Μήνυμα για τον ενισχυμένο ρόλο της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ, την πορεία του εξοπλιστικού προγράμματος των F-35, αλλά και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις έστειλε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που πρωταγωνιστούν στη νέα αμυντική στρατηγική της Συμμαχίας, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη υπερβεί τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμυντικές δαπάνες.

«Η Ελλάδα είναι μία από τις πέντε χώρες που έχουν ξεπεράσει το όριο του 3,5% και αποτελεί πρωταγωνίστρια σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια του ΝΑΤΟ», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι ευρωπαϊκές χώρες έπρεπε να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για τη συλλογική άμυνα, ιδιαίτερα μετά τις εξελίξεις στην Ουκρανία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι αναφορές του στο πρόγραμμα απόκτησης των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε ότι το 2027 οι Έλληνες πιλότοι θα ξεκινήσουν την εκπαίδευσή τους στα ελληνικά F-35, στο πλαίσιο της συμφωνίας για την προμήθεια 20 αεροσκαφών με δυνατότητα επέκτασης για ακόμη 20.

Αναφερόμενος στις συζητήσεις γύρω από την πιθανή προμήθεια F-35 από την Τουρκία, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα δεν παρεμβαίνει στις αμυντικές συμφωνίες μεταξύ τρίτων χωρών. Ωστόσο, επισήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν νομικά εμπόδια που αφορούν το τουρκικό πρόγραμμα των F-35.

Ξεχωριστή ήταν και η τοποθέτησή του για το τουρκικό Casus Belli, το οποίο χαρακτήρισε «ιστορική ανορθογραφία». Όπως σημείωσε, η διατήρηση της απειλής πολέμου απέναντι στην Ελλάδα δεν συνάδει με το πνεύμα συνεργασίας που οφείλει να διέπει τη Συμμαχία.

«Η απειλή πολέμου δεν ταιριάζει με το κλίμα της συμμαχίας. Νομίζω ότι έφτασε η ώρα να την αφήσουμε πίσω», δήλωσε χαρακτηριστικά, επαναφέροντας τη θέση της Αθήνας ότι η άρση του Casus Belli αποτελεί σημαντικό βήμα για τη βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλώνοντας ότι θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, επισημαίνοντας πως οι αποφάσεις για τις αμυντικές συμφωνίες μεταξύ άλλων κρατών δεν αποτελούν αντικείμενο ελληνικής παρέμβασης.

Οι δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη αποτυπώνουν τη στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης να προβάλλει τη χώρα ως αξιόπιστο πυλώνα ασφάλειας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα διατηρεί ανοιχτό το αίτημα για την οριστική εγκατάλειψη της απειλής πολέμου από την Τουρκία και προχωρά στην υλοποίηση ενός από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων δεκαετιών.

Νέα διάσταση στις έντονες διαβουλεύσεις γύρω από την πιθανή επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 δίνει δημοσίευμα του Reuters, σύμφωνα με το οποίο ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, ακύρωσε προγραμματισμένη συνάντηση με τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, κατά την επίσκεψή του στην περιοχή.

Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή που επικαλείται το πρακτορείο, η συνάντηση επρόκειτο να πραγματοποιηθεί την Τετάρτη και βασικό αντικείμενο της συζήτησης θα ήταν η πιθανή πώληση αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία, ένα ενδεχόμενο που προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην ισραηλινή κυβέρνηση.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι ο Χέγκσεθ επρόκειτο επίσης να συναντηθεί με τον υπουργό Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κατζ, ενώ στην ατζέντα θα βρισκόταν και το ζήτημα του Ιράν. Μέχρι στιγμής, η αμερικανική πρεσβεία στο Ισραήλ δεν έχει σχολιάσει την ακύρωση των επαφών.

Το θέμα των F-35 βρίσκεται στο επίκεντρο μετά τις δημόσιες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι προτίθεται να άρει τις κυρώσεις που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 το 2019, ενώ παράλληλα άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να επανέλθει η Άγκυρα στο πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς.

Η προοπτική αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στο Ισραήλ. Σε συνέντευξή του στο CNN, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ξεκάθαρα ότι αντιτίθεται στην πώληση των F-35 στην Τουρκία και αποκάλυψε ότι έχει μεταφέρει προσωπικά τη θέση του στον Ντόναλντ Τραμπ.

«Μια τέτοια εξέλιξη θα κατέστρεφε την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή, καθώς η Τουρκία έχει επιθετικές φιλοδοξίες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

Η ένταση στις σχέσεις Άγκυρας – Τελ Αβίβ παραμένει υψηλή, καθώς η Τουρκία συνεχίζει να καταγγέλλει τις ισραηλινές επιχειρήσεις στη Γάζα, στον Λίβανο και στη Συρία, ενώ παράλληλα κατηγορεί το Ισραήλ ότι υπονομεύει την εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν που, σύμφωνα με την Άγκυρα, επιτεύχθηκε με διαμεσολάβηση του Πακιστάν.

Παρά τη βελτίωση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 εξακολουθεί να προσκρούει σε σοβαρά νομικά και πολιτικά εμπόδια. Η Άγκυρα είχε αποβληθεί από το πρόγραμμα το 2019 εξαιτίας της προμήθειας των ρωσικών S-400, ενώ οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν βάσει του νόμου CAATSA παραμένουν σε ισχύ.

Επιπλέον, οποιαδήποτε προσπάθεια αλλαγής της αμερικανικής πολιτικής αναμένεται να συναντήσει ισχυρές αντιδράσεις τόσο στο Κογκρέσο όσο και στο Ισραήλ, όπου θεωρούν ότι η ενίσχυση της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας θα μπορούσε να μεταβάλει τις στρατηγικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή.

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιείται στην Άγκυρα, βρίσκεται στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς οι ηγέτες των κρατών-μελών καλούνται να λάβουν αποφάσεις για την ενίσχυση της συλλογικής άμυνας, την αύξηση των αμυντικών δαπανών και την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων ασφαλείας.

Στις εργασίες της Συνόδου συμμετέχει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος αναμένεται να αναδείξει τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τη συνέπεια της χώρας στις υποχρεώσεις της έναντι της Συμμαχίας, καθώς και τις ελληνικές θέσεις υπέρ μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής άμυνας.

«Ισχυρός και αξιόπιστος εταίρος η Ελλάδα»

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισημαίνει ότι η χώρα αποτελεί έναν ισχυρό και αξιόπιστο σύμμαχο εντός της οικογένειας του ΝΑΤΟ. Όπως εξηγούν κυβερνητικά στελέχη, η Ελλάδα διευρύνει συνεχώς το γεωπολιτικό της αποτύπωμα σε μία περιοχή «κλειδί» του παγκόσμιου χάρτη, όπως είναι αυτή της Ανατολικής Μεσογείου.

Την ίδια ώρα, όπως τονίζεται, η Αθήνα ακόμα και τα χρόνια της οικονομικής κρίσης τηρούσε πάντα τις δεσμεύσεις της όσον αφορά στις αμυντικές δαπάνες.

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ αναμένεται να εξετάσουν την πρόοδο που έχει συντελεστεί πάνω στην κεντρική δέσμευση που έχει αναληφθεί στην προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας στη Χάγη. Πρόκειται για μία δέσμευση που σχετίζεται με το 5% του ΑΕΠ που κατευθύνεται στην άμυνα μέχρι το 2035.

Σταθερή η θέση της Ελλάδας για ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη

Όπως εξηγούν κυβερνητικά στελέχη, η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις πέντε χώρες που ήδη έχει υπερβεί το 3,5% για το 2026. Σημείο αναφοράς αποτελεί το πρόγραμμα αναβάθμισης, που έχει διάρκεια 12 ετών και έχει μία έκταση 25 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Σχετικά με τα F-35, η θέση της Αθήνας παραμένει σταθερά εκπεφρασμένη. Κυβερνητικά στελέχη ξεκαθαρίζουν ότι εξακολουθούν να παραμένουν οι περιορισμοί στην αμερικανική νομοθεσία και προκειμένου να αρθούν, θα πρέπει να ανάψει το πράσινο φως στο Κογκρέσο.

Αποδίδουν επίσης ιδιαίτερη έμφαση σε δύο σημαντικά στοιχεία. Πρόκειται για τη συνεχή ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας και το βαθύ αποτύπωμα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων.

Το χθεσινό δείπνο των ηγετών του NATO στην Άγκυρα

Χθες, ο Έλληνας πρωθυπουργός και η σύζυγός του έγιναν δεκτοί στο Προεδρικό Μέγαρο από τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τη σύζυγό του.

Στη συνέχεια, ο κ. Μητσοτάκης παρέστη στο δείπνο που παρέθεσε ο πρόεδρος της Τουρκίας στους ηγέτες των κρατών μελών του ΝΑΤΟ.

Πηγή: ΕΡΤ