Σκληρή παρέμβαση για την κλιμάκωση της τουρκικής ρητορικής έκανε ο Σάββας Καλεντερίδης στην τηλεόραση της Ναυτεμπορικής, προειδοποιώντας ότι «ανεβαίνουν τα μποφόρ» στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά υπογραμμίζοντας πως η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με ψυχραιμία, λογική και χωρίς η Ελλάδα να παρασυρθεί, όπως είπε χαρακτηριστικά, στη «σχιζοφρένεια της Τουρκίας».

Ο έμπειρος αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στις τελευταίες απειλές του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο τις πρόβαλε ο φιλοκυβερνητικός τουρκικός Τύπος. Όπως σημείωσε, τα πρωτοσέλιδα εφημερίδων της εξουσίας, όπως η Hürriyet και η Sabah, παρουσίασαν με καταιγιστικό τρόπο το μήνυμα ότι «η απάντησή μας θα είναι πολύ σκληρή». Κατά τον Καλεντερίδη, αυτό δεν είναι τυχαίο. Δείχνει οργανωμένη πολιτική και επικοινωνιακή κλιμάκωση.

Μήνυμα Ερντογάν σε Ισραήλ, Γαλλία, Κύπρο, Ελλάδα και ΗΠΑ

Ο Σάββας Καλεντερίδης εκτίμησε ότι οι δηλώσεις Ερντογάν δεν είχαν έναν μόνο αποδέκτη. Δεν στρέφονταν μόνο κατά της Κύπρου και της Ελλάδας, αλλά έστελναν μήνυμα και προς το Ισραήλ, τη Γαλλία και κυρίως τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως αποκάλυψε, τις τελευταίες ημέρες υπάρχουν κινήσεις για εμπλοκή του στρατού της Συρίας, δηλαδή των δυνάμεων του Τζολάνι, στον πόλεμο εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Κατά τον ίδιο, αυτό ενόχλησε τον Ερντογάν, διότι θεωρεί ότι ο Τζολάνι βρίσκεται στη δική του σφαίρα επιρροής και δεν θέλει να τον χειρίζονται άλλοι.

Το μήνυμα του Τούρκου προέδρου ότι «αν ανάψει αυτή η φωτιά θα εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο», σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, απευθυνόταν στην Ουάσιγκτον. Η Τουρκία επιχειρεί να δείξει ότι έχει λόγο σε όλα τα μέτωπα: Συρία, Λίβανο, Ιράν, Ανατολική Μεσόγειο και Κυπριακό.

Η συμφωνία Κύπρου–Γαλλίας που ενόχλησε την Άγκυρα

Δεύτερος λόγος της τουρκικής αντίδρασης, σύμφωνα με τον Καλεντερίδη, είναι η στρατιωτική συμφωνία Κύπρου–Γαλλίας. Όπως εξήγησε, πρόκειται για συμφωνία που προβλέπει τους όρους παρουσίας γαλλικών στρατιωτικών δυνάμεων στην ξηρά και στα λιμάνια της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αυτό για την Άγκυρα είναι κόκκινο πανί. Η Τουρκία βλέπει τη Γαλλία να αποκτά σταθερότερο αποτύπωμα στην Κύπρο και αντιλαμβάνεται ότι η Κυπριακή Δημοκρατία χτίζει αμυντικές σχέσεις με ισχυρούς παίκτες, χωρίς να ζητά την άδεια της κατοχικής δύναμης.

Ο Καλεντερίδης ήταν ιδιαίτερα αιχμηρός απέναντι στην τουρκική επίκληση της Συνθήκης Εγγυήσεων. Όπως είπε, η Τουρκία είναι εκείνη που την έχει παραβιάσει από το 1974, καθώς ακόμη και αν δεχόταν κανείς ότι είχε δικαίωμα παρέμβασης, αυτό θα αφορούσε την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης και όχι την κατοχή του μισού νησιού.

«Ο εγκληματίας επικαλείται την ηθική», ήταν το νόημα της τοποθέτησής του, σχολιάζοντας τις τουρκικές απειλές κατά του «νοτίου τμήματος» της Κύπρου.

Η Ουάσιγκτον, το φυσικό αέριο και ο αυτοαποκλεισμός της Τουρκίας

Ο τρίτος λόγος της τουρκικής έκρηξης, σύμφωνα με τον αναλυτή, είναι η 10η Σύνοδος των υπουργών Ενέργειας του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου, που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον.

Ο Καλεντερίδης σημείωσε ότι η διακήρυξη της συνόδου έστειλε μήνυμα στην Τουρκία να μην πειράξει τα δικαιώματα των κρατών-μελών του Φόρουμ. Η Άγκυρα, όμως, θεωρεί ότι αποκλείεται από το ενεργειακό παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου.

Η απάντηση του Καλεντερίδη ήταν ξεκάθαρη: η Τουρκία αυτοαποκλείστηκε, επειδή δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

«Η Ελλάδα πρέπει να προειδοποιήσει με ευρωπαϊκό μπλόκο»

Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε ο Σάββας Καλεντερίδης και για τον τρόπο με τον οποίο η Αθήνα απαντά στην τουρκική κλιμάκωση, ειδικά στο θέμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Σχολιάζοντας την απάντηση ότι το τουρκικό νομοσχέδιο «δεν παράγει έννομα αποτελέσματα», υπογράμμισε πως αυτό δεν αρκεί. Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο επίσης δεν παράγει νόμιμα αποτελέσματα, αλλά στην πράξη επηρέασε τις ελληνικές κινήσεις σε οριοθετημένες περιοχές, όπως στη Σητεία και την Κάσο.

Κατά τον Καλεντερίδη, η ελληνική απάντηση πρέπει να είναι πολιτική και αποτρεπτική: αν η Τουρκία προχωρήσει με νομοσχέδιο που θεσμοθετεί απειλές κατά της Ελλάδας, τότε η Αθήνα πρέπει να μπλοκάρει κάθε τουρκικό συμφέρον στην Ευρώπη.

Όπως είπε, το ισχυρό χαρτί της Ελλάδας αυτή τη στιγμή είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η πρόκληση με τα F-16 και το ψευδοκράτος

Ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε και στο περιστατικό με την τουρκική παρενόχληση αεροσκαφών, σημειώνοντας ότι η Τουρκία στην ουσία λέει προς την Ευρώπη πως στα κατεχόμενα υπάρχει «κράτος», με πύργο ελέγχου, αεροδρόμιο και δήθεν εθνικό εναέριο χώρο.

Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα είχε το θράσος, την ώρα που συνεδρίαζαν οι Ευρωπαίοι υπουργοί Άμυνας, να σηκώσει F-16 για να «προστατεύσει» τον εναέριο χώρο του ψευδοκράτους.

Ακόμη πιο προβληματικό, όπως είπε, είναι ότι η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας δεν δέχθηκε να πει ούτε μία λέξη για το περιστατικό.

Συμπέρασμα

Η παρέμβαση Καλεντερίδη στη Ναυτεμπορική περιέγραψε μια Τουρκία που δεν κινείται απλώς με νευρικότητα, αλλά με οργανωμένη στρατηγική πίεσης. Απειλεί την Κύπρο για τη συμφωνία με τη Γαλλία, ενοχλείται από το ενεργειακό πλαίσιο της Ανατολικής Μεσογείου, στέλνει μήνυμα στις ΗΠΑ για Συρία και Λίβανο και επιχειρεί να επιβάλει τετελεσμένα μέσω της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Το βασικό μήνυμα του Καλεντερίδη προς την Αθήνα ήταν σαφές: η ήπια διαχείριση δεν αρκεί όταν απέναντι υπάρχει απειλητική πολιτική. Η Ελλάδα πρέπει να απαντήσει με ευρωπαϊκά εργαλεία πίεσης και όχι μόνο με νομικές διατυπώσεις.

Με ευρύ φάσμα θεμάτων, από τα εθνικά ζητήματα και τη Θράκη μέχρι την αμυντική τεχνολογία, την Ανατολική Μεσόγειο και την κρίση ΗΠΑ–Ιράν, κινήθηκε η ανάλυση του Σάββα Καλεντερίδη στην εκπομπή της Τετάρτης 10 Ιουνίου 2026.

Ο Σάββας Καλεντερίδης ξεκίνησε την παρέμβασή του με αναφορά σε αποχαρακτηρισμένο έγγραφο της αυστριακής πρεσβείας στην Αθήνα, με ημερομηνία 6 Δεκεμβρίου 1991, το οποίο αφορούσε τη στάση της Ελλάδας απέναντι στο ζήτημα των Σκοπίων. Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, η τότε ελληνική θέση ήταν ξεκάθαρη: τα Σκόπια έπρεπε να παραιτηθούν δεσμευτικά από κάθε εδαφική διεκδίκηση, να αναγνωρίσουν ότι δεν υπάρχουν «εθνικοί Μακεδόνες» και άρα ούτε «μακεδονική μειονότητα» στην Ελλάδα, καθώς και να εγκαταλείψουν εν μέρει ή πλήρως το όνομα που χρησιμοποιούσαν.

Ο Καλεντερίδης στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι, όπως είπε, η παλαιότερη ελληνική θέση απέκλειε τόσο τη «μακεδονική» εθνική ταυτότητα όσο και τη «μακεδονική» γλώσσα. Με αυτό το δεδομένο, έθεσε το ερώτημα γιατί η Ελλάδα οδηγήθηκε τελικά σε αναγνώριση γλώσσας και ταυτότητας.

Στη συνέχεια πέρασε στο ζήτημα της Θράκης, επικαλούμενος ανάλυση του Νίκου Αρβανίτη από το Rodopi Press για την υπόθεση του τεμένους Τσινάρ στην Ξάνθη. Όπως ανέφερε, οι αντιδράσεις που καταγράφηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατέρριψαν τον μύθο ότι η μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης αποτελεί ένα ενιαίο, συμπαγές και μονολιθικό σώμα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου 30% έως 33% κινήθηκε γύρω από έναν αποκλειστικά τουρκικό εθνικό αυτοπροσδιορισμό, ενώ η πλειοψηφία, σε ποσοστό 35% έως 38%, εξέφρασε θέσεις που παραπέμπουν σε ελληνική πολιτειακή ταυτότητα, δηλαδή στην αντίληψη των Ελλήνων μουσουλμάνων. Ένα 15% έως 20% έδωσε έμφαση στη θρακική τοπική ταυτότητα, ενώ ένα 10% έως 15% υιοθέτησε σύνθετη προσέγγιση.

Κατά τον Καλεντερίδη, αυτή η εικόνα αποδεικνύει ότι υπάρχουν πολλές φωνές στη Θράκη και ότι το τουρκικό προξενικό αφήγημα περί ενιαίας «τουρκικής μειονότητας» δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Αθήνα δεν μπορεί να αφήνει την Τουρκία να οργανώνει συγκεντρώσεις και πιέσεις εντός ελληνικού εδάφους, ιδιαίτερα με αφορμή δικαστικές υποθέσεις.

Στο αμυντικό σκέλος, ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε στις δηλώσεις του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια για τη δημιουργία νέου μεγάλου εργοστασίου παραγωγής drones στη Μαλακάσα και σχολής εκπαίδευσης χειριστών drones στην Τρίπολη. Επισήμανε τη σημασία της εκπαίδευσης των νεοσυλλέκτων στη χρήση ατομικών drones και της δημιουργίας δομών ηλεκτρονικού πολέμου.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», το οποίο, όπως ανέφερε, δοκιμάστηκε σε πραγματικές συνθήκες στην Ερυθρά Θάλασσα και κατέρριψε δύο drones των Χούθι. Ο Καλεντερίδης υπογράμμισε τη σημασία του ότι η Ελλάδα διαθέτει τον πηγαίο κώδικα του συστήματος, άρα μπορεί να το εξελίσσει μόνη της, χωρίς να εξαρτάται διαρκώς από ξένους προμηθευτές.

Ακολούθως, στάθηκε στην 10η υπουργική σύνοδο του East Mediterranean Gas Forum στην Ουάσιγκτον, υπό την προεδρία του Έλληνα υπουργού Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και με ισχυρή αμερικανική στήριξη. Στη σύνοδο συμμετείχαν Κύπρος, Αίγυπτος, Ελλάδα, Ισραήλ, Ιταλία, Ιορδανία και Παλαιστίνη, με τις ΗΠΑ να φιλοξενούν τη διαδικασία.

Ο Καλεντερίδης χαρακτήρισε τη συνάντηση «περίεργη» αλλά σημαντική, καθώς οι ΗΠΑ, αν και παρατηρητής, φιλοξένησαν τη σύνοδο, στέλνοντας μήνυμα επιστροφής στην ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ανατολικής Μεσογείου. Στάθηκε ιδιαίτερα στην απουσία της Τουρκίας, τονίζοντας ότι αυτό έχει προκαλέσει εκνευρισμό στην Άγκυρα. Η διακήρυξη, όπως σημείωσε, μιλά για σεβασμό των δικαιωμάτων των κρατών-μελών επί των φυσικών πόρων σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, στοιχείο που φωτογραφίζει τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις.

Στη συνέχεια ανέλυσε τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίζει την Τουρκία. Επικαλέστηκε το άρθρο 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης της ΕΕ, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να λειτουργεί μόνο αφού εκδηλωθεί επίθεση, αλλά και όταν μια δύναμη προετοιμάζεται να απειλήσει κράτη-μέλη. Με αυτή τη λογική, υποστήριξε ότι ευρωπαϊκές χώρες δεν πρέπει να ενισχύουν στρατιωτικά την Τουρκία όσο αυτή διατηρεί casus belli, απειλεί Ελλάδα και Κύπρο και δεν αναγνωρίζει την Κυπριακή Δημοκρατία.

Αναφέρθηκε ειδικά στη γερμανική συμβολή στο πρόγραμμα των τουρκικών υποβρυχίων τύπου 214, αλλά και στην πιθανή προμήθεια Eurofighter από την Τουρκία. Το συμπέρασμά του ήταν ότι η Ευρώπη ακολουθεί δύο αντιφατικές πολιτικές: από τη μία δηλώνει ότι τα ελληνικά και κυπριακά σύνορα είναι ευρωπαϊκά, από την άλλη κράτη-μέλη της ενισχύουν το οπλοστάσιο της Τουρκίας, δηλαδή της χώρας που τα απειλεί.

Στο τελευταίο μέρος της ανάλυσης, ο Καλεντερίδης αναφέρθηκε στις νέες δηλώσεις Ερντογάν κατά Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Ο Τούρκος πρόεδρος, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, κατηγόρησε Αθήνα και Λευκωσία ότι έχουν επιβιβαστεί στο «πλοίο της διχόνοιας του Ισραήλ» και απείλησε ότι, αν απειληθούν τα συμφέροντα της Τουρκίας και των Τουρκοκυπρίων στην Ανατολική Μεσόγειο, η απάντηση της Άγκυρας θα είναι «πολύ σαφής και πολύ σκληρή».

Ο Καλεντερίδης συνέδεσε αυτές τις δηλώσεις με τη σύνοδο του EastMed Gas Forum στην Ουάσιγκτον, σημειώνοντας ότι έγιναν μόλις 24 ώρες μετά τη σύνοδο, γεγονός που δείχνει τον τουρκικό εκνευρισμό.

Τέλος, αναφέρθηκε στην κλιμάκωση ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, με επίκεντρο την κατάρριψη αμερικανικού Apache, τα πλήγματα των ΗΠΑ σε ραντάρ και πυροβολαρχίες και την ιρανική απάντηση σε αμερικανικούς στόχους σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ και Ιορδανία. Επισήμανε ότι, αν οι ΗΠΑ απαντήσουν εκ νέου, υπάρχει κίνδυνος γενικευμένου πολέμου.

Η πιο εντυπωσιακή λεπτομέρεια που ανέφερε ήταν η διάσωση δύο χειριστών Apache με τη χρήση μη επανδρωμένου σκάφους, το οποίο τους περισυνέλεξε από τη θάλασσα και τους μετέφερε σε σημείο από όπου τους παρέλαβε ελικόπτερο. Για τον Καλεντερίδη, αυτό αποτελεί απόδειξη ότι η τεχνολογία αλλάζει καθημερινά τον πόλεμο και ότι η Ελλάδα πρέπει να παρακολουθεί στενά αυτές τις εξελίξεις για την άμυνα και την ασφάλειά της.

Το κεντρικό μήνυμα της εκπομπής ήταν σαφές: η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις, από τη Θράκη και το Σκοπιανό μέχρι το Αιγαίο, την Κύπρο, την Ανατολική Μεσόγειο και τη νέα τεχνολογική εποχή του πολέμου. Και σε όλα αυτά, όπως υπογράμμισε ο Σάββας Καλεντερίδης, δεν αρκούν οι διαπιστώσεις. Χρειάζεται στρατηγική, αποφασιστικότητα και τεχνολογική προσαρμογή.

Μια ιδιαίτερα αιχμηρή ανάλυση για τον ρόλο της Τουρκίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο δημοσιεύει το Middle East Forum, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα δεν αποτελεί πλέον απλώς έναν δύσκολο σύμμαχο εντός ΝΑΤΟ, αλλά έναν αναθεωρητικό παίκτη που απειλεί το Ισραήλ, πιέζει Ελλάδα και Κύπρο και προσφέρει πολιτική κάλυψη στη Χαμάς.

Ο αναλυτής Jose Lev Alvarez σημειώνει ότι οι δηλώσεις Ερντογάν στις 10 Ιουνίου 2026 προς την κοινοβουλευτική ομάδα του AKP, σύμφωνα με τις οποίες οι ισραηλινές επιχειρήσεις σε Λίβανο και Συρία «απειλούν και την Τουρκία», δεν αποτελούν απλή ρητορική έξαρση. Αντίθετα, τις εντάσσει σε μια ευρύτερη στρατηγική γραμμή, που συνδέει την τουρκική ασφάλεια με τη Βηρυτό, τη Δαμασκό και συνολικά τη Μέση Ανατολή.

Η ανάλυση υπενθυμίζει ότι ο Ερντογάν είχε παλαιότερα απειλήσει πως η Τουρκία θα μπορούσε να κινηθεί εναντίον του Ισραήλ «όπως μπήκε στο Καραμπάχ και στη Λιβύη». Κατά το Middle East Forum, η ρητορική αυτή έχει πλέον περάσει από το επίπεδο του θεάτρου στο επίπεδο του δόγματος.

Η Τουρκία ως δομική απειλή για το Ισραήλ

Σύμφωνα με το άρθρο, το Ισραήλ για δεκαετίες είχε ως βασική στρατηγική απειλή το Ιράν: το πυρηνικό του πρόγραμμα, τους Φρουρούς της Επανάστασης, τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς και το δίκτυο πληρεξουσίων της Τεχεράνης.

Ωστόσο, ο Alvarez υποστηρίζει ότι η Τουρκία του Ερντογάν αναδεικνύεται σε επόμενη μεγάλη δομική πρόκληση. Και είναι ακόμη πιο σύνθετη περίπτωση, διότι δεν βρίσκεται εκτός δυτικών θεσμών, αλλά εντός ΝΑΤΟ.

Η Τουρκία διαθέτει μεγάλο στρατό, ισχυρή αμυντική βιομηχανία, αναπτυσσόμενο στόλο drones, δυτική τεχνολογία και δυνατότητα να επηρεάζει αποφάσεις της Συμμαχίας. Με άλλα λόγια, όπως σημειώνεται, η Άγκυρα εμφανίζεται ως εχθρικός παίκτης με θεσμική κάλυψη.

Χαμάς, πολιτικό Ισλάμ και νεο-οθωμανισμός

Το πρώτο στοιχείο κινδύνου, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ιδεολογικό. Ο Ερντογάν δεν αντιμετωπίζει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση. Αντιθέτως, έχει χαρακτηρίσει τα μέλη της «μουτζαχεντίν» και «μαχητές της απελευθέρωσης».

Η Τουρκία έχει φιλοξενήσει στελέχη της Χαμάς, έχει ανεχθεί πολιτική δραστηριότητα και δίκτυα χρηματοδότησης, ενώ το κυβερνών AKP συνδέεται ιδεολογικά με τις ρίζες της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Κατά το Middle East Forum, αυτό δεν είναι απλώς ιδεολογική συμπάθεια. Είναι μέρος της φιλοδοξίας του Ερντογάν να εμφανιστεί ως ηγέτης του πολιτικού Ισλάμ.

Η «Γαλάζια Πατρίδα» ως απειλή για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ

Κεντρική θέση στην ανάλυση κατέχει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο, σύμφωνα με το άρθρο, διεκδικεί περίπου 462.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου χώρου σε Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Το Middle East Forum τονίζει ότι το δόγμα αυτό αμφισβητεί άμεσα ελληνικά, κυπριακά και ισραηλινά συμφέροντα, ενώ απειλεί την ενεργειακή αρχιτεκτονική που θα μπορούσε να συνδέσει την Ανατολική Μεσόγειο με την Ευρώπη.

Η τουρκική πίεση στην Κύπρο, η παρουσία στη βόρεια Συρία, η επέμβαση στη Λιβύη, η στήριξη στο Αζερμπαϊτζάν και οι απειλές κατά της Ελλάδας παρουσιάζονται ως κομμάτια της ίδιας στρατηγικής: ενός νεο-οθωμανικού αναθεωρητισμού.

Το πρόβλημα του ΝΑΤΟ

Η ανάλυση είναι ιδιαίτερα επικριτική απέναντι στη Δύση και ειδικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να συνεχίσει να αντιμετωπίζει τον Ερντογάν ως «απαραίτητο σύμμαχο» ή ως απλό ενοχλητικό εταίρο.

Η Τουρκία, σημειώνει το άρθρο, διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, σημαντικό αμυντικό προϋπολογισμό, αναβαθμισμένα F-16, υποβρύχια, drones και αναπτυσσόμενη πολεμική βιομηχανία. Παράλληλα, φιλοξενεί στην αεροπορική βάση του Ιντσιρλίκ αμερικανικές πυρηνικές βόμβες B61, αν και το καθεστώς τους παραμένει επισήμως αδιευκρίνιστο.

Το συμπέρασμα του Alvarez είναι καθαρό: ο Ερντογάν εκμεταλλεύεται τη Συμμαχία όταν τον συμφέρει και την μπλοκάρει όταν τον βολεύει.

Η απάντηση: Άξονας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου

Το Middle East Forum προτείνει ως πρώτο επίπεδο απάντησης τη δημιουργία ισχυρότερης περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Το Ισραήλ, σύμφωνα με την ανάλυση, πρέπει να ενισχύσει τις σχέσεις του με Ελλάδα και Κύπρο σε ένα πιο συνεκτικό πλαίσιο ασφάλειας, με κοινές ασκήσεις, ανταλλαγή πληροφοριών, ανθυποβρυχιακή συνεργασία, συντονισμό αεράμυνας, πρόσβαση σε λιμάνια και προστασία ενεργειακών διαδρομών.

Ιδιαίτερη πρόταση αποτελεί η ένταξη Ελλάδας και Κύπρου στις Συμφωνίες του Αβραάμ ως πλήρη μέλη. Κατά το άρθρο, αυτό θα συνέδεε τα κράτη των Συμφωνιών με τη νότια πτέρυγα του ΝΑΤΟ, θα προσέλκυε την Ινδία και θα δημιουργούσε ένα ενιαίο μέτωπο ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Με τον τρόπο αυτό, όπως επισημαίνεται, η τουρκική στρατηγική περικύκλωσης θα μπορούσε να μετατραπεί σε αυτοαπομόνωση της ίδιας της Τουρκίας.

Στρατιωτική αποτροπή και θάλασσα

Το δεύτερο επίπεδο αφορά τη στρατιωτική αποτροπή. Το Ισραήλ, σύμφωνα με την ανάλυση, πρέπει να προετοιμαστεί για τουρκικά σμήνη drones, ηλεκτρονικό πόλεμο, πυραύλους stand-off και κορεσμό μέσω πληρεξουσίων.

Αυτό σημαίνει βαθύτερη ενοποίηση αεράμυνας, επιτάχυνση όπλων κατευθυνόμενης ενέργειας, προειδοποίηση από το διάστημα, θωρακισμένες βάσεις, μεγαλύτερα αποθέματα πυρομαχικών και δυνατότητες μακρού πλήγματος.

Το τρίτο επίπεδο είναι η ναυτική στρατηγική. Το άρθρο υποστηρίζει ότι η Τουρκία επιδιώκει θαλάσσιο έλεγχο και ότι Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να της τον αρνηθούν. Υποβρύχια, ναυτικά drones, αντιπλοϊκοί πύραυλοι, κοινές περιπολίες και ανταλλαγή πληροφοριών μπορούν να κάνουν την Ανατολική Μεσόγειο αμφισβητούμενο χώρο και όχι «τουρκική λίμνη».

Σημαντική θεωρείται και η ενεργειακή διαφοροποίηση. Κάθε αγωγός, διαδρομή φυσικού αερίου ή ηλεκτρική διασύνδεση που παρακάμπτει την τουρκική πίεση μειώνει την ισχύ εκβιασμού της Άγκυρας.

Πολιτικός πόλεμος κατά της τουρκικής υποκρισίας

Η ανάλυση καλεί επίσης το Ισραήλ και τους εταίρους του να εκθέτουν διαρκώς την τουρκική υποκρισία: τη φιλοξενία της Χαμάς, την καταπίεση των Κούρδων, την κατοχή της βόρειας Κύπρου, τις φυλακίσεις δημοσιογράφων, την εργαλειοποίηση της Δικαιοσύνης και την οικονομική κακοδιαχείριση.

Κατά τον Alvarez, ο Ερντογάν επιβιώνει σε μεγάλο βαθμό επειδή ελέγχει το αφήγημα. Γι’ αυτό η απάντηση δεν πρέπει να είναι μόνο στρατιωτική, αλλά και πολιτική, επικοινωνιακή και διπλωματική.

Μήνυμα στην Ουάσιγκτον

Το άρθρο κλείνει με ξεκάθαρη προειδοποίηση προς την Ουάσιγκτον: ένα κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ που προστατεύει τη Χαμάς, απειλεί το Ισραήλ, πιέζει Ελλάδα και Κύπρο, αγοράζει ρωσικά συστήματα και μπλοκάρει τη Συμμαχία πρέπει να αντιμετωπίσει συνέπειες.

Το Κογκρέσο, σύμφωνα με την πρόταση του Middle East Forum, πρέπει να θέσει όρους στις πωλήσεις προηγμένων όπλων, να ελέγξει τις μεταφορές τεχνολογίας και να περιορίσει την ικανότητα της Τουρκίας να εργαλειοποιεί τις διαδικασίες του ΝΑΤΟ.

Το τελικό μήνυμα της ανάλυσης είναι σαφές: η ειρήνη δεν θα έρθει αν η Δύση συνεχίσει να παριστάνει ότι η Τουρκία είναι απλώς «παρεξηγημένη» ή «χρήσιμη». Θα έρθει μόνο αν ο νεο-οθωμανικός σχεδιασμός του Ερντογάν συναντήσει προετοιμασμένο έδαφος, ανώτερη πληροφόρηση, περιφερειακές συμμαχίες και κόστος που η Άγκυρα δεν θα μπορεί να ελέγξει.