Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα σύνορά της, όχι την αυτοκρατορία της Ισπανίας

Γράφει ο Σάι Γκαλ, Times of Israel

Η Θέουτα αποκάλυψε τη συμφωνία που βρίσκεται πίσω από τα σύνορα της Ευρώπης: Η Ισπανία διατηρεί μια αφρικανική αυτοκρατορία, το Μαρόκο τη διατηρεί διαχειρίσιμη και οι Βρυξέλλες συγχέουν τον έλεγχο που έχουν αναθέσει σε τρίτους με τη στρατηγική. Η Τουρκία εργαλειοποιεί τη μετανάστευση· το Ραμπάτ διαπράττει την πιο ταπεινωτική αποτυχία, εξαργυρώνοντας φθηνά την εθνική ισχύ με επιχορηγήσεις, δηλώσεις στήριξης και διαβεβαιώσεις, με αποτέλεσμα το Μαρόκο να είναι απαραίτητο στην πράξη, αλλά υποδεέστερο από επιλογή.

Η μαζική διέλευση προς τη Θέουτα τις τελευταίες ημέρες προκάλεσε τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων, υπερφόρτωσε την πόλη και συγκλόνισε την Ευρώπη. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι εισήλθαν μέσα σε λίγες ώρες, ωθούμενοι σε μεγάλο βαθμό από την οικονομική απελπισία και από ψευδείς πληροφορίες στο διαδίκτυο. Η Ισπανία ανέπτυξε στρατιωτικές δυνάμεις, το Μαρόκο απέκλεισε τις οδούς προσέγγισης, εμπόδισε περαιτέρω απόπειρες και δέχθηκε πίσω τους περισσότερους από εκείνους που επέστρεψαν. [1]

Ο Σάι Γκαλ έξω από το Υπουργείο Εξωτερικών της Ισπανίας στη Μαδρίτη

Η κλίμακα ήταν εξαιρετική. Το δίδαγμα δεν ήταν. Τα αφρικανικά σύνορα της Ευρώπης μπορεί νομικά να είναι ισπανικά, αλλά επιχειρησιακά είναι μαροκινά.

Ένα εθνικό κράτος έχει το δικαίωμα να υπερασπίζεται τα σύνορά του, να διατηρεί τον χαρακτήρα του και να ρυθμίζει την είσοδο στην επικράτειά του. Η εξουσία πάνω στα σύνορα δεν αποτελεί υποχώρηση από τη φιλελεύθερη δημοκρατία, αλλά προϋπόθεσή της.

Δεν πληροί κάθε άνθρωπος που αναζητεί εργασία, ασφάλεια ή ευκαιρίες τις προϋποθέσεις για τη χορήγηση ασύλου. Το άσυλο προστατεύει τους διωκόμενους· η μετανάστευση για λόγους εργασίας αποτελεί πολιτική επιλογή· η παράνομη είσοδος δεν δημιουργεί κανένα δικαίωμα. Όταν η Ευρώπη συγχέει αυτές τις κατηγορίες, υποβαθμίζει το άσυλο, διαβρώνει την κοινωνική συναίνεση και παραδίδει την πολιτική για τα σύνορα στα άκρα. Ο φιλελευθερισμός δεν μπορεί να διατηρηθεί καταργώντας, στο όνομά του, τις ίδιες τις διακρίσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κωδικοποιήσει αυτή τη διάκριση. Το Σύμφωνό της για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2026, βασίζεται στον έλεγχο στα εξωτερικά σύνορα, σε διαφοροποιημένες διαδικασίες και σε ταχύτερες αποφάσεις. [2] Η Σένγκεν δεν κατάργησε τα σύνορα· τα μετέφερε προς τα έξω. Η εσωτερική ελευθερία στηρίζεται στον εξωτερικό έλεγχο. Η Θέουτα είναι το σημείο όπου αυτή η αρχή αποκτά φυσική υπόσταση.

Η επιβολή του νόμου, ωστόσο, δεν καθαγιάζει κάθε κληρονομημένο σύνορο.

Η Θέουτα και η Μελίγια δεν αποτελούν προϊόντα του ισπανικού προτεκτοράτου του 20ού αιώνα στο Μαρόκο. Η ισπανική κυριαρχία προϋπήρχε του προτεκτοράτου κατά αιώνες, οι δύο πόλεις είναι ενταγμένες στη συνταγματική τάξη της Ισπανίας και οι κάτοικοί τους είναι Ισπανοί πολίτες. [3] Η Μαδρίτη διαθέτει, επομένως, ένα σοβαρό νομικό επιχείρημα. Δεν διαθέτει, όμως, ένα συνεκτικό στρατηγικό επιχείρημα.

O Σάι Γκαλ σε συνέντευξη Τύπου στο Μαρόκο.

Η Θέουτα και η Μελίγια έχουν στρατηγικό βάρος, όχι στρατηγική αξία. Η αξία διευρύνει την ελευθερία δράσης· το βάρος καταναλώνει δυνάμεις, προσοχή και πολιτικό κεφάλαιο. Οι θύλακες δεν προβάλλουν την ισπανική ισχύ στην Αφρική· εκθέτουν την Ισπανία σε πιέσεις από την ηπειρωτική χώρα. Η χερσαία πρόσβασή τους, η οικονομική τους ενδοχώρα και η καθημερινή τους βιωσιμότητα εξαρτώνται από το Μαρόκο. Η Ισπανία κυβερνά την επικράτεια· το Ραμπάτ ελέγχει πολλές από τις προϋποθέσεις που τη διατηρούν διαχειρίσιμη.

Μια φήμη μπορεί να μετατραπεί σε μαζική εισροή· μια παράλειψη, σε ευρωπαϊκή κρίση. Πρόκειται για υποχρεώσεις και αδυναμίες, όχι για προωθημένες στρατηγικές θέσεις.

Η διεκδίκηση της Ισπανίας επί του Γιβραλτάρ είναι θεμιτή· το ίδιο ισχύει και για τη διεκδίκηση του Μαρόκου επί της Θέουτα και της Μελίγια. Η νομική τους ιστορία διαφέρει: Το Γιβραλτάρ παραμένει στον κατάλογο των Ηνωμένων Εθνών με τα μη αυτοδιοικούμενα εδάφη, [4] ενώ οι αφρικανικοί θύλακες είναι ενταγμένοι στο συνταγματικό σύστημα της Ισπανίας. Αυτή η διάκριση έχει σημασία από νομική άποψη· δεν μπορεί, όμως, να υποστηρίζει αντίθετες αρχές.

Η Ισπανία δεν μπορεί να απαιτεί την επανεξέταση ενός αυτοκρατορικού θύλακα στις δικές της ακτές, ενώ αρνείται την εφαρμογή της ίδιας αρχής σε δύο θύλακες στις αφρικανικές ακτές. Η νομιμότητα δημιουργεί αξίωση για διάλογο, όχι δικαίωμα αυτόματης μεταβίβασης. Οποιαδήποτε διευθέτηση πρέπει να διαφυλάσσει την ιθαγένεια, την ιδιοκτησία, την ταυτότητα και τη δημοκρατική συναίνεση. Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα σημερινά σύνορα, χωρίς να τα ανακηρύξει αιώνια και ιερά.

Η συνήθης κατηγορία είναι ότι το Μαρόκο εργαλειοποιεί τη μετανάστευση για να αποσπάσει υπερβολικά ανταλλάγματα από την Ευρώπη. Η κατηγορία αυτή έχει προηγούμενο: Μετά την κρίση στη Θέουτα το 2021, [5] ο μεταναστευτικός εκβιασμός έγινε η προεπιλεγμένη ευρωπαϊκή ερμηνεία για κάθε αναταραχή στα σύνορα με το Μαρόκο.

Η Τουρκία δείχνει τι σημαίνει μεταναστευτικός εξαναγκασμός. Η Άγκυρα απείλησε επανειλημμένως να ανοίξει τις πύλες και το 2020 σταμάτησε να εμποδίζει τους μετανάστες να κινούνται προς τα ελληνικά σύνορα. [6] Μετέτρεψε την ανθρώπινη κινητικότητα σε μέσο άμεσης κρατικής πίεσης. Η Θέουτα αποκάλυψε την αντίστροφη αποτυχία: Η Ισπανία αναγνώρισε τη συνεργασία του Μαρόκου και οι περισσότεροι από τους εισελθόντες επέστρεψαν στο Μαρόκο. [7]

Η Τουρκία εργαλειοποιεί την εξάρτηση· το Μαρόκο υποτιμά τη δική του αναγκαιότητα.

Το Μαρόκο παρέχει στην Ευρώπη στρατηγική σταθερότητα. Επιτηρεί τις διαδρομές, εξαρθρώνει δίκτυα, ανταλλάσσει πληροφορίες και απορροφά πιέσεις τις οποίες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αδυνατούν να συγκρατήσουν. Ωστόσο, το Ραμπάτ επιτρέπει αυτή η αναγκαιότητά του να αποτιμάται σε επιχορηγήσεις, προγράμματα και διαβεβαιώσεις. [8]

Το Ραμπάτ έχει εξασφαλίσει σημαντικά διπλωματικά κέρδη, ιδιαίτερα στο ζήτημα της Δυτικής Σαχάρας. [9] Οι διακηρύξεις, όμως, δεν συνιστούν αρχιτεκτονική και η αναγνώριση σε ένα μέτωπο δεν ισοδυναμεί με εθνική ισχύ. Η μαροκινή εξωτερική πολιτική μετατρέπει επανειλημμένως τη δομική της επιρροή σε συναλλακτικά ανταλλάγματα: τη γεωγραφία σε βοήθεια, τη σταθερότητα σε διαβεβαιώσεις και την αναγκαιότητα σε δηλώσεις στήριξης από μεμονωμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Αυτό είναι κάτι περισσότερο από υποτίμηση της αξίας της. Είναι στρατηγική αυτοϋποταγή. Μια εξαρτημένη οντότητα διαπραγματεύεται μεταβιβάσεις· μια δύναμη σχεδιάζει την τάξη. Το Μαρόκο δεν είναι υποτελές κράτος, εξακολουθεί όμως να διαπραγματεύεται για αναγνώριση εκεί όπου θα έπρεπε να απαιτεί ενσωμάτωση και για διαβεβαιώσεις εκεί όπου θα έπρεπε να διαμορφώνει το περιφερειακό σύστημα.

Αυτή η επιλογή συντηρεί την κατηγορία που ενοχλεί το Ραμπάτ. Ένας επί πληρωμή φύλακας της πύλης κάνει κάθε παράλειψη να μοιάζει με εκβιασμό και κάθε απαίτηση με πρόσθετη χρέωση.

Το Μαρόκο πρέπει να σταματήσει να διαπραγματεύεται την αμοιβή και να αρχίσει να καθορίζει τη σχέση: βιομηχανική ενσωμάτωση, αμοιβαίες επενδύσεις, νόμιμη κινητικότητα, ενεργειακή και υποδομική αλληλεξάρτηση, προνομιακή πρόσβαση στην αγορά και επίσημος ρόλος στη διαμόρφωση της τάξης στη Δυτική Μεσόγειο. Δεν χρειάζεται να εργαλειοποιήσει την αστάθεια. Χρειάζεται να αποτιμήσει σωστά τη σταθερότητα.

Το εδαφικό ζήτημα απαιτεί την ίδια πειθαρχία. Η Ευρώπη πρέπει να επιβάλει την ισχύ των σημερινών συνόρων. Η Ισπανία και το Μαρόκο πρέπει να καθιερώσουν έναν μόνιμο διάλογο για το μελλοντικό καθεστώς, τη διοίκηση των συνόρων και την περιφερειακή ενσωμάτωση. Το Ραμπάτ πρέπει να αποκηρύξει τη χρήση της συνοριακής πίεσης ως εργαλείου· η Μαδρίτη πρέπει να εγκαταλείψει τη μυθοπλασία ότι η συνταγματική ενσωμάτωση έβαλε τέλος στην ιστορία.

Ασφάλεια χωρίς ιεροποίηση. Διαπραγμάτευση χωρίς εξαναγκασμό. Καμία διευθέτηση χωρίς συναίνεση.

Η φιλελεύθερη τάξη δεν θα αντέξει διαγράφοντας τα σύνορα, αλλά διακρίνοντας τα σύνορα που πρέπει να υπερασπιστεί από τις αυτοκρατορίες που δεν χρειάζεται να διατηρήσει.

Την εκτίμηση ότι η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μία εντελώς νέα γεωπολιτική φάση διατύπωσε ο αντιστράτηγος ε.α. και πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στη τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Αναλύοντας τις εξελίξεις στη Γάζα, τον Λίβανο και το Ιράν, υποστήριξε ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις των τελευταίων μηνών έχουν ήδη μεταβάλει τις ισορροπίες, ενώ το επόμενο διάστημα θα κριθεί από τις διαπραγματεύσεις γύρω από το ιρανικό ζήτημα.

Στην αρχή της παρέμβασής του έκανε σύντομη αναφορά στις μεγάλες πυρκαγιές, εκφράζοντας την άποψη ότι ο Ελληνικός Στρατός θα μπορούσε να συμμετέχει περισσότερο στην πρόληψη μέσω περιπολιών, επιτήρησης και συνεργασίας με την Πυροσβεστική, όπως συνέβαινε παλαιότερα.

Η δεύτερη φάση για τη Γάζα

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης υποστήριξε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η δεύτερη και δυσκολότερη φάση της συμφωνίας για τη Γάζα, η οποία αφορά τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και τη δημιουργία ενός νέου διοικητικού μοντέλου στην περιοχή.

Όπως σημείωσε, η σημερινή Χαμάς δεν θυμίζει σε τίποτα την οργάνωση πριν από την 7η Οκτωβρίου, καθώς η στρατιωτική και πολιτική της ηγεσία έχει, κατά την εκτίμησή του, ουσιαστικά αποκεφαλιστεί από τις ισραηλινές επιχειρήσεις.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Ισραήλ εξακολουθεί να εντοπίζει και να εξουδετερώνει πρόσωπα που συμμετείχαν στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, αξιοποιώντας πληροφορίες από δορυφορικές εικόνες, drones και οπτικό υλικό που έχει συλλεχθεί τα τελευταία δύο χρόνια.

Διεθνής δύναμη και σταδιακός αφοπλισμός

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το σχέδιο προβλέπει σταδιακή παράδοση των όπλων της Χαμάς υπό την εποπτεία πολυεθνικής δύναμης σταθερότητας και όχι ισραηλινών στρατευμάτων.

Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί πλήρης καταστροφή των υποδομών της οργάνωσης, με αποκάλυψη αποθηκών οπλισμού, υπόγειων εγκαταστάσεων και δικτύων που εξακολουθούν να λειτουργούν.

Ο ίδιος εκτίμησε ότι, εφόσον υλοποιηθεί αυτή η διαδικασία, θα πρόκειται για ιστορική εξέλιξη που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη σταθερότητα για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και όχι μόνο για Ισραηλινούς και Παλαιστινίους.

Ο Λίβανος αλλάζει στάση

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη Χεζμπολάχ.

Όπως είπε, οι εξελίξεις στον Λίβανο δείχνουν ότι η οργάνωση βρίσκεται πλέον σε δυσμενέστερη θέση, καθώς η Βηρυτός κινείται προς διαφορετική κατεύθυνση, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει να καταστρέφει τις στρατιωτικές υποδομές της στο νότιο τμήμα της χώρας.

Κατά την εκτίμησή του, οι εξελίξεις αυτές αποδυναμώνουν σημαντικά τον λεγόμενο «άξονα αντίστασης» που είχε οικοδομηθεί τα προηγούμενα χρόνια.

Το μεγάλο ερώτημα είναι πλέον το Ιράν

Το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν.

Ο πρόεδρος του ΕΛΙΣΜΕ περιέγραψε μία εξαιρετικά σύνθετη κατάσταση, όπου συνυπάρχουν εκεχειρία, διαπραγματεύσεις αλλά και πολεμική προετοιμασία.

Όπως υποστήριξε, Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ επιδιώκουν τώρα την άσκηση γενικευμένης πίεσης προς την Τεχεράνη, όχι μόνο στρατιωτικά αλλά και οικονομικά.

Κατά την ανάλυσή του, εξετάζεται η δημιουργία ενός χερσαίου πλέγματος αποκλεισμού του Ιράν μέσω των γειτονικών κρατών, ώστε να περιοριστούν οι εμπορικές και ενεργειακές ροές προς τη χώρα.

Το σενάριο χερσαίας επέμβασης

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης ανέφερε ότι εξακολουθεί να βρίσκεται στο τραπέζι το σενάριο χερσαίων επιχειρήσεων, στις οποίες ενδέχεται να συμμετάσχουν αμερικανικές και ισραηλινές ειδικές δυνάμεις.

Στην ανάλυσή του υποστήριξε ότι εξετάζεται επίσης η αξιοποίηση εθνοτικών ομάδων που ζουν εντός του Ιράν, όπως οι Αζέροι και οι Μπαλούχοι, ενώ εμφανίστηκε πιο επιφυλακτικός ως προς τη συμμετοχή των Κούρδων, υπενθυμίζοντας ότι, κατά την άποψή του, έχουν επανειλημμένα εγκαταλειφθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τελευταίο παράδειγμα τις εξελίξεις στη Συρία.

Δεν απέκλεισε ακόμη και σενάρια μελλοντικών εδαφικών ανακατατάξεων, διευκρινίζοντας πάντως ότι πρόκειται για υπόθεση εργασίας.

Οι σκληροί της Τεχεράνης

Ο αντιστράτηγος ε.α. στάθηκε ιδιαίτερα και στις εσωτερικές ισορροπίες του ιρανικού καθεστώτος.

Εκτίμησε ότι οι πιο αδιάλλακτοι κύκλοι αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη επιρροή, ασκώντας πίεση ακόμη και στους διαπραγματευτές της Τεχεράνης, τους οποίους χαρακτηρίζουν υπερβολικά διαλλακτικούς.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον γιο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, υποστηρίζοντας ότι, παρότι δεν εμφανίζεται δημόσια, επηρεάζει σημαντικά τις αποφάσεις της ιρανικής ηγεσίας.

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς την προοπτική μόνιμης συμφωνίας με την Τεχεράνη, εκτιμώντας ότι το επόμενο διάστημα θα συνεχιστεί το γεωπολιτικό μπρα ντε φερ μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, με ολόκληρη τη Μέση Ανατολή να παραμένει σε καθεστώς υψηλής αστάθειας.

Με αφορμή τις εξελίξεις στη Θέουτα και τη Μελίγια, τους δύο ισπανικούς θύλακες στη βόρεια Αφρική, ο Σταύρος Καλεντερίδης παρουσίασε μια εκτενή γεωπολιτική ανάλυση, υποστηρίζοντας ότι τα γεγονότα δεν αποτελούν ένα τοπικό επεισόδιο, αλλά μια ένδειξη των ευρύτερων ανακατατάξεων που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Ευρώπη και τη Μεσόγειο.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, η μεταναστευτική πίεση δεν μπορεί να εξετάζεται αποκομμένα από τις γεωπολιτικές επιδιώξεις κρατών και οργανωμένων δικτύων. Όπως επισήμανε, η Θέουτα και η Μελίγια αποτελούν διαχρονικά αντικείμενο διεκδίκησης από το Μαρόκο, ενώ η μαζική μετακίνηση πληθυσμών μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο πίεσης απέναντι στην Ισπανία αλλά και συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Σταύρος Καλεντερίδης συνέδεσε την εικόνα αυτή με τις ιστορικές παρεμβάσεις των αποικιοκρατικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, υποστηρίζοντας ότι η χάραξη συνόρων χωρίς σεβασμό στις εθνοτικές και θρησκευτικές πραγματικότητες δημιούργησε εστίες αστάθειας, οι συνέπειες των οποίων γίνονται αισθητές μέχρι σήμερα.

Οι τρεις παράγοντες που, κατά την ανάλυσή του, απειλούν την Ευρώπη

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η εκτίμηση ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό παραγόντων που ενισχύουν τη γεωπολιτική της ευαλωτότητα.

Κατά τον ίδιο, η πρώτη διάσταση αφορά τις ισλαμιστικές εξτρεμιστικές ιδεολογίες, οι οποίες αξιοποιούν τη θρησκεία ως πολιτικό εργαλείο και, όπως υποστήριξε, επιδιώκουν την επέκταση της επιρροής τους μέσα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Η δεύτερη διάσταση αφορά διεθνή οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα, τα οποία –κατά την εκτίμησή του– αξιοποιούν τις μεταναστευτικές ροές ως μέσο αναδιαμόρφωσης ισορροπιών.

Ως τρίτο παράγοντα ανέφερε τις πολιτικές επιλογές ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, τις οποίες επέκρινε θεωρώντας ότι δεν αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά τις νέες προκλήσεις ασφαλείας και κοινωνικής συνοχής.

Η Ελλάδα στο επίκεντρο των εξελίξεων

Ο Σταύρος Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται εκτός αυτού του γεωπολιτικού πλαισίου. Αντιθέτως, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αποτελεί μία από τις βασικές πύλες εισόδου προς την Ευρώπη και συνεπώς, όπως είπε, οφείλει να αντιμετωπίζει τις εξελίξεις όχι μόνο ως ανθρωπιστικό ζήτημα αλλά και ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει το μεταναστευτικό ως εργαλείο άσκησης πίεσης προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα προς την Ελλάδα, εντάσσοντας το θέμα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υβριδικών απειλών.

Κριτική στην ευρωπαϊκή διαχείριση

Σχολιάζοντας τις αντιδράσεις των ισπανικών και ευρωπαϊκών αρχών, υποστήριξε ότι οι κυβερνήσεις εμφανίζονται απρόθυμες να αναγνωρίσουν το μέγεθος της κρίσης, αποφεύγοντας ακόμη και τη χρήση όρων όπως «κατάσταση εθνικής ανάγκης».

Κατά την εκτίμησή του, η πολιτική αυτή δημιουργεί συνθήκες που επιτρέπουν τη διεύρυνση του προβλήματος αντί της αντιμετώπισής του, ενώ παράλληλα ενισχύει την ανασφάλεια στις τοπικές κοινωνίες.

Προειδοποίηση για τις επόμενες εξελίξεις

Ολοκληρώνοντας την ανάλυσή του, ο Σταύρος Καλεντερίδης υποστήριξε ότι τα γεγονότα στη Θέουτα αποτελούν μια εικόνα του τι ενδέχεται να αντιμετωπίσει συνολικά η Ευρώπη τα επόμενα χρόνια, εάν δεν υπάρξει αλλαγή στρατηγικής.

Όπως ανέφερε, η γεωπολιτική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στα πεδία των πολέμων, αλλά επεκτείνεται στις μεταναστευτικές ροές, στη δημογραφία, στην ιδεολογική επιρροή και στην εσωτερική συνοχή των ευρωπαϊκών κρατών. Παράλληλα προανήγγειλε ότι σε επόμενη εκπομπή θα επανέλθει στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στον πόλεμο της Ουκρανίας, οι οποίες –όπως τόνισε– συνδέονται άμεσα με το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον.