Κάθε Πέμπτη, η ιστορική εφημερίδα «Ελευθερία» του Λονδίνου δίνει το δικό της παρόν στην ενημέρωση του Ελληνισμού της Μεγάλης Βρετανίας, με ειδήσεις, αναλύσεις και παρεμβάσεις που συνδέουν την Ομογένεια με όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα, την Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Στο νέο φύλλο, υπ’ αριθμόν 1303, της Πέμπτης 10 Σεπτεμβρίου 2026, η εφημερίδα κυκλοφορεί με κεντρικό θέμα τα «Πέντε σαφή μηνύματα στην Τουρκία από την Τριμερή», μετά τη συνάντηση Σίσι, Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη στο Ελ Αλαμέιν. Στο πρωτοσέλιδο δεσπόζουν ακόμη η ένταση στις σχέσεις Βρετανίας–Ισραήλ, οι οικονομικές εξελίξεις στο Ηνωμένο Βασίλειο και η έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς στα ελληνικά παροικιακά σχολεία.

Ξεχωριστή θέση έχει η επικείμενη επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στο Λονδίνο στις 14 και 15 Σεπτεμβρίου, ένα γεγονός ιδιαίτερης πνευματικής και εθνικής σημασίας για τους Έλληνες και τους Κυπρίους της Μεγάλης Βρετανίας. Όπως επισημαίνεται στο σχετικό αφιέρωμα, ο Οικουμενικός Πατριάρχης αποτελεί για τον Ελληνισμό της Διασποράς έναν ισχυρό σύνδεσμο με τη Μητέρα Εκκλησία, την Κωνσταντινούπολη και τις ιστορικές του ρίζες.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το αφιέρωμα στην ελληνόγλωσση εκπαίδευση, καθώς ανοίγουν και πάλι τα ελληνικά παροικιακά σχολεία. Στις σελίδες της «Ελευθερίας» αναδεικνύεται η προσπάθεια εκπαιδευτικών και κοινοτήτων για τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, της ιστορίας, των παραδόσεων και του πολιτισμού στις νεότερες γενιές της Ομογένειας.

Στις «Εκλεκτές Συνεργασίες» φιλοξενείται επίσης η ανάλυση του Χρήστου Κωνσταντινίδη με τίτλο «Θα μπορούσε η Τουρκία να ξεκινήσει πόλεμο για τον αγωγό ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου;». Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Great Sea Interconnector και το κρίσιμο ερώτημα κατά πόσο η Άγκυρα θα επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις έρευνες και την υλοποίηση του έργου, με την ανάλυση να υπογραμμίζει τη σημασία της αξιόπιστης ελληνικής αποτροπής.

Στο ίδιο φύλλο, ο πρέσβης επί τιμή Ευριπίδης Λ. Ευρυβιάδης αναλύει τη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα που δημιουργεί η Συμφωνία της Μέκκας και τις συνέπειές της για την Ανατολική Μεσόγειο και ιδιαίτερα για την Κύπρο, θέτοντας το ζήτημα της μετατροπής της στρατηγικής γεωγραφικής θέσης της Κυπριακής Δημοκρατίας σε πραγματικό στρατηγικό πλεονέκτημα.

Ακόμη, η «Ελευθερία» καταγράφει τις εξελίξεις στην κυπριακή πολιτική σκηνή, με τη 27χρονη Σοφία Χριστοδούλου-Μακρή να αναδεικνύεται νέα πρόεδρος της ΕΔΕΚ, καθώς και τις σημαντικές εξελίξεις στη Βρετανία, από τον επερχόμενο προϋπολογισμό μέχρι το αυξανόμενο κόστος δανεισμού της χώρας.

Η «Ελευθερία» του Λονδίνου κυκλοφορεί κάθε Πέμπτη, κρατώντας ζωντανή μια μακρά παράδοση του ελληνικού Τύπου της Διασποράς και αποτελώντας σημείο αναφοράς για τον Ελληνισμό της Βρετανίας, με το βλέμμα στραμμένο πάντοτε στην Ομογένεια, την Ελλάδα, την Κύπρο και τα μεγάλα εθνικά και διεθνή ζητήματα.

Σαφές μήνυμα αποφασιστικότητας απέναντι στην τουρκική απειλή έστειλε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, μιλώντας στον Νίκο Παπαδάτο και στο «Diplomatic Front». Αναλύοντας την «Ασπίδα του Αχιλλέα», τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις ελληνορωσικές σχέσεις και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα οφείλει να ενισχύσει την αποτρεπτική ισχύ της, αλλά και να χαράξει μία περισσότερο ανεξάρτητη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.

«Στο θέμα της Τουρκίας ας είμαστε αποφασισμένοι επί του πεδίου και ας μην κοιτάμε τα μεγέθη, γιατί ποτέ ο ελληνικός στρατός δεν ήταν περισσότερος του αντιπάλου», τόνισε χαρακτηριστικά, κλείνοντας τη συνέντευξη με ένα μήνυμα που δεν επιδέχεται παρερμηνείες.

«Άλμα στο μέλλον» με την Ασπίδα του Αχιλλέα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ιωάννης Μπαλτζώης στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», εκτιμώντας ότι, εφόσον υλοποιηθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα αλλάξει τα δεδομένα στην άμυνα της χώρας.

«Πραγματικά θα καταστήσει την Ελλάδα και το Αιγαίο απροσπέλαστα σε μεγάλο βαθμό», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι κανένα σύστημα αεράμυνας δεν μπορεί να προσφέρει προστασία σε ποσοστό 100%. Όπως είπε, ποσοστά επιτυχίας άνω του 85% θεωρούνται εξαιρετικά υψηλά.

Περιέγραψε την «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως ένα πολυεπίπεδο πλέγμα αντιαεροπορικής, αντιπυραυλικής και αντι-drone άμυνας, το οποίο θα λειτουργεί με τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης. Στο δίκτυο θα ενταχθούν, σύμφωνα με την ανάλυσή του, τόσο τα παλαιότερα αντιαεροπορικά μέσα όσο και σύγχρονες πλατφόρμες, όπως οι φρεγάτες Belharra και τα μαχητικά Rafale.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα συγκεντρώνει και θα αξιολογεί τα δεδομένα από ραντάρ, πλοία, αεροσκάφη και επίγεια συστήματα, θα ιεραρχεί τις απειλές και θα προτείνει το κατάλληλο όπλο για την αντιμετώπιση κάθε στόχου. Ακόμη και αν ένα ραντάρ τεθεί εκτός λειτουργίας, το δίκτυο θα μπορεί να ανασυνθέτει την επιχειρησιακή εικόνα αξιοποιώντας τους υπόλοιπους αισθητήρες.

Ο αντιστράτηγος ε.α. αναφέρθηκε στα ισραηλινής κατασκευής συστήματα SPYDER, Barak MX και David’s Sling, τα οποία καλύπτουν διαφορετικά επίπεδα και αποστάσεις αναχαίτισης, από drones και αεροσκάφη μέχρι πυραυλικές και βαλλιστικές απειλές.

«Με αυτό το σύστημα η Ελλάδα κάνει ένα άλμα στο μέλλον των πολεμικών επιχειρήσεων», υπογράμμισε.

Η τουρκική απειλή και το δόγμα του «ζωτικού χώρου»

Κατά τον Ιωάννη Μπαλτζώη, η ενίσχυση της ελληνικής αεράμυνας είναι επιβεβλημένη, καθώς η απειλή από την Ανατολή «γιγαντώνεται μέρα με την ημέρα».

Χαρακτήρισε την Τουρκία «αναθεωρητική και επικίνδυνη δύναμη», η οποία επιχειρεί, μέσω στρατιωτικού καταναγκασμού και επιθετικής πολιτικής, να αποκτήσει εδάφη και δικαιώματα που θεωρεί ότι της ανήκουν.

Συνέκρινε μάλιστα αυτήν τη στρατηγική με το δόγμα του «ζωτικού χώρου», επισημαίνοντας ότι η Άγκυρα επιδιώκει να επιβάλει τις διεκδικήσεις της αδιαφορώντας για το Διεθνές Δίκαιο.

Στην ερώτηση εάν η Ελλάδα θα επιτρέψει να εφαρμοστεί αυτή η πολιτική, η απάντησή του ήταν λιτή: «Ελπίζω όχι».

«Θανάσιμο λάθος» η ελληνική πολιτική έναντι της Ρωσίας

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης άσκησε σφοδρή κριτική στην πολιτική που ακολουθεί η Αθήνα απέναντι στη Μόσχα. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την απαγόρευση παρουσίας του Ρώσου πρέσβη στις εκδηλώσεις για τη Ναυμαχία του Ναυαρίνου, όπου επί δεκαετίες κατέθεταν στεφάνι οι εκπρόσωποι της Ρωσίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας.

Χαρακτήρισε αυτήν τη συμπεριφορά δείγμα «μικροεπαρχιωτισμού, γελοιότητας και εξάρτησης», υπενθυμίζοντας τη συμβολή των Ρώσων ναυτών στη μάχη που άνοιξε τον δρόμο για την ελληνική ανεξαρτησία.

Κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα έχει ακολουθήσει σωστή πολιτική προς την Ανατολή, αναπτύσσοντας τα τριμερή σχήματα συνεργασίας με την Κύπρο, το Ισραήλ, την Αίγυπτο και την Ιορδανία, καθώς και ευρύτερα ανοίγματα προς την Ινδία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αντιθέτως, προς τον Βορρά και τη Δύση, όπως είπε, η χώρα έχει χάσει τον προσανατολισμό της.

«Έχουμε κάνει θανάσιμο λάθος και δεν το διορθώνουμε», υποστήριξε. Διευκρίνισε ότι δεν προτείνει ταύτιση με τη Ρωσία, αλλά μία ουδέτερη και σοβαρή σχέση που θα επέτρεπε στην Ελλάδα να λειτουργήσει ως έντιμος ενδιάμεσος.

Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η Αθήνα θα μπορούσε να προσφέρει έδαφος για μελλοντικές ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αντί αυτές να διεξάγονται στην Τουρκία ή σε άλλες χώρες.

«Στον πόλεμο φθοράς υπερέχει η Ρωσία»

Μεγάλο μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στον πόλεμο της Ουκρανίας. Ο Ιωάννης Μπαλτζώης ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα, λόγω και της κατοχής στην Κύπρο, ορθώς καταδικάζει κάθε εισβολή σε ανεξάρτητο κράτος. Τόνισε, ωστόσο, ότι η στρατηγική ανάλυση απαιτεί την εξέταση όλων των δεδομένων που οδήγησαν στη σημερινή κατάσταση.

Διαχώρισε τον πόλεμο σε διαδοχικές φάσεις: τον αρχικό πόλεμο ελιγμών, τον πόλεμο πυροβολικού και φθοράς, τη φάση των οχυρώσεων, τη ρωσική προσαρμογή και τη σημερινή αναμέτρηση εξάντλησης.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η Ρωσία διαθέτει το δημογραφικό, βιομηχανικό και στρατιωτικό βάθος για να αντέξει περισσότερο. Αντιθέτως, η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα ανθρώπινου δυναμικού, ενώ η Ευρώπη δυσκολεύεται να αναπληρώσει τα αποθέματα οπλικών συστημάτων που έχουν διατεθεί στο Κίεβο.

«Σε βάθος χρόνου, με αυτόν τον πόλεμο φθοράς, θα επικρατήσουν οι Ρώσοι», εκτίμησε.

Παρέθεσε, επίσης, δηλώσεις του πρώην ανώτατου στρατιωτικού διοικητή του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη, στρατηγού Κρίστοφερ Καβόλι, σύμφωνα με τις οποίες κρίσιμα τμήματα της ρωσικής πολεμικής μηχανής –οι στρατηγικές, ναυτικές, αεροπορικές και πυραυλικές δυνάμεις– διατηρούν σε σημαντικό βαθμό τις δυνατότητές τους.

Τα drones άλλαξαν το πεδίο της μάχης

Αναλύοντας τις επιχειρήσεις στο ουκρανικό μέτωπο, ο αντιστράτηγος ε.α. χαρακτήρισε τα drones ως τον καθοριστικό παράγοντα που έχει αλλάξει τη σύγχρονη πολεμική σύγκρουση.

Το πεδίο της μάχης, όπως εξήγησε, έχει γίνει πλέον «διάφανο». Δορυφόροι, μη επανδρωμένα συστήματα, ασφαλείς επικοινωνίες και δυνατότητες προσβολής με μεγάλη ακρίβεια επιτρέπουν στις δύο πλευρές να παρακολουθούν σχεδόν κάθε κίνηση.

Παράλληλα, όμως, χαρακτήρισε τη σύγκρουση έναν συνδυασμό του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, λόγω των οχυρώσεων και των χαρακωμάτων, με τα πλέον σύγχρονα οπλικά μέσα.

Στήριξη στη συμμαχία με το Ισραήλ – Λύση δύο κρατών

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης τάχθηκε υπέρ της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας και Ισραήλ, επικρίνοντας τις μονομερείς προσεγγίσεις που παρουσιάζουν τη μία πλευρά ως αποκλειστικά υπεύθυνη για τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Επικαλέστηκε την προσωπική εμπειρία του από την περιοχή και υποστήριξε ότι η μόνη ρεαλιστική διέξοδος στο Παλαιστινιακό είναι η λύση των δύο κρατών. Παράλληλα, εκτίμησε ότι ο φυλακισμένος Μαρουάν Μπαργούτι θα μπορούσε να αποτελέσει πρόσωπο ενότητας για τους Παλαιστινίους και συνομιλητή σε μία μελλοντική ειρηνευτική διαδικασία.

Κατά τον ίδιο, η Ελλάδα πρέπει να διατηρήσει τον ρόλο του «έντιμου ενδιάμεσου», στηρίζοντας τη συνεργασία με το Ισραήλ αλλά και μία βιώσιμη διευθέτηση που θα διασφαλίζει την ύπαρξη δύο ανεξάρτητων κρατών.

Δραματική προειδοποίηση για τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία απηύθυνε ο διδάκτωρ Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Γενεύης Νίκος Παπαδάτος, μιλώντας στην τηλεόραση της «Ναυτεμπορικής». Εκτίμησε ότι, παρά τις παρασκηνιακές διπλωματικές κινήσεις, πραγματική διέξοδος δεν διαφαίνεται, ενώ υπογράμμισε πως μια απλή κατάπαυση του πυρός δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι βαθύτερες αιτίες της σύγκρουσης.

Ο Νίκος Παπαδάτος άσκησε σφοδρή κριτική στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που εξακολουθούν να στέλνουν όπλα και αντιαεροπορικά συστήματα στην Ουκρανία, την ώρα που –όπως υποστήριξε– η δυνατότητα του Κιέβου να αντέξει έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς περιορίζεται δραματικά.

«Οι Ρώσοι υπερτερούν στο ανθρώπινο δυναμικό, στην πολεμική παραγωγή και στην ανθεκτικότητα των υποδομών», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα αεράμυνας και εισέρχεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο.

Οι ευθύνες της Ευρώπης και ο ρόλος της Γερμανίας

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη γερμανική πολιτική, με αφορμή την αποστολή πρόσθετων αντιπυραυλικών συστημάτων στην Ουκρανία. Κατά την εκτίμησή του, το Βερολίνο απομακρύνεται από το πνεύμα της Συμφωνίας «2+4», η οποία άνοιξε τον δρόμο για την επανένωση της Γερμανίας.

Ο Νίκος Παπαδάτος υποστήριξε ότι η σημερινή γερμανική ηγεσία ακολουθεί μια επικίνδυνη γραμμή στρατιωτικοποίησης, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή πολιτική φθορά στο εσωτερικό της χώρας. Μίλησε ακόμη για «δημοκρατικό έλλειμμα» στην Ευρώπη και για μια πολιτική που επηρεάζεται από μεγάλα οικονομικά και εξοπλιστικά συμφέροντα.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στη Διακήρυξη Κρατικής Κυριαρχίας της Ουκρανίας, της 16ης Ιουλίου 1990, επισημαίνοντας ότι σε αυτήν καταγραφόταν η πρόθεση της χώρας να μην ενταχθεί σε στρατιωτικές συμμαχίες και να μην κατέχει, παράγει ή δέχεται πυρηνικά όπλα.

Κατά τον ίδιο, οι δεσμεύσεις εκείνης της περιόδου ανατράπηκαν σταδιακά, ιδιαίτερα μετά το 2008, όταν εντάθηκε η συζήτηση για την περαιτέρω επέκταση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς. «Ποιος είναι τελικά ο αναθεωρητής της Ιστορίας, όταν επίσημα κείμενα και διεθνείς συμφωνίες διαγράφονται με μια μονοκονδυλιά;», διερωτήθηκε.

Γιατί δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μια σύνοδος κορυφής

Ο διδάκτωρ Ιστορίας εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στο ενδεχόμενο μιας άμεσης τριμερούς συνάντησης μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Όπως είπε, οι επαφές μεταξύ αξιωματούχων χαμηλότερου ή μεσαίου επιπέδου δεν αρκούν για να παραγάγουν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι ρωσοαμερικανικές σχέσεις έχουν φτάσει σε οριακό σημείο και ότι ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και τη Μόσχα υπάρχει θεμελιώδης διαφωνία ακόμη και για τις αιτίες του πολέμου.

Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε ανεπίσημες διπλωματικές επαφές στη Μόσχα, στις οποίες συμμετείχαν προσωπικότητες όπως ο Αμερικανός καθηγητής Τζον Μερσχάιμερ, ο πρώην Βρετανός διπλωμάτης Άλιστερ Κρουκ, ο πρώην αναλυτής της CIA Λάρι Τζόνσον και ο δικαστής και δημοσιογράφος Άντριου Ναπολιτάνο.

Σύμφωνα με την ανάγνωση του Νίκου Παπαδάτου, η ρωσική πλευρά θεωρεί ότι προηγούμενες συνεννοήσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες υπονομεύθηκαν ή δεν εφαρμόστηκαν. Αυτό έχει προκαλέσει σοβαρή κρίση εμπιστοσύνης και δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την επιστροφή σε έναν επίσημο διάλογο.

«Δύο διαφορετικές γραμμές στην Ουάσινγκτον»

Ο Νίκος Παπαδάτος μίλησε για εμφανή διγλωσσία στην αμερικανική πολιτική. Από τη μία πλευρά, όπως είπε, ο Ντόναλντ Τραμπ δείχνει ότι επιθυμεί τον τερματισμό της αιματοχυσίας. Από την άλλη, τμήματα της αμερικανικής διοίκησης εξακολουθούν να στηρίζουν στρατιωτικά και πληροφοριακά την Ουκρανία.

«Υπάρχουν δύο γραμμές, ίσως και δύο διαφορετικές πολιτικές», σημείωσε, εκτιμώντας ότι η διακοπή της παροχής αμερικανικών πληροφοριών προς το Κίεβο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως χειρονομία καλής θέλησης απέναντι στη Μόσχα.

Υποστήριξε επίσης ότι η Ρωσία δεν πολεμά αποκλειστικά τον ουκρανικό στρατό, αλλά μια ευρύτερη συμμαχία δεκάδων κρατών που παρέχουν στο Κίεβο εξοπλισμό, τεχνική υποστήριξη, εφοδιαστική κάλυψη και πληροφορίες.

Παρά τη ρωσική υπεροχή σε κρίσιμους τομείς, διευκρίνισε ότι το τεράστιο μήκος του μετώπου και η επιλογή του Κρεμλίνου να μη ρίξει στη μάχη πολύ μεγαλύτερο αριθμό στρατιωτών δεν επιτρέπουν ένα άμεσο και γρήγορο αποτέλεσμα.

«Κινδυνεύουμε όλοι»

Η σοβαρότερη προειδοποίησή του αφορούσε τον κίνδυνο η σύγκρουση να ξεφύγει από τα σημερινά της όρια.

«Εάν τα πράγματα ξεφύγουν –και δυστυχώς φοβάμαι ότι δεν είμαστε πολύ μακριά από κάτι τέτοιο– κινδυνεύουμε όλοι», τόνισε. Πρόσθεσε ότι ο κίνδυνος είναι ακόμη μεγαλύτερος για τις χώρες που βρίσκονται γεωγραφικά κοντά στο ουκρανικό μέτωπο, γεγονός που αφορά άμεσα και την Ελλάδα.

Ο Νίκος Παπαδάτος δήλωσε ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν βλέπει ουσιαστική διέξοδο. Εκτίμησε, μάλιστα, ότι η Μόσχα δεν πρόκειται να δεχθεί μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός, εάν αυτή δεν συνοδεύεται από συνολική και δεσμευτική συμφωνία.

Κατά την ανάλυσή του, η ρωσική πλευρά επιμένει στην αναγνώριση της Κριμαίας και των τεσσάρων περιοχών –Χερσώνας, Ζαπορίζια, Λουγκάνσκ και Ντονέτσκ– ως ρωσικών εδαφών, καθώς και στην αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από αυτές.

Η λύση, όπως τόνισε, προϋποθέτει μόνιμες εγγυήσεις ασφαλείας και για τις δύο πλευρές:

«Χωρίς ουδετεροποιημένες ζώνες ασφαλείας για τους Ουκρανούς, τους Ρώσους και τους Ευρωπαίους, δεν πρόκειται να υπάρξει λύση».

Το μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: όσο η Δύση και η Ρωσία αρνούνται να συμφωνήσουν πάνω στις πραγματικές αιτίες της σύγκρουσης και σε μια νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας, ο πόλεμος όχι μόνο θα συνεχίζεται, αλλά θα πλησιάζει όλο και περισσότερο σε ένα σημείο από το οποίο η επιστροφή μπορεί να αποδειχθεί αδύνατη.