Γενικά θέματα
Μπορεί μια μηχανή να γράψει λογοτεχνία; Η συζήτηση που διχάζει συγγραφείς και εκδότες
Στον χώρο του βιβλίου, όμως, η συζήτηση έχει μετατοπιστεί σε κάτι ακόμα πιο θεμελιώδες: στην εμπιστοσύνη του αναγνώστη. Η αφορμή δόθηκε πρόσφατα από τη δημόσια παραδοχή της νομπελίστριας Όλγκα Τοκάρτσουκ ότι χρησιμοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την έρευνα του νέου της βιβλίου. «Το περιστατικό αυτό δεν αφορά ένα μέτριο βιβλίο που γράφτηκε από κάποιο γλωσσικό μοντέλο», επισημαίνει ο Αργύρης Καστανιώτης, επικεφαλής των ομώνυμων εκδόσεων που κυκλοφορούν το έργο της Τοκάρτσουκ στα ελληνικά. «Η κορυφαία συγγραφέας παραδέχτηκε δημόσια κάτι που ήδη κάνουν πολλοί δημιουργοί: χρησιμοποίησε ένα εργαλείο για έρευνα. Οι αντιδράσεις δεν προκλήθηκαν από το “έγκλημα”, αλλά από τον φόβο. Δεν ενόχλησε πραγματικά η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά η παραδοχή της».
Μέρες που είναι, λίγο πριν φύγετε για τις καλοκαιρινές διακοπές σας, αγοράζετε τρία βιβλία για την παραλία ή το βουνό. Μέχρι πρόσφατα θεωρούσατε αυτονόητο ότι πίσω από καθένα τους βρισκόταν ένας άνθρωπος. Σήμερα δεν είναι. Φυλλομετρώντας μία απ’ τις επιλογές σας, το μυθιστόρημα Embers of the Heart, κάτι δεν σας πείθει. Λίγο αργότερα μαθαίνετε ότι γράφτηκε με τη βοήθεια του Claude, του γλωσσικού μοντέλου της Anthropic. Μετά τη δημόσια κατακραυγή, η συγγραφέας Μία Μπάλαρντ παραδέχτηκε ότι χρησιμοποίησε το εν λόγω εργαλείο και ο εκδοτικός οίκος απέσυρε το βιβλίο. Το περιστατικό αυτό, ωστόσο, ήταν η κορυφή μόνο ενός παγόβουνου που αρχίζει να κλονίζει ολοένα και περισσότερο την εμπιστοσύνη μας προς τους δημιουργούς.
Το 2025, περισσότερα από τα μισά νέα e-books που ανέβηκαν στο Amazon φαίνεται ότι δημιουργήθηκαν με τη συνδρομή εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Η εικόνα αυτή προκύπτει από την πρόσφατη έρευνα της Ίμκε Ρέιμερς, αναπληρώτριας καθηγήτριας Στρατηγικής και Οικονομικών των Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Cornell, και του οικονομολόγου Τζόελ Γουόλντφογκελ. «Αρχικά», μου λέει η Ρέιμερς, «διαπιστώσαμε μια μεγάλη αύξηση στον συνολικό αριθμό των ηλεκτρονικών βιβλίων που διατίθενται στο Amazon. Στη συνέχεια συνειδητοποιήσαμε ότι τα βιβλία τα οποία ανιχνεύεται πως έχουν γραφτεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης αποτελούσαν ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό των νέων κυκλοφοριών, φτάνοντας σε περισσότερο από το μισό όλων των νέων τίτλων. Διαπιστώσαμε επίσης ότι έχουν κατά μέσο όρο πολύ λιγότερες κριτικές από τα βιβλία που έχουν γραφτεί από ανθρώπους. Τα περισσότερα δεν έχουν σχεδόν καμία πώληση, αν και ορισμένα σημειώνουν μέτρια εμπορική επιτυχία».
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν την οικονομική διάσταση του φαινομένου. Στον χώρο του βιβλίου, όμως, η συζήτηση έχει μετατοπιστεί σε κάτι ακόμα πιο θεμελιώδες: στην εμπιστοσύνη του αναγνώστη. Η αφορμή δόθηκε πρόσφατα από τη δημόσια παραδοχή της νομπελίστριας Όλγκα Τοκάρτσουκ ότι χρησιμοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την έρευνα του νέου της βιβλίου. «Το περιστατικό αυτό δεν αφορά ένα μέτριο βιβλίο που γράφτηκε από κάποιο γλωσσικό μοντέλο», επισημαίνει ο Αργύρης Καστανιώτης, επικεφαλής των ομώνυμων εκδόσεων που κυκλοφορούν το έργο της Τοκάρτσουκ στα ελληνικά. «Η κορυφαία συγγραφέας παραδέχτηκε δημόσια κάτι που ήδη κάνουν πολλοί δημιουργοί: χρησιμοποίησε ένα εργαλείο για έρευνα. Οι αντιδράσεις δεν προκλήθηκαν από το “έγκλημα”, αλλά από τον φόβο. Δεν ενόχλησε πραγματικά η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά η παραδοχή της».
Ο φόβος αυτός, όπως λέει ο κ. Καστανιώτης, αγγίζει τον πυρήνα της εκδοτικής πράξης. «Όταν αυτή η σύμβαση αμφισβητείται, δεν χάνεται μόνο η εμπιστοσύνη προς τον συγγραφέα. Αμφισβητείται και ο ρόλος του εκδότη ως εγγυητή. Ο εκδότης ιστορικά λειτουργούσε ως σφραγίδα αυθεντικότητας. Αν αρχίσει να τη βάζει σε κείμενα για τα οποία κανείς δεν γνωρίζει πώς παρήχθησαν, κινδυνεύει να χάσει το σημαντικότερο κεφάλαιό του: την αξιοπιστία».
«Το να μιμηθεί πιστά ένα ύφος είναι σχετικά εύκολο»
Οι χαμηλές πωλήσεις της πλημμυρίδας βιβλίων του ΑΙ δεν είναι τυχαίες. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των βιβλίων ανήκει στην κατηγορία που πλέον αποκαλείται «AI slop»: μαζικά παραγόμενο περιεχόμενο χαμηλής ποιότητας που κατακλύζει τις ψηφιακές πλατφόρμες. Η Ρέιμερς εκτιμά ότι, παρά την έκρηξη των AI βιβλίων, δεν υπάρχουν ακόμη ισχυρές ενδείξεις ότι οι αναγνώστες δυσκολεύονται περισσότερο να ανακαλύψουν τα βιβλία που πραγματικά τούς ενδιαφέρουν.
Ο συγγραφέας Στίβεν Μαρς, που πειραματίζεται εδώ και χρόνια με τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, δεν συμμερίζεται αυτή την αισιοδοξία. «Νομίζω ότι βρισκόμαστε εν μέσω ενός παλιρροϊκού κύματος σκουπιδιών που δημιουργείται από την τεχνητή νοημοσύνη. Τίποτε από αυτά δεν αξίζει και γι’ αυτό δεν πουλάει. Οι ανθρώπινοι οργανισμοί θέλουν ανθρώπινη τέχνη», μου λέει.
Για τον Μαρς, η πιο τοξική επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι τα πρόχειρα βιβλία που κατακλύζουν την αγορά, αλλά όσα παρουσιάζονται ως ανθρώπινα, ενώ δεν είναι. «Ο δυτικός λογοτεχνικός κόσμος ηθικολογεί διαρκώς για την ΤΝ, αλλά την ίδια στιγμή υποκρίνεται ως προς τη χρήση της, κι αυτό είναι ό,τι χειρότερο». Ο ίδιος, άλλωστε, δεν κρύβει τη σχέση του με τα εργαλεία αυτά. Έχει γράψει με τη βοήθειά τους το βιβλίο Ο θάνατος ενός συγγραφέα, ενώ το τελευταίο έργο του, Infinite Prayer for Peace, χρησιμοποιεί ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο για να παραγάγει έναν ατέρμονο αριθμό προσευχών για την ειρήνη. «Κανείς», τονίζει, «δεν είναι ακόμη σε θέση να γνωρίζει πώς θα εξελιχθεί η τεχνητή νοημοσύνη. Κανείς δεν ξέρει πώς θα ενσωματωθεί στα βιβλία που θα υπογράφουν άνθρωποι ούτε πώς θα γίνει ευρύτερα αποδεκτή. Οι καλλιτέχνες καλής πίστης οφείλουν να ανακαλύψουν πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πραγματικής τέχνης».
Μέχρι στιγμής, πάντως, η Ρέιμερς δεν διαπιστώνει ότι οι καταξιωμένοι συγγραφείς γράφουν λιγότερο. Όσο όμως τα γλωσσικά μοντέλα βελτιώνονται, τόσο θα μας απασχολεί το κρίσιμο ερώτημα: θα μπορέσει κάποτε η τεχνητή νοημοσύνη να γράψει πραγματική λογοτεχνία; Ο Στίβεν Μαρς μού θυμίζει το λεγόμενο «παράδοξο του Μόραβεκ», σύμφωνα με το οποίο οι μηχανές τα καταφέρνουν καλύτερα από τους ανθρώπους στις πολύπλοκες εργασίες, αλλά δυσκολεύονται σε εκείνες που για εμάς μοιάζουν αυτονόητες. «Η ΤΝ μπορεί να εκτελέσει πολύ καλά τις περίπλοκες εργασίες και πολύ φτωχά τις απλές», λέει. «Το να βάλεις την ΤΝ να λειτουργήσει το σύστημα του μετρό του Τόκιο είναι απολύτως εφικτό. Το να την κάνεις, όμως, να καταλάβει τι είναι μια αγελάδα είναι πολύ δύσκολο. Το ίδιο ισχύει και για τη λογοτεχνία. Το να μιμηθεί πιστά ένα ύφος είναι σχετικά εύκολο. Το να βρει, ωστόσο, μια πραγματικά ενδιαφέρουσα ιστορία είναι σχεδόν αδύνατο. Αν εξελιχθεί αρκετά, ίσως κάποτε μπορέσει να κάνει ό,τι έκανε ο Τζέιμς Τζόις στον Οδυσσέα. Θα μπορούσε όμως να γράψει έναν νέο μύθο του Αισώπου; Κάτι που να μείνει στη συλλογική μας συνείδηση; Αυτό δεν βλέπω πώς θα μπορούσε να το κάνει».
Τον ρωτώ αν θα μπορούσε ποτέ να γράψει ένα αριστούργημα. «Είναι σαν να με ρωτάς αν μπορεί μια φωτογραφική μηχανή να δημιουργήσει ένα οπτικό αριστούργημα. Ένας άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιήσει μια φωτογραφική μηχανή για να δημιουργήσει κάτι εξαιρετικό. Η ίδια όμως η φωτογραφική μηχανή απλώς κάθεται εκεί. Τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα είναι εργαλεία. Οι άνθρωποι πρέπει να ανακαλύψουν πώς θα χρησιμοποιήσουν αυτό το εργαλείο για να δημιουργήσουν την τέχνη που μόνο αυτό μπορεί να παράγει».
Μια νέα αμφιβολία
Η συζήτηση αυτή έχει αρχίσει πλέον να απασχολεί και τα γραφεία των ελληνικών εκδοτικών οίκων. «Λαμβάνουμε ήδη δείγματα μεταφρασμένα από τεχνητή νοημοσύνη, όπου το ερώτημα τίθεται ρητά ή σιωπηρά», αποκαλύπτει ο Αργύρης Καστανιώτης. Καθώς τα εργαλεία ανίχνευσης παρουσιάζουν υψηλά ποσοστά λάθους, η μόνη πραγματική άμυνα των εκδοτών παραμένει η στενή σχέση με τον δημιουργό. «Ένας έμπειρος επιμελητής καταλαβαίνει πολύ πιο εύκολα, μέσα από τον διάλογο, τις διορθώσεις και τις επαναλαμβανόμενες επεξεργασίες, αν υπάρχει άνθρωπος πίσω από το κείμενο. Η τεχνητή νοημοσύνη παράγει ομοιόμορφο, “ασφαλές” κείμενο. Δεν έχει τις εμμονές, τις αμφιβολίες και τις παλινωδίες ενός συγγραφέα που παλεύει μήνες ή χρόνια με το έργο του», σημειώνει.
«Λαμβάνουμε ήδη δείγματα μεταφρασμένα από ΤΝ. Ένας έμπειρος επιμελητής καταλαβαίνει πολύ πιο εύκολα αν υπάρχει άνθρωπος πίσω από το κείμενο», αποκαλύπτει ο Αργύρης Καστανιώτης.
Όταν επιλέγουμε ένα βιβλίο, αναζητούμε το αποτύπωμα μιας συνείδησης. Αν αυτό το αποτύπωμα μπορεί πλέον να προσομοιωθεί πειστικά από μια μηχανή, αλλάζει και η σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον συγγραφέα, τον εκδότη και τον αναγνώστη. Κι αυτή η αλλαγή αφορά και την ίδια την εμπειρία της ανάγνωσης. Μέχρι σήμερα, ακόμη κι όταν διαφωνούσαμε με τις απόψεις ενός βιβλίου, ξέραμε ότι πίσω του υπήρχε μια ανθρώπινη φωνή. Η τεχνητή νοημοσύνη εισάγει μια νέα αμφιβολία: όχι αν το κείμενο είναι καλό ή κακό, αλλά αν πίσω από τις λέξεις υπάρχει πράγματι ένας άνθρωπος.
Γενικά θέματα
Ο Ουμέροφ επικεφαλής της εξωτερικής κατασκοπείας της Ουκρανίας
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανέθεσε την Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Ουκρανίας στον Ρουστέμ Ουμέροφ, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο τον ρόλο του έμπιστου συνεργάτη του. Πρόκειται για τον ίδιο Ουκρανό αξιωματούχο που είχαν υποδυθεί οι Ρώσοι φαρσέρ Vovan και Lexus στη διαδικτυακή συνομιλία με τον Γενικό Γραμματέα Εθνικής Ασφάλειας της Ελλάδας, Θάνο Ντόκο, προκαλώντας σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των επικοινωνιών του Μεγάρου ΜαξίμουΣτην ηγεσία της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της Ουκρανίας τοποθέτησε τον Ρουστέμ Ουμέροφ ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο πλαίσιο του ευρύτερου και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενου ανασχηματισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Κίεβο.
Ο Ουμέροφ μετακινείται στη νέα κρίσιμη θέση από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, του οποίου ήταν γραμματέας. Παράλληλα, θα παραμείνει επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας στις ειρηνευτικές συνομιλίες, διατηρώντας πρωταγωνιστικό ρόλο στις προσπάθειες για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Η επιλογή του υπογραμμίζει την εμπιστοσύνη του Ζελένσκι προς έναν αξιωματούχο ο οποίος έχει υπηρετήσει σε ορισμένες από τις πιο ευαίσθητες θέσεις του ουκρανικού κράτους. Ο Ουμέροφ διετέλεσε υπουργός Άμυνας από το 2023 έως το 2025, ανέλαβε στη συνέχεια το Συμβούλιο Ασφαλείας και τώρα περνά στην υπηρεσία που έχει την ευθύνη συλλογής πληροφοριών και εκτέλεσης επιχειρήσεων στο εξωτερικό.
Reuters
Παραμένει επικεφαλής των διαπραγματεύσεων
Παρά τη νέα αποστολή του, ο Ουμέροφ δεν απομακρύνεται από το διπλωματικό μέτωπο. Ο Ζελένσκι τού ανέθεσε να συνεχίσει να ηγείται της ουκρανικής αντιπροσωπείας στους γύρους συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι διαπραγματεύσεις έχουν αποφέρει μέχρι σήμερα περιορισμένα απτά αποτελέσματα. Η ουκρανική ηγεσία, ωστόσο, επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτό τον δίαυλο, χωρίς να αποδέχεται όρους οι οποίοι θα νομιμοποιούσαν τις ρωσικές εδαφικές κατακτήσεις.
Ο Ουμέροφ επιβλέπει επίσης τις συνομιλίες για συμφωνίες σχετικές με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Προωθεί στους συμμάχους του Κιέβου την ουκρανική τεχνολογία drones, η οποία έχει αποδειχθεί καθοριστική για επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, επιχειρήσεις στη Μαύρη Θάλασσα και πλήγματα εναντίον ρωσικών στρατιωτικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Η συγκέντρωση της εξωτερικής κατασκοπείας, των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων και της συνεργασίας στον τομέα των drones στα χέρια του ίδιου ανθρώπου αναβαθμίζει τον Ουμέροφ σε έναν από τους ισχυρότερους αξιωματούχους του ουκρανικού συστήματος ασφαλείας.
Ο Κλιμένκο στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Τη θέση του Ουμέροφ στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας αναλαμβάνει ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Ίχορ Κλιμένκο.
Το όνομα του Κλιμένκο είχε ακουστεί και για τη θέση του υπουργού Άμυνας, χωρίς τελικά να επιλεγεί. Η μετακίνησή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας τού εξασφαλίζει, πάντως, κεντρική θέση στον μηχανισμό λήψης αποφάσεων του Κιέβου.
Οι νέες αλλαγές αποτελούν συνέχεια του αιφνιδιαστικού ανασχηματισμού που ξεκίνησε ο Ζελένσκι τον Ιούλιο. Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι στόχος είναι να προετοιμαστεί αποτελεσματικότερα η χώρα για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, κατά τον οποίο αναμένονται μαζικές ρωσικές επιθέσεις εναντίον του ενεργειακού συστήματος.
Η απομάκρυνση Φεντόροφ και οι διαδηλώσεις
Ο ανασχηματισμός προκάλεσε, ωστόσο, σοβαρές εσωτερικές αντιδράσεις. Η αντικατάσταση του 35χρονου υπουργού Άμυνας Μιχαήλο Φεντόροφ, ο οποίος είχε ταυτιστεί με τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό και τη χρήση προηγμένων drones, προκάλεσε κύμα επικρίσεων.
Υποστηρικτές του κατέβηκαν στους δρόμους ζητώντας την επαναφορά του, ενώ ο Ζελένσκι αναγκάστηκε, υπό την πίεση της κοινής γνώμης, να αντικαταστήσει και τον αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι.
Επικριτές του Ουκρανού προέδρου υποστηρίζουν ότι οι αλλαγές δεν αιτιολογήθηκαν επαρκώς και ότι ο Ζελένσκι ανακυκλώνει έναν περιορισμένο κύκλο έμπιστων συνεργατών, μετακινώντας τους από τη μία κορυφαία θέση στην άλλη.
Όταν οι Ρώσοι υποδύθηκαν τον Ουμέροφ και παγίδευσαν τον Ντόκο
Το όνομα του Ρουστέμ Ουμέροφ είχε βρεθεί έναν μήνα νωρίτερα στο επίκεντρο σοβαρής υπόθεσης ασφαλείας στην Ελλάδα.
Οι γνωστοί Ρώσοι φαρσέρ Vovan και Lexus επικοινώνησαν μέσω βιντεοκλήσης με τον Γενικό Γραμματέα Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνο Ντόκο, εμφανιζόμενοι ως Ουκρανοί αξιωματούχοι. Ο Ντόκος θεωρούσε ότι συνομιλούσε με τον ίδιο τον Ουμέροφ, ο οποίος τότε ήταν ο Ουκρανός ομόλογός του ως επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Κατά την ελληνική κυβερνητική εκδοχή, χρησιμοποιήθηκε προηγμένη τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης για την κατασκευή εικόνας και φωνής του Ουμέροφ σε πραγματικό χρόνο. Είχε προηγηθεί προσεκτική προετοιμασία, με αποστολή ονομάτων, διευθύνσεων, επιστολόχαρτων και υλικού που έμοιαζε αυθεντικό.
«Νόμιζα ότι μιλούσα με τον Ουμέροφ. Ήταν ζωντανά, τον έβλεπα όπως βλέπω εσάς», είχε δηλώσει ο Θάνος Ντόκος, περιγράφοντας πώς πείστηκε ότι η επικοινωνία ήταν πραγματική.
ΕΡΤNews
Οι Vovan και Lexus, πάντως, αμφισβήτησαν ότι χρησιμοποίησαν deepfake και υποστήριξαν ότι βασίστηκαν κυρίως σε πλαστοπροσωπία, παραπλανητική αλληλογραφία και κοινωνική μηχανική. Ανεξάρτητα από την ακριβή τεχνική μέθοδο, το γεγονός παραμένει ότι κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση σε έναν από τους ανώτερους αξιωματούχους εθνικής ασφαλείας της Ελλάδας.
Στην ηγεσία της Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών της Ουκρανίας τοποθέτησε τον Ρουστέμ Ουμέροφ ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο πλαίσιο του ευρύτερου και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενου ανασχηματισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Κίεβο.
Ο Ουμέροφ μετακινείται στη νέα κρίσιμη θέση από το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας, του οποίου ήταν γραμματέας. Παράλληλα, θα παραμείνει επικεφαλής της ουκρανικής αντιπροσωπείας στις ειρηνευτικές συνομιλίες, διατηρώντας πρωταγωνιστικό ρόλο στις προσπάθειες για την εξεύρεση διπλωματικής λύσης στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Η επιλογή του υπογραμμίζει την εμπιστοσύνη του Ζελένσκι προς έναν αξιωματούχο ο οποίος έχει υπηρετήσει σε ορισμένες από τις πιο ευαίσθητες θέσεις του ουκρανικού κράτους. Ο Ουμέροφ διετέλεσε υπουργός Άμυνας από το 2023 έως το 2025, ανέλαβε στη συνέχεια το Συμβούλιο Ασφαλείας και τώρα περνά στην υπηρεσία που έχει την ευθύνη συλλογής πληροφοριών και εκτέλεσης επιχειρήσεων στο εξωτερικό.
Παραμένει επικεφαλής των διαπραγματεύσεων
Παρά τη νέα αποστολή του, ο Ουμέροφ δεν απομακρύνεται από το διπλωματικό μέτωπο. Ο Ζελένσκι τού ανέθεσε να συνεχίσει να ηγείται της ουκρανικής αντιπροσωπείας στους γύρους συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι διαπραγματεύσεις έχουν αποφέρει μέχρι σήμερα περιορισμένα απτά αποτελέσματα. Η ουκρανική ηγεσία, ωστόσο, επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτό τον δίαυλο, χωρίς να αποδέχεται όρους οι οποίοι θα νομιμοποιούσαν τις ρωσικές εδαφικές κατακτήσεις.
Ο Ουμέροφ επιβλέπει επίσης τις συνομιλίες για συμφωνίες σχετικές με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Προωθεί στους συμμάχους του Κιέβου την ουκρανική τεχνολογία drones, η οποία έχει αποδειχθεί καθοριστική για επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, επιχειρήσεις στη Μαύρη Θάλασσα και πλήγματα εναντίον ρωσικών στρατιωτικών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Η συγκέντρωση της εξωτερικής κατασκοπείας, των ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων και της συνεργασίας στον τομέα των drones στα χέρια του ίδιου ανθρώπου αναβαθμίζει τον Ουμέροφ σε έναν από τους ισχυρότερους αξιωματούχους του ουκρανικού συστήματος ασφαλείας.
Ο Κλιμένκο στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Τη θέση του Ουμέροφ στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας αναλαμβάνει ο πρώην υπουργός Εσωτερικών Ίχορ Κλιμένκο.
Το όνομα του Κλιμένκο είχε ακουστεί και για τη θέση του υπουργού Άμυνας, χωρίς τελικά να επιλεγεί. Η μετακίνησή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας τού εξασφαλίζει, πάντως, κεντρική θέση στον μηχανισμό λήψης αποφάσεων του Κιέβου.
Οι νέες αλλαγές αποτελούν συνέχεια του αιφνιδιαστικού ανασχηματισμού που ξεκίνησε ο Ζελένσκι τον Ιούλιο. Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι στόχος είναι να προετοιμαστεί αποτελεσματικότερα η χώρα για έναν ακόμη δύσκολο χειμώνα, κατά τον οποίο αναμένονται μαζικές ρωσικές επιθέσεις εναντίον του ενεργειακού συστήματος.
Η απομάκρυνση Φεντόροφ και οι διαδηλώσεις
Ο ανασχηματισμός προκάλεσε, ωστόσο, σοβαρές εσωτερικές αντιδράσεις. Η αντικατάσταση του 35χρονου υπουργού Άμυνας Μιχαήλο Φεντόροφ, ο οποίος είχε ταυτιστεί με τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό και τη χρήση προηγμένων drones, προκάλεσε κύμα επικρίσεων.
Υποστηρικτές του κατέβηκαν στους δρόμους ζητώντας την επαναφορά του, ενώ ο Ζελένσκι αναγκάστηκε, υπό την πίεση της κοινής γνώμης, να αντικαταστήσει και τον αρχηγό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι.
Επικριτές του Ουκρανού προέδρου υποστηρίζουν ότι οι αλλαγές δεν αιτιολογήθηκαν επαρκώς και ότι ο Ζελένσκι ανακυκλώνει έναν περιορισμένο κύκλο έμπιστων συνεργατών, μετακινώντας τους από τη μία κορυφαία θέση στην άλλη.
Όταν οι Ρώσοι υποδύθηκαν τον Ουμέροφ και παγίδευσαν τον Ντόκο
Το όνομα του Ρουστέμ Ουμέροφ είχε βρεθεί έναν μήνα νωρίτερα στο επίκεντρο σοβαρής υπόθεσης ασφαλείας στην Ελλάδα.
Οι γνωστοί Ρώσοι φαρσέρ Vovan και Lexus επικοινώνησαν μέσω βιντεοκλήσης με τον Γενικό Γραμματέα Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνο Ντόκο, εμφανιζόμενοι ως Ουκρανοί αξιωματούχοι. Ο Ντόκος θεωρούσε ότι συνομιλούσε με τον ίδιο τον Ουμέροφ, ο οποίος τότε ήταν ο Ουκρανός ομόλογός του ως επικεφαλής του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Κατά την ελληνική κυβερνητική εκδοχή, χρησιμοποιήθηκε προηγμένη τεχνολογία τεχνητής νοημοσύνης για την κατασκευή εικόνας και φωνής του Ουμέροφ σε πραγματικό χρόνο. Είχε προηγηθεί προσεκτική προετοιμασία, με αποστολή ονομάτων, διευθύνσεων, επιστολόχαρτων και υλικού που έμοιαζε αυθεντικό.
«Νόμιζα ότι μιλούσα με τον Ουμέροφ. Ήταν ζωντανά, τον έβλεπα όπως βλέπω εσάς», είχε δηλώσει ο Θάνος Ντόκος, περιγράφοντας πώς πείστηκε ότι η επικοινωνία ήταν πραγματική.
Οι Vovan και Lexus, πάντως, αμφισβήτησαν ότι χρησιμοποίησαν deepfake και υποστήριξαν ότι βασίστηκαν κυρίως σε πλαστοπροσωπία, παραπλανητική αλληλογραφία και κοινωνική μηχανική. Ανεξάρτητα από την ακριβή τεχνική μέθοδο, το γεγονός παραμένει ότι κατάφεραν να αποκτήσουν πρόσβαση σε έναν από τους ανώτερους αξιωματούχους εθνικής ασφαλείας της Ελλάδας.
Γενικά θέματα
Νίκος Μελέτης: Η πλημμυρίδα Μαροκινών στη Θέουτα, ο Σάντσεθ και τα ιδεολογήματα στην αντιμετώπιση του μεταναστευτικού
Γιατί το μεταναστευτικό, που αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες προκλήσεις, απαιτεί ρεαλιστικές συντεταγμένες λύσεις, οι οποίες αφενός θα αποτρέπουν ανθρωπιστικές τραγωδίες και αφετέρου θα καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των ευρωπαϊκών οικονομιών σε ανθρώπινο δυναμικό. Δεν αντιμετωπίζεται με ιδεολογήματα.
Γράφει ο Νίκος Μελέτης, Liberal.gr
Η πολιτική των ανοικτών θυρών από τις χώρες υποδοχής και η εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από τις χώρες προέλευσης αποδεικνύονται, για μία ακόμη φορά, ένας εκρηκτικός συνδυασμός. Ένας συνδυασμός που θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές, παραδίδει απελπισμένους ανθρώπους στα πλοκάμια των δουλεμπόρων και, συγχρόνως, δίνει ώθηση στα ξενοφοβικά και ακροδεξιά ένστικτα κοινωνιών που βιώνουν οικονομική κρίση, συντηρητικοποιούνται και αισθάνονται ως απειλή κάθε μετανάστη.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, τα τελευταία χρόνια δεν θέλησε να διδαχθεί από τις μεταναστευτικές κρίσεις που έζησαν άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες αποτελούν πύλες εισόδου, και έμεινε εγκλωβισμένος σε ιδεολογήματα. Τα οποία, εσχάτως, επικάλυψε με το επιχείρημα ότι, λίγο-πολύ, η επιβίωση της ισπανικής οικονομίας εξαρτάται από την προσέλκυση ολοένα και περισσότερων μεταναστών. Χωρίς προϋποθέσεις, χωρίς επιλογή για το ποιοι τομείς χρειάζονται ποιους εργαζόμενους.
Σφοδρός επικριτής, αφ’ υψηλού, των χωρών της Ευρώπης που αναζητούν κοινές ευρωπαϊκές λύσεις στο μεγάλο και πλέον παγκόσμιο πρόβλημα των παράτυπων και ανεξέλεγκτων μεταναστευτικών ροών, ο κ. Σάντσεθ, θέλοντας να αναδείξει τον δικό του διαφορετικό «προοδευτικό» δρόμο για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού, προώθησε την απόφαση για τη νομιμοποίηση σχεδόν ενός εκατομμυρίου μεταναστών που βρίσκονταν παράνομα σε ισπανικό έδαφος.
Η πολιτική αυτή, που θυμίζει φυσικά την αντίστοιχη ιδεοληπτική προσέγγιση της ελληνικής κυβέρνησης το 2015, ότι «οι μετανάστες λιάζονται στα πάρκα και μετά εξαφανίζονται» και ότι όλοι είναι ευπρόσδεκτοι, αποτέλεσε το μεγαλύτερο δημόσιο κάλεσμα στα κυκλώματα δουλεμπόρων, αλλά και σε χιλιάδες Μαροκινούς και άλλους Αφρικανούς, οι οποίοι περίμεναν τη στιγμή να αναζητήσουν καλύτερη τύχη στην Ισπανία και, γιατί όχι, να ενισχύσουν το όραμα του κ. Σάντσεθ για την ενίσχυση της ισπανικής οικονομίας.
«Η Δύση χρειάζεται ανθρώπους. Επί του παρόντος, λίγες από τις χώρες της έχουν αυξανόμενο ρυθμό αύξησης του πληθυσμού», έγραψε ο Σάντσεθ σε άρθρο γνώμης στους New York Times τον Φεβρουάριο. «Αν δεν αγκαλιάσουν τη μετανάστευση, θα βιώσουν μια απότομη δημογραφική μείωση που θα τους εμποδίσει να διατηρήσουν ζωντανές τις οικονομίες και τις δημόσιες υπηρεσίες τους. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν τους θα παραμείνει στάσιμο. Τα δημόσια συστήματα υγείας και συνταξιοδότησης θα υποφέρουν. Ούτε η Τεχνητή Νοημοσύνη ούτε τα ρομπότ θα μπορέσουν να αποτρέψουν αυτό το αποτέλεσμα. Η μόνη επιλογή για να αποφευχθεί η μείωση είναι η ένταξη των μεταναστών με τον πιο τακτικό και αποτελεσματικό τρόπο».
Ανακοινώνοντας το πρόγραμμα νομιμοποίησης, για το οποίο οι αιτήσεις έφθασαν τα 1,2 εκατομμύρια, ο κ. Σάντσεθ υποστήριξε ότι η μετανάστευση συμβάλλει στη διατήρηση του κοινωνικού κράτους της Ισπανίας και στην αντιμετώπιση της δημογραφικής συρρίκνωσης, προσθέτοντας ότι χωρίς τους μετανάστες η χώρα θα έχανε έως τα μέσα του αιώνα περίπου 90.000 μπαρ, 220.000 αγροτικές εκμεταλλεύσεις και 50.000 σχολικές αίθουσες.
Ισπανία – Θέουτα: Ένα «επεισόδιο»… με παράπλευρες στοχεύσεις
«Η Ισπανία δεν προχώρησε ποτέ μπροστά υψώνοντας τείχη», είπε ο κ. Σάντσεθ.
Ο κ. Σάντσεθ, όμως, δεν μπόρεσε να αντιληφθεί ότι, ενίοτε, οι μεταναστευτικές ροές εργαλειοποιούνται. Ίσως, εάν είχε παρακολουθήσει χωρίς παρωπίδες την υβριδική επίθεση που δέχθηκε η Ελλάδα το 2020 και αν είχε μετριαστεί ο θαυμασμός του για την Τουρκία και τον Ταγίπ Ερντογάν, να είχε βγάλει χρήσιμα συμπεράσματα, τα οποία διαπιστώνει τώρα υπό τραγικές συνθήκες.
Το Μαρόκο και η Ισπανία διατηρούν πολύ καλές σχέσεις, αν και οι εδαφικές διαφορές παραμένουν. Το Μαρόκο συνεχίζει να υποστηρίζει ότι οι θύλακες της Θέουτα και της Μελίγια παραμένουν παράνομα υπό ισπανική κυριαρχία.
Το Περεχίλ, ένα μικρό νησάκι κοντά στο Στενό του Γιβραλτάρ, οδήγησε σε μια σύντομη στρατιωτική αντιπαράθεση το 2002, όταν μαροκινά στρατεύματα τοποθέτησαν σημαίες εκεί και οι ισπανικές ειδικές δυνάμεις τις αφαίρεσαν. Παράλληλα, οι δύο χώρες εξακολουθούν να βρίσκονται σε αντιπαράθεση για αλιευτικά δικαιώματα και για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας γύρω από τα Κανάρια Νησιά και τις νότιες ακτές της Ισπανίας.
Οι δύο περιοχές, που αποτελούν το μοναδικό έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αφρικανική ήπειρο, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο σημαντικών διπλωματικών κρίσεων μεταξύ Μαδρίτης και Ραμπάτ. Το 2021 το Μαρόκο χαλάρωσε τους συνοριακούς ελέγχους, αφήνοντας σχεδόν 8.000 ανθρώπους να περάσουν στη Θέουτα μέσα σε δύο ημέρες, αναζητώντας εργασία στην Ισπανία.
Η κίνηση αυτή ήταν η αντίδραση της μαροκινής κυβέρνησης στην απόφαση της Ισπανίας να επιτρέψει τη νοσηλεία σε ισπανικό νοσοκομείο του ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της αμφισβητούμενης περιοχής της Δυτικής Σαχάρας, ο οποίος είχε προσβληθεί από COVID-19. Με την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού, το Ραμπάτ πέτυχε να υποχρεώσει τον πρωθυπουργό της Ισπανίας να αναθεωρήσει τη μακροχρόνια στάση της χώρας του για τη Δυτική Σαχάρα. Μάλιστα, ο Σάντσεθ επισκέφθηκε το Ραμπάτ και συναντήθηκε με τον βασιλιά του Μαρόκου, Μοχάμεντ ΣΤ΄.
Η Ισπανία αποτελεί μία από τις βασικές πύλες εισόδου του δυτικού μεταναστευτικού διαδρόμου από την Αφρική, αν και οι αφίξεις μεταναστών στη Θέουτα και τη Μελίγια είναι πολύ μικρότερες σε σχέση με όσους εισέρχονται στην Ισπανία αεροπορικώς ή μέσω των Καναρίων Νήσων.
Το Μαρόκο, που παρά την τουριστική ανάπτυξη αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα απασχόλησης και προοπτικών για τον συνεχώς αυξανόμενο νεανικό πληθυσμό του, ασκεί πιέσεις στην Ισπανία με εργαλείο το μεταναστευτικό, ώστε να δεχθεί ολοένα και μεγαλύτερο αριθμό Μαροκινών, ενώ συγχρόνως επιδεικνύει το διαπραγματευτικό του «όπλο» έναντι του Σάντσεθ και για τις υπόλοιπες διμερείς διαφορές.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός, αντιμετωπίζοντας τώρα την εισβολή σχεδόν 50.000 ανθρώπων στη Θέουτα, διαπιστώνει ότι υφίσταται παραβίαση της κυριαρχίας της Ισπανίας και στέλνει τον Στρατό να αντιμετωπίσει εκείνους τους οποίους, σχεδόν ευθέως, ο ίδιος είχε προσκαλέσει να έρθουν στη χώρα του.
Και, φυσικά, δίνει την ευκαιρία στον Ντόναλντ Τραμπ και στους άλλους θιασώτες του MAGA να θριαμβολογούν ότι επιβεβαιώνονται οι επικρίσεις τόσο του ίδιου του Αμερικανού προέδρου όσο και του αντιπροέδρου του Βανς περί παρακμής της Ευρώπης και αλλοίωσης της ταυτότητας της από την ανεξέλεγκτη μετανάστευση. Προσφέροντας συγχρόνως επιχειρήματα στη Μαρίν Λεπέν, στο γερμανικό AfD και στην ισπανική Ακροδεξιά.
Γιατί το μεταναστευτικό, που αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παγκόσμιες προκλήσεις, απαιτεί ρεαλιστικές συντεταγμένες λύσεις, οι οποίες αφενός θα αποτρέπουν ανθρωπιστικές τραγωδίες και αφετέρου θα καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των ευρωπαϊκών οικονομιών σε ανθρώπινο δυναμικό. Δεν αντιμετωπίζεται με ιδεολογήματα.
Γενικά θέματα
Λέσβος: Σύλληψη Τούρκου πλοιοκτήτη σε εκτέλεση εντάλματος για διακίνηση δύο τόνων κοκαΐνης
Στη σύλληψη Τούρκου πλοιοκτήτη που δραστηριοποιείται στην ακτοπλοϊκή γραμμή Μυτιλήνη – Αϊβαλί προχώρησαν στελέχη του Λιμεναρχείου Μυτιλήνης το Σάββατο, σε εκτέλεση εξαιρετικά βαρέως εντάλματος σύλληψης από το 2022, που αφορά αδικήματα διακίνησης μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών και συγκεκριμένα κοκαΐνης άνω των δύο τόνων, μέσω εγκληματικής οργάνωσης με μέλη Έλληνες, Αλβανούς και Τούρκους.
Στη σύλληψη Τούρκου πλοιοκτήτη που δραστηριοποιείται στην ακτοπλοϊκή γραμμή Μυτιλήνη – Αϊβαλί προχώρησαν στελέχη του Λιμεναρχείου Μυτιλήνης το Σάββατο, σε εκτέλεση εξαιρετικά βαρέως εντάλματος σύλληψης από το 2022, που αφορά αδικήματα διακίνησης μεγάλων ποσοτήτων ναρκωτικών και συγκεκριμένα κοκαΐνης άνω των δύο τόνων, μέσω εγκληματικής οργάνωσης με μέλη Έλληνες, Αλβανούς και Τούρκους.
Σε έλεγχο που έγινε στο πλοίο που δραστηριοποιήθηκε μετά από μεγάλο χρονικό διάστημα στη γραμμή Μυτιλήνη – Αϊβαλί, διαπιστώθηκε ότι στο ναυτολογημένο προσωπικό περιλαμβάνονταν ο συγκεκριμένος Τούρκος υπήκοος, ο οποίος δεν είχε βγει στο λιμάνι αλλά παρέμενε μέσα στο πλοίο. Ακολούθησε η σύλληψή του.
Σύμφωνα με το Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, παραμένει κρατούμενος στο Λιμεναρχείο, ενώ τη Δευτέρα θα προσαχθεί στις δικαστικές αρχές που θα αποφασίσουν σχετικά με την κράτησή του.
-
Άμυνα3 μήνες πρινΣυναγερμός στη Λευκάδα για Μυστηριώδες «Σκάφος-Φάντασμα» σε Σπηλιά – Εντόπισαν θαλάσσιο drone ουκρανικής κατασκευής
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΑϋφαντής: Έρχεται πολεμική σύγκρουση
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΠροειδοποίηση του Ισραηλινού αναλυτή Σάι Γκαλ για το νομοσχέδιο της “Γαλάζιας Πατρίδας! «Η θαλάσσια φαντασίωση της Άγκυρας θα έχει τίμημα»
-
Άμυνα2 μήνες πρινΣάλος με εικόνες από τον «Θαλασσόλυκο 2026»: Τούρκοι δείχνουν Έλληνα αξιωματικό δίπλα σε αξιωματικό του ψευδοκράτους – Χαραλαμπίδης στο Geopolitico: “Φέρουν ευθύνες Δένδιας και Α’ΓΕΕΘΑ”
-
Αναλύσεις2 μήνες πρινΓενοκτονία των Γιαζίντι: Ένα αιώνιο έγκλημα του ISIS κατά της ανθρώπινης συνείδησης
-
Άμυνα3 μήνες πρινΔικαίωση μετά από 5,5 χρόνια γραφειοκρατικού «γολγοθά»: Ο Έλληνας κατασκευαστής Γιάννης Αραπκούλες πήρε την άδεια παραγωγής ραβδωτών όπλων
-
Άμυνα2 εβδομάδες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ4 ημέρες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες