Ακολουθήστε μας

Αναλύσεις

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια μηχανή καταστροφής πρωτογενών πηγών;

Καθηγητής Ιαπωνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Georgetown: Οι πραγματικές φωνές του παρελθόντος απειλούνται από chatbots σχεδιασμένα να ενισχύουν, και τελικά να γίνονται, οι πιο δυνατές φωνές στο δωμάτιο.

Δημοσιεύτηκε στις

Οι πραγματικές φωνές του παρελθόντος απειλούνται από chatbots σχεδιασμένα να ενισχύουν, και τελικά να γίνονται, οι πιο δυνατές φωνές στο δωμάτιο.

του Jordan Sand

Ο Jordan Sand είναι καθηγητής Ιαπωνικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Georgetown. Γράφει εκτενώς για θέματα κοινωνικής και πολιτισμικής ιστορίας της Ιαπωνίας και της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι το “A History of Timelessness: Constructing Authenticity at the Ise Shrines”.

Τα τελευταία χρόνια, αναθέτω στους φοιτητές του μαθήματός μου «Ιστορία της Σύγχρονης Ιαπωνίας» ένα απόσπασμα μιας παραγράφου από το ημερολόγιο μιας 16χρονης Ιαπωνίδας που περιγράφει τη Μάχη της Σαϊπάν το 1944. Η αρθρογράφος του ημερολογίου, το όνομα της οποίας θα συντομεύσω σε Setsuko S., ήταν μαθήτρια λυκείου που είχε εκκενωθεί στην ιαπωνική ύπαιθρο κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Ειρηνικού· συνέχιζε να φοιτά στο σχολείο ενώ παράλληλα εργαζόταν σε εργοστάσιο αεροσκαφών. Πολλά ημερολόγια που γράφτηκαν από Ιάπωνες στρατιώτες και πολίτες κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σώζονται, και επιλογές από ορισμένα από αυτά έχουν συμπεριληφθεί σε αγγλόφωνες εργασίες, όπως η εξαιρετική ανθολογία του Samuel H. Yamashita του 2005 Leaves from an Autumn of Emergencies. Σχολικά ημερολόγια όπως της Setsuko, που γράφτηκαν ως σχολική εργασία και ως μορφή αυτοπειθαρχίας, αν και κοινά, σπάνια έχουν επανεκδοθεί. Μετέφρασα το απόσπασμα ο ίδιος από μια ιαπωνική έκδοση που τυπώθηκε ιδιωτικά το 2019 από την οικογένεια της συγγραφέως. Δεν είναι διαθέσιμη στο διαδίκτυο.

Διδάσκοντας το ημερολόγιο της Setsuko, το παραθέτω δίπλα σε επιλογές από την ανθολογία του Yamashita και άλλες πηγές. Το ημερολόγιο έχει ιδιαίτερη αξία για μένα στην τάξη, όχι μόνο για τη ματιά που προσφέρει στην ψυχική κατάσταση μιας νεαρής πολίτου, αλλά και για όσα αποκαλύπτει σχετικά με τις πηγές πληροφοριών στο ιαπωνικό εσωτερικό μέτωπο και την επιρροή των μέσων ενημέρωσης. Γενικότερα, προσφέρει υλικό για την εξέταση δύο βασικών ερωτημάτων που μπορεί να θέσει κανείς σε οποιοδήποτε ιστορικό κείμενο: πώς οι άνθρωποι γνωρίζουν αυτά που γνωρίζουν, και τι διαμορφώνει τη σκέψη και την έκφρασή τους. Μέσα από τα λόγια ενός νέου ανθρώπου όπως οι ίδιοι, οι φοιτητές μου μαθαίνουν από το απόσπασμα ότι ο πόλεμος ήταν ένα σύνθετο δράμα αμοιβαίων αντιλήψεων και παρανοήσεων, όχι απλώς μια σειρά στρατιωτικών συγκρούσεων.

Η καταχώριση φέρει ημερομηνία 20 Αυγούστου, περισσότερο από έναν μήνα μετά το τέλος της μάχης. Δεδομένου ότι οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν καταλάβει τη Σαϊπάν, η ηπειρωτική Ιαπωνία δεν είχε πλέον άμεση γραμμή επικοινωνίας με το νησί. Αντίθετα, τα νέα ερχόντουσαν μέσω του αμερικανικού τύπου και στη συνέχεια αναμασιόντουσαν από την ιαπωνική μηχανή προπαγάνδας, όπως φαίνεται στην πρώτη γραμμή της Setsuko, η οποία γράφει: «Η σημερινή εφημερίδα ανέφερε την αναφορά των New York Times για την τελευταία ώρα των συμπατριωτών μας στη Σαϊπάν, οι οποίοι συγκλόνισαν τον κόσμο, δείχνοντας ότι ήταν σωστοί Ιάπωνες, που δεν πρέπει να ντρέπονται». Αναφέρεται στις ειδήσεις για τη μαζική αυτοκτονία πολιτών τις τελευταίες ημέρες της μάχης, η οποία καλύφθηκε με εντυπωσιοθηρικό τρόπο πρώτα από τον αρθρογράφο του περιοδικού Time Robert Sherrod, και στη συνέχεια διογκώθηκε από τις εφημερίδες στην Ιαπωνία. Η Setsuko απορρόφησε αυτή τη δραματική ιστορία, και στη συνέχεια τη δραματοποίησε περαιτέρω, καταλήγοντας με λόγια που πρέπει να ευχαρίστησαν έναν πατριώτη δάσκαλο: «Ας γίνω μια Ιαπωνίδα όχι λιγότερο δυνατή από τις Ιαπωνίδες που έκαναν την ύστατη θυσία στη Σαϊπάν». Για να μην εκλάβουν οι δικοί μου φοιτητές αυτό ως απόδειξη του αδιάλλακτα εθνικιστικού ιαπωνικού χαρακτήρα, τους ενημερώνω ότι δύο χρόνια αργότερα, το 1946, η Setsuko θα εργαζόταν ως νταντά για μια αμερικανική οικογένεια στην κατεχόμενη Τοκιο, με την οποία δεσμεύτηκε τόσο πολύ ώστε να τη βοηθήσουν να πληρώσει τις σπουδές της στο πανεπιστήμιο.

Στο τέλος του εαρινού εξαμήνου του 2026, παράξενες λανθασμένες παραθέσεις σε μια φοιτητική εργασία με έκαναν να αναρωτηθώ αν ένα μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (LLM) είχε αποκτήσει τη μετάφρασή μου από αυτό το ημερολόγιο. Αποφάσισα να το δοκιμάσω ρωτώντας το Google Gemini Pro (το οποίο το Πανεπιστήμιο Georgetown παρέχει στο διδακτικό προσωπικό), το ChatGPT (τυπική έκδοση) και το DeepSeek την ερώτηση: «Τι είπε η Setsuko S. στο ημερολόγιό της για τη Σαϊπάν;» Οι απαντήσεις ήταν ταυτόχρονα καθησυχαστικές και ανησυχητικές.

Το Gemini Pro και το ChatGPT παρήγαγαν πλήρεις παραισθήσεις (hallucinations), υποδηλώνοντας (με κάποια ανακούφιση για μένα) ότι δεν χρησιμοποιούσαν τη δική μου πηγή. Το Gemini Pro με ενημέρωσε ότι η Setsuko ήταν μια δακτυλογράφος που εργαζόταν για μια εταιρεία στη Σαϊπάν, και στη συνέχεια προσέφερε αρκετές παραγράφους συζητώντας την εμπειρία των πολιτών στη Μάχη της Σαϊπάν, δήθεν συνοψίζοντας τα γραπτά της, αλλά στην πραγματικότητα επινοημένες από άλλες πηγές. Το ChatGPT παρείχε αρκετές γραμμές ψευδών άμεσων παραθέσεων. Το DeepSeek απάντησε διαφορετικά, δηλώνοντας ότι δεν υπήρχαν «ευρέως γνωστά δημόσια αρχεία ή επαληθεύσιμες ιστορικές πηγές» που να σχετίζονται με το ημερολόγιο που ονόμασα, πράγμα που είναι σωστό. Διστάζω να βγάλω οποιοδήποτε γενικό συμπέρασμα από αυτή τη γρήγορη αναζήτηση, αλλά σε αυτή τη μία περίπτωση, τουλάχιστον, το DeepSeek αναγνώρισε άγνοια αντί να δημιουργήσει έναν ιστό ψεμάτων.

Έθεσα στο Gemini Pro και στο ChatGPT περαιτέρω ερωτήσεις και ζήτησα πηγές, σε απάντηση των οποίων και τα δύο chatbots ανέπτυξαν περαιτέρω τις αρχικές τους κατασκευές. Κάποτε πίστευα ότι καθώς η τεχνολογία των chatbots τεχνητής νοημοσύνης θα βελτιωνόταν, οι παραισθήσεις θα γινόντουσαν σπανιότερες, αλλά τώρα αισθάνομαι ότι η δημιουργική παραίσθηση είναι θεμελιώδης για τον σχεδιασμό τους. Είναι, εξάλλου, αποκαλούμενη «παραγωγική ΤΝ» (generative AI), όχι «αναλυτική» ή «βιβλιογραφική ΤΝ». Η παραγωγική ΤΝ μπορεί να κάνει πολλά αξιοσημείωτα πράγματα, αλλά ο αλγόριθμος των chatbots καθιστά αυτά τα εργαλεία προβληματικά και δυνητικά επιζήμια για όσους από εμάς η επιστημονική έρευνα και η διδασκαλία εξαρτώνται από την επαλήθευση με πρωτογενείς πηγές.

Η σύντομη δοκιμή μου επιβεβαίωσε ένα άλλο χαρακτηριστικό που παρατηρείται συχνά στα chatbots: τείνουν να είναι κολακευτικά (sycophantic). Το ημερολόγιο της Setsuko ήταν «μία από τις πιο ισχυρές μαρτυρίες πολιτών», απεφάνθη το Gemini Pro· το ChatGPT μου είπε ότι ήταν «ένα από τα πιο συχνά αναφερόμενα». Αυτές οι φράσεις, σε συνδυασμό με αυθεντικά στην όψη παραθέματα, δείχνουν ότι, όπως οτιδήποτε άλλο στο εμπορικό διαδικτύο, το Gemini και το ChatGPT έχουν σχεδιαστεί πρώτα απ’ όλα για να κρατούν τους χρήστες καθηλωμένους, τοποθετώντας την πιθανοφάνεια ή την ελκυστικότητα πάνω από την αλήθεια. Ωστόσο, το πιο σημαντικό ελάττωμα που προέκυψε από την άσκηση ήταν αυτό που θεωρώ ως το πρόβλημα του χαμηλότερου κοινού παρονομαστή: η ΤΝ ισοπεδώνει την ιστορική καταγραφή βασιζόμενη στις πιο δημοφιλείς πηγές, εξαλείφοντας τις φωνές των μειονοτήτων. Πολλές μελέτες έχουν δείξει προκατάληψη κατά των μειονοτήτων στα συστήματα ΤΝ. Εδώ εννοώ κάτι σχετικό αλλά ευρύτερο. Δεδομένου ότι ο αλγόριθμος του chatbot είναι σχεδιασμένος να χρησιμοποιεί τις διαθέσιμες ψηφιακές πηγές για να παράγει την απάντηση που είναι πιο πιθανό να είναι επιθυμητή, οι ιστορίες που κατασκευάζει περιέχουν ήδη προκατάληψη προς ορισμένα είδη απαντήσεων.

Η ερώτησή μου ήταν απλή: «Τι έγραψε η Setsuko S. στο ημερολόγιό της για τη Σαϊπάν;» Αναγόμενη στα βασικά δεδομένα που θα χρησιμοποιούσε ένα chatbot, αυτό ήταν κάτι σαν «[ιαπωνικό γυναικείο όνομα] … ημερολόγιο … Σαϊπάν». Δεν ρώτησα για τη Μάχη της Σαϊπάν. Ούτε διευκρίνισα ότι η αρθρογράφος ήταν η ίδια στη Σαϊπάν. Ίσως η Setsuko S. να ήταν μία από τους πολλούς Ιάπωνες τουρίστες και νιόπαντρους που επισκέφθηκαν τη Σαϊπάν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ίσως ζούσε στη Σαϊπάν στα συγκριτικά ειρηνικά χρόνια της ιαπωνικής αποικιοκρατίας μεταξύ 1914 και 1944. Ή ίσως, όπως συνέβαινε στην πραγματικότητα, βρισκόταν στην ύπαιθρο στη Σιζουόκα της Ιαπωνίας και δεν επισκέφθηκε ποτέ τη Σαϊπάν. Οι απαντήσεις του chatbot την τοποθέτησαν στη Μάχη της Σαϊπάν επειδή η συντριπτική πλειονότητα των αγγλόφωνων αναφορών που συνδέουν το νησί με την Ιαπωνία αφορούν μόνο τη μάχη. Αυτό είναι από μόνο του μια σοβαρή ισοπέδωση του πιθανού εύρους των απαντήσεων, αν και προφανής. Αλλά η πραγματική ύπουλη φύση των απαντήσεων βρισκόταν στην ουσία των δήθεν ημερολογίων.

Το Gemini Pro με ενημέρωσε ότι το ημερολόγιο ξεκινούσε με τις λέξεις «Τώρα αρχίζει η ζωή μας στις σπηλιές». Μια γρήγορη αναζήτηση στο Google αποκαλύπτει ότι αυτή η φράση προέρχεται από το ημερολόγιο ενός αγνώστου ταυτότητας Ιάπωνα στρατιώτη, ενδεχομένως από τη Σαϊπάν, το οποίο έχει αναφερθεί ευρέως σε δημοφιλείς περιγραφές της μάχης στο διαδίκτυο. Καθώς οι συνθήκες χειροτέρευαν, συνέχισε το Gemini Pro, το ημερολόγιο της Setsuko έδειξε «μια μετατόπιση από την υπερηφάνεια και το καθήκον στη βαθιά απογοήτευση» (η έμφαση στο πρωτότυπο). Περιέγραφε «να παρακολουθεί τον ορίζοντα να γεμίζει με αμερικανικά πλοία … μια συντριπτική δύναμη που έκανε την ιαπωνική αντίσταση να φαίνεται ματαιόπονη», και τις οβίδες που «ισοπέδωναν» το νησί, δίνοντας «την αίσθηση ότι το ‘απόρθητο’ φρούριο της Σαϊπάν κατέρρεε». Η αρθρογράφος του Gemini Pro έγραψε για τη «συνεχή βροντή των ναυτικών πυροβόλων 16 ιντσών που ‘έσκιζαν το τοπίο’». Αυτές οι φράσεις ανήκουν στη γλώσσα της αμερικανικής στρατιωτικής ιστορίας. Μια Ιαπωνίδα κάτοικος της Σαϊπάν δεν θα γνώριζε το μέγεθος των αμερικανικών ναυτικών πυροβόλων, και δεν θα έβλεπε τον ορίζοντα να γεμίζει με πλοία αν κρυβόταν σε μια σπηλιά. Όροι όπως «απόρθητο», «ισοπεδωμένο» και «έσκιζαν το τοπίο» (δήθεν απευθείας παραθέματα από το ημερολόγιο) υποδηλώνουν την οπτική γωνία της πλευράς που πυροβολεί, όχι ενός πολίτη που αναζητά καταφύγιο από την επίθεση.

Επιπλέον αίτημα για πηγές αποκάλυψε τον λόγο για τον οποίο το Gemini Pro είχε παράγει αυτή τη γλώσσα. Όταν ρώτησα «πού μπορώ να βρω αυτό το ημερολόγιο;», συνέστησε το Saipan: 1944 των John Grehan και Alexander Nicoll και το The Battle for Saipan του Daniel Wrinn, τα οποία ισχυρίστηκε ότι περιείχαν «αποσπάσματα και σημαντικά τμήματα» του ημερολογίου της Setsuko. Αυτά είναι εκδομένα βιβλία, διαθέσιμα στο Amazon. Και τα δύο έχουν ημερομηνία έκδοσης το 2021 και ανήκουν σε πολύτομες εικονογραφημένες ιστορίες πολέμου. Πράγματι, ο John Grehan και ο Daniel Wrinn φαίνεται να έχουν συγγράψει ο καθένας πάνω από δώδεκα βιβλία για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέσα σε μόλις λίγα χρόνια. Δεδομένου ότι η ημερομηνία έκδοσης των βιβλίων τους για τη Σαϊπάν προηγήθηκε της έλευσης του ChatGPT, τα βιβλία δεν μπορούν να έχουν παραχθεί τα ίδια από ΤΝ, αλλά το The Battle for Saipan, το οποίο κατέβασα στο Kindle μου, διαβαζόταν σαν να είχε παραχθεί από ΤΝ. Εστίαζε εξ ολοκλήρου στους μαχητές, τους περισσότερους Αμερικανούς, οπότε δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν περιείχε καμία αναφορά σε αναφορές Ιαπώνων πολιτών. Χρησιμοποιώντας τις πιο εύκολα διαθέσιμες αγγλόφωνες πηγές για τη Μάχη της Σαϊπάν, συμπεριλαμβανομένων αυτών των δημοφιλών στρατιωτικών ιστοριών, το Gemini Pro παρήγαγε το ακριβώς αντίθετο από αυτό που θα έβρισκαν οι αναγνώστες στο ημερολόγιο της Setsuko: αντί για τον προκλητικό εθνικισμό μιας κοπέλας στα κύρια νησιά, προσέφερε τη γλώσσα των Αμερικανών επιτιθέμενων, τοποθετημένη στο στόμα μιας φανταστικής κατοίκου της Σαϊπάν.

Το ChatGPT δεν ανέφερε αυτές τις στρατιωτικές ιστορίες, αλλά συνέστησε δύο γνωστά επιστημονικά έργα ιστορικών της Ιαπωνίας, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν έναν αναγνώστη να κατανοήσει τον κόσμο στον οποίο ζούσε η Setsuko το 1944, αλλά κανένα από τα δύο δεν διαπραγματευόταν τη Σαϊπάν. Η περιγραφή του ημερολογίου από το ChatGPT έδωσε έμφαση στην αντίθεση μεταξύ των ιδιωτικών απόψεων της Setsuko και της ιαπωνικής προπαγάνδας της εποχής, υποδηλώνοντας ότι η απάντηση του chatbot φιλοτεχνήθηκε γύρω από την πιθανότητα να ήθελα να διαβάσω ένα ημερολόγιο όχι απλώς για μια επιτόπια περιγραφή αλλά για να αποκαλύψω μια εναλλακτική στην επίσημη ιδεολογία. Αυτή ήταν μια πιο λεπτή προσέγγιση, και μια προσέγγιση που θα μπορούσαμε να καλωσορίσουμε σε μια φοιτητική εργασία, αλλά ήταν ακόμα μια προβλέψιμη προσέγγιση (που είναι, εξάλλου, ο λόγος για τον οποίο τη δημιούργησε το ChatGPT), και όχι λιγότερο βασισμένη σε κατασκευασμένα στοιχεία. Και πάλι, μετέδωσε κάτι εντελώς αντίθετο από αυτό που λέει το πραγματικό ημερολόγιο.

Το ημερολόγιο της Setsuko δείχνει ότι η κατανόησή της για τη μάχη διαμορφώθηκε από τα μέσα ενημέρωσης που ήταν διαθέσιμα σε αυτήν και από τους ανθρώπους γύρω της, συμπεριλαμβανομένου του δασκάλου που διάβασε τα λόγια της. Δεν είναι ούτε περιγραφή αυτόπτη μάρτυρα ούτε ένα αδιαμφισβήτητο εγω-έγγραφο (ego-document) που προσφέρει ένα παράθυρο στις ιδιωτικές σκέψεις της συγγραφέως. Όταν το συζητώ στην τάξη, εστιάζω την προσοχή των φοιτητών ακριβώς σε αυτόν τον δημόσιο και επηρεασμένο από τα μέσα ενημέρωσης χαρακτήρα. Η ισοπεδωτική προσέγγιση των chatbots ΤΝ είναι αμφίβολο να συλλάβει αυτούς τους συγκειμενικούς παράγοντες επειδή οι περισσότερες (αν και σε καμία περίπτωση όλες) οι ιστορικές συζητήσεις για ημερολόγια τείνουν να τα χρησιμοποιούν ως απλά εγω-έγγραφα. «Μαντεύοντας» τις απαντήσεις σε ιστορικές ερωτήσεις, η ΤΝ παραμερίζει τα προβλήματα του πώς διαμορφώνεται και μεταδίδεται η γνώση.

Τα chatbots παρέλειψαν επίσης εντελώς την πιθανότητα η συγγραφέας να έγραφε από μια θέση (τόσο γεωγραφική όσο και ιδεολογική) διαφορετική από αυτή που οι περισσότεροι αγγλόφωνοι χρήστες του διαδικτύου θα ήταν πιθανό να αναζητήσουν. Υπό αυτή την έννοια, το ημερολόγιο της Setsuko είναι μια μειονοτική φωνή, όχι επειδή είναι γυναίκα ή μη λευκή, αλλά επειδή δεν βρισκόταν στον διαισθητικά προτιμώμενο ρόλο ενός πρωταγωνιστή στο επίκεντρο της δράσης και αντιπροσωπευτικού του «τυπικού» ατόμου σε αυτή τη θέση. Μια τέτοια προκατάληψη φαίνεται πιθανό να προκύψει όταν κανείς στρέφεται στην ΤΝ για ανάλυση πρωτογενών πηγών οποιουδήποτε είδους. Σε αντίθεση με τις «μακρές ουρές» (long tails) δευτερευουσών επιστημονικών δημοσιεύσεων που αποδίδει μια τυπική αναζήτηση σε ακαδημαϊκή βάση δεδομένων, τα chatbots ωθούν την έρευνα πίσω προς το μέσο της καμπύλης Gauss, μιας καμπύλης της οποίας το σχήμα δεν καθορίζεται από μέτρα ποιότητας της έρευνας αλλά από αλγορίθμους βασισμένους στη συχνότητα που εφαρμόζονται στην εντροπική αλφαβητική σούπα του LLM.

Δεδομένου ότι τα LLMs εκπαιδεύονται σε ό,τι υπάρχει ήδη στο διαδίκτυο, συμπεριλαμβανομένων μαζών μη επιστημονικών ιστορικών κειμένων και βίντεο, τα προβλήματα που αποκάλυψε το πείραμά μου ξεπερνούν τους αλγορίθμους, μιλώντας επίσης για το χάσμα μεταξύ των λαϊκών απόψεων για την ιστορία και αυτού που πολλοί από εμάς προσπαθούμε να μεταδώσουμε μέσω της διδασκαλίας με ιστορικές πηγές. Εξάλλου, αν κάποιος κατανοεί την ιστορία απλώς ως μια σειρά σημαντικών γεγονότων (όπως οι πόλεμοι) και τις ιστορικές πηγές ως την άμεση απόδειξη αυτών των γεγονότων, τότε παρά τις παραισθήσεις τους, οι απαντήσεις των chatbots στο ερώτημά μου πέρασαν τη δοκιμασία. Εστίασαν στη σημαντικότερη στιγμή της σύγχρονης ιστορίας της Σαϊπάν και την αφηγήθηκαν από την οπτική γωνία εκείνων που διαμόρφωσαν αυτή την ιστορία. Έχοντας τη νύξη του ιαπωνικού γυναικείου ονόματος της Setsuko, κατέστησαν την περιγραφή πιο «πολιτική» (non-military) με μια απλή και πιστευτή μορφή. Ημερολόγια όπως αυτά που φαντάστηκαν το Gemini και το ChatGPT ως απάντηση στο ερώτημά μου μπορεί να υπάρχουν. Ποιος χρειάζεται τη Setsuko;

Αργότερα επανέλαβα το πείραμά μου, αυτή τη φορά δίνοντας στα chatbots ολόκληρο το κείμενο της καταχώρισης του ημερολογίου της Setsuko για τη Σαϊπάν. Φυσικά, έκαναν καλύτερη δουλειά, αποφεύγοντας τις παραισθήσεις και προσφέροντάς μου συγκροτημένες περιλήψεις τριών σημείων για τον εθνικισμό του ιαπωνικού εσωτερικού μετώπου, την κινητοποίηση των γυναικών και τη σημασία των αυτοκτονιών στη Σαϊπάν — καλά διαγράμματα για την παροιμιώδη εργασία του Β+ που είναι γνωστό ότι παράγουν τα chatbots· σε ορισμένες τάξεις, ίσως και εργασία του Α. Ωστόσο, σε τελική ανάλυση, διέφεραν από τις ιστορίες ημερολογίου που είχαν επινοήσει για μένα νωρίτερα μόνο στο ότι τοποθέτησαν σωστά την αρθρογράφο πίσω στο εσωτερικό μέτωπο. Εξακολουθούσαν να ισοπεδώνουν το κείμενο για να το καταστήσουν μια απλή πηγή πληροφοριών, προσπερνώντας τον τρόπο με τον οποίο όσα είπε η Setsuko S. στο ημερολόγιό της για τη Σαϊπάν διαμεσολαβήθηκαν μέσω του αμερικανικού και του ιαπωνικού τύπου, καθώς και το πώς διαμορφώθηκαν από τη σχέση της με τον δάσκαλό της και την αίσθηση του εαυτού της ως νεαρής γυναίκας. Ομολογουμένως, δεν μπορώ πάντα να διδάσκω τον Πόλεμο του Ειρηνικού σε αυτό το επίπεδο διακειμενικής πολυπλοκότητας. Εάν δεν παρέχω κάτι περισσότερο από την ομογενοποιημένη έκδοση που μπορεί να παράγουν τα chatbots, όμως, χάνουμε την ευκαιρία να φανταστούμε τη Μάχη της Σαϊπάν —και τον πόλεμο συνολικά— με όρους διαφορετικούς από εκείνους της αμερικανικής στρατιωτικής ιστορίας ή των τυπικών ερμηνειών της ιαπωνικής πολεμικής ιδεολογίας.

Προσπαθώ να διδάξω στους φοιτητές μου ότι οι πρωτογενείς πηγές τους επιτρέπουν να κάνουν νέες ανακαλύψεις και να προσφέρουν νέες ιστορικές ερμηνείες. Τα chatbots ΤΝ αντιπροσωπεύουν ένα πρόβλημα για τη διδασκαλία της ιστορίας όχι μόνο επειδή έχουν παραισθήσεις, ούτε απλώς επειδή απειλούν να κάνουν τη γραφή ακόμη και των συνειδητοποιημένων φοιτητών λιγότερο πρωτότυπη, αλλά επειδή παρακωλύουν τη διαδικασία που θα μπορούσε εξαρχής να οδηγήσει τους φοιτητές σε πρωτότυπες ερμηνείες. Ανεξάρτητα από το πώς διατυπώνετε τις ερωτήσεις σας, το chatbot θα παράγει απαντήσεις που αντικατοπτρίζουν αυτό που ο μεγαλύτερος αριθμός χρηστών είναι πιθανό να θέλει να ακούσει, το οποίο τείνει να είναι κοντά σε αυτό που πιστεύουν ότι ήδη γνωρίζουν.

Η ΤΝ επιταχύνει την εξάλειψη των διακρίσεων στη φοιτητική έρευνα μεταξύ της αξιολογούμενης από ομοτίμους (peer-reviewed) επιστημονικής έρευνας, της μη επιστημονικής γραφής και των σκουπιδιών του διαδικτύου (internet slop). Εάν πρέπει να συμβιβαστούμε με την πραγματικότητα ότι οι φοιτητές μας θα χρησιμοποιούν την ΤΝ με κάποια μορφή, ανεξάρτητα από τους περιορισμούς στα αναλυτικά μας προγράμματα, θα πρέπει να τους προειδοποιήσουμε με παραδείγματα όπως αυτό για τις επίμονες κατασκευές της, και να τους διδάξουμε να ανιχνεύουν τη διαδρομή τους προς αξιόπιστες, αξιολογημένες από ομοτίμους έντυπες πηγές. Πέραν αυτού, εάν η ιστορία πρόκειται να διατηρήσει τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ως επιστημονικός κλάδος, πρέπει να διπλασιάσουμε τις προσπάθειές μας να διδάξουμε τη δυνατότητα των πρωτογενών εγγράφων να αποδίδουν πρωτότυπες απαντήσεις τις οποίες η πιθανοτική προσέγγιση της ΤΝ δεν μπορεί να προσφέρει.

historynewsnetwork.org

GEOPOLITICO

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.

«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.

Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα

Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».

Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.

«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.

«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»

Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.

«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.

Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.

Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.

Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό

Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.

«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.

Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.

Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά

Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.

Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.

Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης

Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.

Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.

Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Δημοσιεύτηκε

στις

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.

Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.

Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.

Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:

Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:

Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!

Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.

Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.

Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;

Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.

Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).

Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.

Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης

Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.

Δημοσιεύτηκε

στις

Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.

Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.

GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας

Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.

Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.

«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.

Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.

Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.

Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.

Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.

Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.

Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο

Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.

Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.

Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.

Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.

Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200

Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.

Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.

P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης

Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.

Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.

Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.

Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας

Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.

Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.

Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

school of gray fish school of gray fish
GEOPOLITICO2 λεπτά πριν

Θεσσαλονίκη: Αλιείς «έσπασαν» την απεργία και αγόρασαν ψάρια από τουρκικό φορτηγό

Ένταση προκαλεί στη Θεσσαλονίκη υπόθεση αγοραπωλησίας αλιευμάτων εκτός ιχθυόσκαλας, την ώρα που ο κλάδος βρίσκεται σε κινητοποιήσεις. Βίντεο που παρουσίασε...

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές

Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά,...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου...

Διεθνή3 ώρες πριν

Ένοπλος Αζέρος πέρασε στην Αρμενία και πυροβόλησε μητέρα μπροστά στα παιδιά της! Σε πόλη αδελφοποιημένη με τη Νέα Σμύρνη το περιστατικό

Απαγγέλθηκαν συνολικά πέντε κατηγορίες, μεταξύ των οποίων παράνομη διέλευση των κρατικών συνόρων της Αρμενίας, λαθρεμπόριο στρατιωτικού υλικού, πυροβόλων όπλων και...

Πολιτική5 ώρες πριν

Μονή Σινά: Στο Ευρωκοινοβούλιο το ζήτημα – Ο διπλωματικός αγώνας

Υστερα από την επίσκεψη του ευρωβουλευτή Νικόλα Φαραντούρη στο Σινά και στο Υπουργείο Εξωτερικών της Αιγύπτου.

Δημοφιλή