Γράφει ο Μάικλ Ρούμπιν, 1945

Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα προσφέρει μια «μεγάλη τσάντα με δώρα» στον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όταν τον δει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7-8 Ιουλίου 2026. Ολοένα και περισσότερο, φαίνεται ότι ο Τραμπ θα προσφέρει στον Ερντογάν την επανένταξη στο πρόγραμμα Joint Strike Fighter F-35, το οποίο, μετά την εξόντωση του Ισραήλ, είναι το κορυφαίο όνειρο του Ερντογάν.

Ο Τραμπ ξεπουλάει αμερικανικά συμφέροντα για μια δεξίωση με κόκκινο χαλί και ίσως για κάποιες συμφωνίες οικογενειακής επιχείρησης. Η πώληση των F-35 στην Τουρκία θα ήταν καταστροφή για διάφορους λόγους.

Το λάθος με τα F-35 και πώς κερδίζει η Τουρκία

Καταρχάς, η Τουρκία έχει γίνει από μόνη της ένας τρομερός προμηθευτής στρατιωτικού υλικού.

Αφότου η κυβέρνηση Ομπάμα άρχισε να παρέχει μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην Τουρκία το 2011, η Τουρκία προχώρησε σε αντίστροφη μηχανική των αμερικανικών όπλων για να δώσει ώθηση στη δική της αμυντική βιομηχανία .

Ο γαμπρός του Ερντογάν αναμόρφωσε τη Baykar , ένα μικρό εργοστάσιο μηχανημάτων και ανταλλακτικών αυτοκινήτων, σε μια επιχείρηση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων που επωφελούνταν από την αμερικανική έρευνα και ανάπτυξη που οι Τούρκοι απλώς έκλεψαν.

Σήμερα, η Τουρκία μιλάει ανοιχτά για τις προσπάθειές της να κατασκευάσει το Kaan , ένα δικό της stealth μαχητικό κοινής επίθεσης . Ο Ερντογάν παίζει τον Τραμπ για ανόητο υπονοώντας ότι η Τουρκία θέλει το F-35 για την άμυνα του ΝΑΤΟ. Εάν ο Τραμπ αποδεχτεί το σχέδιο του Ερντογάν, θα προδώσει την Lockheed Martin και τις επενδύσεις των εταίρων της.

Δεύτερον, ο Ερντογάν είναι ένας αναξιόπιστος σύμμαχος, και όχι μόνο λόγω της αγοράς των S-400 , η ​​οποία αρχικά οδήγησε στην αποβολή της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35. Στις 9 Μαρτίου 2026, η Τουρκία ανέπτυξε έξι F-16 στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο , όχι μόνο ανατρέποντας το status quo αλλά και παραβιάζοντας τις συμφωνίες τελικής χρήσης στις οποίες δεσμεύτηκε η Τουρκία όταν αγόρασε αυτά τα αεροσκάφη. Ήταν μια δοκιμασία στην οποία ο Τραμπ απέτυχε. Εάν η Τουρκία δεν σέβεται πλέον τις συμφωνίες τελικής χρήσης, αυτά τα F-35 θα μπορούσαν να καταλήξουν οπουδήποτε: Στο Πακιστάν, στην Κίνα ή ακόμα και στο Ιράν.

Δεν είναι απίθανο. Το 2010, η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία πραγματοποίησε μυστικές πολεμικές ασκήσεις με την Πολεμική Αεροπορία του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού και την Πολεμική Αεροπορία του Πακιστάν.

Πιο πρόσφατα, ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Ερντογάν σκέφτηκε ακόμη και να ενταχθεί στο πλευρό του Ιράν στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ-Ιράν .

Ένα τέτοιο πλαίσιο καθιστά την εσφαλμένα εκτιμημένη αγορά των S-400 από την Τουρκία όχι εξαίρεση αλλά τον κανόνα. Αγνοώντας τον Νόμο περί Αντιμετώπισης των Αντιπάλων της Αμερικής μέσω Κυρώσεων (CAATSA) του 2017, έναν νόμο που αποσκοπεί στο να αποτρέψει τις χώρες από το να πολλαπλασιαστούν και να συνεργαστούν με τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα , ο Τραμπ δίνει το πράσινο φως σε άλλους να συνάψουν συμφωνίες με τους αντιπάλους της Αμερικής.

Ένα F-35 Lightning II της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ που έχει ανατεθεί στην 6η Μοίρα Όπλων απογειώνεται για την υποστήριξη μιας αποστολής Ολοκλήρωσης Σχολείου Όπλων της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (WSINT) στην αεροπορική βάση Nellis της Νεβάδα, στις 18 Νοεμβρίου 2025. Το WSINT ενσωματώνει πολλαπλά αεροσκάφη, τομείς και σύνολα αποστολών για να προκαλέσει τους συμμετέχοντες με δυναμική επίλυση προβλημάτων. (Φωτογραφία της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ από την Ανώτερη Αεροπόρο Lauren Clevenger)
Ένα F-35 Lightning II της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ που έχει ανατεθεί στην 6η Μοίρα Όπλων απογειώνεται για την υποστήριξη μιας αποστολής Ολοκλήρωσης Σχολείου Όπλων της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (WSINT) στην αεροπορική βάση Nellis της Νεβάδα, στις 18 Νοεμβρίου 2025. Το WSINT ενσωματώνει πολλαπλά αεροσκάφη, τομείς και σύνολα αποστολών για να προκαλέσει τους συμμετέχοντες με δυναμική επίλυση προβλημάτων. (Φωτογραφία της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ από την Ανώτερη Αεροπόρο Lauren Clevenger)

Η απειλή του περιφερειακού πολέμου

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για το δώρο του F-35 από τον Τραμπ είναι ότι θα μπορούσε να προκαλέσει περιφερειακό πόλεμο. Ακόμα κι αν ο Τραμπ και ο Πρέσβης Τομ Μπαράκ είναι τα διπλωματικά παιδιά-θαύματα που ισχυρίζονται ότι είναι, θα έχουν αποχωρήσει από το αξίωμά τους σε δυόμισι χρόνια, αλλά η Τουρκία θα έχει το F-35 για δεκαετίες.

Την τελευταία δεκαετία, αν όχι περισσότερο, ο Ερντογάν έχει καλλιεργήσει τη σχέση του με τη Χαμάς και έχει επιτρέψει στην ομάδα που έχει χαρακτηριστεί ως τρομοκρατική, να κάνει την Κωνσταντινούπολη το de facto αρχηγείο της.

Καθώς η Τουρκία εντείνει τη ρητορική της για γενοκτονία εναντίον του Ισραήλ , η πιθανότητα ενός μελλοντικού πολέμου μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ αυξάνεται, ειδικά δεδομένων των δικών της πυρηνικών φιλοδοξιών. Ούτε το Ισραήλ θα ήταν απαραίτητα η μόνη σπίθα. Η Τουρκία έχει χρησιμοποιήσει τα αεροσκάφη της για να παρενοχλήσει την Ελλάδα , έναν σύμμαχο στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία συνεχίζει να κατέχει το ένα τρίτο της Κύπρου και έχει χρησιμοποιήσει τη δική της στρατιωτική δύναμη για να προστατεύσει τις πολιτοφυλακές και τους τρομοκράτες που οι πολιτικοί-πελάτες της στην Τρίπολη της Λιβύης προσφέρουν καταφύγιο.

Τι πρέπει να κάνει η Αμερική αντ’ αυτού

Αν ο Τραμπ θέλει πραγματικά να ευχαριστήσει τον Ερντογάν για τη φιλία του, θα μπορούσε να προσφέρει στον Τούρκο ηγέτη μια επίσκεψη στο Μαρ-α-Λάγκο με όλα τα έξοδα πληρωμένα. Το ξεπούλημα της αμερικανικής βιομηχανίας και των συμμάχων δεν είναι πράξη πολιτικής ικανότητας, αλλά μάλλον εκπληρώνει μια τουρκική φαντασίωση.

Ούτε πρέπει ο Τραμπ να έχει ψευδαισθήσεις: Ο Ερντογάν δεν γιορτάζει τη φιλία του με τον Τραμπ. Γιορτάζει το πόσο εύκολο ήταν να εξαπατήσει τον Τραμπ. Σήμερα, ο Ερντογάν και η Μουσουλμανική Αδελφότητα γελούν με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.

Με επίκεντρο τις ελληνοτουρκικές εξελίξεις, τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και το παρασκήνιο γύρω από τα αμερικανικά μαχητικά F-35, πραγματοποιήθηκε η νέα εκπομπή «Direct News» με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια.

Ο δημοσιογράφος άνοιξε την εκπομπή αναφερόμενος στις δημόσιες παρεμβάσεις του πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος κάλεσε τον Ντόναλντ Τραμπ να μην προχωρήσει στην επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα απειλεί το Ισραήλ, την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Σύμφωνα με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, η στάση του Ισραήλ ενισχύει τις ελληνικές θέσεις και επιβεβαιώνει τις πληροφορίες ότι το ζήτημα των F-35 θα τεθεί στις επαφές Νετανιάχου και Τραμπ μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις κοινές στρατιωτικές δραστηριότητες Ελλάδας και Ισραήλ. Όπως παρουσιάστηκε στην εκπομπή, ισραηλινά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Τουρκία, με κοινές αεροπορικές δραστηριότητες νοτίως της Κρήτης και εναέριο ανεφοδιασμό ελληνικών F-16 από ισραηλινό αεροσκάφος tanker.

Ο δημοσιογράφος σχολίασε ακόμη το νέο προπαγανδιστικό βίντεο της τουρκικής προεδρίας με τίτλο «Η Σφραγίδα του Μέλλοντος», στο οποίο παρουσιάζεται το όραμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για μια Τουρκία που επεκτείνει την επιρροή της όχι μόνο στη «Γαλάζια Πατρίδα», αλλά και στον κυβερνοχώρο και το διάστημα. Όπως υποστήριξε, το βίντεο αποτυπώνει τις γεωπολιτικές φιλοδοξίες της Άγκυρας και δεν πρέπει να υποτιμηθεί.

Σημαντικό μέρος της εκπομπής αφιερώθηκε και στις πληροφορίες για την επιδίωξη της Τουρκίας να αποκτήσει τρία στρατηγεία του ΝΑΤΟ, γεγονός που, σύμφωνα με τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, θα ενίσχυε σημαντικά τον ρόλο της Συμμαχίας στην περιοχή εις βάρος των ελληνικών και κυπριακών συμφερόντων.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ελλάδα οφείλει να επιδιώξει διακομματική εθνική στρατηγική στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, τονίζοντας ότι οι εθνικές προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με κομματικά κριτήρια.

Ξεχωριστή θέση στην ανάλυση είχε και η παρουσία ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που παρουσίασε, η αποστολή τους δεν έχει προσωρινό χαρακτήρα, αλλά εντάσσεται σε έναν ευρύτερο επιχειρησιακό σχεδιασμό Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας, με στόχο την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο. Όπως ανέφερε, τα αεροσκάφη που επιχειρούν σήμερα από την αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» θα αντικατασταθούν από νέα, διατηρώντας σταθερή ελληνική παρουσία.

Στην ενεργειακή διάσταση, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας σχολίασε τις αντιδράσεις του τουρκικού Τύπου για τις συμφωνίες συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών στον τομέα της ενέργειας, σημειώνοντας ότι στην Άγκυρα εκφράζονται φόβοι πως διαμορφώνεται ένας ενεργειακός σχεδιασμός που αφήνει εκτός την Τουρκία.

Αναφέρθηκε επίσης στις νέες παρεμβάσεις Αμερικανών και Ισραηλινών αναλυτών κατά της πώλησης F-35 στην Τουρκία, υπογραμμίζοντας ότι η Άγκυρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις λόγω των σχέσεών της με τη Ρωσία, το Ιράν και της στάσης της απέναντι στο Ισραήλ.

Κλείνοντας την εκπομπή, ο δημοσιογράφος υποστήριξε ότι η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ ενισχύεται διαρκώς, τόσο στον αεροπορικό όσο και στον ναυτικό τομέα. Όπως ανέφερε, η συνδυασμένη παρουσία ελληνικών Rafale, F-35, F-16 Viper και των ισραηλινών αεροπορικών δυνατοτήτων δημιουργεί έναν νέο άξονα αποτροπής στην Ανατολική Μεσόγειο, με τη Σούδα, την Τανάγρα, τη Λάρισα, τη Σκύρο και τις ισραηλινές βάσεις να αποτελούν, όπως είπε, έναν ενιαίο επιχειρησιακό χώρο προβολής ισχύος.