Σκληρή παρέμβαση για τη στάση του ΝΑΤΟ απέναντι στην Τουρκία, τη συμπεριφορά του Μαρκ Ρούτε προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και τα μεγάλα ανοιχτά ζητήματα της Συμμαχίας έκανε ο αντιναύαρχος ε.α. Γιάννης Εγκολφόπουλος στη Ναυτεμπορική.

Σχολιάζοντας τη φωτογραφία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ με τον Τούρκο πρόεδρο, ο κ. Εγκολφόπουλος χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, κάνοντας λόγο για εικόνα «δουλικότητας» απέναντι στον Ερντογάν. Όπως ανέφερε, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τέτοιο τρόπο μια χώρα που, κατά την άποψή του, έχει παραβιάσει κάθε έννοια δικαίου, υποστηρίζει τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ, δεν εφαρμόζει κυρώσεις κατά της Ρωσίας και ταυτόχρονα ζητά αναβαθμισμένο ρόλο εντός της Συμμαχίας.

Ο αντιναύαρχος ε.α. επισήμανε ότι η Ευρώπη έχει επιλέξει σε μεγάλο βαθμό να μην αντιδρά στις τουρκικές κινήσεις, είτε λόγω οικονομικών συμφερόντων είτε λόγω τραπεζικής έκθεσης στην Τουρκία είτε λόγω βιομηχανικών και αμυντικών σχέσεων, όπως συμβαίνει με τη Γερμανία. Ωστόσο, διαχώρισε την ευρωπαϊκή στάση από εκείνη του Μαρκ Ρούτε, τονίζοντας ότι ο γ.γ. του ΝΑΤΟ δεν φαίνεται να έχει αντίστοιχο εθνικό ή οικονομικό λόγο για να εμφανίζεται τόσο κοντά στον Ερντογάν.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο νέο νατοϊκό στρατηγείο που σχεδιάζεται στην περιοχή του Βοσπόρου, προς τη Μαύρη Θάλασσα. Σύμφωνα με τον κ. Εγκολφόπουλο, το συγκεκριμένο στρατηγείο θα έχει ναυτικό χαρακτήρα και θα συνδέεται με τον μελλοντικό έλεγχο της Μαύρης Θάλασσας μετά τη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία. Όπως εξήγησε, η εξέλιξη αυτή μπορεί να φαίνεται ως αναβάθμιση της Τουρκίας, αλλά στην πράξη φέρνει την Άγκυρα σε ευθεία αντιπαράθεση με τη Ρωσία.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι υπάρχει αντίδραση ακόμη και στο εσωτερικό της Τουρκίας, καθώς η εγκατάσταση νατοϊκού στρατηγείου κοντά στα Στενά αγγίζει ευαίσθητα ζητήματα κυριαρχίας και τη Συνθήκη του Μοντρέ. Η Τουρκία, κατά την ανάλυσή του, βάζει το ΝΑΤΟ να παρακολουθεί τη Μαύρη Θάλασσα και κατ’ επέκταση τη ρωσική δραστηριότητα, γεγονός που περιορίζει το περιθώριο της Άγκυρας να πατά ταυτόχρονα σε δύο βάρκες.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Εγκολφόπουλος σημείωσε ότι η Τουρκία προσπαθεί να παρουσιαστεί πλέον ως πιο «ευρωπαϊκή» και πιο «νατοϊκή» από τους ίδιους τους νατοϊκούς, παρότι μέχρι σήμερα ακολουθούσε γραμμή αμφισημίας. Υπενθύμισε ότι δεν συμμετείχε ουσιαστικά στις κυρώσεις, διατηρούσε σχέσεις με τη Ρωσία, στήριζε οργανώσεις και καθεστώτα που βρίσκονται απέναντι στη Δύση και τώρα επιχειρεί να εκμεταλλευτεί τη ρευστότητα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.

Για το ζήτημα των F-35, ο αντιναύαρχος ε.α. ήταν κατηγορηματικός. Όπως είπε, η Τουρκία δεν μπορεί να επιστρέψει εύκολα στο πρόγραμμα όσο δεν έχει επιλυθεί το θέμα των ρωσικών S-400. Εκτίμησε ότι το βασικό εμπόδιο δεν είναι μόνο το Ισραήλ ή το Κογκρέσο, αλλά η υφιστάμενη αμερικανική νομοθεσία, η οποία προβλέπει ότι η Άγκυρα πρέπει να απομακρύνει το ρωσικό σύστημα.

Ο κ. Εγκολφόπουλος σημείωσε ότι ακόμη και αν ο Ντόναλντ Τραμπ έχει διάθεση να ανοίξει ξανά τη συζήτηση με τον Ερντογάν, το αμερικανικό κράτος δεν λειτουργεί με προσωπικές φιλίες. Υπενθύμισε ότι υπάρχουν θεσμικά εμπόδια, ενώ τόνισε πως ούτε η αναβάθμιση των τουρκικών F-16 έχει προχωρήσει, παρότι είχε εγκριθεί από το Κογκρέσο.

Ειδικά για τους S-400, ανέφερε ότι η απομάκρυνσή τους δεν είναι απλή υπόθεση. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ρωσία δεν έχει λόγο να δεχθεί την παράδοσή τους σε τρίτη χώρα ή την αποθήκευσή τους υπό αμερικανικό έλεγχο, καθώς κρίσιμα ηλεκτρονικά, ραντάρ και λογισμικό παραμένουν ρωσικής ιδιοκτησίας. Όπως τόνισε, κανένα κράτος δεν μπορεί να μεταβιβάσει οπλικό σύστημα σε άλλη χώρα χωρίς την έγκριση του κατασκευαστή.

Ο αντιναύαρχος ε.α. αναφέρθηκε και στα εσωτερικά προβλήματα της Συμμαχίας. Έκανε λόγο για μεγάλες διαφωνίες ανάμεσα στις χώρες-μέλη, όχι μόνο σε πολιτικό αλλά και σε οικονομικό επίπεδο, ειδικά γύρω από το ζήτημα των αμυντικών δαπανών. Στάθηκε στην απαίτηση Τραμπ για αύξηση των δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, εκ των οποίων το 3,5% θα αφορά καθαρά αμυντικές δαπάνες και το 1,5% υποδομές που ενισχύουν τη Συμμαχία, όπως κυβερνοάμυνα και παραγωγή πυρομαχικών.

Κατά τον κ. Εγκολφόπουλο, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο τι θα πάρει η Τουρκία, αλλά τι μορφή θα έχει το ίδιο το ΝΑΤΟ μετά τη Σύνοδο. Όπως είπε, οι αντιθέσεις ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ευρώπη, τα οικονομικά βάρη, η στάση χωρών όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία, αλλά και οι σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον.

Η παρέμβασή του κατέληξε σε ένα βασικό μήνυμα: η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει ότι όλα εξελίσσονται υπέρ της, όμως πίσω από την προπαγάνδα υπάρχουν σοβαρά αδιέξοδα. Τα F-35 δεν είναι δεδομένα, οι S-400 παραμένουν βαρίδι, η σχέση με τη Ρωσία δοκιμάζεται και το νέο νατοϊκό στρατηγείο στη Μαύρη Θάλασσα μπορεί να αποδειχθεί περισσότερο παγίδα παρά δώρο για την Άγκυρα.

Έντονες αντιδράσεις αλλά και σημάδια μεταστροφής καταγράφονται στην Ουάσιγκτον μετά τις δηλώσεις του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα εξετάσει την πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία.

Η προοπτική επανένταξης της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35 προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε μέλη του Κογκρέσου, καθώς η Τουρκία εξακολουθεί να διαθέτει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.

Δεκαοκτώ Δημοκρατικοί βουλευτές, με επικεφαλής την Ντίνα Τάιτους, ζητούν από την ηγεσία της Βουλής των Αντιπροσώπων να είναι έτοιμη να μπλοκάρει πιθανή απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ για επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Στην επιστολή τους υπενθυμίζουν ότι η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα το 2019 λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400 και ότι οι κυρώσεις CAATSA παραμένουν σε ισχύ, καθώς η Άγκυρα δεν έχει απομακρύνει ούτε παροπλίσει το σύστημα.

Οι βουλευτές τονίζουν ότι ο νόμος απαγορεύει τη μεταφορά F-35 στην Τουρκία όσο δεν πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις και καλούν την ηγεσία της Βουλής να ενεργοποιήσει, αν χρειαστεί, Κοινό Ψήφισμα Αποδοκιμασίας.

Προειδοποιούν επίσης ότι πιθανή άρση κυρώσεων και παράδοση F-35 θα έστελνε αρνητικό μήνυμα στους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο, με αναφορές στην Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αρμενία.

Congress banned F-35 sales to Turkey for several reasons: the S-400s, the illegal occupation of Cyprus, and the threats to Greece, to name a few. @POTUS cannot just wave these actions away with a handshake in Ankara.

I am urging @RepJeffries and @SteveScalise to introduce a… pic.twitter.com/XPQc2LjJbP

— Dina Titus (@repdinatitus) July 7, 2026

Ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Μάικ Λόλερ υποστήριξε ότι η πώληση των F-35 «δεν είναι προς το συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών», ενώ ο Δημοκρατικός βουλευτής Μπραντ Σνάιντερ τόνισε ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα παραμένει παράνομη όσο οι S-400 βρίσκονται σε τουρκικό έδαφος.

Υπενθυμίζεται ότι ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αποβάλει την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35 το 2019, μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία, επιβάλλοντας παράλληλα κυρώσεις στην Άγκυρα. Ωστόσο, στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα εμφανίστηκε πιο θετικός, δηλώνοντας ότι η Ουάσιγκτον «θα εξετάσει» την πώληση των μαχητικών και προσθέτοντας ότι οι κυρώσεις πρόκειται να αρθούν.

Δεν υπάρχει ενιαίο μέτωπο στο Κογκρέσο

Παρά τις αντιδράσεις, το Politico επισημαίνει ότι δεν υπάρχει πλέον απόλυτη αντίθεση στο Κογκρέσο.

Η επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Τζιν Σαχίν, δήλωσε ότι θα ήταν θετική εξέλιξη η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα, εφόσον επιλυθεί το ζήτημα των S-400, ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος διαρροής τεχνολογίας προς τη Ρωσία.

Ανάλογη θέση εξέφρασε και ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μάικ Ράουντς, ο οποίος υπογράμμισε ότι όλες οι χώρες που πληρούν τις προϋποθέσεις θα πρέπει να μπορούν να αποκτήσουν τα F-35, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι αυτό δεν μπορεί να συμβεί πριν επιλυθεί το θέμα των ρωσικών πυραύλων.

O γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ αρχικά δήλωσε «ανοικτός»  αλλά αργότερα είπε στο ισραηλινό i24 πως θα αντιταχθούν στην πώληση των f-35 στην Τουρκία.

🚨🇺🇸 ABD’li Senatör Lindsey Graham: Türkiye’ye F-35 satışına açığım.

ABD’li Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, Türkiye’ye F-35 satışına ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Buna açığım. Kongre’de bazı itirazlar olabilir ancak bir çözüm bulunabilir.” ifadelerini kullandı.… pic.twitter.com/OM9FsFbbpU

— Turkish Defence Agency (@tdefenceagency) July 7, 2026

Ο Ρεπουπλικανός Μάικ Πενσε, έγραψε πως η προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Άγκυρα θα αποτελούσαν στρατηγικό λάθος, υπονομεύοντας την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του ΝΑΤΟ. «Κύριε Πρόεδρε, παρακαλούμε, μην το κάνετε».

Lifting U.S. sanctions imposed after Turkey acquired the Russian S-400 missile system in 2017 and clearing the way to provide Turkey F-35 fighter jets would be a strategic mistake, undermining the security of the United States, Israel and NATO. Mr. President, Please Don’t.🇺🇸…

— Mike Pence (@Mike_Pence) July 7, 2026

Σενάρια για απομάκρυνση των S-400

Σύμφωνα με το Politico, μία από τις λύσεις που εξετάζονται είναι η μεταφορά των S-400 σε τρίτη χώρα, κάτι που ωστόσο πιθανότατα θα απαιτούσε και τη συναίνεση της Ρωσίας.

Πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τζεφ Φλέικ, δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια της θητείας του είχαν εξεταστεί διάφορες εναλλακτικές λύσεις και υποστήριξε ότι σήμερα υπάρχουν περισσότεροι λόγοι για επίλυση του ζητήματος, καθώς η επιρροή της Ρωσίας στην Τουρκία έχει μειωθεί, ενώ η Άγκυρα έχει συμβάλει στη στήριξη της Ουκρανίας μέσω του ΝΑΤΟ.

Παρά τη μεταβαλλόμενη στάση ορισμένων Αμερικανών νομοθετών, το Politico σημειώνει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ισχυρές αντιστάσεις στο Κογκρέσο, ιδιαίτερα λόγω των σχέσεων της Τουρκίας με τη Ρωσία αλλά και των εντάσεων που διατηρεί με συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και το Ισραήλ.

Νέα προειδοποίηση Νετανιάχου 

Ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ, Βενιαμίν Νετανιάχου, εξέφρασε εκ νέου την αντίθεσή του σε ενδεχόμενη πώληση αμερικανικών μαχητικών F-35 στην Τουρκία, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανατρέψει την ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή. Σε συνέντευξή του στο CNN αποκάλυψε ότι έχει ήδη θέσει το ζήτημα στον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εκφράζοντας τις ανησυχίες του, ενώ υποστήριξε ότι η Τουρκία ακολουθεί επιθετική νεοοθωμανική πολιτική απέναντι σε γειτονικές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ. Παράλληλα, τόνισε ότι, παρά τις διαφωνίες στο θέμα αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παραμένουν στενοί σύμμαχοι.

BASH: Trump is considering giving Turkey these F-35s

NETANYAHU: It would destroy the power balance in the Middle East … I wouldn’t do that pic.twitter.com/OwMuNmlQz3

— Aaron Rupar (@atrupar) July 7, 2026

ΠΗΓΗ: SigmaLive