Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα σύνορά της, όχι την αυτοκρατορία της Ισπανίας

Γράφει ο Σάι Γκαλ, Times of Israel

Η Θέουτα αποκάλυψε τη συμφωνία που βρίσκεται πίσω από τα σύνορα της Ευρώπης: Η Ισπανία διατηρεί μια αφρικανική αυτοκρατορία, το Μαρόκο τη διατηρεί διαχειρίσιμη και οι Βρυξέλλες συγχέουν τον έλεγχο που έχουν αναθέσει σε τρίτους με τη στρατηγική. Η Τουρκία εργαλειοποιεί τη μετανάστευση· το Ραμπάτ διαπράττει την πιο ταπεινωτική αποτυχία, εξαργυρώνοντας φθηνά την εθνική ισχύ με επιχορηγήσεις, δηλώσεις στήριξης και διαβεβαιώσεις, με αποτέλεσμα το Μαρόκο να είναι απαραίτητο στην πράξη, αλλά υποδεέστερο από επιλογή.

Η μαζική διέλευση προς τη Θέουτα τις τελευταίες ημέρες προκάλεσε τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων, υπερφόρτωσε την πόλη και συγκλόνισε την Ευρώπη. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εισήλθαν μέσα σε λίγες ώρες, ωθούμενοι σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική απελπισία και από ψευδείς πληροφορίες στο διαδίκτυο. Η Ισπανία ανέπτυξε στρατιωτικές δυνάμεις, το Μαρόκο απέκλεισε τις οδούς προσέγγισης, εμπόδισε περαιτέρω απόπειρες και δέχθηκε πίσω τους περισσότερους από εκείνους που επέστρεψαν. [1]

Ο Σάι Γκαλ έξω από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ισπανίας στη Μαδρίτη

Η κλίμακα ήταν εξαιρετική. Το δίδαγμα δεν ήταν. Τα αφρικανικά σύνορα της Ευρώπης μπορεί νομικά να είναι ισπανικά, αλλά επιχειρησιακά είναι μαροκινά.

Ένα εθνικό κράτος έχει το δικαίωμα να υπερασπίζεται τα σύνορά του, να διατηρεί τον χαρακτήρα του και να ρυθμίζει την είσοδο στην επικράτειά του. Η εξουσία πάνω στα σύνορα δεν αποτελεί υποχώρηση από τη φιλελεύθερη δημοκρατία, αλλά προϋπόθεσή της.

Δεν πληροί κάθε άνθρωπος που αναζητεί εργασία, ασφάλεια ή ευκαιρίες τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση ασύλου. Το άσυλο προστατεύει τους διωκόμενους· η μετανάστευση για λόγους εργασίας αποτελεί πολιτική επιλογή· η παράνομη είσοδος δεν δημιουργεί κανένα δικαίωμα. Όταν η Ευρώπη συγχέει αυτές τις κατηγορίες, υποβαθμίζει το άσυλο, διαβρώνει την κοινωνική συναίνεση και παραδίδει την πολιτική για τα σύνορα στα άκρα. Ο φιλελευθερισμός δεν μπορεί να διατηρηθεί καταργώντας, στο όνομά του, τις ίδιες τις διακρίσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κωδικοποιήσει αυτή τη διάκριση. Το Σύμφωνό της για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2026, βασίζεται στον έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα, σε διαφοροποιημένες διαδικασίες και σε ταχύτερες αποφάσεις. [2] Η Σένγκεν δεν κατάργησε τα σύνορα· τα μετέφερε προς τα έξω. Η εσωτερική ελευθερία στηρίζεται στον εξωτερικό έλεγχο. Η Θέουτα είναι το σημείο όπου αυτή η αρχή αποκτά φυσική υπόσταση.

Η επιβολή του νόμου, ωστόσο, δεν καθαγιάζει κάθε κληρονομημένο σύνορο.

Η Θέουτα και η Μελίγια δεν αποτελούν προϊόντα του ισπανικού προτεκτοράτου του 20ού αιώνα στο Μαρόκο. Η ισπανική κυριαρχία προϋπήρχε του προτεκτοράτου κατά αιώνες, οι δύο πόλεις είναι ενταγμένες στη συνταγματική τάξη της Ισπανίας και οι κάτοικοί τους είναι Ισπανοί πολίτες. [3] Η Μαδρίτη διαθέτει, επομένως, ένα σοβαρό νομικό επιχείρημα. Δεν διαθέτει, όμως, ένα συνεκτικό στρατηγικό επιχείρημα.

O Σάι Γκαλ σε συνέντευξη Τύπου στο Μαρόκο.

Η Θέουτα και η Μελίγια έχουν στρατηγικό βάρος, όχι στρατηγική αξία. Η αξία διευρύνει την ελευθερία δράσης· το βάρος καταναλώνει δυνάμεις, προσοχή και πολιτικό κεφάλαιο. Οι θύλακες δεν προβάλλουν την ισπανική ισχύ στην Αφρική· εκθέτουν την Ισπανία σε πιέσεις από την ηπειρωτική χώρα. Η χερσαία πρόσβασή τους, η οικονομική τους ενδοχώρα και η καθημερινή τους βιωσιμότητα εξαρτώνται από το Μαρόκο. Η Ισπανία κυβερνά την επικράτεια· το Ραμπάτ ελέγχει πολλές από τις προϋποθέσεις που τη διατηρούν διαχειρίσιμη.

Μια φήμη μπορεί να μετατραπεί σε μαζική εισροή· μια παράλειψη, σε ευρωπαϊκή κρίση. Πρόκειται για υποχρεώσεις και αδυναμίες, όχι για προωθημένες στρατηγικές θέσεις.

Η διεκδίκηση της Ισπανίας επί του Γιβραλτάρ είναι θεμιτή· το ίδιο ισχύει και για τη διεκδίκηση του Μαρόκου επί της Θέουτα και της Μελίγια. Η νομική τους ιστορία διαφέρει: Το Γιβραλτάρ παραμένει στον κατάλογο των Ηνωμένων Εθνών με τα μη αυτοδιοικούμενα εδάφη, [4] ενώ οι αφρικανικοί θύλακες είναι ενταγμένοι στο συνταγματικό σύστημα της Ισπανίας. Αυτή η διάκριση έχει σημασία από νομική άποψη· δεν μπορεί, όμως, να υποστηρίζει αντίθετες αρχές.

Η Ισπανία δεν μπορεί να απαιτεί την επανεξέταση ενός αυτοκρατορικού θύλακα στις δικές της ακτές, ενώ αρνείται την εφαρμογή της ίδιας αρχής σε δύο θύλακες στις αφρικανικές ακτές. Η νομιμότητα δημιουργεί αξίωση για διάλογο, όχι δικαίωμα αυτόματης μεταβίβασης. Οποιαδήποτε διευθέτηση πρέπει να διαφυλάσσει την ιθαγένεια, την ιδιοκτησία, την ταυτότητα και τη δημοκρατική συναίνεση. Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα σημερινά σύνορα, χωρίς να τα ανακηρύξει αιώνια και ιερά.

Η συνήθης κατηγορία είναι ότι το Μαρόκο εργαλειοποιεί τη μετανάστευση για να αποσπάσει υπερβολικά ανταλλάγματα από την Ευρώπη. Η κατηγορία αυτή έχει προηγούμενο: Μετά την κρίση στη Θέουτα το 2021, [5] ο μεταναστευτικός εκβιασμός έγινε η προεπιλεγμένη ευρωπαϊκή ερμηνεία για κάθε αναταραχή στα σύνορα με το Μαρόκο.

Η Τουρκία δείχνει τι σημαίνει μεταναστευτικός εξαναγκασμός. Η Άγκυρα απείλησε επανειλημμένως να ανοίξει τις πύλες και το 2020 σταμάτησε να εμποδίζει τους μετανάστες να κινούνται προς τα ελληνικά σύνορα. [6] Μετέτρεψε την ανθρώπινη κινητικότητα σε μέσο άμεσης κρατικής πίεσης. Η Θέουτα αποκάλυψε την αντίστροφη αποτυχία: Η Ισπανία αναγνώρισε τη συνεργασία του Μαρόκου και οι περισσότεροι από τους εισελθόντες επέστρεψαν στο Μαρόκο. [7]

Η Τουρκία εργαλειοποιεί την εξάρτηση· το Μαρόκο υποτιμά τη δική του αναγκαιότητα.

Το Μαρόκο παρέχει στην Ευρώπη στρατηγική σταθερότητα. Επιτηρεί τις διαδρομές, εξαρθρώνει δίκτυα, ανταλλάσσει πληροφορίες και απορροφά πιέσεις τις οποίες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αδυνατούν να συγκρατήσουν. Ωστόσο, το Ραμπάτ επιτρέπει αυτή η αναγκαιότητά του να αποτιμάται σε επιχορηγήσεις, προγράμματα και διαβεβαιώσεις. [8]

Το Ραμπάτ έχει εξασφαλίσει σημαντικά διπλωματικά κέρδη, ιδιαίτερα στο ζήτημα της Δυτικής Σαχάρας. [9] Οι διακηρύξεις, όμως, δεν συνιστούν αρχιτεκτονική και η αναγνώριση σε ένα μέτωπο δεν ισοδυναμεί με εθνική ισχύ. Η μαροκινή εξωτερική πολιτική μετατρέπει επανειλημμένως τη δομική της επιρροή σε συναλλακτικά ανταλλάγματα: τη γεωγραφία σε βοήθεια, τη σταθερότητα σε διαβεβαιώσεις και την αναγκαιότητα σε δηλώσεις στήριξης από μεμονωμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Αυτό είναι κάτι περισσότερο από υποτίμηση της αξίας της. Είναι στρατηγική αυτοϋποταγή. Μια εξαρτημένη οντότητα διαπραγματεύεται μεταβιβάσεις· μια δύναμη σχεδιάζει την τάξη. Το Μαρόκο δεν είναι υποτελές κράτος, εξακολουθεί όμως να διαπραγματεύεται για αναγνώριση εκεί όπου θα έπρεπε να απαιτεί ενσωμάτωση και για διαβεβαιώσεις εκεί όπου θα έπρεπε να διαμορφώνει το περιφερειακό σύστημα.

Αυτή η επιλογή συντηρεί την κατηγορία που ενοχλεί το Ραμπάτ. Ένας επί πληρωμή φύλακας της πύλης κάνει κάθε παράλειψη να μοιάζει με εκβιασμό και κάθε απαίτηση με πρόσθετη χρέωση.

Το Μαρόκο πρέπει να σταματήσει να διαπραγματεύεται την αμοιβή και να αρχίσει να καθορίζει τη σχέση: βιομηχανική ενσωμάτωση, αμοιβαίες επενδύσεις, νόμιμη κινητικότητα, ενεργειακή και υποδομική αλληλεξάρτηση, προνομιακή πρόσβαση στην αγορά και επίσημος ρόλος στη διαμόρφωση της τάξης στη Δυτική Μεσόγειο. Δεν χρειάζεται να εργαλειοποιήσει την αστάθεια. Χρειάζεται να αποτιμήσει σωστά τη σταθερότητα.

Το εδαφικό ζήτημα απαιτεί την ίδια πειθαρχία. Η Ευρώπη πρέπει να επιβάλει την ισχύ των σημερινών συνόρων. Η Ισπανία και το Μαρόκο πρέπει να καθιερώσουν έναν μόνιμο διάλογο για το μελλοντικό καθεστώς, τη διοίκηση των συνόρων και την περιφερειακή ενσωμάτωση. Το Ραμπάτ πρέπει να αποκηρύξει τη χρήση της συνοριακής πίεσης ως εργαλείου· η Μαδρίτη πρέπει να εγκαταλείψει τη μυθοπλασία ότι η συνταγματική ενσωμάτωση έβαλε τέλος στην ιστορία.

Ασφάλεια χωρίς ιεροποίηση. Διαπραγμάτευση χωρίς εξαναγκασμό. Καμία διευθέτηση χωρίς συναίνεση.

Η φιλελεύθερη τάξη δεν θα αντέξει διαγράφοντας τα σύνορα, αλλά διακρίνοντας τα σύνορα που πρέπει να υπερασπιστεί από τις αυτοκρατορίες που δεν χρειάζεται να διατηρήσει.

Νέα παράταση στην πολυετή αγωνία του Γιάννη-Βασίλη Γιαϊλαλή έδωσε η εξέλιξη της Δευτέρας 3 Αυγούστου, ημέρα κατά την οποία επρόκειτο να πραγματοποιηθεί η κρίσιμη διαδικασία για την προσφυγή που έχει ασκήσει κατά της απόρριψης του αιτήματός του για διεθνή προστασία.

Ο Γιαϊλαλή προσήλθε μαζί με τον δικηγόρο του, Γιώργο Τσαούση, προετοιμασμένος για τη νέα εξέταση της υπόθεσης. Ωστόσο, όπως γνωστοποίησε με ανάρτησή του, η συνεδρίαση δεν πραγματοποιήθηκε και οι αρμόδιοι περιορίστηκαν στον έλεγχο των στοιχείων που επιβεβαίωναν την παρουσία τους.

«Ήρθαμε, είδαμε και τώρα αποχωρούμε από το δικαστικό μέγαρο. Η συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε· έγινε μόνο έλεγχος των στοιχείων που επιβεβαίωναν την παρουσία μας. Περιμέναμε να γίνει η συνάντηση και ήμασταν προετοιμασμένοι, αλλά τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Ο δικηγόρος μου εμφανίζεται αισιόδοξος. Ελπίζω αυτή η κατάσταση να μην παραταθεί άλλο», έγραψε χαρακτηριστικά.

Η ανάρτηση συνοδευόταν από φωτογραφία του Γιαϊλαλή με τον Γιώργο Τσαούση μετά την αποχώρησή τους. Από τα μέχρι στιγμής δεδομένα δεν προκύπτει ότι εκδόθηκε απόφαση ούτε ότι ολοκληρώθηκε η εξέταση της προσφυγής. Η υπόθεση παραμένει ενώπιον της Αρχής Προσφυγών και αναμένεται πλέον ενημέρωση για τα επόμενα διαδικαστικά βήματα.

Επτά χρόνια σε καθεστώς αναμονής

Ο Γιάννης-Βασίλης Γιαϊλαλή βρίσκεται στην Ελλάδα από το 2019, όταν εγκατέλειψε την Τουρκία και ζήτησε διεθνή προστασία, υποστηρίζοντας ότι κινδυνεύει άμεσα λόγω της δράσης του για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου και της αποκάλυψης της ποντιακής καταγωγής του.

Από το 2021 έως το 2023 πέρασε, σύμφωνα με όσα έχει ο ίδιος καταγγείλει, από έξι διαφορετικές συνεντεύξεις στο πλαίσιο της εξέτασης του αιτήματός του. Παρά την πολύχρονη διαδικασία, το αίτημα απορρίφθηκε σε πρώτο βαθμό, με επίκληση της ρήτρας αποκλεισμού από τη διεθνή προστασία και την εκτίμηση ότι ενδέχεται να είχε εμπλοκή σε εγκλήματα πολέμου κατά την περίοδο της θητείας του στον τουρκικό στρατό.

Ο ίδιος απορρίπτει κατηγορηματικά τον ισχυρισμό. Ο δικηγόρος του έχει επισημάνει ότι ο Γιαϊλαλή υπηρέτησε ως απλός στρατιώτης και δεν ήταν αξιωματικός, βαθμοφόρος ή πρόσωπο που μπορούσε να λαμβάνει αποφάσεις και να δίνει διαταγές.

Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι οι καταθέσεις του για τις επιχειρήσεις του τουρκικού στρατού, τις πυρπολήσεις κουρδικών χωριών, τις εκτοπίσεις και την κακομεταχείριση πολιτών δεν αποτελούσαν ομολογία εγκληματικής συμμετοχής. Αντιθέτως, επρόκειτο για μαρτυρίες με τις οποίες κατήγγειλε πρακτικές που βίωσε ή αντίκρισε και οι οποίες συνέβαλαν στη μεταστροφή του από τον τουρκικό εθνικισμό στον αντιμιλιταρισμό και στον αγώνα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Διαβάστε τη συνέχεια του ρεπορτάζ στο Pontos Voice

Διάσκεψη Γενεύης Ι. Στο κέντρο ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Τουράν Γκιουνές.

Γράφει η Φανούλα Αργυρού, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Μέρος Β’

Αφού Βρετανοί και Τούρκοι συμφώνησαν στις 17.7.1974, ο Ετζεβίτ έκανε την εισβολή (όπως συμφώνησαν να μην ενοχλούσε τις Βρετανικές Βάσεις και οι Βρετανοί να εμπόδιζαν ελληνική βοήθεια προς Κύπρο όπως είχε ζητήσει), και εκδόθηκε το Ψήφισμα του Σ.Α. 353, 20 Ιουλίου.

Τα περί Κύπρου Ψηφίσματα τα γράφουν οι Βρετανοί, οι καταγεγραμμένοι ως οι PEN HOLDERS για οτιδήποτε για την Κύπρο, αλλά υποτίθεται με τη σύμφωνη γνώμη των διαδοχικών κυπριακών κυβερνήσεων. Το Ψήφισμα καλούσε μεν τα ξένα στρατεύματα να αποχωρήσουν από την Κύπρο, όμως στην πραγματικότητα εννοούσε τα ελληνικά στρατεύματα, σύμφωνα με τις κατηγορίες Μακαρίου εναντίον της Ελλάδας ως εισβολέα, καμία αναφορά σε ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΕΙΣΒΟΛΗ και τουρκικά στρατεύματα, και καλούσε τις τρεις εγγυήτριες δυνάμεις (η μία εκ των οποίων είχε ήδη εισβάλει και δολοφονούσε στην Κύπρο), να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις δίχως καθυστέρηση για την αποκατάσταση της ειρήνης στην περιοχή και της συνταγματικής κυβέρνησης στην Κύπρο…

Οι Βρετανοί το μυαλό και οι Αμερικανοί τη γροθιά

22 Ιουλίου – Στις 19 Ιουλίου ο Μακάριος ζήτησε συνάντηση με τον Αμερικανό ΥΠΕΞ, Δρα Χ. Κίσινγκερ. Συναντήθηκαν ιδιωτικά για 1 ώρα και 20 λεπτά στις 22/7 και έδωσε στον Κίσινγκερ χειρόγραφο σημείωμα με έξι προτάσεις για επίλυση του Κυπριακού, συμπεριλαμβανομένων αιτημάτων για επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση πραγμάτων και τη δημιουργία μεικτής αστυνομικής δύναμης στο νησί…

23 Ιουλίου – Αποκαλυπτικότατες δύο τηλεφωνικές συνομιλίες Δρος Henry Kissinger και Βρετανού πρέσβη στην Ουάσιγκτον, Peter Ramsbotham. Η πρώτη στις 3.23 μ.μ.

Ο Βρετανός πρέσβης ενημέρωσε ότι ο Κάλαχαν θα προχωρούσε την ίδια μέρα για συνάντηση στις 3.00 η ώρα, με Τουρκία, αντιπροσώπους του ΟΗΕ και Αμερικανούς, αλλά η Ελλάδα αδυνατούσε να στείλει αντιπρόσωπο. Ο Κίσινγκερ ενοχλημένος ρώτησε «Μα, γιατί τέτοια βιασύνη;» και πρόσθεσε: «Κατ’ αρχάς ελπίζω να μην κάνετε τίποτα δίχως να μας μιλήσετε. Εμείς δεν κάναμε βήμα δίχως να σας μιλήσουμε. Έστω και αν αφήνουμε εσάς να βάζετε το μυαλό και εμείς την πυγμή (γροθιά), θα ήταν καλό (να μας μιλήσετε πρώτα). Δεύτερον, δεν βλέπω αυτόν τον καταναγκασμό γι’ αυτήν τη συνάντηση… Kάντε το ξεκάθαρο στους ανθρώπους σας… Σίγουρα όλα τα μέρη πρέπει να παρευρεθούν προτού κάνουμε οτιδήποτε. Ό,τι και να συμβαίνει στην Ελλάδα, πρέπει να δοθούν 48 ώρες να βρουν τα πόδια τους. Εξ όσων γνωρίζω, δεν έχουν Πρωθυπουργό… Δεν νομίζω ο Ετζεβίτ να πεθάνει από καρδιακή προσβολή αν δεν υπάρξει διάσκεψη» (Η υπογράμμιση της συγγραφέως).

(What is the hurry now?.. First of all, I hope you will not act without talking to us. We did not make a move without talking to you. Even though we grant you the brains and us the muscle. It would still be nice. Secondly, I don’t see what the compulsion is to have this meeting… Make it clear to your people… Obviously all parties have to be there before we can do anything. Whatever happens Greece should be given 48 hours to settle down. As far as I can tell they have no PM now… I don’t have the impression that Ecevit will die of a heart attack if there is no conference.)

Η δεύτερη τηλεφωνική συνομιλία στις 5.30 μ.μ.:

«Βρετανο/τουρκικό gang-up»

«Κίσινγκερ: Θέλω να ξέρεις ότι άρχισα να είμαι ανήσυχος με το Λονδίνο… Ο Κανελλόπουλος μού είπε ότι, αν οι Τούρκοι επιτεθούν, η Ελληνική Δημοκρατία θα καταρρεύσει… Τηλεφώνησα στον Ετζεβίτ και του είπα να μην κάνει τίποτα.

Πρέσβης: Να επιτεθούν πού;

Κίσινγκερ: Λευκωσία.

Πρέσβης: Δεν έχω ακούσει τίποτα.

Κίσινγκερ: Το αεροδρόμιο, φοβούνται από γενική επίθεση… Όμως οι Έλληνες δεν είναι εις θέσιν να απαντήσουν. Και δεν υπάρχει τρόπος να το διευθετήσετε αυτό δίχως εμάς, και αν πάνε σόλο εμείς θα τραβήξουμε πίσω… Είναι απαράδεκτο η Ελληνική Δημοκρατική Κυβέρνηση να βρεθεί αντιμέτωπη με μια βρετανο/τουρκική επιβουλή (gang-up). Το καλό που σου θέλω είναι να το ξεκαθαρίσεις στο Λονδίνο ότι νομίζω οι επικοινωνίες μεταξύ μας έχουν σπάσει πλήρως και υπενθύμισέ τους ότι εγώ δεν έκανα βήμα δίχως να πάρω τη συγκατάθεση του Callaghan (clearing it with Callaghan)… Δεν θέλω Διάσκεψη δίχως τους Έλληνες.

Δεν θα είμαστε εκεί και δεν θα έχουμε τίποτα να κάνουμε με μια βρετανο/τουρκική — (αφαιρέθηκε η λέξη)… Είναι ανήθικο να ζητάς από μια νέα κυβέρνηση, που δεν έχει ακόμα συγκροτηθεί, να πάει εκεί να διαπραγματευτεί. Αυτή είναι η ανησυχία μας. Εφόσον το αποτέλεσμα δεν θα είναι καλό για την Ελλάδα, δεν πρέπει σίγουρα να φαίνεται — και μάξιμουμ αδυναμία… Όποια παραχώρηση κάνουν θα φαίνεται ως εκβιασμός» (Η υπογράμμιση της συγγραφέως). (Πηγή: US Dept of State Review authority Robert H. Miller, Date/Case ID: 01 June 2006, 200102979)

(Η λέξη gang-up μεταφράζεται ως «επιβουλή» εφόσον εμπεριέχει την έννοια της δολιότητας/συνωμοσίας).

Γενεύη Ι

Μετά τους διαξιφισμούς και μηνύματα του Δρος Χ. Κίσινγκερ, ο Κάλαχαν ξεκίνησε τη Διάσκεψη στη Γενεύη στις 25 Ιουλίου και ώρα 15.30, στο σπίτι τού εκεί Βρετανού πρέσβη, με παρόντες αξιωματούχους του Φόρεϊν Όφις, του ΟΗΕ και στη συνέχεια τις αντιπροσωπίες Ελλάδας και Τουρκίας, ΥΠΕΞ Τουράν Γκιουνές και Γεώργιο Μαύρο. Απούσα, η Κυπριακή Δημοκρατία.

Στις 30 Ιουλίου, James Callaghan, Γεώργιος Μαύρος και Τουράν Γκιουνές υπέγραψαν μια διακήρυξη ότι, για να σταθεροποιηθεί η κατάσταση στην περιοχή της Δημοκρατίας που ήλεγχαν αντίθετες στρατιωτικές δυνάμεις (δεν ονόμαζαν τουρκικά στρατεύματα κατοχής), αυτές έπρεπε να σταματήσουν την προέλαση στις 30 Ιουλίου και ώρα 22.00.

Κατέγραψαν κάποιες ενέργειες που έπρεπε να γίνουν κ.λπ., αλλά το κυριότερο είναι η αναφορά στο έγγραφο με τις τρεις υπογραφές, ότι οι υπουργοί επεσήμαναν την έμπρακτη ύπαρξη στη Δημοκρατία της Κύπρου δύο αυτόνομων διοικήσεων, μία της ελληνοκυπριακής διοίκησης και μία της τουρκοκυπριακής, και ότι στην επόμενή τους συνεδρία, δίχως προκατάληψη, θα συζητούσαν τα προβλήματα που προέκυπταν από την ύπαρξη αυτών των αυτόνομων διοικήσεων.

Και αυτά ενόσω α) οι τουρκικές προελάσεις, ο ξεριζωμός και οι αγριότητες συνεχίζονταν, ενώ οι παραβιάσεις καταγράφονταν καθημερινά, τόσο από τα Ηνωμένα Έθνη όσο και από τους Βρετανούς καθώς και από ελλαδικής πλευράς προς το Φόρεϊν Όφις, τους Αμερικανούς και τα Ηνωμένα Έθνη και β) ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών απαιτούσε όπως η Τουρκία μη ονομάζεται ‘‘εισβολέας’’ – δεν είχε κάνει εισβολή!

27 Ιουλίου ο Γλ. Κληρίδης είχε ήδη συμφωνήσει με τον Ρ. Ντενκτάς, έτοιμος να διαπραγματευθεί ομοσπονδιακή λύση …

Πηγές: Βρετανικό Εθνικό Αρχείο και αμερικανικά έγγραφα, βιβλίο Φ.Α. «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

*Το 3ο Μέρος (Γενεύη ΙΙ και συνέχεια) την επόμενη Κυριακή

Τα κέρδη της κατοχικής Τουρκίας στη Γενεύη Ι – Η συμφωνία με τις τρεις υπογραφές εκδόθηκε στα Αγγλικά και Γαλλικά.

1) Πρέσβης Ραμσπόθαμ, υπηρετήσας και στις μυστικές υπηρεσίες του ΗΒ.

2) Δρ Χ. Κίσινγκερ.

3) Τζέιμς Κάλαχαν.