Έντονο προβληματισμό προκαλεί η αιφνίδια κλιμάκωση της τουρκικής δραστηριότητας στο Αιγαίο, καθώς τέσσερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της Τουρκίας πραγματοποίησαν συνολικά 18 παραβιάσεις του ελληνικού εθνικού εναέριου χώρου μέσα σε μόλις ένα 24ωρο.

Ο αριθμός χαρακτηρίζεται πρωτοφανής, όχι μόνο για επιχειρήσεις τουρκικών drones, αλλά ακόμη και σε σύγκριση με αρκετές περιόδους δραστηριότητας επανδρωμένων μαχητικών αεροσκαφών. Τα τουρκικά UAV αναγνωρίστηκαν και αναχαιτίστηκαν από ελληνικά μαχητικά, όπως προβλέπεται σε ανάλογες περιπτώσεις.

Όπως επισήμανε ο δημοσιογράφος Γιάννης Ευσταθίου, μέχρι σήμερα καταγράφονταν κυρίως μεμονωμένες ή σποραδικές παραβιάσεις από τουρκικά drones. Αυτή τη φορά, όμως, τέσσερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης προχώρησαν σε έναν πραγματικό καταιγισμό παραβιάσεων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στις 18.

«Είχαμε μία ή δύο παραβιάσεις από drones, αλλά ποτέ αυτού του αριθμού», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η συγκεκριμένη δραστηριότητα ενδέχεται να σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας περιόδου έντασης στο Αιγαίο.

Επιστροφή και των οπλισμένων F-16

Η κινητικότητα των τουρκικών UAV δεν αποτελεί το μοναδικό ανησυχητικό στοιχείο. Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, από τον Μάιο έχουν καταγραφεί τέσσερις εμπλοκές ελληνικών και τουρκικών μαχητικών, με οπλισμένα F-16 της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας να προχωρούν σε παραβιάσεις και να ακολουθούν αναχαιτίσεις και εικονικές αερομαχίες.

Η επανεμφάνιση τέτοιων περιστατικών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς κατά τους θερινούς μήνες η δραστηριότητα στο Αιγαίο παρουσίαζε συνήθως σχετική ύφεση. Η νέα εικόνα δείχνει ότι η Άγκυρα επαναφέρει σταδιακά την τακτική της στρατιωτικής πίεσης και της έμπρακτης αμφισβήτησης του ελληνικού εναέριου χώρου.

Ο πτέραρχος εν αποστρατεία κ. Παπανικολάου εκτίμησε ότι η Τουρκία δεν εγκατέλειψε ποτέ τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς σχεδιασμούς της απέναντι στην Ελλάδα. Αντιθέτως, συνέχισε να τους υπηρετεί, επιδιώκοντας να διατηρεί ανοιχτό ένα ευρύ φάσμα διεκδικήσεων, ώστε ορισμένες από αυτές να εισαχθούν μελλοντικά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Κατά την εκτίμησή του, οι παραβιάσεις συνδέονται με τη σταθερή επιδίωξη της Άγκυρας να προωθήσει το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και να στείλει το μήνυμα ότι η κατάσταση στο Αιγαίο μπορεί να αλλάξει.

Η δυσαρέσκεια της Άγκυρας και τα F-35

Στη συζήτηση τέθηκε επίσης το ενδεχόμενο η αυξημένη τουρκική δραστηριότητα να αποτελεί έκφραση νευρικότητας και δυσαρέσκειας για τη μη ικανοποίηση των απαιτήσεων της Άγκυρας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.

Η Τουρκία προσδοκούσε εξελίξεις στο ζήτημα των μαχητικών F-35 και σε άλλες ευρωπαϊκές και αμερικανικές εκκρεμότητες. Καθώς, όμως, οι προσδοκίες αυτές δεν φαίνεται να υλοποιούνται με τον τρόπο και την ταχύτητα που επιθυμεί, επανέρχεται στη γνωστή τακτική των παραβιάσεων και της πρόκλησης έντασης.

«Μπαίνουμε σε μια καινούργια περίοδο πίεσης προς την Ελλάδα», ανέφερε ο πτέραρχος ε.α., χωρίς να αποκλείσει η πίεση αυτή να απευθύνεται εμμέσως και προς την Ουάσιγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Το όπλο της οικονομικής φθοράς

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην οικονομική διάσταση των τουρκικών επιχειρήσεων. Η Άγκυρα χρησιμοποιεί ολοένα συχνότερα UAV για αποστολές τις οποίες στο παρελθόν εκτελούσαν κυρίως μαχητικά F-16.

Το κόστος πτήσης και επιχειρησιακής αξιοποίησης ενός drone είναι αισθητά μικρότερο από εκείνο ενός επανδρωμένου μαχητικού. Αντίθετα, η Ελλάδα αναγκάζεται να απογειώνει μαχητικά αεροσκάφη για την αναγνώριση και την αναχαίτισή τους, επωμιζόμενη πολλαπλάσιο επιχειρησιακό και οικονομικό κόστος.

Πρόκειται ουσιαστικά για μια στρατηγική φθοράς: η Τουρκία διατηρεί χαμηλά το δικό της κόστος, ενώ υποχρεώνει την ελληνική πλευρά να διαθέτει σημαντικά ακριβότερα μέσα για να προστατεύσει τον εθνικό εναέριο χώρο.

Ο κ. Παπανικολάου τόνισε ότι το ζήτημα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με διαφορετικό τρόπο από την ελληνική πλευρά, καθώς η συνεχής απογείωση μαχητικών απέναντι σε φθηνότερα μη επανδρωμένα μέσα δημιουργεί σοβαρή ασυμμετρία κόστους.

Σαφές μήνυμα αμφισβήτησης

Η αντικατάσταση των τουρκικών F-16 από drones δεν αλλάζει τον πολιτικό και στρατηγικό χαρακτήρα των ενεργειών. Είτε η παραβίαση πραγματοποιείται από επανδρωμένο μαχητικό είτε από UAV, το μήνυμα παραμένει το ίδιο: η Τουρκία επιχειρεί να αμφισβητήσει εμπράκτως τον ελληνικό εναέριο χώρο, να επιτηρήσει την περιοχή και να διατηρήσει την Ελλάδα υπό συνεχή πίεση.

Οι 18 παραβιάσεις μέσα σε ένα μόνο 24ωρο δεν μπορούν, επομένως, να αντιμετωπιστούν ως ένα συνηθισμένο ή μεμονωμένο περιστατικό. Αποτελούν ένδειξη ότι η Άγκυρα δοκιμάζει εκ νέου τις ελληνικές αντιδράσεις και ενδέχεται να προετοιμάζει τη σταδιακή επαναφορά ενός κλίματος έντασης στο Αιγαίο.

Οι επόμενες ημέρες θα δείξουν εάν επρόκειτο για μια ελεγχόμενη επίδειξη ισχύος ή για την απαρχή μιας νέας, συστηματικής εκστρατείας τουρκικών προκλήσεων.

Τον κώδωνα του κινδύνου για τον κίνδυνο που εγκυμονεί η αναβάθμιση της στρατιωτικοποίησης στην Ίμβρο κρούει ο ευρωβουλευτής Νικόλαος Φαραντούρης, ο οποίος έχει αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την ανάδειξη του ζητήματος.

Όπως ανέφερε ο ίδιος, τόσο στην Ευρώπη όσο και στην άλλη άκρη του Ατλαντικού είναι ήδη ενήμεροι για τις εξελίξεις, γεγονός που καθιστά επιτακτική την ανάγκη η ελληνική πλευρά να εξετάσει το θέμα με τη μέγιστη δυνατή προσοχή.

Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στον δημοσιογράφο Γιώργο Ευγενίδη και την εφημερίδα «Πρώτο Θέμα», ο επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος, προχώρησε σε αποκαλύψεις για τις ελληνοτουρκικές κρίσεις της περιόδου 2020-2023, τα εξοπλιστικά προγράμματα, τη συνεργασία του με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αλλά και τη στρατιωτική στρατηγική αποτροπής της χώρας.

Το Δόγμα Αποτροπής και η «Καμία Σημειακή Κρίση»

Ο πρώην Α/ΓΕΕΘΑ επιβεβαίωσε ότι η πολυσυζητημένη δήλωσή του παραμένει στο ακέραιο το πυρήνα της ελληνικής αποτροπής:

«Όποιος πατήσει ελληνικό έδαφος, πρώτα θα τον κάψουμε και μετά θα τον ρωτήσουμε ποιος είναι.»

Όπως εξήγησε, η φράση αυτή αποτελεί τη μοναδική αποτελεσματική απάντηση απέναντι σε τουρκικές απειλές του τύπου «θα έρθουμε μια νύχτα». Παράλληλα, υπογράμμισε μια θεμελιώδη επιχειρησιακή αρχή: για την Ελλάδα δεν υφίσταται «σημειακή κρίση».

Επέκταση Μετώπου: Αν η Τουρκία προκαλέσει επεισόδιο στο πιο αδύναμο σημείο, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα επεκτείνουν αμέσως τις επιχειρήσεις σε ολόκληρο το μέτωπο, από το Ορμένιο του Έβρου έως το Καστελόριζο.

Ο 3ετής «Πόλεμος» (2020–2023) & οι Κρίσεις σε Έβρο και «Oruc Reis»

Ο Στρατηγός Φλώρος χαρακτήρισε την περίοδο 2020–2023 ως την πλέον παρατεταμένη και έντονη φάση τουρκικών προκλήσεων από το 1974, τονίζοντας ότι η Ελλάδα εξήλθε νικήτρια από το πεδίο.

Υβριδική Επίθεση στον Έβρο (2020): Υπήρξε άμεση και αποφασιστική αντίδραση χωρίς κανέναν δισταγμό από την κυβέρνηση. Με εντολή του Πρωθυπουργού ανεστάλησαν οι αιτήσεις ασύλου, ενισχύθηκαν τα σύνορα με επιπλέον δυνάμεις και διεθνοποιήθηκε το ζήτημα με την επίσκεψη της ευρωπαϊκής ηγεσίας στις Καστανιές.

Κρίση του Oruc Reis & Επακούμβηση «Λήμνος»: Αποκάλυψε ότι υπήρχαν πλήρως εγκεκριμένοι και αποδεσμευμένοι Κανόνες Εμπλοκής από την πολιτική ηγεσία. Οι Ένοπλες Δυνάμεις αποσύρθηκαν από το πεδίο με αίσθηση υπεροχής, έχοντας επιβάλει τη βούλησή τους.

Η Συνεργασία με τον Κυριάκο Μητσοτάκη

Περιγράφοντας τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη σε περιόδους διαχείρισης κρίσεων, ο κ. Φλώρος σημείωσε:

«Ηγέτης που θέλεις να έχεις σε περίοδο κρίσεων»: Αντιλαμβάνεται άμεσα την κατάσταση, ζητά επιχειρησιακές λεπτομέρειες, ακούει τις εισηγήσεις των ειδικών και λαμβάνει γρήγορες αποφάσεις χωρίς αμφιταλαντεύσεις.

Σχέση Εμπιστοσύνης: Αποκάλυψε ότι στο τελευταίο ΚΥΣΕΑ υπενθύμισε στον Πρωθυπουργό πως η υπόσχεση που του είχε δώσει κατά την ανάληψη των καθηκόντων του —να λειτουργήσει με γνώμονα την πατρίδα, τη συνείδησή του και τις εντολές της κυβέρνησης— τηρήθηκε απαρέγκλιτα μέχρι την τελευταία ημέρα.

Εξοπλιστικά, F-35 και Τουρκία

Ο επίτιμος Α/ΓΕΕΘΑ αναφέρθηκε εκτενώς στο 15ετές εξοπλιστικό πρόγραμμα (2021–2034) που συντάχθηκε επί θητείας του, το οποίο απέδωσε τα Rafale, τις φρεγάτες FDI, τα Viper, τα Romeo, τα Spike NLOS και την είσοδο στο πρόγραμμα των F-35.

Η Φύση του Πολέμου: Drones vs Κύρια Οπλικά Συστήματα

Σχετικά με την εξέλιξη των σύγχρονων επιχειρήσεων (με αφορμή τους πολέμους σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή), ο Στρατηγός Φλώρος υπογράμμισε:

Τα Drones είναι επικουρικά: Δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τα κύρια οπλικά συστήματα (άρματα μάχης, αεροσκάφη, πολεμικά πλοία, πυροβολικό) ή το Πεζικό, το οποίο παραμένει ο «βασιλιάς του πεδίου».

Αντίμετρα: Όπως σε κάθε νέο όπλο στην ιστορία, έτσι και στα drones θα υπάρξει άμεσα αποτελεσματικό αντίμετρο, εκτιμώντας ότι αυτό θα είναι τα συστήματα Laser.

Αμυντική Βιομηχανία: Υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη άμεσης εξυγίανσης και ανάπτυξης της εθνικής αμυντικής βιομηχανίας (δημόσιας και ιδιωτικής), αξιοποιώντας ευρωπαϊκά κονδύλια όπως το SAFE και το RearmEU.