Αναλύσεις
Μυστικός δίαυλος ΗΠΑ–Ιράν μέσω Ερμπίλ – Ο Νετσιρβάν Μπαρζανί στο επίκεντρο της παρασκηνιακής διπλωματίας
Πηγές του Ιρακινού Κουρδιστάν υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος της Περιφέρειας μεταφέρει ανεπίσημα μηνύματα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης – Δύο συναντήσεις με τον Ισμαΐλ Καανί στη Βαγδάτη – Οι επαφές ξεκίνησαν μετά την έναρξη των αμερικανοϊσραηλινών πληγμάτων – Οι επιθέσεις με drones στο Κουρδιστάν δημιουργούν νέα ερωτήματα για τη συνέχεια της μεσολάβησης
Ένας εξαιρετικά ευαίσθητος και άτυπος δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν φαίνεται να λειτουργεί εδώ και μήνες μέσω του Ιρακινού Κουρδιστάν, με κεντρικό πρόσωπο τον πρόεδρο της Περιφέρειας του Κουρδιστάν, Νετσιρβάν Μπαρζανί.
Παρά τη διάψευση των Φρουρών της Επανάστασης στις πρόσφατες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί ανεπίσημων επαφών με την Τεχεράνη, υψηλόβαθμες κουρδικές πηγές στο Ιράκ υποστηρίζουν ότι μηνύματα πράγματι ανταλλάσσονται μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στην προεδρία της Περιφέρειας του Κουρδιστάν, τις οποίες επικαλείται το Al Arabiya/Al Hadath, ο Μπαρζανί άρχισε να αναλαμβάνει ρόλο μεσολαβητή ήδη από τις αρχές Μαρτίου, λίγες ημέρες μετά την έναρξη των αεροπορικών επιδρομών των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Εκείνη την περίοδο, οι απευθείας επαφές ανάμεσα σε Αμερικανούς και Ιρανούς αξιωματούχους φέρονται να ήταν ιδιαίτερα δύσκολες, γεγονός που αύξησε τη σημασία τρίτων προσώπων με πρόσβαση και στις δύο πλευρές.
Γιατί επελέγη ο Νετσιρβάν Μπαρζανί
Η επιλογή του Νετσιρβάν Μπαρζανί δεν θεωρείται τυχαία.
Ο πρόεδρος της Περιφέρειας του Κουρδιστάν διατηρεί σταθερούς διαύλους τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με την Τεχεράνη, ενώ το Ερμπίλ εδώ και χρόνια επιχειρεί να ισορροπεί ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν, την Τουρκία και τη Βαγδάτη.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Μπαρζανί φέρεται να έχει πραγματοποιήσει έκτοτε σειρά επαφών με υψηλόβαθμους αξιωματούχους και των δύο πλευρών, με βασικό στόχο να περιοριστεί ο κίνδυνος περαιτέρω στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το μοντέλο αυτό δεν παραπέμπει σε επίσημη διαπραγμάτευση, αλλά περισσότερο σε backchannel diplomacy: μεταφορά μηνυμάτων, διερεύνηση προθέσεων και προσπάθεια να παραμείνει ανοικτός ένας ελάχιστος δίαυλος συνεννόησης όταν οι επίσημες σχέσεις είναι σχεδόν ανύπαρκτες.
Δύο συναντήσεις με τον διοικητή της Δύναμης Κουντς
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι πληροφορίες για τις επαφές του Μπαρζανί με τον Ισμαΐλ Καανί, διοικητή της επίλεκτης Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι δύο άνδρες συναντήθηκαν δύο φορές στη Βαγδάτη: μία τον Ιούλιο και μία στις αρχές Αυγούστου.
Κατά τις επαφές αυτές, ο Μπαρζανί φέρεται να μετέφερε ανεπίσημα μηνύματα μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Το γεγονός ότι ο συνομιλητής από την ιρανική πλευρά ήταν ο ίδιος ο διοικητής της Δύναμης Κουντς έχει ιδιαίτερη σημασία. Η συγκεκριμένη δομή των Φρουρών της Επανάστασης βρίσκεται στον πυρήνα των περιφερειακών επιχειρήσεων του Ιράν και έχει καθοριστικό ρόλο στις σχέσεις της Τεχεράνης με τα ένοπλα δίκτυα επιρροής της στην περιοχή.
Εάν οι πληροφορίες αυτές επιβεβαιώνονται, τότε το κανάλι του Μπαρζανί δεν περιοριζόταν σε συμβολική ανταλλαγή μηνυμάτων, αλλά έφθανε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα λήψης αποφάσεων της ιρανικής στρατιωτικής και περιφερειακής πολιτικής.
Η μεσολάβηση και ο περιορισμός των επιθέσεων στο Κουρδιστάν
Οι επαφές πραγματοποιούνται υπό καθεστώς μεγάλης μυστικότητας.
Κουρδική πηγή υποστήριξε ότι ο συγκεκριμένος δίαυλος είχε και πρακτικό αποτέλεσμα: συνέβαλε στον περιορισμό των ιρανικών επιθέσεων εναντίον στόχων στην Περιφέρεια του Κουρδιστάν.
Το στοιχείο αυτό, εφόσον ισχύει, ενισχύει την εικόνα του Μπαρζανί όχι μόνο ως μεταφορέα μηνυμάτων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, αλλά και ως παράγοντα που επιδιώκει να προστατεύσει την ίδια την Περιφέρεια του Κουρδιστάν από τις συνέπειες μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.
Για το Ερμπίλ, άλλωστε, η ισορροπία είναι εξαιρετικά λεπτή.
Η Περιφέρεια φιλοξενεί ισχυρή αμερικανική παρουσία και ταυτόχρονα συνορεύει με το Ιράν, ενώ στο παρελθόν έχει βρεθεί αρκετές φορές στο στόχαστρο ιρανικών επιθέσεων.
Οι επιθέσεις με drones αλλάζουν τα δεδομένα
Νέο και ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο αποτελούν οι πρόσφατες επιθέσεις με δύο drones εναντίον του ιδιωτικού γραφείου του πρωθυπουργού της Περιφέρειας του Κουρδιστάν και εγκαταστάσεων της υπηρεσίας ασφαλείας Parastin.
Ιρακινή κουρδική πηγή εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες επιθέσεις ενδέχεται να δυσχεράνουν τον μεσολαβητικό ρόλο του Μπαρζανί.
Δεν είναι ακόμη σαφές ποιος ήταν ο ακριβής στόχος ή ποιος επιδίωκε να στείλει μήνυμα μέσω των επιθέσεων.
Ωστόσο, εφόσον ο Μπαρζανί λειτουργεί πράγματι ως ένας από τους βασικούς μυστικούς διαύλους μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, κάθε επίθεση εναντίον ευαίσθητων κουρδικών εγκαταστάσεων αποκτά αναπόφευκτα και διπλωματική διάσταση.
Ο Τραμπ έφερε το θέμα στο φως
Η υπόθεση απέκτησε δημοσιότητα μετά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος αποκάλυψε ότι η Ουάσινγκτον βρίσκεται σε επικοινωνία με την ηγεσία των Φρουρών της Επανάστασης μέσω ανεπίσημων διαύλων.
Οι Φρουροί της Επανάστασης διέψευσαν την ύπαρξη τέτοιων επαφών.
Ωστόσο, το Axios μετέδωσε τη Δευτέρα, επικαλούμενο πηγές με γνώση των συνομιλιών, ότι η κυβέρνηση Τραμπ είχε πράγματι δημιουργήσει μήνες νωρίτερα ένα μυστικό κανάλι με την ηγεσία των Φρουρών.
Η απόφαση φέρεται να ελήφθη όταν στην Ουάσινγκτον άρχισαν να υπάρχουν σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο οι επίσημοι Ιρανοί διαπραγματευτές διέθεταν την πραγματική πολιτική ισχύ ώστε να δεσμεύσουν το ιρανικό σύστημα εξουσίας σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.
Τρεις πηγές με άμεση γνώση των επαφών, σύμφωνα με το Axios, ανέφεραν ότι η αμερικανική κυβέρνηση επέλεξε τον Νετσιρβάν Μπαρζανί ακριβώς επειδή απολαμβάνει υψηλό επίπεδο εμπιστοσύνης και στις δύο πρωτεύουσες.
Ένας Κούρδος ηγέτης ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερο γεωπολιτικό ενδιαφέρον.
Ο Νετσιρβάν Μπαρζανί βρίσκεται επικεφαλής μιας πολιτικής οντότητας που επί δεκαετίες έχει στηριχθεί σε στενή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ταυτόχρονα δεν μπορεί να αγνοήσει την ισχύ και τη γεωγραφική εγγύτητα του Ιράν.
Το Ιρακινό Κουρδιστάν γνωρίζει πολύ καλά το κόστος της σύγκρουσης μεταξύ μεγαλύτερων δυνάμεων.
Αυτό του δίνει ταυτόχρονα κίνητρο και δυνατότητα να λειτουργήσει ως ενδιάμεσος.
Η αξία ενός τέτοιου μεσολαβητή είναι ακριβώς ότι δεν απαιτείται οι δύο αντίπαλοι να εμφανιστούν δημοσίως ότι διαπραγματεύονται μεταξύ τους.
Μπορούν να μεταφέρουν προειδοποιήσεις, όρους, κόκκινες γραμμές ή πιθανά σημεία συμβιβασμού χωρίς να αναλαμβάνουν το πολιτικό κόστος μιας επίσημης επαφής.
Παράλληλη αποστολή μεταξύ Βαγδάτης και Δαμασκού
Ο ρόλος του Μπαρζανί φαίνεται, πάντως, να ξεπερνά τον άξονα ΗΠΑ–Ιράν.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, έχει αναλάβει παράλληλη μεσολάβηση μεταξύ Βαγδάτης και Δαμασκού, με αμερικανική υποστήριξη.
Νωρίτερα μέσα στον Αύγουστο επισκέφθηκε τη συριακή πρωτεύουσα και είχε συνομιλίες με τον πρόεδρο της Συρίας Άχμαντ αλ Σάραα, με αντικείμενο την περιφερειακή ασφάλεια και την οικονομία.
Οι επαφές αυτές φέρονται να έχουν και έναν συγκεκριμένο πολιτικό στόχο: να προετοιμάσουν το έδαφος για επίσημη επίσκεψη του Ιρακινού πρωθυπουργού στη Συρία πριν από το τέλος του έτους.
Αυτό σημαίνει ότι ο Μπαρζανί επιχειρεί να καταστεί διαμεσολαβητικός κόμβος σε περισσότερα από ένα ανοιχτά μέτωπα της περιοχής.
Γιατί έχει σημασία ο παράγοντας Καανί
Η αναφορά στον Ισμαΐλ Καανί είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της υπόθεσης.
Η αμερικανική κυβέρνηση, σύμφωνα με το Axios, φέρεται να αναζητούσε απευθείας πρόσβαση σε πρόσωπα που μπορούν πραγματικά να επηρεάσουν τις αποφάσεις της ιρανικής ηγεσίας.
Στο ιρανικό σύστημα, το υπουργείο Εξωτερικών δεν είναι πάντοτε το μοναδικό ή το αποφασιστικό κέντρο για ζητήματα πολέμου, ασφάλειας και περιφερειακής στρατηγικής.
Οι Φρουροί της Επανάστασης αποτελούν αυτόνομο και εξαιρετικά ισχυρό πόλο.
Επομένως, μια επαφή που φθάνει μέσω Μπαρζανί έως τον διοικητή της Δύναμης Κουντς δίνει στην Ουάσινγκτον πρόσβαση σε πολύ διαφορετικό επίπεδο του ιρανικού συστήματος σε σύγκριση με μια συνηθισμένη διπλωματική ανταλλαγή.
Μυστική διπλωματία ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται
Το μεγαλύτερο παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι οι επαφές αυτές φαίνεται να πραγματοποιούνται ενώ οι δύο πλευρές εξακολουθούν να βρίσκονται σε βαθιά αντιπαράθεση.
Αυτό, όμως, δεν είναι ασυνήθιστο στη διεθνή πολιτική.
Ακριβώς στις πιο επικίνδυνες περιόδους, οι μυστικοί δίαυλοι αποκτούν μεγαλύτερη αξία, επειδή μπορούν να αποτρέψουν μια λανθασμένη εκτίμηση ή ένα στρατιωτικό επεισόδιο από το να μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη σύγκρουση.
Η διαφορά είναι ότι στην περίπτωση αυτή ο ενδιάμεσος δεν είναι κάποια μεγάλη ουδέτερη δύναμη.
Είναι ο πρόεδρος του Ιρακινού Κουρδιστάν.
Και αυτό αναδεικνύει την αυξανόμενη διπλωματική βαρύτητα του Ερμπίλ σε μια Μέση Ανατολή όπου οι παλιές συμμαχίες και οι παραδοσιακοί δίαυλοι επικοινωνίας έχουν αποδυναμωθεί.
Εάν οι πληροφορίες των Al Arabiya/Al Hadath και Axios επιβεβαιώνονται, ο Νετσιρβάν Μπαρζανί βρίσκεται σήμερα σε μια εξαιρετικά λεπτή θέση: ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, με αποστολή να κρατήσει ανοικτό έναν δίαυλο που καμία από τις δύο πλευρές δεν φαίνεται ακόμη έτοιμη να παραδεχθεί πλήρως ότι χρειάζεται.
GEOPOLITICO
Σμαραγδής: «Στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας» – Ο Κολοκοτρώνης, η εθνική ταυτότητα και η απάντηση στους επικριτές
Ο σκηνοθέτης μίλησε στην Όλγα Λαθύρη στον Star Κεντρικής Ελλάδας για τη νέα ταινία με επίκεντρο τον Γέρο του Μωριά, την ανάγκη εθνικής ενότητας και τον πολιτισμό ως δύναμη αντίστασης στην ομογενοποίηση.
Με αιχμηρές αναφορές στην παγκοσμιοποίηση, στην υποχώρηση της ελληνικής αυτοπεποίθησης και στις αρνητικές κριτικές που δέχθηκε ο «Καποδίστριας», ο Γιάννης Σμαραγδής παρουσίασε το σκεπτικό της επόμενης κινηματογραφικής του προσπάθειας. Στη συνέντευξή του στην Όλγα Λαθύρη για τον Star Κεντρικής Ελλάδας, αποκάλυψε ότι έχει ολοκληρωθεί η πρώτη μορφή του σεναρίου για τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον οποίο αντιμετωπίζει ως φορέα της ελληνικής λαϊκής ψυχής και ως πρότυπο προσφοράς στην πατρίδα.
«Στην ουσία, στην Ελλάδα είναι επικίνδυνο να είσαι Έλληνας», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ότι εννοεί την υπεράσπιση μιας «ανώτερης Ελλάδας». Συνέδεσε την τοποθέτησή του με το όραμα του Καποδίστρια και με τις αντιδράσεις απέναντι στην ταινία του, υποστηρίζοντας ότι η ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας και ταυτότητας συναντά αντιστάσεις.
Η σύγκρουση με τους κριτικούς και τα ξένα πρότυπα
Ο Σμαραγδής επιτέθηκε σε μεγάλο μέρος της ελληνικής κινηματογραφικής κριτικής, αναγνωρίζοντας πάντως ότι υπάρχουν εξαιρέσεις. Χρησιμοποίησε τον όρο «σύνδρομο της Στοκχόλμης» για να περιγράψει αυτό που ο ίδιος θεωρεί θαυμασμό προς τον «επικυρίαρχο».
Στη δική του ανάγνωση, η παγκοσμιοποίηση επιδιώκει την πολιτισμική ομοιομορφία, με τον αμερικανικό κινηματογράφο να λειτουργεί ως όχημα επιβολής προτύπων. Υποστήριξε ότι η άκριτη υιοθέτησή τους μπορεί να οδηγήσει σε πολιτισμική εξάρτηση, ενώ αντιπαρέβαλε τη δυνατότητα του ελληνικού κινηματογράφου να αναδεικνύει ιστορικές προσωπικότητες και να ενισχύει την αυτογνωσία του κοινού.
«Μας έχουν πείσει ότι είμαστε αδύνατοι να ξαναγίνουμε μεγάλοι», είπε. Κατά τον ίδιο, οι ταινίες του επιχειρούν να αμφισβητήσουν αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας στους θεατές τις δυνάμεις και τις αξίες που διαθέτουν.
«Ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή»
Για τον Γέρο του Μωριά, ο σκηνοθέτης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στον λαϊκό πολιτισμό, στην πίστη, στην παράδοση και στη μετάδοση των αξιών από γενιά σε γενιά.
«Πρώτα απ’ όλα, ο Κολοκοτρώνης είναι η ελληνική ψυχή», υπογράμμισε. Εξήγησε ότι θέλει να φωτίσει, πέρα από τη στρατιωτική του δράση, την εσωτερική διαδρομή ενός ανθρώπου που έφθασε να υπηρετεί κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό του.
Ως κεντρικό νόημα της ταινίας περιέγραψε την υπέρβαση της ατομικής επιδίωξης χάριν μιας ανώτερης αποστολής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε περιστατικά συγχώρεσης και αποφυγής της εκδίκησης, όπως ο ίδιος τα έχει εντάξει στην προσέγγισή του για τον ήρωα.
Παρουσίασε, επίσης, τον Κολοκοτρώνη ως το «alter ego» του Καποδίστρια: τον άνθρωπο της στρατιωτικής πράξης δίπλα στον άνθρωπο του πολιτικού οράματος. Η νέα ταινία, όπως εξήγησε, αποτελεί προέκταση της προηγούμενης, με κοινό άξονα την αφύπνιση της ελληνικής αυτοσυνειδησίας.
Εθνική ενότητα απέναντι στον διχασμό
Η αναφορά στους εμφύλιους της Επανάστασης έφερε τη συζήτηση στη σημερινή Ελλάδα. Ο Σμαραγδής χαρακτήρισε τους εμφύλιους «κατάρα των Ελλήνων» και ζήτησε υπέρβαση της εσωτερικής αντιπαλότητας.
«Να ενωθούμε», τόνισε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον κατακερματισμό και τις κομματικές συγκρούσεις. Συνέδεσε το μήνυμα της ενότητας με την ανάγκη να αποκτήσουν οι νεότερες γενιές ουσιαστική σχέση με την ιστορία τους.
Ενδεικτική ήταν η αφήγησή του για ένα παιδικό πάρτι στις Λιβανάτες, όπου είδε να χρησιμοποιείται ο Spider-Man ως πρότυπο ψυχαγωγίας. Με αφορμή το περιστατικό, εξήγησε ότι επιθυμεί να αναδείξει τον Καποδίστρια και τον Κολοκοτρώνη ως ελληνικά πρότυπα για τα παιδιά.
Η τοποθέτηση για την Τριπολιτσά
Στο τέλος της συνέντευξης, όταν η Όλγα Λαθύρη έθεσε το ζήτημα των τουρκικών αναφορών στη σφαγή της Τριπολιτσάς, ο Σμαραγδής υποστήριξε ότι ο Κολοκοτρώνης απουσίαζε κατά τη σφαγή, συνδέοντας την απουσία του με τη συμφωνία αποχώρησης των Αλβανών.
Απέδωσε τη βία στη συσσωρευμένη οργή από την οθωμανική κυριαρχία, δηλώνοντας παράλληλα ότι η σφαγή «δεν έπρεπε να γίνει». Στην επιχειρηματολογία του επικαλέστηκε τις διώξεις των Ελλήνων, τις γενοκτονίες και την Κύπρο. Οι συγκεκριμένες ιστορικές αναφορές παρουσιάστηκαν ως δικές του εκτιμήσεις στη συνέντευξη.
Το σενάριο και το ζητούμενο της χρηματοδότησης
Στο πρακτικό σκέλος, ο Σμαραγδής ανέφερε ότι συνεργάζεται με τον Μελέτη Μελετόπουλο και τον ιστορικό Νίκο Γιαννόπουλο για την οργάνωση του ιστορικού υλικού. Δήλωσε ότι στόχος του είναι η δραματουργία να στηριχθεί στα πραγματικά περιστατικά.
Η πρώτη μορφή του σεναρίου έχει ολοκληρωθεί, αλλά προηγείται η εξασφάλιση της χρηματοδότησης. Ο σκηνοθέτης έχει τρεις ηθοποιούς στο μυαλό του για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, χωρίς να τους έχει ενημερώσει.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τον «Καποδίστρια» έχουν παρακολουθήσει περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι και μίλησε για δωρεάν προβολές σε σχολεία και για προβολές σε πολιτιστικά κέντρα διεθνώς. Για τον ίδιο, η συνέχεια αυτής της προσπάθειας έχει σαφή προορισμό: να μεταφέρει στις επόμενες γενιές την ιστορική μνήμη και την πίστη ότι η Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει ξανά.
GEOPOLITICO
Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…
Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.
Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.
Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.
Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.
Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:
Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);
Διότι, ας μη γελιόμαστε:
Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!
Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.
Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.
Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.
Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε.
Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!
Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;
Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.
Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).
Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.
Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…
GEOPOLITICO
Το GSI δοκιμάζει την ελληνική αποφασιστικότητα – Τι κρύβουν τα τουρκικά σενάρια σύγκρουσης
Η ελληνογαλλική συνεννόηση για το καλώδιο, η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής και η στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News». Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε ότι η ισχύς των εξοπλισμών αποκτά πραγματικό αντίκρισμα όταν συνοδεύεται από πολιτική βούληση.
Σε κρίσιμο τεστ για την ελληνική αποφασιστικότητα και την προστασία των ενεργειακών υποδομών στην Ανατολική Μεσόγειο εξελίσσεται, σύμφωνα με την ανάλυση του Ανδρέα Μουντζουρούλια στην εκπομπή «Direct News», η προώθηση του Great Sea Interconnector. Παράλληλα, ο δημοσιογράφος παρουσίασε τουρκικά δημοσιεύματα που περιγράφουν σενάρια στρατιωτικής αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι πίσω από αυτά συνυπάρχουν ανησυχία για την ελληνική ισχύ και προσπάθεια δημιουργίας κλίματος φόβου.
Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι εάν η Αθήνα θα μετατρέψει τη διπλωματική υποστήριξη και την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων σε έμπρακτη υπεράσπιση των συμφερόντων της.
GSI: Ενημέρωση της Τουρκίας χωρίς αίτημα άδειας
Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες Αθήνα και Παρίσι βρίσκονται κοντά σε φόρμουλα για την επανεκκίνηση των ερευνών του ηλεκτρικού καλωδίου. Στο πλαίσιο αυτό, ξεχώρισε τη σημασία της 26ης Οκτωβρίου, την οποία παρουσίασε ως προβλεπόμενη ημερομηνία έναρξης ερευνών στον βυθό, ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου.
Όπως ανέφερε, η γαλλική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει προκαταβολικά την Άγκυρα για τις εργασίες. Τόνισε, ωστόσο, ότι η ενημέρωση δεν πρέπει να μετατραπεί σε διαδικασία αδειοδότησης από την Τουρκία.
«Άλλο η λέξη ενημέρωση, άλλο η έννοια της αδειοδότησης», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι το διακύβευμα είναι να μη γίνει αποδεκτή η τουρκική αξίωση ελέγχου του έργου.
Άσκησε επίσης κριτική στις καθυστερήσεις της ελληνικής πλευράς, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας απαιτεί πρωτοβουλία και αποφασιστικότητα. Προειδοποίησε για τον κίνδυνο επανάληψης μιας κρίσης όπως εκείνη της Κάσου και σημείωσε ότι οι πραγματικές προθέσεις όλων θα κριθούν στο πεδίο.
Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν ως πιθανά σενάρια αντίδρασης της Άγκυρας η έκδοση αντι-NAVTEX και η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων. Ο ίδιος επικαλέστηκε πληροφορίες για ενδεχόμενη ελληνική ανάπτυξη ναυτικών και αεροπορικών μέσων, διευκρινίζοντας ότι μένει να φανεί πώς θα ενεργήσει η Αθήνα.
Τα τουρκικά σενάρια για ραντάρ και αεροπορικές βάσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο κύμα τουρκικών αναλύσεων που αποδίδουν στην Ελλάδα σχεδιασμούς ηλεκτρονικού πολέμου, παρεμβολής στα τουρκικά ραντάρ και πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με όσα μετέφερε ο παρουσιαστής, τα δημοσιεύματα περιγράφουν υποθετικές επιχειρήσεις με Rafale και F-16 Viper, καθώς και προσπάθεια αποδιοργάνωσης της τουρκικής αεράμυνας. Πρόκειται για σενάρια που αποδίδονται σε τουρκικές αναλύσεις και όχι για παρουσίαση επιβεβαιωμένου ελληνικού επιχειρησιακού σχεδίου.
Ο Μουντζουρούλιας έδωσε δύο βασικές ερμηνείες: αφενός ότι η ενίσχυση της ελληνικής αποτροπής προβληματίζει την Τουρκία, αφετέρου ότι η προβολή μιας υποτιθέμενης ελληνικής απειλής εξυπηρετεί την εσωτερική συσπείρωση και την παρουσίαση της Αθήνας ως επιτιθέμενης στη διεθνή κοινότητα.
Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε τις αναφορές σε τουρκικούς πυραύλους Tayfun και τις απειλές για πλήγματα στην Ελλάδα, τις οποίες χαρακτήρισε μέρος ψυχολογικών επιχειρήσεων.
Επανήλθε, πάντως, στο ζήτημα της πολιτικής απόφασης: η αγορά σύγχρονων οπλικών συστημάτων, όπως επισήμανε, δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει αποτελεσματική αποτροπή.
Ελλάδα–Ισραήλ και ο ανταγωνισμός στη Μεσόγειο
Η ενίσχυση της συνεργασίας Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ αποτέλεσε έναν ακόμη κεντρικό άξονα της εκπομπής.
Ο παρουσιαστής αναφέρθηκε σε δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενίσχυση της ισραηλινής ναυτικής ισχύος και τις ερμήνευσε ως ένδειξη αυξανόμενης έμφασης στη θαλάσσια ασφάλεια. Συνέδεσε αυτή την κατεύθυνση με τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ελλάδα, την προστασία υποθαλάσσιων υποδομών και τους ενεργειακούς διαδρόμους.
Παράλληλα, μετέφερε αναλύσεις της Jerusalem Post για τον ανταγωνισμό Τουρκίας–Ισραήλ, με επίκεντρο τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με την παρουσίασή του, η τουρκική προσπάθεια παρεμπόδισης του GSI αφορά ευρύτερα περιφερειακά συμφέροντα, πέρα από την Αθήνα και τη Λευκωσία.
Αναφέρθηκε επίσης σε σκέψεις για στενότερη περιφερειακή συνεργασία, την οποία ορισμένα δημοσιεύματα περιγράφουν ως «μεσογειακό ΝΑΤΟ», διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για συζητούμενη ιδέα και όχι για συγκροτημένη συμμαχία.
Η προπαγάνδα για Meta και Unit 8200
Ο Μουντζουρούλιας σχολίασε και δημοσίευμα της Milliyet, το οποίο απέδωσε στον Özay Şendir, σχετικά με υποτιθέμενη ισραηλινή χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων.
Όπως μετέφερε, το δημοσίευμα συνδέει τη Meta και στελέχη με προηγούμενη υπηρεσία στη μονάδα Unit 8200 με την προώθηση περιεχομένου εναντίον της Τουρκίας στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ίδιος απέρριψε τους ισχυρισμούς ως ατεκμηρίωτους και τους ενέταξε στην προσπάθεια να παρουσιαστεί η ελληνική στάση ως προϊόν εξωτερικής καθοδήγησης.
P-3B Orion: Η σημασία της ναυτικής επιτήρησης
Στο αμυντικό σκέλος, η εκπομπή στάθηκε στο πρόγραμμα αναβάθμισης των P-3B Orion και στην εκπαίδευση των πληρωμάτων τους.
Ο παρουσιαστής ανέφερε την προσδοκία για δύο επιχειρησιακά αεροσκάφη έως το τέλος του 2026, επισημαίνοντας ότι κρίσιμο ζητούμενο παραμένει η αυτόνομη επιχειρησιακή δράση των ελληνικών πληρωμάτων.
Υπογράμμισε τη σημασία τους για τη ναυτική επιτήρηση, τη συλλογή πληροφοριών και τον ανθυποβρυχιακό πόλεμο, ιδιαίτερα σε μια περιοχή που εκτείνεται από το Αιγαίο και την Κρήτη έως την Κύπρο και τη Μέση Ανατολή.
Ιράκ και χριστιανοί της Συρίας
Στο τελευταίο μέρος, ο Μουντζουρούλιας παρουσίασε την καταγγελία της Βαγδάτης για 398 τουρκικές παραβιάσεις εδάφους και εναέριου χώρου μέσα σε τέσσερις μήνες, καθώς και την τουρκική επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας.
Αναφέρθηκε ακόμη σε επίθεση εναντίον χριστιανικής πόλης στην επαρχία Χάμα της Συρίας. Σύμφωνα με όσα μετέφερε, ένοπλοι πυροβόλησαν κατοικίες και καταστήματα, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό μιας γυναίκας, ενώ χριστιανικές οργανώσεις κατήγγειλαν ανεπαρκή προστασία από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Ζήτησε μεγαλύτερη κινητοποίηση για την προστασία των χριστιανικών κοινοτήτων και κατήγγειλε αυτό που θεωρεί επιλεκτική ευαισθησία απέναντι στις διώξεις τους.
Το μήνυμα που διαπέρασε την εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα χρειάζεται συμμαχίες, στρατιωτική ετοιμότητα και, κυρίως, τη βούληση να στηρίξει τις αποφάσεις της όταν αυτές δοκιμάζονται.
-
Αναλύσεις3 εβδομάδες πρινΤο τελεσίγραφο Καλίν την ώρα που η Τουρκία προετοιμάζεται για πόλεμο!
-
Άμυνα3 μήνες πρινΡωσσικό ΜΜΕ: Ελληνικό «μπλόκο» στην απαίτηση για Patriot – Πώς γνωρίζει το Κίεβο απόρρητα στοιχεία για τους πυραύλους μας;
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΠακιστανός με καναδική υπηκοότητα ο υπαίτιος της πυρκαγιάς στον Έβρο! Πιθανόν να μετέφερε μετανάστες
-
GEOPOLITICO1 μήνα πρινΤο διέρρευσε ο Παπαχελάς! Έφεραν τον Καλίν στο Μαξίμου – Τί συζήτησε με τον Μητσοτάκη;
-
Αναλύσεις1 μήνα πρινΚαραγκιούλ: «Αν Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ επιτεθούν στην Τουρκία, ο χάρτης του Αιγαίου θα αλλάξει»
-
ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ2 μήνες πρινΞέσπασμα της μητέρας της Μυρτούς για την υπόθεση Τζαβέντ Ασλάμ: «Δεν ξεχνώ ποτέ» – «Δήμαρχος των Πακιστανών ο Δούκας»
-
GEOPOLITICO3 εβδομάδες πρινΤί λέει Τούρκος δημοσιογράφος για Σάββα Καλεντερίδη; «Έκανε πολύ καλά τη δουλειά του για τη χώρα του – Δεν μπορούσε να τον στριμώξει η ΜİΤ»
-
Αναλύσεις3 μήνες πρινΕάν η Τουρκία απορρίψει τη συμφωνία αποχώρησης από την Κύπρο θα απομακρυνθεί δια της βίας