Επιμέλεια: Χρήστος Κωνσταντινίδης

Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει πλήρως τις ισορροπίες ισχύος στη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ προχώρησε στην αποστολή προηγμένων οπλικών συστημάτων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), θωρακίζοντας το κράτος του Κόλπου απέναντι στις σφοδρές επιθέσεις από το Ιράν. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα των Financial Times, η στρατιωτική αυτή σύμπραξη περιλαμβάνει τεχνολογίες αιχμής που δεν έχουν διατεθεί ποτέ ξανά σε άλλη χώρα, σηματοδοτώντας μια νέα, βαθιά στρατιωτική φάση των «Συμφωνιών του Αβραάμ».

Η τεχνολογική υπεροχή: Το «Iron Beam» στην έρημο

Το κεντρικό κομμάτι του αμυντικού πακέτου είναι μια εκδοχή του συστήματος Iron Beam. Πρόκειται για ένα εξελιγμένο όπλο λέιζερ που εξουδετερώνει πυραύλους μικρού βεληνεκούς και drones με χειρουργική ακρίβεια και ελάχιστο κόστος ανά βολή. Το σύστημα αυτό είχε αναπτυχθεί επιχειρησιακά από το Ισραήλ μόλις στις αρχές του τρέχοντος έτους για την αντιμετώπιση της Χεζμπολάχ, και η μεταφορά του στα Εμιράτα θεωρείται κίνηση ύψιστης στρατηγικής εμπιστοσύνης.

Παράλληλα, αναπτύχθηκαν:

• Σύστημα Spectro: Ένα ελαφρύ σύστημα επιτήρησης της Elbit Systems, ικανό να εντοπίζει ιρανικά drones (όπως τα διαβόητα Shahed) από απόσταση 20 χιλιομέτρων.

• Iron Dome: Η γνωστή αντιαεροπορική ομπρέλα του Ισραήλ, η οποία μεταφέρθηκε για να ενισχύσει την άμυνα των Εμιράτων.

• Ισραηλινό Προσωπικό: «Δεκάδες» στρατιωτικοί από το Ισραήλ βρίσκονται ήδη στο έδαφος των Εμιράτων για τον χειρισμό και την υποστήριξη των συστημάτων αυτών.

Η «Αξία του να είσαι φίλος του Ισραήλ»

Η ανάπτυξη αυτών των συστημάτων έγινε υπό το καθεστώς του κατεπείγοντος, καθώς τα ΗΑΕ βρέθηκαν στο στόχαστρο μιας πρωτοφανούς ιρανικής αντεπίθεσης. Οι αναφορές κάνουν λόγο για εκτόξευση περισσότερων από 500 βαλλιστικών πυραύλων και 2.000 drones κατά των Εμιράτων κατά τη διάρκεια των πρόσφατων συγκρούσεων.

«Τους αφήσαμε να δουν τα πιο ευαίσθητα συστήματά μας», ανέφερε πηγή με γνώση του θέματος, τονίζοντας ότι το Ισραήλ έβγαλε «από το ράφι» ακόμη και πρωτότυπα όπλα για να προστατεύσει τον σύμμαχό του. Εκτός από το υλικό, το Ισραήλ παρείχε πληροφορίες (intelligence) σε πραγματικό χρόνο για προετοιμασίες εκτοξεύσεων από το δυτικό Ιράν, επιτρέποντας στα Εμιράτα να αναχαιτίσουν τη συντριπτική πλειονότητα των βλημάτων.

Σιωπή από τους Κατασκευαστές

Παρά τη βαρύτητα της είδησης, η Rafael Advanced Defense Systems και η Elbit Systems, οι δύο κολοσσοί της ισραηλινής αμυντικής βιομηχανίας, αρνήθηκαν να προβούν σε σχόλια. Την ίδια στάση τήρησαν το ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας και οι αρχές των ΗΑΕ, προτιμώντας να κρατήσουν τις λεπτομέρειες της συνεργασίας μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει πως οι σχέσεις που ξεκίνησαν επί θητείας Ντόναλντ Τραμπ το 2020 έχουν πλέον ξεφύγει από το διπλωματικό επίπεδο και έχουν μετατραπεί σε μια ισχυρή αμυντική συμμαχία, με κοινό παρονομαστή την αναχαίτιση της ιρανικής επιθετικότητας στην περιοχή.

Ως πολιτική δήλωση με στρατηγικές προεκτάσεις και όχι ως νέο στρατιωτικό δόγμα ερμηνεύει τις πρόσφατες τοποθετήσεις του Νίκου Δένδια για το Αιγαίο ο Τούρκος αναλυτής, Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ, σε άρθρο του στην τουρκική ιστοσελίδα 12 Punto, υποστηρίζοντας ότι η ελληνική προσέγγιση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ελέγχου και αναβάθμισης του ρόλου της χώρας.

Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκονται οι δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Άμυνας, τις οποίες ο αρθρογράφος θεωρεί ως επαναδιατύπωση μιας διαχρονικής στρατηγικής με σύγχρονα μέσα.

Ο Νίκος Δένδιας είχε δηλώσει: «Θα προστατεύσουμε το Αιγαίο πολύ καλύτερα από ό,τι μέχρι σήμερα, αλλά θα το κάνουμε με έναν πολύ πιο σύνθετο τρόπο. Θα το κάνουμε αυτό με πυραύλους, μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, μικρότερα πλοία στην επιφάνεια της θάλασσας, καθώς και μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα. Με αυτόν τον τρόπο, θα διασφαλίσουμε την ασφάλεια του Αιγαίου με πολύ πιο οικονομικό τρόπο από ό,τι στο παρελθόν και θα εγγυηθούμε την ελευθερία κινήσεων και την αποτρεπτική ικανότητα των μεγαλύτερων πλατφορμών μας».

Ο αναλυτής σχολιάζει ότι «η τεχνολογία που αναφέρει ο Δένδιας είναι νέα, αλλά η πρόθεση είναι παλιά», υποστηρίζοντας ότι η στρατηγική της Ελλάδας στο Αιγαίο παραμένει διαχρονικά αμετάβλητη.

Πέρα από την άμυνα: Ζήτημα ελέγχου και κυριαρχίας

Ο Μπαχαντίρ Σελίμ Ντιρέκ εκτιμά ότι οι ελληνικές δηλώσεις δεν περιορίζονται σε τεχνικό επίπεδο, αλλά εμπεριέχουν σαφές πολιτικό μήνυμα.

Όπως επισημαίνει, «για την Ελλάδα, το Αιγαίο δεν υπήρξε ποτέ απλώς ζήτημα ασφάλειας», ενώ τονίζει ότι «η έννοια της “προστασίας” δεν σημαίνει τίποτα άλλο πέρα από “επεκτείνω την κυριαρχία μου”».

Κατά την ίδια ανάλυση, η διατύπωση «θα προστατεύσουμε το Αιγαίο καλύτερα» υποκρύπτει «την επιθυμία εγκαθίδρυσης πιο αποτελεσματικού ελέγχου στο Αιγαίο».

Στρατηγική ή αναγκαστική επιλογή;

Ο αρθρογράφος αμφισβητεί, αν το μοντέλο «σύνθετης άμυνας» αποτελεί συνειδητή στρατηγική επιλογή ή προϊόν περιορισμένων δυνατοτήτων.

Σημειώνει ότι πρόκειται για «μια τακτική αύξησης του κόστους για τον αντίπαλο όταν δεν μπορείς να εξαλείψεις το πλεονέκτημά του», χαρακτηρίζοντάς την ως «μία από τις παλαιότερες στρατηγικές των αδύναμων».

Παράλληλα προειδοποιεί ότι «οι στρατηγικές που βασίζονται στην αδυναμία έχουν πρόβλημα βιωσιμότητας», ενώ επισημαίνει ότι «η πολυπλοκότητα δεν σημαίνει πάντα ανθεκτικότητα».

Ο Ντιρέκ αναγνωρίζει τη σημασία των νέων τεχνολογιών, αλλά υποστηρίζει ότι δεν υποκαθιστούν τη στρατηγική.

Όπως σημειώνει, «ο στόχος δεν είναι η ισορροπία ισχύος με την Τουρκία», αλλά «να καταστεί το πεδίο δράσης της Τουρκίας πιο δαπανηρό».

Συμπληρώνει ότι πρόκειται για μια κλασική μέθοδο: «Αν δεν μπορείς να σταματήσεις τον αντίπαλο, τον καθυστερείς. Αν δεν μπορείς να τον μπλοκάρεις, τον κάνεις να πληρώσει το τίμημα».

Από το Αιγαίο στον παγκόσμιο ρόλο της Ελλάδας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι οι δηλώσεις Δένδια επεκτείνονται πέρα από το Αιγαίο, εντάσσοντας την Ελλάδα σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.

Ο αναλυτής υποστηρίζει ότι το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: «Δεν είμαι απλώς ένας δρών στο Αιγαίο. Συμμετέχω στο παγκόσμιο παιχνίδι».

Κατά τον ίδιο, πρόκειται για προσπάθεια «να παρουσιαστεί η τοπική αντιπαράθεση ως ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας» και να ενισχυθεί η θέση της Ελλάδας ως «απαραίτητου εταίρου» στη Δύση.

Κριτική στην τουρκική εξωτερική πολιτική

Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσης, ο αρθρογράφος στρέφει την κριτική του προς την Τουρκία, υποστηρίζοντας ότι η ίδια η Άγκυρα διευκολύνει τέτοιες στρατηγικές.

Αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «η Τουρκία βιώνει μια σοβαρή μετατόπιση στην εξωτερική πολιτική τα τελευταία χρόνια», ενώ προσθέτει ότι «η ασυνέπεια και η απρόβλεπτη στάση μπορεί να εκληφθούν ως αδυναμία και όχι ως αποτροπή».

Καταλήγει θέτοντας ένα κρίσιμο ερώτημα για την τουρκική πλευρά: «Το ζήτημα στο Αιγαίο δεν είναι μόνο τα μέσα, αλλά η στρατηγική βούληση… Υπάρχει αυτή η βούληση σήμερα;».

ΠΗΓΗ: SigmaLive

Η πρωτοβουλία για το Άρθρο 42.7 δείχνει μια Κυπριακή Δημοκρατία που δεν μένει στο περιθώριο αλλά που παίρνει θέση, αναλαμβάνει ευθύνη και συμβάλλει σε μια Ευρώπη πιο έτοιμη, πιο ασφαλή, πιο αξιόπιστη, δήλωσε την Πέμπτη ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.

Σε δηλώσεις του στο Προεδρικό Μέγαρο, ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι, κατά την Άτυπη Σύνοδο που φιλοξένησε η Κυπριακή Δημοκρατία, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης έθεσε ενώπιον των Ευρωπαίων ηγετών ένα ζήτημα «που αφορά τον πυρήνα της ευρωπαϊκής αξιοπιστίας: πώς η αμοιβαία συνδρομή γίνεται πράξη την ώρα που ένα κράτος μέλος τη χρειάζεται».

«Η πρωτοβουλία του Προέδρου της Δημοκρατίας για την αποσαφήνιση του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αφορά την ανάγκη η Ευρώπη να γνωρίζει, πριν από την κρίση, πώς ενεργεί μέσα στην κρίση» πρόσθεσε ο Εκπρόσωπος.

Η Κύπρος, σημείωσε, «εντόπισε ένα κενό, το τεκμηρίωσε με θεσμική σοβαρότητα, το έθεσε στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο και πέτυχε την έναρξη μιας ευρωπαϊκής διαδικασίας για τη διαμόρφωση πλαισίου δράσης».

«Από μια πρόνοια της Συνθήκης που για χρόνια παρέμενε χωρίς επαρκή επιχειρησιακή αποσαφήνιση, η συζήτηση περνά πλέον στο επίπεδο της εφαρμογής», είπε ο Εκπρόσωπος, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία αυτή έχει ήδη συνέχεια. «Δεν έμεινε στην αίθουσα της Άτυπης Συνόδου. Δεν περιορίστηκε σε μια κυπριακή επισήμανση. Παρήγαγε πολιτική κίνηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Και αυτή η συνέχεια είναι η πιο καθαρή απόδειξη της επίδρασης της Κυπριακής Δημοκρατίας στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ατζέντας», είπε.

Για την Κυπριακή Δημοκρατία, ένα κράτος μέλος στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, σε μια περιοχή υψηλής γεωπολιτικής αστάθειας, με συνεχιζόμενη κατοχή μέρους του εδάφους της, η Κύπρος γνωρίζει ότι η ευρωπαϊκή ασφάλεια δεν είναι αφηρημένη έννοια, σημείωσε.

«Η πρωτοβουλία του Προέδρου Χριστοδουλίδη υπηρετεί ακριβώς αυτή την ανάγκη. Να γίνει η ευρωπαϊκή Ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής πιο σαφής, πιο οργανωμένη, πιο αξιόπιστη» είπε. «Να μπορεί η Ένωση να ανταποκρίνεται όταν ένα κράτος μέλος χρειάζεται συνδρομή. Να αποκτήσει η στρατηγική αυτονομία περιεχόμενο, διαδικασία και δυνατότητα εφαρμογής. Και ακριβώς γι’ αυτό, η συζήτηση για το Άρθρο 42.7 μπορεί να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες παρακαταθήκες της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης», πρόσθεσε.

«Αυτή είναι η Κύπρος για την οποία εργαζόμαστε. Μια Κύπρος που δεν παρακολουθεί απλώς τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, αλλά τις συνδιαμορφώνει», είπε καταλήγοντας, σημειώνοντας ότι η πρωτοβουλία για το Άρθρο 42.7 «δείχνει μια Κυπριακή Δημοκρατία που δεν μένει στο περιθώριο των μεγάλων ευρωπαϊκών συζητήσεων. Δείχνει μια χώρα που παίρνει θέση, αναλαμβάνει ευθύνη και συμβάλλει σε μια Ευρώπη πιο έτοιμη, πιο ασφαλή, πιο αξιόπιστη».

Πηγή: ΚΥΠΕ