Μια εσπερίδα με θέμα την Τεχνητή Νοημοσύνη και τις επιπτώσεις της στην εκπαίδευση, την υγεία, το κανονιστικό πλαίσιο, το εμπόριο, το μάρκετινγκ, την ασφάλεια και την άμυνα διοργάνωσε το ΕΛΙΣΜΕ, σε συνεργασία με το AI Catalyst, επιχειρώντας να φωτίσει ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της εποχής.

Το βασικό μήνυμα που διαπέρασε τις ομιλίες ήταν σαφές: η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι πλέον μια μακρινή τεχνολογική υπόσχεση. Είναι ήδη εργαλείο, πεδίο ανταγωνισμού, παράγοντας ισχύος και ταυτόχρονα πηγή νέων κινδύνων.

Στην εισαγωγή της εκδήλωσης τονίστηκε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αφορά πλέον το μέλλον της κοινωνίας, της παραγωγής, της άμυνας και της ίδιας της καθημερινότητας. Δεν αρκεί, όπως ειπώθηκε, να γνωρίζει κανείς ότι υπάρχει AI. Το κρίσιμο είναι να καταλάβει πώς λειτουργεί, πού βοηθά, πού απειλεί και με ποιους κανόνες πρέπει να αξιοποιηθεί.

Στο πεδίο της εκπαίδευσης αναδείχθηκε η δυνατότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης να αλλάξει τον τρόπο μάθησης, προσφέροντας εξατομικευμένη διδασκαλία, υποστήριξη σε μαθητές και εκπαιδευτικούς και νέες μορφές πρόσβασης στη γνώση. Ταυτόχρονα, όμως, επισημάνθηκε ο κίνδυνος απώλειας κριτικής σκέψης, όταν ο μαθητής ή ο φοιτητής χρησιμοποιεί άκριτα τα παραγόμενα αποτελέσματα.

Στον τομέα της υγείας, η συζήτηση επικεντρώθηκε στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης για διάγνωση, θεραπεία και παρακολούθηση ασθενών. Εκεί, όμως, οι κίνδυνοι είναι ακόμη πιο μεγάλοι. Η διαχείριση ιατρικών δεδομένων, η προστασία προσωπικών πληροφοριών και η ευθύνη σε περίπτωση λανθασμένης διάγνωσης ή βλάβης από σύστημα AI αποτελούν κρίσιμα ζητήματα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο κανονιστικό πλαίσιο. Όπως τονίστηκε, η συμμόρφωση δεν είναι απλώς χαρτιά και διαδικασίες. Είναι κουλτούρα διακυβέρνησης. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να ρυθμίσει τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, όμως το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα σταθεί αυτό το αυστηρό ευρωπαϊκό μοντέλο απέναντι στην αμερικανική καινοτομία και στην κινεζική κρατική τεχνολογική ισχύ.

Στο πεδίο της άμυνας και της ασφάλειας, η ανάλυση ήταν αποκαλυπτική. Η Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσιάστηκε ως «εξισωτής ανισοτήτων», καθώς πολλαπλασιάζει δυνατότητες και επιτρέπει σε μικρότερους δρώντες να αποκτούν ισχύ που παλαιότερα απαιτούσε τεράστιους πόρους. Τα αυτόνομα συστήματα, τα drones, η σμήνωση, η αυτόνομη πλοήγηση και η χρήση AI στα τελικά στάδια προσβολής στόχων αλλάζουν ήδη τον πόλεμο.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Ουκρανία, στα σύγχρονα πεδία μάχης και στη μετάβαση από την τεχνολογία ως απλό «όπλο» στην τεχνολογία ως εργαλείο επιχειρησιακής υπεροχής. Το μήνυμα ήταν καθαρό: όποιος δεν κατανοήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη στην άμυνα, θα μείνει πίσω.

Σημαντική ήταν και η ενεργειακή διάσταση. Η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται τεράστιες ποσότητες ενέργειας, data centers, υποδομές και σταθερά δίκτυα. Την ίδια ώρα, όμως, μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο βελτιστοποίησης των ενεργειακών συστημάτων. Έτσι, η σχέση AI και ενέργειας είναι αμφίδρομη: η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται ενέργεια για να αναπτυχθεί, αλλά και η ενέργεια μετασχηματίζεται μέσα από την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Στο πεδίο της επικοινωνίας και του μάρκετινγκ, αναδείχθηκε μια άλλη πλευρά: η υπερπαραγωγή περιεχομένου. Το AI μπορεί να παράγει κείμενα, διαφημίσεις, εικόνες και μηνύματα σε τεράστια κλίμακα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί να χτίσει εμπιστοσύνη. Όπως επισημάνθηκε, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν σκοτώνει την επικοινωνία. Σκοτώνει τη βαρετή, άδεια και απρόσωπη επικοινωνία.

Το μέλλον, σύμφωνα με την ανάλυση, δεν ανήκει σε όσους παράγουν περισσότερο περιεχόμενο, αλλά σε όσους μπορούν να παράγουν ουσιαστικότερο περιεχόμενο. Η ανθρώπινη κρίση, το γούστο, η ενσυναίσθηση, η αυθεντικότητα και το storytelling παραμένουν αναντικατάστατα.

Η εσπερίδα του ΕΛΙΣΜΕ κατέληξε σε ένα συμπέρασμα που αφορά όχι μόνο την τεχνολογία, αλλά και τη στρατηγική θέση της χώρας: η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μετρήσιμη αξία σε ένα σύνθετο παγκόσμιο σύστημα ισχύος. Δεν είναι απλώς ένα εργαλείο παραγωγικότητας. Είναι παράγοντας που επηρεάζει την εκπαίδευση, την υγεία, την οικονομία, την ενέργεια, την εθνική ασφάλεια και την άμυνα.

Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι αν θα μπει η Τεχνητή Νοημοσύνη στη ζωή μας. Έχει ήδη μπει. Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος θα τη ρυθμίσει, ποιος θα την αξιοποιήσει και ποιος θα μείνει απλός καταναλωτής τεχνολογίας σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα.

Γράφει ο Χρήστος Κωνσταντινίδης

Σε μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία για την αμυντική θωράκιση της χώρας και τη συμμετοχή της στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Άντριους Κουμπίλιους ανακοίνωσε την υπογραφή της συμφωνίας SAFE μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας.

Η ανακοίνωση έγινε μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ, όπου χαρακτήρισε τη συμφωνία «ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο για το SAFE και την ευρωπαϊκή ασφάλεια», υπογραμμίζοντας ότι θα συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση των ελληνικών αμυντικών δυνατοτήτων στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου.

«Μόλις υπογράψαμε τη συμφωνία SAFE με την Ελλάδα. Θα βοηθήσει την Ελλάδα να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες στη Μεσόγειο μέσω επενδύσεων στη στρατηγική επιτήρηση, στις ασφαλείς επικοινωνίες και στις τεχνολογίες αντιμετώπισης drones», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κουμπίλιους.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται να επιβεβαιώσει τον αναβαθμισμένο ρόλο που διεκδικεί η Αθήνα στο νέο ευρωπαϊκό περιβάλλον ασφάλειας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να αποκτήσει μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία και να ενισχύσει τις αμυντικές της δυνατότητες απέναντι στις σύγχρονες απειλές.

Another strong milestone for #SAFE🇪🇺 and European security — we just signed SAFE agreement with Greece.

It will help 🇬🇷 enhance its defence capabilities in the Mediterranean region through investments in strategic surveillance, secure communications & counter-drone technologies. pic.twitter.com/sbx6c2PBYZ

— Andrius Kubilius (@KubiliusA) June 13, 2026

Δορυφόροι SAR: Το πιο ώριμο ελληνικό πρόγραμμα

Η συμφωνία SAFE αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς συνδέεται άμεσα με μια σειρά ελληνικών προγραμμάτων υψηλής τεχνολογίας που έχουν ήδη κατατεθεί προς χρηματοδότηση.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το κοινό πρόγραμμα Ελλάδας και Πολωνίας για την ανάπτυξη σμήνους μικροδορυφόρων συνθετικής απεικόνισης SAR (Synthetic Aperture Radar), το οποίο θεωρείται η πιο ώριμη από τις έξι ελληνικές προτάσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του κανονισμού SAFE.

Το έργο προβλέπει τον σχεδιασμό, την ανάπτυξη και τη λειτουργία στρατιωτικών μικροδορυφόρων με δυνατότητα συνεχούς παρακολούθησης του εδάφους, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών ή ώρας της ημέρας.

Οι δορυφόροι SAR θα διαθέτουν στρατιωτικών προδιαγραφών δυνατότητες και θα παρέχουν εικόνες εξαιρετικά υψηλής ανάλυσης, φτάνοντας σε διακριτική ικανότητα έως και 25 εκατοστών.

Η σημασία τους είναι τεράστια, καθώς θα μπορούν να προσφέρουν στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δυνατότητες επιτήρησης που μέχρι σήμερα θεωρούνταν προνόμιο πολύ μεγαλύτερων στρατιωτικών δυνάμεων.

Παράλληλα, τα δεδομένα που θα συλλέγονται θα μπορούν να αξιοποιούνται και από την Πολιτική Προστασία για την αντιμετώπιση πυρκαγιών, πλημμυρών και άλλων φυσικών καταστροφών.

Συνεργασία Ελλάδας – Πολωνίας

Η Αθήνα και η Βαρσοβία εμφανίζονται αποφασισμένες να επενδύσουν στη μεταξύ τους συνεργασία στον τομέα της αμυντικής τεχνολογίας.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι δύο χώρες θα συμμετέχουν ισότιμα στο πρόγραμμα των δορυφόρων SAR, καλύπτοντας από κοινού το κόστος ανάπτυξης και λειτουργίας του.

Το τελευταίο διάστημα έχουν ενταθεί οι επαφές τόσο σε πολιτικό όσο και σε βιομηχανικό επίπεδο, με αντιπροσωπείες πολωνικών εταιρειών να επισκέπτονται την Αθήνα και να συζητούν συνεργασίες με ελληνικές επιχειρήσεις του αμυντικού οικοσυστήματος.

Παράλληλα, οι υφυπουργοί Άμυνας Ελλάδας και Πολωνίας, Θανάσης Δαβάκης και Πάβελ Ζαλέβσκι, έχουν συμφωνήσει στη διεύρυνση της συνεργασίας τους σε ζητήματα αμυντικής καινοτομίας και εξοπλισμών.

Αντι-drone «Κένταυρος» και «Υπερίων»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι ελληνικές προτάσεις για περαιτέρω ανάπτυξη των συστημάτων αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Στο πλαίσιο του SAFE έχουν ενταχθεί τα προγράμματα αναβάθμισης των συστημάτων «Κένταυρος» και «Υπερίων», τα οποία έχουν αναπτυχθεί από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία.

Τα συστήματα αυτά αποτελούν την ελληνική απάντηση στη ραγδαία εξάπλωση των drones στα σύγχρονα πεδία μάχης και εντάσσονται στις ευρωπαϊκές προσπάθειες για την ανάπτυξη αποτελεσματικών τεχνολογιών C-UAS (Counter-Unmanned Aircraft Systems).

Στην πρόταση συμμετέχουν ως εταίροι η Κύπρος και η Βουλγαρία, γεγονός που αναδεικνύει τον περιφερειακό χαρακτήρα του εγχειρήματος.

Επικοινωνιακός δορυφόρος και νέες τεχνολογίες

Παράλληλα προχωρά το κοινό πρόγραμμα Ελλάδας, Κύπρου και Νορβηγίας για την ανάπτυξη επικοινωνιακού δορυφόρου, ενώ στη λίστα SAFE περιλαμβάνονται επίσης προγράμματα για:

• Κρυπτοσυσκευές νέας γενιάς.
• Συστήματα ασφαλών ασύρματων επικοινωνιών.
• Μη επανδρωμένα οχήματα πολλαπλών χρήσεων.
• Νέες επιχειρησιακές δυνατότητες για τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ελλάδα έχει ήδη λάβει προχρηματοδότηση ύψους 118 εκατομμυρίων ευρώ για την ενεργοποίηση του εθνικού σχεδίου, ενώ όλα τα έργα θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.

Νέο περιβάλλον για την ελληνική άμυνα

Η υπογραφή της συμφωνίας SAFE θεωρείται από κυβερνητικούς και στρατιωτικούς κύκλους ως ένα από τα σημαντικότερα βήματα των τελευταίων ετών για τη συμμετοχή της Ελλάδας στη νέα ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική.

Η στρατηγική επιτήρηση, οι ασφαλείς επικοινωνίες, οι δορυφορικές δυνατότητες και τα αντι-drone συστήματα αποτελούν πλέον κρίσιμους πυλώνες της σύγχρονης άμυνας. Μέσα από το SAFE, η Ελλάδα επιχειρεί να αποκτήσει τεχνολογικά εργαλεία που θα ενισχύσουν την αποτρεπτική της ισχύ και θα της επιτρέψουν να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η ανακοίνωση του Άντριους Κουμπίλιους δεν αποτελεί απλώς μια τυπική ευρωπαϊκή συμφωνία. Αποτελεί ένδειξη ότι η Αθήνα βρίσκεται πλέον στον πυρήνα των ευρωπαϊκών σχεδιασμών για την άμυνα και την ασφάλεια της επόμενης δεκαετίας.

Τι είναι το SAFE

Νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις προκαλεί η απόφαση των ελληνικών αρχών να απαγορεύσουν την είσοδο στη χώρα στην καθηγήτρια Δρ. Σεβίλ Σαργκίν, ανώτατο στέλεχος του τουρκικού εθνικιστικού Κόμματος της Νίκης (Zafer Partisi), ενός πολιτικού σχηματισμού που έχει συνδεθεί με ακραίες εθνικιστικές θέσεις και τον πολιτικό λόγο του προέδρου του, Ουμίτ Οζντάγ.

Σύμγωνα με το ρεπορτάζ του Νίκου Αρβανίτη στο Rodopi Press, το περιστατικό σημειώθηκε στον Συνοριακό Σταθμό των Κήπων Έβρου, όταν η Τουρκάλα πολιτικός επιχείρησε να εισέλθει στην Ελλάδα μαζί με την οικογένειά της. Σύμφωνα με όσα δημοσιοποίησε ο ίδιος ο Ουμίτ Οζντάγ μέσω των κοινωνικών δικτύων, οι ελληνικές αρχές προχώρησαν σε άρνηση εισόδου και επέβαλαν στην κ. Σαργκίν τριετή απαγόρευση εισόδου στη χώρα.

Εφαρμογή των ευρωπαϊκών και εθνικών διατάξεων

Όπως προκύπτει από τα σχετικά έγγραφα που δημοσιεύθηκαν σε τουρκικά μέσα ενημέρωσης, η απόφαση των ελληνικών αρχών βασίστηκε στην αυστηρή εφαρμογή του ευρωπαϊκού και εθνικού νομικού πλαισίου για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η επίσημη πράξη «Άρνησης Εισόδου στα Σύνορα» εκδόθηκε από το Τμήμα Διαβατηριακού Ελέγχου Κήπων της Διεύθυνσης Αστυνομίας Αλεξανδρούπολης στις 11 Ιουνίου 2026 και στηρίχθηκε στις προβλέψεις του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, καθώς και στις σχετικές διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας.

Στο έγγραφο αναφέρεται ότι ενεργοποιήθηκε η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία απαγορεύεται η είσοδος σε πρόσωπα που θεωρούνται επικίνδυνα για τη δημόσια τάξη, την εσωτερική ασφάλεια, τη δημόσια υγεία ή τις διεθνείς σχέσεις ενός ή περισσότερων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρόκειται για μία διαδικασία που εφαρμόζεται στο πλαίσιο της προστασίας των εξωτερικών συνόρων της Ε.Ε. και η οποία, σύμφωνα με τις ελληνικές αρχές, δεν αποτελεί αυθαίρετη διοικητική ενέργεια αλλά εφαρμογή συγκεκριμένων νομικών προβλέψεων.

Οι προκλητικές εμφανίσεις στην Ξάνθη

Πίσω από την απόφαση φαίνεται να βρίσκονται οι δημόσιες παρεμβάσεις και αναρτήσεις της κ. Σαργκίν κατά την προηγούμενη παρουσία της στη Θράκη.

Η Τουρκάλα πολιτικός είχε προκαλέσει αντιδράσεις όταν δημοσίευσε φωτογραφίες από την Ξάνθη, στις οποίες εμφανιζόταν μαζί με στελέχη του Zafer Partisi να σχηματίζουν το σύμβολο των «Γκρίζων Λύκων», της ακραίας τουρκικής εθνικιστικής οργάνωσης που έχει συνδεθεί ιστορικά με βίαιες ενέργειες και ακραίες ιδεολογικές θέσεις.

Ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση είχαν προκαλέσει τα μηνύματα που συνόδευαν τις φωτογραφίες, στα οποία γινόταν λόγος για «ένωση όλων των Τούρκων» και για έναν κοινό εθνικό παλμό «όπου ζει Τούρκος».

Οι συγκεκριμένες αναρτήσεις είχαν θεωρηθεί ιδιαίτερα προκλητικές, καθώς πραγματοποιήθηκαν σε ελληνικό έδαφος και συνοδεύονταν από αναθεωρητική και εθνικιστική ρητορική.

Μήνυμα αποφασιστικότητας από την Αθήνα

Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις παραμένουν εύθραυστες, παρά τις προσπάθειες διατήρησης ανοικτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η Ελλάδα εφαρμόζει με συνέπεια το εθνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο και δεν πρόκειται να επιτρέψει ενέργειες που μπορούν να υπονομεύσουν τη δημόσια τάξη ή να τροφοδοτήσουν ακραίες εθνικιστικές συμπεριφορές, ιδιαίτερα σε μια ευαίσθητη περιοχή όπως η Θράκη.

Η απόφαση για την κ. Σαργκίν ερμηνεύεται από πολλούς ως ένα σαφές μήνυμα ότι οι ελληνικές αρχές παρακολουθούν στενά δραστηριότητες και πρόσωπα που συνδέονται με ακραίο εθνικισμό και αναθεωρητικές αντιλήψεις, ειδικά όταν αυτές εκδηλώνονται εντός της ελληνικής επικράτειας.

Την ίδια ώρα, η δημοσιοποίηση της υπόθεσης από τον Ουμίτ Οζντάγ επιχειρεί να μετατρέψει το περιστατικό σε πολιτικό ζήτημα στο εσωτερικό της Τουρκίας. Ωστόσο, η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι πρόκειται για μια καθαρά διοικητική απόφαση που ελήφθη στο πλαίσιο της προστασίας της δημόσιας τάξης, της εσωτερικής ασφάλειας και των εθνικών συμφερόντων της χώρας.