Η Γαλλία εμφανίζεται πλέον πιο ανοιχτή στο ενδεχόμενο πώλησης του γαλλοϊταλικού αντιαεροπορικού συστήματος SAMP/T στην Τουρκία, έπειτα από χρόνια πολιτικών επιφυλάξεων και έντονων αντιθέσεων με την Άγκυρα. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, το Παρίσι δεν έχει δώσει ακόμη πράσινο φως, ωστόσο η στάση του φαίνεται να έχει μετακινηθεί, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο ουσιαστικές συνομιλίες.

Το SAMP/T, γνωστό και ως Mamba, κατασκευάζεται από την κοινοπραξία Eurosam, στην οποία συμμετέχουν η MBDA France, η MBDA Italy και η Thales. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά συστήματα αεράμυνας, ικανό να παρακολουθεί δεκάδες στόχους ταυτόχρονα και να αντιμετωπίζει πολλαπλές απειλές, ενώ παρουσιάζεται ως η ευρωπαϊκή απάντηση στο αμερικανικό Patriot.

Η Τουρκία επιδιώκει την απόκτηση του συστήματος στο πλαίσιο του σχεδίου της για τη δημιουργία ολοκληρωμένης αντιαεροπορικής και αντιπυραυλικής ασπίδας, γνωστής ως «Steel Dome», του Ατσάλινου Θόλου δηλαδή. Η Άγκυρα, αν και διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ, παραμένει ευάλωτη στον τομέα της αεράμυνας και αναζητά λύσεις που θα της προσφέρουν τεχνολογική αυτονομία, συμπαραγωγή και μεταφορά τεχνογνωσίας.

Το ζήτημα είχε παγώσει τα προηγούμενα χρόνια λόγω της επιδείνωσης των σχέσεων Γαλλίας–Τουρκίας. Οι διαφωνίες σε Συρία, Λιβύη και Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και η τουρκική επιθετικότητα απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο, είχαν καταστήσει το Παρίσι βασικό εμπόδιο στην πρόοδο του προγράμματος.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η αλλαγή κλίματος φέρεται να ακολούθησε επαφές του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι, ενόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Τουρκία. Το θέμα συζητήθηκε και σε επικοινωνία της Μελόνι με τον Ταγίπ Ερντογάν στις 3 Ιουλίου.

Παρά το άνοιγμα, οι πηγές επισημαίνουν ότι η Γαλλία θα πρέπει να καθησυχάσει την Ελλάδα και την Κύπρο πριν από οποιαδήποτε συμφωνία. Το Παρίσι έχει υπογράψει στρατηγικές αμυντικές συμφωνίες και με τις δύο χώρες, γεγονός που καθιστά πολιτικά ευαίσθητη κάθε πιθανή πώληση προηγμένου αντιαεροπορικού συστήματος στην Τουρκία.

Η Άγκυρα, από την πλευρά της, θεωρεί ότι υπάρχει πλέον πολιτική βούληση από Τουρκία, Ιταλία και Γαλλία για να προχωρήσει η διαδικασία. Ωστόσο, ακόμη και οι πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις τονίζουν ότι η υπόθεση βρίσκεται σε αρχικό στάδιο και ότι δεν υπάρχει ακόμη τελική έγκριση.

Οποιαδήποτε συμφωνία, εφόσον προχωρήσει, αναμένεται να αφορά τη νέα γενιά του SAMP/T, η οποία εισέρχεται σταδιακά σε υπηρεσία στις γαλλικές και ιταλικές ένοπλες δυνάμεις. Το ενδιαφέρον της Τουρκίας εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της αμυντικής της βιομηχανίας και μείωσης της εξάρτησής της από δυτικά συστήματα χωρίς δυνατότητα ελέγχου ή συμπαραγωγής.

Για την Ελλάδα και την Κύπρο, όμως, το θέμα δεν είναι τεχνικό αλλά καθαρά στρατηγικό. Η ενίσχυση της τουρκικής αεράμυνας με ευρωπαϊκό σύστημα υψηλών δυνατοτήτων θα επηρέαζε τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο που η Τουρκία δεν έχει εγκαταλείψει ούτε τις αναθεωρητικές της αξιώσεις ούτε την κατοχή της βόρειας Κύπρου.

Το γαλλικό άνοιγμα, ακόμη και αν δεν σημαίνει άμεση έγκριση πώλησης, δείχνει ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επαναξιολογούν τη σχέση τους με την Τουρκία μέσα από το πρίσμα των αναγκών του ΝΑΤΟ και της περιφερειακής αστάθειας. Το ερώτημα είναι αν αυτή η επαναπροσέγγιση θα γίνει εις βάρος των ελληνικών και κυπριακών συμφερόντων.

Σκληρή κριτική στην κυβερνητική διαχείριση των εθνικών θεμάτων και ιδιαίτερα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ άσκησε ο πρέσβης ε.τ. Γεώργιος Αϋφαντής, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική».

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η εκτίμηση ότι η Τουρκία επιχειρεί να εξέλθει ενισχυμένη από τη Σύνοδο, εξασφαλίζοντας δύο περιφερειακές νατοϊκές διοικήσεις: μία στον Βόσπορο, με αντικείμενο το Αιγαίο και τη Μαύρη Θάλασσα, και μία στα Άδανα, με πεδίο τη Μέση Ανατολή.

Κατά τον κ. Αϋφαντή, η εξέλιξη αυτή δεν είναι τεχνικό ή τυπικό θέμα του ΝΑΤΟ, αλλά ζήτημα με άμεσες επιπτώσεις στα ελληνικά συμφέροντα. Όπως υποστήριξε, οι δύο δομές θα στελεχωθούν κυρίως από Τούρκους αξιωματικούς, μαζί με άλλους νατοϊκούς, και θα αποκτήσουν επιχειρησιακή βαρύτητα σε περιοχές όπου η Άγκυρα προβάλλει τη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Ο πρέσβης ε.τ. υποστήριξε ότι η Αθήνα όφειλε να έχει αντιδράσει εγκαίρως, ήδη από το στάδιο της προετοιμασίας της ημερήσιας διάταξης, σε επίπεδο μονίμων αντιπροσώπων, διπλωματικών επαφών και νατοϊκών επιτροπών. Κατά την άποψή του, η Ελλάδα έπρεπε να είχε ξεκαθαρίσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει συναίνεση για ενίσχυση της Τουρκίας με τέτοιες διοικήσεις, όταν η ίδια χώρα αμφισβητεί ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν και για τον σύμβουλο εθνικής ασφαλείας Θάνο Ντόκο, με αφορμή όσα αποδόθηκαν σε συνομιλία του με πρόσωπο που πίστευε ότι ήταν Ουκρανός αξιωματούχος. Ο κ. Αϋφαντής έκανε λόγο για «ουσιαστική ανεπάρκεια» και υποστήριξε ότι σε κρίσιμα ζητήματα εθνικής ασφάλειας τέτοια λάθη δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλές αστοχίες.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το πρόβλημα δεν είναι μόνο προσωπικό, αλλά βαθιά πολιτικό. Όπως είπε, η ελληνική αντιπροσωπεία στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ πηγαίνει χωρίς σαφή βούληση σύγκρουσης με τις τουρκικές επιδιώξεις. «Όπου υπάρχει θέληση υπάρχει και τρόπος», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκτιμώντας ότι στην περίπτωση της Αθήνας δεν υπάρχει η αναγκαία πολιτική βούληση.

Ο κ. Αϋφαντής εκτίμησε ότι η Συμμαχία, διά της ανοχής, κινδυνεύει να επιβεβαιώσει τις τουρκικές διεκδικήσεις σε βάρος της Ελλάδας. Όπως τόνισε, εάν η ίδια η Ελλάδα δεν εγείρει ζήτημα, δεν μπορεί να αναμένει ότι θα το πράξουν άλλες χώρες για λογαριασμό της.

Στην παρέμβασή του συνέδεσε τις εξελίξεις και με τη στάση της Τουρκίας έναντι του Αιγαίου και των ελληνικών νησιών, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα έχει θέσει διεθνώς θέματα αμφισβήτησης ελληνικής κυριαρχίας. Κατά συνέπεια, η ενίσχυσή της εντός ΝΑΤΟ δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ουδέτερη διοικητική απόφαση.

Ο πρώην διπλωμάτης αναφέρθηκε και στον Αντώνη Σαμαρά, τονίζοντας ότι η πολιτική του παρέμβαση δεν αφορά μόνο πρώην ψηφοφόρους της Νέας Δημοκρατίας, αλλά ευρύτερα πολίτες που έχουν απομακρυνθεί από το σημερινό πολιτικό σύστημα. Κατά την εκτίμησή του, ο πρώην πρωθυπουργός επιχειρεί να απευθυνθεί σε ένα μεγάλο ακροατήριο που βρίσκεται στην αποχή και ζητά αλλαγή πορείας.

Η συνολική εικόνα που περιέγραψε ο Γεώργιος Αϋφαντής είναι αυτή μιας Ελλάδας που, κατά την άποψή του, παρακολουθεί παθητικά την αναβάθμιση της Τουρκίας μέσα στις νατοϊκές δομές, ενώ η Άγκυρα μετατρέπει σταδιακά τη «Γαλάζια Πατρίδα» από δόγμα αμφισβήτησης σε επιχειρησιακή πραγματικότητα.

Την παραίτηση του Συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του Πρωθυπουργού και Γενικού Γραμματέα Εθνικής Ασφάλειας, Θάνου Ντόκου, ζητά ο Παναγιώτης Παύλος, με αφορμή τις αποκαλύψεις που ακολούθησαν τη δημοσιοποίηση της συνομιλίας του με τον Ρώσο prankster, ο οποίος παρουσιάστηκε ως Ουκρανός αξιωματούχος. Σύμφωνα με τον ίδιο, το περιεχόμενο της συνομιλίας αναδεικνύει ευρύτερα ζητήματα που αφορούν την άσκηση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και της εθνικής κυριαρχίας.

Σε δημόσια παρέμβασή του από το Όσλο της Νορβηγίας, ο κ. Παύλος υποστήριξε ότι τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν καταρρίπτουν τους κυβερνητικούς ισχυρισμούς περί υβριδικής επίθεσης με χρήση εξελιγμένης τεχνολογίας, ενώ χαρακτήρισε την υπόθεση ενδεικτική της διάβρωσης που προκαλεί στην εθνική κυριαρχία της Ελλάδας το ιδιοτελές πνεύμα και η ερασιτεχνική νοοτροπία που προσεγγίζει τη λειτουργία των κρατικών δομών ως μέσο επίτευξης ιδιοτελών σκοπιμοτήτων.

Όπως ανέφερε, η παραίτηση του κ. Ντόκου είναι επιβεβλημένη όχι μόνο λόγω του περιστατικού της παιδαριώδους εξαπάτησης, αλλά κυρίως επειδή, όπως τόνισε, αποτελεί εκφραστή της πολιτικής του κατευνασμού, την οποία θεωρεί υπεύθυνη για σοβαρές αστοχίες στη χάραξη της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Παράλληλα, ζήτησε πλήρη αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο ασκείται η εθνική κυριαρχία, ασκώντας έντονη κριτική στη λεγόμενη «σχολή Σημίτη», στο ΕΛΙΑΜΕΠ και σε πολιτικές προσεγγίσεις που συνδέονται με το Σχέδιο Ανάν.

Ο κ. Παύλος υποστήριξε ακόμη ότι από το περιεχόμενο της συνομιλίας προκύπτει πως ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας λειτουργεί περισσότερο ως εκπρόσωπος κυβερνητικών και κομματικών επιδιώξεων παρά ως θεματοφύλακας της εθνικής κυριαρχίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε σημείο της συνομιλίας, στο οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, ο κ. Ντόκος φέρεται να χαρακτήρισε Ρώσους δισεκατομμυριούχους ως «νόμιμους στόχους» (legitimate targets) στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία, επισημαίνοντας στον συνομιλητή του ότι αυτοί θα μπορούσαν να εντοπιστούν και στην τουρκική επικράτεια. Ο κ. Παύλος χαρακτήρισε το συγκεκριμένο απόσπασμα εξαιρετικά σοβαρό, υποστηρίζοντας ότι εγείρει ζητήματα που υπερβαίνουν κατά πολύ το ίδιο το περιστατικό της φάρσας.

Η δήλωση του Παναγιώτη Παύλου, όπως αναρτήθηκε στο YouTube: