Ιστορική πρώτη προσνήωση Rafale M στο αεροπλανοφόρο INS Vikrant
Σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της ναυτικής αεροπορίας της Ινδίας αποτελεί η πρώτη επιτυχής προσνήωση μαχητικού Rafale Marine (Rafale M) στο αεροπλανοφόρο INS Vikrant. Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2026 και ολοκληρώθηκε με επιτυχία από την πρώτη προσπάθεια, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιχειρησιακή ένταξη των γαλλικών μαχητικών στον ινδικό στόλο, στο πλαίσιο εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της ναυτικής αεροπορίας της Ινδίας αποτελεί η πρώτη επιτυχής προσνήωση μαχητικού Rafale Marine (Rafale M) στο αεροπλανοφόρο INS Vikrant. Η δοκιμή πραγματοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 2026 και ολοκληρώθηκε με επιτυχία από την πρώτη προσπάθεια, ανοίγοντας τον δρόμο για την επιχειρησιακή ένταξη των γαλλικών μαχητικών στον ινδικό στόλο, στο πλαίσιο εξοπλιστικού προγράμματος ύψους 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Σύμφωνα με το Naval News, η πρώτη προσνήωση πραγματοποιήθηκε στο εγχώριας κατασκευής αεροπλανοφόρο INS Vikrant, επιβεβαιώνοντας την πρόοδο της διαδικασίας πιστοποίησης των γαλλικών αεροσκαφών για επιχειρήσεις από τα ινδικά αεροπλανοφόρα.
Το Ινδικό Πολεμικό Ναυτικό ανακοίνωσε στις 30 Οκτωβρίου ότι η επιτυχής δοκιμή αποτελεί το πρώτο στάδιο της επιχειρησιακής αξιοποίησης του Rafale Marine. Το αεροσκάφος που χρησιμοποιήθηκε φέρεται να προέρχεται από τον στόλο του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού.
Συμφωνία 7,5 δισ. δολαρίων για 26 Rafale
Η Ινδία υπέγραψε τον Απρίλιο του 2025 συμφωνία με τη Γαλλία για την προμήθεια 26 αεροσκαφών Dassault Rafale, συνολικής αξίας περίπου 7,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η παραγγελία περιλαμβάνει 22 μονοθέσια Rafale M, ειδικά σχεδιασμένα για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρα, και τέσσερα διθέσια Rafale DH, τα οποία θα χρησιμοποιούνται για εκπαιδευτικές αποστολές και δεν διαθέτουν δυνατότητα επιχειρήσεων από αεροπλανοφόρα.
Οι παραδόσεις προβλέπεται να αρχίσουν στα τέλη του 2028, με το κύριο πρόγραμμα παραλαβών να εξελίσσεται τα επόμενα χρόνια.
Η επιλογή του Rafale Marine έγινε έπειτα από εκτεταμένες δοκιμές το 2022, κατά τις οποίες το γαλλικό μαχητικό ανταγωνίστηκε το αμερικανικό Boeing F/A-18 Super Hornet. Οι δύο τύποι αξιολογήθηκαν στις εγκαταστάσεις Shore Based Test Facility (SBTF), στη ναυτική αεροπορική βάση INS Hansa της Γκόα.
Οι εγκαταστάσεις αυτές προσομοιώνουν τις συνθήκες απονήωσης και προσνήωσης από αεροπλανοφόρο, επιτρέποντας την αξιολόγηση της συμβατότητας των μαχητικών με τα πλοία του ινδικού στόλου.
Η τεχνική πρόκληση με τα αεροπλανοφόρα
Η ένταξη των Rafale M παρουσιάζει συγκεκριμένες τεχνικές δυσκολίες, καθώς τα γαλλικά μαχητικά δεν διαθέτουν αναδιπλούμενες πτέρυγες.
Το άνοιγμα των πτερύγων τους φτάνει περίπου τα 10,9 μέτρα, ενώ οι ανελκυστήρες μεταφοράς αεροσκαφών του INS Vikrant έχουν μικρότερο πλάτος, περίπου 10 μέτρα.
Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, εξετάζονται τροποποιήσεις στους ανελκυστήρες, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες του Naval News, τα ινδικά Rafale M αναμένεται να διαθέτουν αφαιρούμενους φορείς πυραύλων στα ακροπτερύγια.
Παράλληλα, εγκαθίστανται εξειδικευμένα συστήματα για την υποστήριξη των νέων αεροσκαφών.
Ανάλογες παρεμβάσεις θα απαιτηθούν και στο δεύτερο ινδικό αεροπλανοφόρο, INS Vikramaditya, το οποίο επίσης προορίζεται να επιχειρεί με Rafale Marine.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διαφορά μεταξύ του γαλλικού και του ινδικού συστήματος απονήωσης. Τα Rafale M έχουν σχεδιαστεί για επιχειρήσεις από το γαλλικό Charles de Gaulle, το οποίο διαθέτει καταπέλτες, ενώ το INS Vikrant χρησιμοποιεί κεκλιμένο διάδρομο απονήωσης τύπου ski-jump. Η επιτυχία των δοκιμών αποτελεί επομένως σημαντικό βήμα για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής συμβατότητας των αεροσκαφών.
Πιθανή νέα παραγγελία και αντικατάσταση των MiG-29K
Η Ινδία εξετάζει το ενδεχόμενο περαιτέρω ενίσχυσης της ναυτικής αεροπορίας της με επιπλέον Rafale M.
Οι αρχικές απαιτήσεις του Ινδικού Πολεμικού Ναυτικού προέβλεπαν την απόκτηση 57 νέων μαχητικών για τα δύο αεροπλανοφόρα, προτού ο αριθμός περιοριστεί στα 26.
Η καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εγχώριου δικινητήριου μαχητικού αεροπλανοφόρων Twin Engine Deck Based Fighter (TEDBF) ενισχύει το ενδεχόμενο πρόσθετων παραγγελιών γαλλικών αεροσκαφών.
Τα Rafale Marine προορίζονται να συμπληρώσουν και σταδιακά να αντικαταστήσουν τα ρωσικής προέλευσης MiG-29K/KUB, που αποτελούν σήμερα τον βασικό κορμό της ινδικής ναυτικής αεροπορίας.
Στο μεταξύ, η Ινδική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη 36 Rafale, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ο σχεδιασμός για την προμήθεια ακόμη 114 αεροσκαφών, από τα οποία 90 προβλέπεται να κατασκευαστούν στην Ινδία. Πρόκειται για σχεδιαζόμενη προμήθεια και όχι για ολοκληρωμένη νέα παραγγελία.
Μεταφορά τεχνογνωσίας και συμμετοχή της ινδικής βιομηχανίας
Η συμφωνία για τα Rafale Marine δεν περιορίζεται στην αγορά των αεροσκαφών, αλλά περιλαμβάνει σημαντικές προβλέψεις για μεταφορά τεχνολογίας και ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας.
Στο πλαίσιο της συνεργασίας προβλέπεται η ενσωμάτωση ινδικών οπλικών συστημάτων στα γαλλικά μαχητικά, καθώς και η ανάπτυξη εγχώριων παραγωγικών δυνατοτήτων.
Η Dassault Aviation έχει συμφωνήσει στη δημιουργία μονάδας παραγωγής τμημάτων ατράκτου, σε συνεργασία με την Tata Advanced Systems.
Η εγκατάσταση προβλέπεται να αποκτήσει δυνατότητα κατασκευής δύο ατράκτων μηνιαίως από το οικονομικό έτος 2028, εξυπηρετώντας όχι μόνο τις ινδικές ανάγκες αλλά και τη διεθνή αλυσίδα παραγωγής των Rafale.
Επιπλέον, προβλέπεται η ανάπτυξη εγκαταστάσεων συντήρησης, επισκευών και γενικών επισκευών (MRO), με την Dassault να αναλαμβάνει την υποστήριξη των αεροσκαφών και τη Safran την υποστήριξη των κινητήρων M88.
Με τον τρόπο αυτό, η Ινδία αποκτά ρόλο στη διεθνή βιομηχανική αλυσίδα του γαλλικού μαχητικού, ενισχύοντας τη στρατηγική της για μεγαλύτερη αυτάρκεια στον αμυντικό τομέα.
Το μέλλον της ινδικής ναυτικής αεροπορίας
Παράλληλα με την προμήθεια των Rafale M, το Νέο Δελχί εξακολουθεί να επενδύει στην ανάπτυξη εγχώριων μαχητικών.
Τα προγράμματα TEDBF και LCA Navy περιλαμβάνονται στον τεχνολογικό και εξοπλιστικό οδικό χάρτη Technology Perspective Capability Roadmap 2025.
Ειδικότερα, το LCA Navy έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες δοκιμές στα δύο ινδικά αεροπλανοφόρα, ενώ έχει εξεταστεί η αξιοποίησή του ως εκπαιδευτικού αεροσκάφους για χειριστές μαχητικών αεροπλανοφόρων.
Η επιτυχής πρώτη προσνήωση του Rafale M στο INS Vikrant αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για την ανανέωση της αεροπορικής ισχύος του Ινδικού Πολεμικού Ναυτικού. Η πλήρης επιχειρησιακή ένταξη των γαλλικών μαχητικών θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των δοκιμών, τις απαιτούμενες τεχνικές προσαρμογές και την υλοποίηση του χρονοδιαγράμματος παραδόσεων.
Η συγκεκριμένη εξέλιξη εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της Ινδίας να ενισχύσει τις δυνατότητες προβολής ναυτικής ισχύος στον Ινδικό Ωκεανό, αξιοποιώντας παράλληλα τη συνεργασία με τη Γαλλία και την ανάπτυξη της δικής της αμυντικής βιομηχανίας.
GEOPOLITICO
Τουρκική ανησυχία για τις ελληνικές Belharra: «Η Αθήνα αποκτά δυνατότητα πλήγματος στα 1.000 χιλιόμετρα και στέλνει μήνυμα στην Άγκυρα»
Στο μικροσκόπιο των τουρκικών μέσων ενημέρωσης βρίσκεται η ενίσχυση του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού με τις νέες φρεγάτες Belharra, μετά την επίσημη ένταξη της «Νεάρχου» στον Στόλο. Το τηλεοπτικό δίκτυο A Haber παρουσιάζει τις δυνατότητες στρατηγικής κρούσης των ελληνικών φρεγατών ως κίνηση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Ελλάδας και στη βελτίωση της διαπραγματευτικής της θέσης απέναντι στην Τουρκία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους πυραύλους cruise βεληνεκούς άνω των 1.000 χιλιομέτρων, αν και η συγκεκριμένη δυνατότητα εντάσσεται στο πρόγραμμα μελλοντικής αναβάθμισης των πλοίων και δεν αποτελεί σημερινό εξοπλισμό της «Νεάρχου».
Η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με τις γαλλικές φρεγάτες FDI HN προκαλεί έντονο ενδιαφέρον στην Τουρκία, όπου τα μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να αποκωδικοποιήσουν τις επιπτώσεις του ελληνικού εξοπλιστικού προγράμματος στη ναυτική ισορροπία του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.
Αφορμή αποτέλεσε η τελετή ονοματοδοσίας και έπαρσης της ελληνικής σημαίας στη φρεγάτα «Νέαρχος», η οποία πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, στις εγκαταστάσεις της Naval Group στη Λοριάν της Γαλλίας, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια.
Το τουρκικό δίκτυο A Haber αφιέρωσε εκτενή αναφορά στην ενίσχυση του ελληνικού Στόλου, υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα αποκτά πολεμικά πλοία με δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις 1.000 χιλιομέτρων.
Το τουρκικό μέσο συνδέει ευθέως την αναβάθμιση των ελληνικών ναυτικών δυνατοτήτων με την αντιπαράθεση Ελλάδας–Τουρκίας, εκτιμώντας ότι η Αθήνα επιδιώκει να αποκτήσει ισχυρότερα επιχειρήματα σε μια μελλοντική διαπραγματευτική διαδικασία με την Άγκυρα.
A Haber: «Η Ελλάδα ενισχύει το Ναυτικό της και στέλνει μήνυμα στην Τουρκία»
Το τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο εστίασε στην παραλαβή της δεύτερης ελληνικής φρεγάτας Belharra και στις προοπτικές ενίσχυσης του οπλισμού της.
Στο ρεπορτάζ παρουσιάστηκε η «Νέαρχος» ως πλοίο που διαθέτει πυραύλους cruise SCALP Naval, με βεληνεκές περίπου 1.000 χιλιομέτρων.
Το A Haber αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία του Νίκου Δένδια στη γαλλική πόλη Λοριάν, αποδίδοντας ιδιαίτερη σημασία στην τελετή έπαρσης της ελληνικής σημαίας.
Η σημαντικότερη αναφορά, ωστόσο, αφορούσε την πολιτική διάσταση του εξοπλιστικού προγράμματος.
Σύμφωνα με το τουρκικό δίκτυο, η Αθήνα επιδιώκει, μέσω των νέων φρεγατών, να στείλει μήνυμα στην Τουρκία και να αποκτήσει ισχυρότερη θέση στο τραπέζι των συνομιλιών.
Το A Haber υποστήριξε ακόμη ότι η Ελλάδα επιχειρεί να μειώσει την απόσταση που τη χωρίζει από την Τουρκία στον τομέα της ναυτικής ισχύος.
Πρόκειται για εκτιμήσεις του τουρκικού μέσου, οι οποίες αποτυπώνουν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται η ελληνική αμυντική ενίσχυση στο τουρκικό κοινό.
SCALP Naval: Τι πραγματικά ισχύει για τα 1.000 χιλιόμετρα
Η αναφορά του A Haber στους πυραύλους cruise χρειάζεται μια ουσιαστική διευκρίνιση.
Η «Νέαρχος» δεν έχει παραδοθεί με εγκατεστημένους και επιχειρησιακά διαθέσιμους πυραύλους SCALP Naval, όπως αφήνει να εννοηθεί το τουρκικό ρεπορτάζ.
Η δυνατότητα στρατηγικών πληγμάτων σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 1.000 χιλιομέτρων συνδέεται με την αναβάθμιση των τεσσάρων ελληνικών φρεγατών FDI HN.
Ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Νίκος Δένδιας είχε ανακοινώσει ότι η τέταρτη φρεγάτα, ο «Θεμιστοκλής», θα αποκτήσει δυνατότητα μεταφοράς πυραύλων cruise μεγάλου βεληνεκούς, με αντίστοιχη δυνατότητα να προβλέπεται μεταγενέστερα και για τις υπόλοιπες τρεις μονάδες.
Μάλιστα, είχε αναφέρει ότι ο πύραυλος πιθανότατα θα είναι ο ELSA, επόμενης γενιάς εξέλιξη της κατηγορίας SCALP Naval.
Η σημαντική διαφορά βρίσκεται μεταξύ της σημερινής επιχειρησιακής διαμόρφωσης των πλοίων και της μελλοντικής τους αναβάθμισης.
Οι πύραυλοι MdCN/SCALP Naval χρησιμοποιούν κατάλληλους κάθετους εκτοξευτές SYLVER A70, ενώ η σημερινή διαμόρφωση των ελληνικών FDI διαθέτει εκτοξευτές A50 για αντιαεροπορικούς πυραύλους Aster.
Επομένως, η δυνατότητα προσβολής στόχων σε αποστάσεις άνω των 1.000 χιλιομέτρων αποτελεί στόχο του ελληνικού εξοπλιστικού σχεδιασμού και όχι ήδη ενεργή δυνατότητα της «Νεάρχου».
Hellenic Republic Ministry of National Defence+2
Τέσσερις Belharra με αναβαθμισμένες δυνατότητες μέχρι το 2030
Η ολοκλήρωση του προγράμματος των ελληνικών FDI προβλέπει τέσσερις φρεγάτες, με σταδιακή ενίσχυση των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Η πρώτη, ο «Κίμων», έχει ήδη ενταχθεί στον Στόλο, ενώ στις 30 Οκτωβρίου ακολούθησε η επίσημη ένταξη της «Νεάρχου».
Η τρίτη φρεγάτα, ο «Φορμίων», αναμένεται να ακολουθήσει πριν από την ολοκλήρωση του 2026, ενώ η τέταρτη, ο «Θεμιστοκλής», προβλέπεται να παραδοθεί το 2028.
Κατά την τελετή στη Λοριάν, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε ότι και τα τέσσερα πλοία θα αναβαθμιστούν μέχρι το 2030 στη διαμόρφωση Standard 2+++.
Η συγκεκριμένη διαμόρφωση προβλέπεται να ενισχύσει τις δυνατότητες αεράμυνας, στρατηγικής κρούσης και αυτοπροστασίας των φρεγατών.
Η ανακοίνωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέει την απόκτηση των νέων πλοίων με ένα ευρύτερο πρόγραμμα διαρκούς τεχνολογικής αναβάθμισης και όχι μόνο με την αντικατάσταση παλαιότερων μονάδων του Στόλου.
Ελληνική Δημοκρατία Υπουργείο Εθνικής Άμυνας+1
Η στρατηγική κρούση και η ελληνική αποτροπή
Η δυνατότητα εκτόξευσης πυραύλων cruise μεγάλου βεληνεκούς από μονάδες επιφανείας αντιπροσωπεύει σημαντική διεύρυνση των επιχειρησιακών επιλογών ενός Πολεμικού Ναυτικού.
Οι φρεγάτες που διαθέτουν κατάλληλα όπλα μπορούν να αναλάβουν αποστολές προσβολής στόχων υψηλής στρατηγικής αξίας σε μεγάλες αποστάσεις, χωρίς να περιορίζονται στις παραδοσιακές αποστολές αντιαεροπορικής άμυνας, ανθυποβρυχιακού πολέμου και αντιμετώπισης εχθρικών πλοίων.
Για την Ελλάδα, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τις επιλογές αποτροπής, ιδίως σε συνδυασμό με τις δυνατότητες της Πολεμικής Αεροπορίας.
Η επιχειρησιακή αξία, ωστόσο, δεν καθορίζεται μόνο από το βεληνεκές ενός πυραύλου. Εξαρτάται από την ολοκλήρωση του οπλικού συστήματος, τη διαθεσιμότητα των πυρομαχικών, τις δυνατότητες στοχοποίησης και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της μονάδας.
Παράλληλα, οι φρεγάτες FDI αποτελούν πλατφόρμες πολλαπλών αποστολών, με προηγμένα συστήματα αισθητήρων και διαχείρισης μάχης, που ενισχύουν τις δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού στην ευρύτερη Ανατολική Μεσόγειο.
Η τουρκική ανάγνωση της ελληνικής εξοπλιστικής ενίσχυσης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το A Haber δεν περιορίστηκε στην τεχνική παρουσίαση των φρεγατών, αλλά συνέδεσε την απόκτησή τους με την ελληνική διαπραγματευτική θέση απέναντι στην Τουρκία.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση παρουσιάζει τους εξοπλισμούς ως μέσο πολιτικής και διπλωματικής επιρροής, πέρα από την αμιγώς στρατιωτική τους λειτουργία.
Από ελληνικής πλευράς, η απόκτηση των Belharra εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της «Ατζέντας 2030», με στόχο την ενίσχυση της αποτροπής, την προστασία των θαλάσσιων οδών και την υπεράσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας.
Ο Νίκος Δένδιας, στις δηλώσεις του στη Λοριάν, συνέδεσε ρητά την ενίσχυση του Στόλου με την προστασία των ελληνικών και των ευρωπαϊκών συμφερόντων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η αντίδραση του τουρκικού τηλεοπτικού δικτύου δείχνει ότι οι εξελίξεις στο ελληνικό εξοπλιστικό πρόγραμμα παρακολουθούνται στενά στην Άγκυρα.
Το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι η Τουρκία αξιολογεί ήδη τις μελλοντικές δυνατότητες των ελληνικών φρεγατών, ακόμη και πριν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα αναβάθμισής τους.
Η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού με τέσσερις FDI και η σχεδιαζόμενη απόκτηση δυνατοτήτων στρατηγικής κρούσης αποτελούν σημαντικές μεταβολές στον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό. Η πραγματική επίδρασή τους στη ναυτική ισορροπία θα εξαρτηθεί από την υλοποίηση των αναβαθμίσεων και τη συνολική επιχειρησιακή τους αξιοποίηση.
Άμυνα
Ο ελληνικός «μίνι πύραυλος cruise»: Τι είναι η «Άρπυια» που μπαίνει στην φαρέτρα των Ενόπλων Δυνάμεων
Σύμφωνα με πηγές, πρόκειται για ένα ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής μη επανδρωμένο αεροσκάφος αυτοντονίας (one way attack)/ μίνι πύραυλος cruise υψηλών επιδόσεων. Έχει σχεδιαστεί για την εκτέλεση αποστολών ακριβείας, με δυνατότητα αυτόνομης πλοήγησης, προγραμματισμένης διαδρομής και πτήσης σε χαμηλό ύψος, ενώ, όπως αναφέρουν οι εν λόγω πηγές, η ιδιαίτερα χαμηλή ενεργός διατομή ραντάρ (RCS), καθιστά δύσκολο τον έγκαιρο εντοπισμό του. Παράλληλα, αναπτύσσει υψηλές υποηχητικές ταχύτητες και δύναται να πετάει σε μεγάλα ύψη.
Η στρατιωτική παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη περιελάμβανε ένα μεγάλο εύρος από νέα οπλικά συστήματα που έχουν ενταχθεί ή αναμένεται να ενταχθούν σύντομα σε υπηρεσία στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις- και ένα από τα πιο ενδιαφέροντα εξ αυτών ακούει στο όνομα «Άρπυια», από το τέρας της ελληνικής μυθολογίας.
Σύμφωνα με πηγές, πρόκειται για ένα ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής μη επανδρωμένο αεροσκάφος αυτοντονίας (one way attack)/ μίνι πύραυλος cruise υψηλών επιδόσεων. Έχει σχεδιαστεί για την εκτέλεση αποστολών ακριβείας, με δυνατότητα αυτόνομης πλοήγησης, προγραμματισμένης διαδρομής και πτήσης σε χαμηλό ύψος, ενώ, όπως αναφέρουν οι εν λόγω πηγές, η ιδιαίτερα χαμηλή ενεργός διατομή ραντάρ (RCS), καθιστά δύσκολο τον έγκαιρο εντοπισμό του. Παράλληλα, αναπτύσσει υψηλές υποηχητικές ταχύτητες και δύναται να πετάει σε μεγάλα ύψη.
«Άρπυια»: Τα χαρακτηριστικά
Τα διαθέσιμα στοιχεία αυτή τη στιγμή είναι αρκετά περιορισμένα. Αυτό που μπορεί να ειπωθεί με βάση την εικόνα του για την «Άρπυια» είναι πως πρόκειται για αεριωθούμενο, κάτι που παλαιότερα θα το ενέτασσε στην κατηγορία του «πυραύλου cruise», ωστόσο στην εποχή των drone τα πράγματα έχουν γίνει κάπως πιο «θολά», δεδομένου ότι φθηνά ελικοφόρα drones όπως το ιρανικό ελικοφόρο Shahed χρησιμοποιούνται de facto ως φθηνοί πύραυλοι cruise (αν και σαφώς χαμηλότερων δυνατοτήτων). Επίσης, εδώ και όχι πολύ καιρό έχουν εμφανιστεί στον πόλεμο της Ουκρανίας αεριωθούμενα drones της συγκεκριμένης κατηγορίας- χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η νέα, αεριωθούμενη έκδοση του ρωσικού Geran, που με τη σειρά του είχε βασιστεί στο ιρανικό Shahed. Στην ουσία
Πηγές χαρακτήριζαν την «Άρπυια» ως «διακλαδικό» όπλο (για χρήση από στρατό ξηράς, αεροπορία και ναυτικό, χωρίς «αποκλειστικότητες») ενώ οι διαστάσεις και ο τρόπος παρουσίασής του στην παρέλαση (πάνω σε πλατφόρμες φορτηγών) δείχνει ότι προορίζεται για ευκολία χρήσης. Με βάση αντίστοιχα παραδείγματα drones αυτοκτονίας (one way attack) που χρησιμοποιούνται σε πολεμικές συγκρούσεις, θεωρείται ότι η εμβέλειά του θα είναι εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Επίσης, υπάρχουν και πιο «καθαροί» μεν, φθηνοί δε, πύραυλοι cruise από τη Ρωσία και την Ουκρανία, όπως οι ρωσικοί Filin και Banderol και οι ουκρανικοί Bars και Flamingo με τα κόστη να κινούνται σε κλίμακες μερικών εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων ανά βλήμα- σίγουρα χαμηλότερα από ό,τι πιο «κλασικά» (και υψηλότερων επιδόσεων, βεβαίως) βλήματα της κατηγορίας, όπως οι SCALP που βρίσκονται ήδη στο ελληνικό οπλοστάσιο, οι χαρακτηριστικοί αμερικανικοί Tomahawk, ή οι ρωσικοί KH-101 και Kalibr, που κινούνται σε κλίμακες εκατομμυρίων δολαρίων ανά βλήμα. Στην ουσία πρόκειται για όπλα βασιζόμενα σε τεχνολογίες για drones- ιπτάμενους στόχους.
Από ελληνικής πλευράς είναι γνωστό πως αναπτύσσεται η φιλοσοφία ενός αμυντικού οικοσυστήματος με δυνατότητα παραγωγής σε μεγάλους αριθμούς, αλλά ταυτόχρονα δυνατότητα γρήγορης προσαρμογής σε ένα τεχνολογικό περιβάλλον που εξελίσσεται γρήγορα, στο ουκρανικό πρότυπο. Επίσης, η δημιουργία βλημάτων χαμηλού κόστους για το ελληνικό οπλοστάσιο με δυνατότητα για πλήγματα σε μεγάλες αποστάσεις ήταν κάτι στο οποίο δινόταν έμφαση εδώ και καιρό. Η «Άρπυια» φαίνεται σίγουρα ένα όπλο- βήμα προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση.
Υπενθυμίζεται πως σημαντικές κινήσεις γίνονται επίσης και προς την κατεύθυνση των μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας (USV) για το Πολεμικό Ναυτικό και τις Ένοπλες Δυνάμεις εν γένει, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον «Πυρπολητή» – ένα 100% ελληνικό θαλάσσιο drone «για όλες τις δουλειές»- και τον επίσης ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής «Ανεμογιάννη» ( drone για αποστολές απαγόρευσης πρόσβασης περιοχής και προσβολής εχθρικών ναυτικών στόχων, με δυνατότητα εκκίνησης από χερσαία ή και ναυτική πλατφόρμα και σχεδίαση χαμηλού προφίλ) καθώς και το αμερικανικό «Corsair», το οποίο έχει δοκιμαστεί σε πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν. Επίσης, άλλο ένα USV που παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον είναι ο «Κανάρης», που παρουσιάστηκε πρόσφατα στη ΔΕΘ.
Φωτογραφίες: Eurokinissi




huffingtonpost.gr
Άμυνα
«Ασπίδα του Αχιλλέα» και Διοίκηση Διαστήματος: Πώς η Ελλάδα θωρακίζει τη χώρα από τον αέρα μέχρι τις δορυφορικές επικοινωνίες
Καθοριστική, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η συμβολή των προηγμένων ραντάρ, ενώ ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο αποτελεί τον κεντρικό συντονιστικό μηχανισμό ολόκληρης της αρχιτεκτονικής. Εξηγεί ότι μέσω αυτού θα διασυνδέονται τα υφιστάμενα Patriot, τα μαχητικά αεροσκάφη, οι ναυτικές μονάδες, οι αισθητήρες και των τριών Κλάδων, φτάνοντας μέχρι και τη διόπτρα στο κράνος του οπλίτη.
Για τον σχεδιασμό της Αθήνας με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων, τις εξοπλιστικές προτεραιότητες στο πλαίσιο και της «Ατζέντας 2030», τη μετάβαση στο πολυχωρικό πεδίο επιχειρήσεων, τη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης και της Κυβερνοάμυνας, μίλησε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας σε σημερινή του συνέντευξη στην εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ».
Παράλληλα αναφέρθηκε στις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο, στις τουρκικές διεκδικήσεις, αλλά και στις προκλήσεις που ενδέχεται να προκύψουν από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.
Απαντώντας στο ερώτημα εάν η κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από τη Βεγγάζη δημιουργεί νέα δεδομένα, ο Νίκος Δένδιας ξεκαθαρίζει ότι η συγκεκριμένη εξέλιξη δεν μεταβάλλει το νομικό καθεστώς του μνημονίου, ούτε μπορεί να του προσδώσει νομιμότητα. Ο υπουργός επισημαίνει ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί ακόμη μία απόδειξη της τουρκικής μεθόδευσης, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις ευρύτερες επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ενίσχυση της επιρροής της Αγκυρας στην περιοχή της Βεγγάζης. Ειδικότερα, υπογραμμίζει ότι πρέπει να προβληματίσει η διείσδυση της Τουρκίας στην περιοχή, τόσο ως προς την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και ως προς πιθανές συνέπειες σε άλλα ζητήματα, μεταξύ των οποίων και οι μεταναστευτικές ροές.
Στον αντίποδα της συγκεκριμένης συμφωνίας, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας αναφέρεται στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου, τη οποία χαρακτηρίζει «έμπρακτη εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας» και «πολύτιμο κεκτημένο για την Πατρίδα μας και την Ανατολική Μεσόγειο».
Για το καλώδιο Ελλάδας Κύπρου
Στο ερώτηση για την επικείμενη έναρξη των ερευνών που αφορούν την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, καθώς και για το ενδεχόμενο νέας κρίσης με την Αγκυρα και την ύπαρξη στρατιωτικής ετοιμότητας για την προστασία των ερευνητικών πλοίων, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας υπογράμμισε οτι «το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Αμυνας», προσθέτοντας ότι ελπίζει να μη χρειαστεί να απασχολήσει το υπουργείο στη συνέχεια.
Ανησυχία για τη διαρκή διεύρυνση της τουρκικής ατζέντας των παράνομων απαιτήσεων
Ερωτηθείς εάν η προώθηση του επίμαχου τουρκικού νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα» σηματοδοτεί το τέλος των «ήρεμων νερών», ο κ. Δένδιας εκφράζει την ανησυχία του για τη διαρκή διεύρυνση της τουρκικής ατζέντας των παράνομων απαιτήσεων. Χαρακτηρίζει, μάλιστα, το ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας» μια προσέγγιση που συναγωνίζεται «σε νομικό και γεωγραφικό παραλογισμό το τουρκολιβυκό μνημόνιο».
Την ίδια στιγμή επισημαίνει ότι η εσωτερική νομοθεσία μιας χώρας δεν μπορεί να δημιουργήσει μια πραγματικότητα αντίθετη προς το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας. Ωστόσο, χαρακτηρίζει την τουρκική προσέγγιση πρόκληση προς τη διεθνή κοινότητα και την κοινή λογική, καθώς, όπως εξηγεί, επιχειρεί να εμφανίσει ελληνικά νησιά και θαλάσσιες ζώνες ως περιοχές τουρκικών διεκδικήσεων, με την προσδοκία ότι θα μπορούσε να επιβληθεί η αποδοχή τους.
«Ασπίδα του Αχιλλέα»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στην αποτρεπτική ισχύ των Ενόπλων Δυνάμεων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «Ισχυρές Ενοπλες Δυνάμεις σημαίνει αξιόπιστη αποτροπή», η οποία επιτρέπει στην Ελλάδα να διαθέτει αυτοπεποίθηση και να αντιμετωπίζει τις προκλήσεις με αποφασιστικότητα.
Ερωτηθείς σχετικά για την πορεία υλοποίησης της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του αντιαεροπορικού και αντι-drone θόλου, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτός θα ενσωματωθεί στη νέα Διοίκηση Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, ο κ. Δένδιας ανέφερε ότι η «Ασπίδα του Αχιλλέα», μέρος των οπλικών συστημάτων της οποίας παρουσιάστηκε στους πολίτες κατά την παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη, βρίσκεται ήδη στο στάδιο της υλοποίησης. Εξηγεί ότι πρόκειται για μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική οπλικών συστημάτων, η οποία δημιουργεί επάλληλους θόλους προστασίας πάνω από την ελληνική επικράτεια, με ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου.
Ως προς το χρονοδιάγραμμα, αναφέρει ότι η πλήρης επιχειρησιακή ετοιμότητα αναμένεται να επιτευχθεί εντός 34 μηνών, με σταδιακή παράδοση των επιμέρους συστημάτων. Ο υπουργός επιμένει ότι η ουσία του εγχειρήματος δεν βρίσκεται στην απόκτηση μεμονωμένων οπλικών συστημάτων, αλλά στη συνολική αρχιτεκτονική που τα συνδέει.
Προηγμένα ραντάρ
Καθοριστική, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι η συμβολή των προηγμένων ραντάρ, ενώ ιδιαίτερη αναφορά κάνει στο εθνικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο αποτελεί τον κεντρικό συντονιστικό μηχανισμό ολόκληρης της αρχιτεκτονικής. Εξηγεί ότι μέσω αυτού θα διασυνδέονται τα υφιστάμενα Patriot, τα μαχητικά αεροσκάφη, οι ναυτικές μονάδες, οι αισθητήρες και των τριών Κλάδων, φτάνοντας μέχρι και τη διόπτρα στο κράνος του οπλίτη.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο αντι-drone σκέλος της «Ασπίδας του Αχιλλέα», τονίζοντας τον θεμελιώδη ρόλο που διαδραματίζουν τα εγχώρια συστήματα, πέρα από τις τεχνολογίες μη κινητικής αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροχημάτων.
Από τη συνεργασία με το MIT στην ανάπτυξη εγχώριων αυτόνομων συστημάτων
Στη συνέχεια, αναφερθείς στην πρόσφατη επίσκεψή του στη Βοστώνη και στην υπογραφή μνημονίου συνεργασίας του ΕΛΚΑΚ με το MIT Sea Grant Program στον τομέα της θαλάσσιας ρομποτικής και απαντώντας στο ερώτημα πότε αναμένεται να υπάρξουν τα πρώτα απτά αποτελέσματα της συνεργασίας, τα οποία θα ενισχύσουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού, τόνισε ότι η υπογραφή του MoU για τη στρατηγική συνεργασία αποτελεί το επόμενο βήμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια, αρχικά με εκπαιδευτικό προσανατολισμό.
Οπως διευκρινίζει, η συνεργασία δεν ξεκινά από το μηδέν, καθώς τον περασμένο Ιούνιο καθηγητές και ερευνητές του MIT είχαν εκπαιδεύσει μαθητές της Σχολής Ναυτικών Δοκίμων και μέλη της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας στη θαλάσσια ρομποτική και στα αυτόνομα συστήματα.
Αναφερόμενος ειδικότερα στο Πολεμικό Ναυτικό, ο υπουργός επισημαίνει ότι, πέρα από την εκπαιδευτική συνεργασία, έχουν ήδη ολοκληρωθεί επιτυχημένες δοκιμές με το μη επανδρωμένο σκάφος τύπου Corsair της εταιρείας Saronic, το οποίο χρησιμοποιείται και από το Ναυτικό των ΗΠΑ. Οπως αναφέρει , έχει υποβληθεί αίτημα προμήθειας μέσω διακρατικής συμφωνίας, με στόχο την απόκτηση σημαντικού αριθμού σκαφών.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι το πεδίο της μάχης μετατρέπεται σε ένα διακλαδικό και πολυχωρικό περιβάλλον, στο οποίο ενσωματώνονται το διάστημα, ο κυβερνοχώρος και το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Σημειώνει, επίσης, ότι η τεχνητή νοημοσύνη και τα αυτόνομα συστήματα μεταβάλλουν ριζικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και διεξάγονται οι επιχειρήσεις.
Περνώντας στις συγκεκριμένες αλλαγές του νέου προγραμματισμού, παρουσιάζει ως πρώτο άξονα τη στενή σύνδεση των εξοπλισμών με τη νέα Δομή Δυνάμεων. Ειδικότερα, αναφέρεται στις μεταβολές της Γ΄ φάσης, με την κατάργηση 56 μονάδων και 126 δομών των Ενόπλων Δυνάμεων, οι οποίες, όπως εξηγεί, εξοικονομούν 530 εκατομμύρια ευρώ σε βάθος πενταετίας. Προσθέτει ότι επιπλέον 600 εκατομμύρια ευρώ εξοικονομούνται από υλικό μειωμένης επιχειρησιακής αξίας.
Ο υπουργός εξήρε τη σημασία της εξοικονόμησης πόρων, συγκρίνει το ετήσιο κόστος λειτουργίας μιας φρεγάτας FDI, το οποίο ανέρχεται περίπου στα 2 εκατομμύρια ευρώ, με το αντίστοιχο κόστος μιας παλαιάς φρεγάτας που αποσύρεται, το οποίο φτάνει τα 7,3 εκατομμύρια ευρώ. Όπως τονίζει, πρόθεση του υπουργείου είναι οι εξοικονομήσεις να ανακατανεμηθούν εκεί όπου υπάρχουν ανάγκες, με ιδιαίτερη έμφαση στις αμοιβές του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ως δεύτερο άξονα παρουσιάζει την ανάπτυξη της αρχιτεκτονικής των Ενόπλων Δυνάμεων στο διάστημα. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται γεωστατικός δορυφόρος στρατιωτικών προδιαγραφών, τρεις δορυφόροι μέσης τροχιάς μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος IRIS, καθώς και δορυφόροι ραντάρ σε συνεργασία με την Πολωνία.
Ο υπουργός υπογραμμίζει ότι πρόκειται για μια ιστορική αλλαγή στις δυνατότητες της χώρας, καθώς, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας μας, θα διαθέτουμε ικανότητα διαστημικής παρουσίας», με εθνικό έλεγχο των επικοινωνιών και αστερισμό φωτογραφικών μικροδορυφόρων. Στο ίδιο πλαίσιο, γνωστοποιεί ότι η Διοίκηση Διαστήματος πρόκειται να εγκαινιαστεί εντός Δεκεμβρίου.
Τρίτος άξονας είναι η προτεραιοποίηση συγκεκριμένων εξοπλιστικών προγραμμάτων, με πρώτη την «Ασπίδα του Αχιλλέα». Ακολουθούν τα μαχητικά F-35, τα πρώτα από τα οποία αναμένεται να παραδοθούν το 2028 μαζί με τα πλέον σύγχρονα όπλα, καθώς και η αναβάθμιση 83 μαχητικών F-16 σε επίπεδο Viper.
Εκσυγχρονισμός του Πολεμικού Ναυτικού
Σε ό,τι αφορά τον εκσυγχρονισμό του Πολεμικού Ναυτικού, ο κ. Δένδιας αναφέρεται στην παραλαβή δύο επιπλέον φρεγατών FDI εντός του 2026, στην αρχική απόκτηση δύο φρεγατών FREMM τύπου Bergamini και στον προγραμματισμό για δύο ακόμη. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται επίσης η απόκτηση 2+2 ναρκοθηρευτικών και η αναβάθμιση των φρεγατών MEKO.
Ως τέταρτο και καθοριστικό άξονα αναδεικνύει την εγχώρια αμυντική βιομηχανία και το οικοσύστημα καινοτομίας. Ο υπουργός ξεκαθαρίζει ότι η συμμετοχή του εγχώριου οικοσυστήματος σε ποσοστό τουλάχιστον 25% θα αποτελεί κανόνα και προσθέτει ότι η συγκεκριμένη πρόβλεψη θα νομοθετηθεί.
Εμφαση στην Κυβερνοάμυνα
Κλείνοντας ως προς τις εξοπλιστικές προτεραιότητες, ο κ. Δένδιας επισημαίνει ότι μέχρι το 2030 απαιτείται να δοθεί εξαιρετικά μεγάλη έμφαση στην Κυβερνοάμυνα, κυρίως εξαιτίας των νέων δυνατοτήτων που προσφέρει η Τεχνητή Νοημοσύνη σε έναν δυνητικό αντίπαλο.
Για τις πολιτικές εξελίξεις και απαντώντας σε σχετική ερώτηση για τον στόχο της αυτοδυναμίας και εάν υπάρχει εκλογικός πήχης για τη Νέα Δημοκρατία απορρίπτει την ύπαρξη συγκεκριμένου ποσοτικού στόχου, διευκρινίζοντας ότι ουδέποτε έχει αναφερθεί σε «πήχη», ούτε έχει μιλήσει για συγκεκριμένο ποσοστό.
Όπως εξηγεί, αυτό που έχει θέσει ως σαφή πολιτική επιδίωξη, τόσο στο τελευταίο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, όσο και σε κομματικές εκδηλώσεις, είναι ότι η αυτοδυναμία αποτελεί προγραμματική θέση του κόμματος.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίζει ότι η Νέα Δημοκρατία οφείλει να ζητήσει τη στήριξη του ελληνικού λαού για την εφαρμογή ενός συγκεκριμένου προγράμματος, το οποίο θα διαθέτει σαφές ιδεολογικό πλαίσιο και καθαρό χρονικό ορίζοντα.
Παράλληλα, εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόσφατη τοποθέτηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, υπενθυμίζοντας ότι ο ίδιος επισήμανε πως «η αυτοδυναμία είναι μονόδρομος».
Μετεκλογικές συνεργασίες
Τέλος, σε ερώτηση για το ζήτημα των μετεκλογικών συνεργασιών, με αφορμή και τα δημοσκοπικά δεδομένα, και εάν η Νέα Δημοκρατία θα έπρεπε να συζητά περισσότερο αυτό το ενδεχόμενο, χαρακτηρίζει πρόωρη τη συζήτηση περί μετεκλογικών συνεργασιών και εκτιμά ότι μια τέτοια συζήτηση υπονομεύει την καθαρή πολιτική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας προς την ελληνική κοινωνία. Επαναφέρει, ουσιαστικά, τη θέση που είχε διατυπώσει προηγουμένως, σύμφωνα με την οποία βασική επιδίωξη του κόμματος είναι η ανανέωση της λαϊκής εντολής στη βάση του προγράμματός του.
Ενώ σε ερώτηση για τον Αντώνη Σαμαρά, ο υπουργός επαναλαμβάνει τη θέση που έχει διατυπώσει και στο παρελθόν, σημειώνοντας ότι, ως πρώην πρωθυπουργός, «νομιμοποιείται και δικαιούται να έχει τις απόψεις του».
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ3 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΙνδός στρατηγός προειδοποιεί τον Ερντογάν: «Θα κάνουμε κομμάτια κάθε τουρκική αρμάδα που θα σπεύσει να βοηθήσει το Πακιστάν»
-
GEOPOLITICO2 μήνες πρινΣύμβαση ΟΗΕ της Βαρκελώνης: “Άγκυρα, έχεις υπογράψει”! “Αθήνα για ποιον λόγο σιωπάς”;
-
Πολιτική3 μήνες πρινΣΟΚ στη Λέσβο! Τούρκοι τουρίστες έβαλαν στο νησί αυτοκίνητο με εικόνα του σφαγέα Κεμάλ στο παρμπρίζ