Αναλύσεις

Nέο οικονομικό «στραγγαλισμό» του Ιράν ετοιμάζουν οι ΗΠΑ – Οι 5 επιλογές Τραμπ

Παραμένει ασαφές ποιες από αυτές, και αν, θα ακολουθήσει η αμερικανική κυβέρνηση. Οι αξιωματούχοι θα μπορούσαν να συνδυάσουν αρκετά από αυτά τα μέτρα ή να επιλέξουν μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση.

Δημοσιεύτηκε στις

16 Αυγούστου 2026 στις 21:30

από τον

ΧΑΚ

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να ασκήσουν άνευ προηγουμένου οικονομική πίεση στο Ιράν, ένας ισχυρισμός που οι επικριτές υποδέχτηκαν με σκεπτικισμό, δεδομένου ότι η χώρα υπόκειται ήδη σε ναυτικό αποκλεισμό και χιλιάδες κυρώσεις, όπως σημειώνει το Bloomberg.

Αν και η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει ανακοινώσει τα σχέδιά της, εξακολουθούν να υπάρχουν πεδία στα οποία θα μπορούσε να ασκήσει πίεση το Υπουργείο Οικονομικών του Μπέσεντ. Η κύρια πρόκληση είναι ότι η εφαρμογή των εναπομενουσών επιλογών ενέχει τον κίνδυνο αρνητικών επιπτώσεων στην αμερικανική οικονομία.

«Εκτός αν ο πρόεδρος αποφασίσει να δώσει προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της απειλής του Ιράν έναντι όλων των άλλων ζητημάτων, και συγκεκριμένα της Κίνας, είναι απίθανο οποιαδήποτε ενέργεια που θα αναλάβουν να αλλάξει ουσιαστικά τους υπολογισμούς του Ιράν», δήλωσε ο αναλυτής του Bloomberg Economics, Κρις Κένεντι.

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικές επιλογές. Παραμένει ασαφές ποιες από αυτές, και αν, θα ακολουθήσει η αμερικανική κυβέρνηση. Οι αξιωματούχοι θα μπορούσαν να συνδυάσουν αρκετά από αυτά τα μέτρα ή να επιλέξουν μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση.

Κίνα

Η Κίνα αγοράζει πάνω από το 90% των εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Η επιβολή κυρώσεων σε οντότητες που διευκολύνουν αυτές τις αγορές θα μείωνε άμεσα τα έσοδα της Τεχεράνης από το πετρέλαιο.

Η Ουάσιγκτον έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε ορισμένα κινεζικά μικρά διυλιστήρια και εταιρείες από τότε που οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, οι ΗΠΑ δεν έχουν προχωρήσει στο να στοχεύσουν τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες που χρηματοδοτούν το εμπόριο αυτό.

Ο κίνδυνος είναι ότι η επιβολή κυρώσεων σε κινεζικές εταιρείες ή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ενδέχεται να επιδεινώσει τις εντάσεις με το Πεκίνο εν όψει της προγραμματισμένης συνάντησης μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου ομολόγου του Σι Τζινπίνγκ. Υπάρχει επίσης ένα οικονομικό δίλημμα, καθώς ο περιορισμός των ιρανικών βαρελιών θα στερούσε το πετρέλαιο σε μειωμένη τιμή από την παγκόσμια αγορά και θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των ήδη υψηλών τιμών του πετρελαίου.

Τον Μάιο, η Κίνα διέταξε τις εγχώριες εταιρείες να μη συμμορφωθούν με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά πέντε διυλιστηρίων, ενώ οι μεγαλύτερες τράπεζές της βρέθηκαν σε δίλημμα μεταξύ της οδηγίας του Πεκίνου και του κινδύνου να χάσουν την πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ανταλλακτήρια συναλλάγματος

Υπάρχουν αρκετές εταιρείες συναλλάγματος σε χώρες όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που βοηθούν το Ιράν να επαναπατρίσει κεφάλαια. Αφού το Ιράν πραγματοποιήσει τις πωλήσεις πετρελαίου του, εξακολουθεί να χρειάζεται εταιρείες συναλλάγματος και μεσάζοντες για να μετατρέψει τις πληρωμές – που συχνά λαμβάνονται σε κινεζικά γουάν – σε νομίσματα που μπορεί πραγματικά να χρησιμοποιήσει η Τεχεράνη.

Το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ έχει ήδη δείξει ότι θεωρεί αυτό το ζήτημα ως ευπάθεια, επιβάλλοντας κυρώσεις σε ορισμένα ιρανικά ανταλλακτήρια, στο πλαίσιο της εκστρατείας «Economic Fury» του Μπέσεντ, με την κατηγορία ότι βοήθησαν στο ξέπλυμα δισεκατομμυρίων δολαρίων σε ξένο νόμισμα.

Μια τέτοια κίνηση θα εμπόδιζε το Ιράν να έχει πρόσβαση σε μεγάλο μέρος των κεφαλαίων του, αλλά το Ιράν έχει αφιερώσει χρόνια στην ανάπτυξη εναλλακτικών διαύλων για τη μεταφορά χρημάτων εκτός του επίσημου χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η απομόνωση μεμονωμένων ανταλλακτηρίων θα οδηγήσει πιθανότατα τις συναλλαγές προς νέους μεσάζοντες, νομίσματα ή ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, αντί να τις σταματήσει εντελώς.

Εμπορικοί εταίροι του Ιράν

Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να απειλήσουν με δευτερογενείς κυρώσεις οποιαδήποτε οντότητα που διατηρεί έστω και περιορισμένες εμπορικές σχέσεις με το Ιράν, ακολουθώντας την προσέγγιση που υιοθέτησε ο Τραμπ έναντι της Βόρειας Κορέας το 2017. Αυτό θα μπορούσε να αναγκάσει ξένες εταιρείες και τράπεζες να επιλέξουν μεταξύ της διεξαγωγής εμπορικών συναλλαγών με το Ιράν και της διατήρησης της πρόσβασής τους στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, επεκτείνοντας ενδεχομένως την επιρροή της Ουάσιγκτον πολύ πέρα από τις οντότητες που εμπλέκονται άμεσα στο εμπόριο πετρελαίου της Τεχεράνης.

Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να ασκήσει πρόσθετη πίεση στη Ρωσία και την Κίνα, αλλά και σε εταιρείες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα σε χώρες γύρω από τα σύνορα του Ιράν – συμπεριλαμβανομένων εταίρων των ΗΠΑ όπως η Τουρκία – που διατηρούν σημαντικούς εμπορικούς δεσμούς με την Τεχεράνη.

Ο Τραμπ έχει ήδη προτείνει μια εκδοχή αυτής της προσέγγισης, απειλώντας με δασμούς 25% τις χώρες που συναλλάσσονται με το Ιράν. Μέχρι στιγμής δεν έχει προχωρήσει στην εφαρμογή αυτού του μέτρου.

Περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό

Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προχωρήσουν πέρα από το πάγωμα των περιουσιακών στοιχείων της ιρανικής κυβέρνησης και να επιχειρήσουν να κατασχέσουν περιουσιακά στοιχεία που βρίσκονται ήδη υπό αμερικανική δικαιοδοσία, ακολουθώντας ένα μέτρο που είχε λάβει η κυβέρνηση Μπους μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003.

Ωστόσο, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων του ιρανικού κράτους που βρίσκονται πράγματι εντός της αμερικανικής δικαιοδοσίας ενδέχεται να είναι περιορισμένο. Και η κατάσχεσή τους θα ήταν νομικά και διπλωματικά πιο περίπλοκη από το απλό πάγωμά τους. Μεγάλο μέρος του πλούτου του Ιράν στο εξωτερικό βρίσκεται σε τρίτες χώρες και η Ουάσιγκτον θα χρειαζόταν τη συνεργασία ξένων κυβερνήσεων για να τον κατασχέσει.

Σκιώδης στόλος

Ενώ ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει περιορίσει την κυκλοφορία προς τα λιμάνια του Ιράν, οι ΗΠΑ ενδέχεται να εξετάσουν το ενδεχόμενο μιας πιο ολοκληρωμένης δράσης. Αυτή θα μπορούσε να στοχεύει όχι μόνο μεμονωμένα πλοία, αλλά και τις εταιρείες, τους τερματικούς σταθμούς και άλλες υποδομές που καθιστούν δυνατές αυτές τις μεταφορές. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη επιβάλει κυρώσεις σε πλοία και ορισμένους φορείς που εμπλέκονται σε αυτόν τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο».

Πηγή: skai.gr

Σχετικά θέματαΗΠΑ Ιράν Κίνα

ΧΑΚ

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Χαραλαμπίδης: Έρχεται κοινός αμυντικός θόλος Ελλάδας–Κύπρου

Ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης αναλύει στην τηλεόραση του ΣΙΓΜΑ τον σχεδιασμό για κοινή αεράμυνα Ελλάδας και Κύπρου, με στρατηγική προέκταση προς το Ισραήλ.

Δημοσιεύτηκε

5 λεπτά πριν

στις

8 Σεπτεμβρίου 2026

από τον

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Στη δημιουργία ενός ενιαίου χώρου αεράμυνας, ο οποίος θα συνδέει την Ελλάδα και την Κύπρο και θα έχει στρατηγική προέκταση προς το Ισραήλ, αναφέρθηκε ο Δρ. Διεθνών Σχέσεων Γιάννος Χαραλαμπίδης, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΙΓΜΑ. Παράλληλα, παρουσίασε τρεις συγκεκριμένες κινήσεις πολιτικής και στρατιωτικής σημασίας που, όπως υποστήριξε, μπορούν να ενισχύσουν την αποτροπή απέναντι στην Τουρκία.

Αφετηρία της ανάλυσής του αποτέλεσε η ελληνική συμφωνία με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, η υλοποίηση του οποίου αναμένεται να αρχίσει σε ορίζοντα περίπου 36 μηνών.

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης επισήμανε ότι, ενώ η Αθήνα επιχειρεί να ενισχύσει αποφασιστικά την αποτρεπτική της ικανότητα, η «αχίλλειος πτέρνα» του Ελληνισμού εξακολουθεί να είναι η Κύπρος. Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, είναι εάν Αθήνα και Λευκωσία θα προχωρήσουν στην αμυντική ενοποίηση του γεωγραφικού χώρου από το Αιγαίο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.

Δύο θόλοι, ενιαία εικόνα και διοίκηση

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, υπάρχει σαφής πρόθεση τόσο από την Αθήνα όσο και από τη Λευκωσία για τη δημιουργία κοινής αεράμυνας, η οποία θα στηρίζεται σε δύο συνδεδεμένους θόλους: τον ελλαδικό και τον κυπριακό, υπό την ευθύνη της Εθνικής Φρουράς.

Επειδή, όμως, δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης γεωγραφική αλληλοκάλυψη μόνο με επίγεια αντιαεροπορικά συστήματα, καθοριστικό ρόλο θα κληθούν να αναλάβουν η ελληνική Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν διαθέτει αντίστοιχες αεροπορικές και ναυτικές δυνατότητες, με αποτέλεσμα η κάλυψη των κενών να βαρύνει κυρίως την Ελλάδα.

Ο σχεδιασμός, όπως εξήγησε, προϋποθέτει και την ανάπτυξη της αναγκαίας τεχνολογικής υποδομής, ώστε Ελλάδα και Κύπρος να διαθέτουν άμεση επικοινωνία, κοινή επιχειρησιακή εικόνα και συντονισμένη διοίκηση στον τομέα της αεράμυνας.

Η αρχιτεκτονική αυτή θα μπορούσε να επεκταθεί προς το Ισραήλ, σχηματίζοντας ένα στρατηγικό τόξο από τα Βαλκάνια μέχρι τη Μέση Ανατολή. Κατά τον Γιάννο Χαραλαμπίδη, αυτό ακριβώς είναι ένα από τα σενάρια που προκαλούν έντονη ανησυχία στην Άγκυρα.

Η επίσκεψη Καλίν και η πίεση για τα ελληνικά νησιά

Στην ίδια εξίσωση ενέταξε και την πρόσφατη επίσκεψη στην Αθήνα του επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν. Όπως ανέφερε, η τουρκική πλευρά έστειλε προειδοποιητικό –ή ακόμη και απειλητικό– μήνυμα ότι δεν πρόκειται να δεχθεί αλλαγές στο υφιστάμενο καθεστώς στο Αιγαίο, επαναφέροντας παράλληλα την αξίωσή της για αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών.

Ο αναλυτής προειδοποίησε ότι η Τουρκία ενδέχεται να επιχειρήσει να αξιοποιήσει ή ακόμη και να προκαλέσει μία κρίση, προκειμένου να οδηγήσει Ελλάδα και Τουρκία σε τραπέζι διαπραγματεύσεων υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών και άλλων συμμάχων. Τελικός στόχος της Άγκυρας, κατά την εκτίμησή του, θα είναι να θέσει επισήμως ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης.

Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι μία τέτοια απαίτηση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή την ώρα που η Τουρκία ενισχύει διαρκώς τις δυνάμεις της στα μικρασιατικά παράλια, αναδιοργανώνει περίπου 40 ταξιαρχίες από τα Δαρδανέλια μέχρι τη Συρία και μετακινεί ειδικές δυνάμεις υπό την άμεση διοίκηση του τουρκικού Γενικού Επιτελείου.

Οι τρεις κινήσεις που προτείνει

Ο Γιάννος Χαραλαμπίδης κατέθεσε τρεις συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση της ελληνικής και κυπριακής αποτροπής.

Πρώτον, πρότεινε την υπογραφή αμυντικού συμφώνου μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ, στο οποίο θα ενταχθεί στη συνέχεια και η Κυπριακή Δημοκρατία. Μια τέτοια συμφωνία θα έδινε πολιτικό και επιχειρησιακό βάθος στη συνεργασία των τριών χωρών.

Δεύτερον, Αθήνα και Λευκωσία θα πρέπει να ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση τη μετατροπή της αεροπορικής βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο σε ευρωπαϊκό στρατηγείο για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Η παρουσία αμερικανικών και άλλων συμμαχικών δυνάμεων στην Πάφο θα αύξανε σημαντικά, όπως σημείωσε, την αποτρεπτική ισχύ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τρίτον, ζήτησε να περιληφθεί στα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σαφής αναφορά ότι, εάν κράτος-μέλος δεχθεί επίθεση από τρίτη χώρα, θα ενεργοποιείται αυτομάτως η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής του άρθρου 42 παράγραφος 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Καταλήγοντας, τόνισε ότι Ελλάδα και Κύπρος οφείλουν να συνδυάσουν την ενίσχυση της αποτροπής με τη συστηματική καταγγελία της Τουρκίας στα διεθνή φόρα. Όπως ανέφερε, δεν είναι δυνατόν μία χώρα που κατέχει έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και απειλεί την Ελλάδα να απαιτεί ταυτόχρονα την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, επιδιώκοντας να καταστήσει τον Ελληνισμό ευάλωτο στους τουρκικούς εκβιασμούς.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Προετοιμαστείτε για το χειρότερο σενάριο!

Δραματική προειδοποίηση για την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης απηύθυνε ο Σάββας Καλεντερίδης από το στούντιο της «Ναυτεμπορικής», υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει ένας οικονομικός γίγαντας με «μηδενικό γεωπολιτικό αποτύπωμα». Ο στρατιωτικός αναλυτής αναφέρθηκε στις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, στις πολιτικές ανατροπές στη Γερμανία, στο ενδεχόμενο μιας νέας παγκόσμιας μοιρασιάς μεταξύ ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας, αλλά και στην ανάγκη η Ελλάδα να καταστρώσει από τώρα σχέδιο για την επόμενη ημέρα.

Δημοσιεύτηκε

1 ώρα πριν

στις

8 Σεπτεμβρίου 2026

από τον

Σάββας Καλεντερίδης

Στις έντονες διπλωματικές διεργασίες γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία επικεντρώθηκε αρχικά ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική». Όπως εκτίμησε, οι πρόσφατες επαφές της αμερικανικής πλευράς με τη Μόσχα και το Κίεβο δείχνουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια σοβαρή προσπάθεια για να αποτραπεί η επέκταση της σύγκρουσης στην Ευρώπη.

Ο στρατιωτικός αναλυτής στάθηκε ιδιαίτερα στην επίσκεψη του διοικητή της CIA στη Μόσχα και στις επαφές που ακολούθησαν στην Ουάσιγκτον και στο ΝΑΤΟ. Κατά την εκτίμησή του, οι κινήσεις αυτές ενδέχεται να συνδέονται είτε με ρωσικές προειδοποιήσεις για πιθανό πλήγμα σε στόχο νατοϊκής χώρας είτε με μια σκόπιμη διαρροή της Μόσχας, προκειμένου να δοκιμαστούν τα αντανακλαστικά της Συμμαχίας.

Οι πιέσεις προς τον Ζελένσκι

Ο Σάββας Καλεντερίδης ανέφερε ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές μετέβησαν στο Κίεβο μετά τις πολύωρες συνομιλίες στη Μόσχα και, σύμφωνα με τις πληροφορίες που επικαλέστηκε, έθεσαν στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτημα παραχώρησης εδαφών.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι στο τραπέζι τέθηκαν οι κρίσιμες πόλεις Κραματόρσκ και Σλοβιάνσκ, καθώς και τμήμα της Ζαπορίζια. Παράλληλα, έκανε λόγο για απαίτηση αναγνώρισης της προσάρτησης των εδαφών που ελέγχει η Ρωσία.

Ο Ουκρανός πρόεδρος, σύμφωνα με όσα μετέφερε ο Σάββας Καλεντερίδης, αρνήθηκε τις προτάσεις, επισημαίνοντας ότι δεν είναι πολιτικά και ηθικά εύκολο να ζητείται από μια χώρα να παραδώσει εδάφη για τα οποία έχουν χάσει τη ζωή τους δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι.

Παρά τη δυσκολία των διαπραγματεύσεων, ο ίδιος διέκρινε ένα πρώτο «φως» για τον τερματισμό του πολέμου, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να πιέζουν για μια διευθέτηση που θα αποτρέψει τη διάχυση της σύγκρουσης.

«Η Ευρώπη δεν υφίσταται γεωπολιτικά»

Ιδιαίτερα αιχμηρός ήταν ο Σάββας Καλεντερίδης για τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως τόνισε, μια ένωση εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων, με τεράστια οικονομική ισχύ, απουσιάζει από τις σημαντικότερες διαπραγματεύσεις που αφορούν άμεσα την ασφάλεια και το μέλλον της.

«Η Ευρώπη είναι ένας οικονομικός γίγαντας με μηδενικό γεωπολιτικό αποτύπωμα», σημείωσε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι χωρίς στρατιωτική ισχύ κανείς δεν μπορεί να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στο διεθνές σύστημα.

Κατά τον ίδιο, οι ευρωπαϊκές χώρες καλούνται να πληρώσουν το κόστος ενός πολέμου στον σχεδιασμό του οποίου δεν είχαν αποφασιστικό λόγο, ενώ ταυτόχρονα παραμένουν αποκλεισμένες από τις κρίσιμες διαπραγματεύσεις. Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι δεν απαλλάσσει τη Ρωσία από τις ευθύνες της για την εισβολή, σημειώνοντας όμως ότι αυτή «δεν έγινε σε κενό» και ότι είχε προηγηθεί μια μακρά αλληλουχία δυτικών επιλογών.

Η προειδοποίηση για Γερμανία και Γαλλία

Ο Σάββας Καλεντερίδης συνέδεσε την υποχώρηση της ευρωπαϊκής ισχύος με την αποβιομηχάνιση της Γερμανίας, την άνοδο της Εναλλακτικής για τη Γερμανία και τις πολιτικές αναταράξεις στη Γαλλία.

Όπως προειδοποίησε, εάν οι σημερινές πολιτικές τάσεις επεκταθούν από τα γερμανικά κρατίδια στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση, τότε μπορεί να τεθούν σε αμφισβήτηση το ευρώ, η εξωτερική πολιτική της Γερμανίας και συνολικά η σημερινή μορφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Αυτό, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στη Γαλλία, μπορεί να σημάνει το τέλος της Ευρώπης, τουλάχιστον όπως την ξέραμε», ανέφερε.

Κατηγόρησε, επίσης, τις ευρωπαϊκές ηγεσίες ότι αγνόησαν επί χρόνια τις προειδοποιήσεις για τις συνέπειες του πολέμου, της οικονομικής πολιτικής και της ανεξέλεγκτης διαχείρισης του μεταναστευτικού. «Πριονίζετε το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεστε», ήταν η φράση με την οποία περιέγραψε τη στάση τους.

«Η Ελλάδα να είναι έτοιμη για τη διάλυση της ΕΕ»

Η πιο ηχηρή προειδοποίηση αφορούσε την Ελλάδα. Ο Σάββας Καλεντερίδης υπογράμμισε ότι η Αθήνα οφείλει να προετοιμάζεται ακόμη και για το χειρότερο ενδεχόμενο: τη διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τη μετεξέλιξή της σε ένα σχήμα που δεν θα εξυπηρετεί τα ελληνικά εθνικά συμφέροντα.

Στο πλαίσιο αυτό επανέφερε την πρότασή του να εξεταστεί, αρχικά σε ακαδημαϊκό και θεωρητικό επίπεδο, μια μελλοντική στρατηγική συνεννόηση Ελλάδας, Ιταλίας και Αλβανίας. Μια τέτοια περιφερειακή δομή, σύμφωνα με το σκεπτικό του, θα μπορούσε να προστατεύσει τις μικρότερες χώρες από τις πιέσεις των μεγάλων δυνάμεων σε περίπτωση κατάρρευσης της σημερινής ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής.

Μια «νέα Γιάλτα» χωρίς την Ευρώπη

Αναφερόμενος στην πιθανότητα συνάντησης των ηγετών των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Κίνας, ο Σάββας Καλεντερίδης σημείωσε ότι ήδη γίνεται συζήτηση για τη διαμόρφωση συγκεκριμένης ημερήσιας διάταξης.

Δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο μιας «νέας Γιάλτας», κατά την οποία οι τρεις μεγάλες δυνάμεις θα επιχειρήσουν να καθορίσουν ζώνες επιρροής και νέες ισορροπίες. Και σε αυτή την κοσμοϊστορική διαδικασία, όπως τόνισε, η Ευρώπη κινδυνεύει να είναι και πάλι απούσα.

«Η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στη χορήγηση ασύλου»

Ο στρατιωτικός αναλυτής άσκησε κριτική και στην ελληνική μεταναστευτική πολιτική, λέγοντας ότι η χώρα εμφανίζεται «πρωταθλήτρια στη χορήγηση ασύλου» και ουραγός στον συνολικό σχεδιασμό.

Αναγνώρισε ότι η ένταξη πολιτών από άλλες χώρες μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση του δημογραφικού, ξεκαθάρισε όμως ότι αυτό δεν μπορεί να γίνεται χωρίς έλεγχο. Πρότεινε μια σχεδιασμένη πολιτική νόμιμης μετανάστευσης, με συγκεκριμένες χώρες προέλευσης, οργανωμένη χορήγηση θεωρήσεων εργασίας και πραγματικές προϋποθέσεις κοινωνικής και πολιτισμικής ενσωμάτωσης.

«Αυτό που γίνεται σήμερα είναι ένα ξέφραγο αμπέλι», κατέληξε, επιμένοντας ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η Ευρώπη χρειάζονται άμεσα συγκροτημένο σχέδιο για την ασφάλεια, το δημογραφικό και τη γεωπολιτική τους επιβίωση.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Η Ινδία βλέπει «άξονα» Τουρκίας–Πακιστάν–Αζερμπαϊτζάν: Η απάντηση μέσω Ελλάδας, Κύπρου και Αρμενίας

Η Άγκυρα ενισχύει με όπλα, πολεμικά πλοία και μη επανδρωμένα συστήματα το Πακιστάν, οικοδομώντας παράλληλα ένα ευρύτερο γεωπολιτικό μέτωπο με το Αζερμπαϊτζάν. Στο Νέο Δελχί εξετάζουν ως απάντηση βαθύτερη αμυντική συνεργασία με Ελλάδα, Κύπρο, Αρμενία και Ισραήλ, μεταφέροντας την αντιπαράθεση μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.

Δημοσιεύτηκε

2 ώρες πριν

στις

8 Σεπτεμβρίου 2026

από τον

ΧΑΚ

Ως άμεση στρατηγική πρόκληση για την Ινδία αντιμετωπίζεται η συνεχής ενίσχυση των αμυντικών δεσμών μεταξύ Τουρκίας και Πακιστάν, αλλά και η σταδιακή συγκρότηση ενός τριμερούς άξονα στον οποίο συμμετέχει το Αζερμπαϊτζάν.

Ανάλυση της ινδικής ιστοσελίδας DefenceXP παρουσιάζει τη συνεργασία των τριών χωρών ως ένα ολοένα πιο θεσμοποιημένο πλέγμα στρατιωτικών, διπλωματικών και εξοπλιστικών σχέσεων, το οποίο αγγίζει ταυτόχρονα το Κασμίρ, το Αιγαίο, την Κύπρο και τον Νότιο Καύκασο.

Απέναντι σε αυτήν την εξέλιξη, το Νέο Δελχί επενδύει στις σχέσεις του με την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία και την Αρμενία. Η ινδική στρατηγική περιγράφεται ως «αποτροπή μέσω συσχετισμών»: όσο η Τουρκία επεκτείνει την παρουσία της στη Νότια Ασία, τόσο η Ινδία ενισχύει το αποτύπωμά της σε περιοχές άμεσου τουρκικού ενδιαφέροντος.

Μια σχέση επτά δεκαετιών

Η τουρκοπακιστανική συνεργασία δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο. Οι δύο χώρες βρίσκονταν στο ίδιο δυτικό στρατόπεδο ήδη από την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και συμμετείχαν σε κοινά σχήματα ασφαλείας, όπως το Σύμφωνο της Βαγδάτης.

Σήμερα, όμως, αυτή η παραδοσιακή σχέση έχει αποκτήσει πολύ μεγαλύτερο βάθος. Η συνεργασία έχει θεσμοποιηθεί μέσω του Ανώτατου Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας και της Ομάδας Στρατιωτικού Διαλόγου Υψηλού Επιπέδου, ενώ το Πακιστάν διατηρεί στην πρεσβεία του στην Άγκυρα ακολούθους και για τους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεών του.

Το ισχυρότερο θεμέλιο της σύμπραξης είναι πλέον η αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με την ινδική ανάλυση, η συνολική αξία των πακιστανικών παραγγελιών από την Τουρκία έχει υπερβεί τα τρία δισ. δολάρια, καθιστώντας την Άγκυρα τέταρτο μεγαλύτερο προμηθευτή οπλικών συστημάτων του Ισλαμαμπάντ.

Οι κορβέτες MILGEM και η ναυτική συνεργασία

Εμβληματικό πρόγραμμα αποτελεί η ναυπήγηση τεσσάρων κορβετών τύπου MILGEM για το Πολεμικό Ναυτικό του Πακιστάν.

Η πρώτη μονάδα, PNS Babur, παραδόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023 και ακολούθησε η PNS Khaibar τον Δεκέμβριο του 2025. Οι άλλες δύο, PNS Badr και PNS Tariq, κατασκευάζονται με πακιστανική συμμετοχή στα ναυπηγεία του Καράτσι.

Η συμφωνία δεν περιορίζεται στην πώληση των πλοίων, αλλά περιλαμβάνει μεταφορά τεχνογνωσίας και ενίσχυση της πακιστανικής ναυπηγικής βάσης. Παράλληλα, τουρκική εταιρεία έχει αναλάβει την κατασκευή πλοίου ανεφοδιασμού 17.000 τόνων, στο πλαίσιο συμφωνίας ύψους 80 εκατ. δολαρίων.

Από τα F-16 στο μαχητικό KAAN

Στον αεροπορικό τομέα, η Τουρκία είχε αναλάβει ήδη από το 2016 πρόγραμμα εκσυγχρονισμού πακιστανικών F-16, αξίας περίπου 75 εκατ. δολαρίων. Συζητήσεις έχουν γίνει και για τη μακροχρόνια υποστήριξη του στόλου, καθώς και για την ενσωμάτωση τουρκικών όπλων στα αμερικανικής κατασκευής μαχητικά.

Δεν είχαν, πάντως, όλες οι συμφωνίες επιτυχή κατάληξη. Η προμήθεια 30 επιθετικών ελικοπτέρων T-129 ATAK, ύψους 1,5 δισ. δολαρίων, ναυάγησε επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ενέκριναν την εξαγωγή των κινητήρων που υπόκεινται στους περιορισμούς ITAR.

Το Πακιστάν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον και για συμμετοχή στο πρόγραμμα του τουρκικού μαχητικού πέμπτης γενιάς KAAN, εξετάζοντας παράλληλα την απόκτηση του κινεζικού J-35.

Η Τουρκία μετατρέπεται σε βασικό προμηθευτή drones

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στην Ινδία η στενή συνεργασία Τουρκίας και Πακιστάν στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και των περιφερόμενων πυρομαχικών.

Κατά το DefenceXP, οι δύο χώρες έχουν συνάψει συμφωνία ύψους 900 εκατ. δολαρίων, η οποία προβλέπει την προμήθεια Bayraktar TB2, προηγμένων Akıncı και περισσότερων από 700 τουρκικών περιφερόμενων πυρομαχικών. Σχεδιάζεται, επίσης, η δημιουργία μονάδας συναρμολόγησης μαχητικών drones στο Πακιστάν.

Η ινδική πλευρά υποστηρίζει ότι τουρκικά μη επανδρωμένα συστήματα χρησιμοποιήθηκαν από το Πακιστάν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης Sindoor, τον Μάιο του 2025. Ειδικότερα, γίνεται λόγος για μαζική χρησιμοποίηση εκατοντάδων drones, μεταξύ των οποίων τουρκικά SONGAR, εναντίον ινδικών στόχων.

Η ανάλυση αναφέρει ακόμη πληροφορίες για μεταφορά τουρκικού στρατιωτικού υλικού με έξι μεταγωγικά C-130 πριν από τις ινδικές επιδρομές της 7ης Μαΐου. Περιλαμβάνει επίσης ισχυρισμούς περί παρουσίας Τούρκων στρατιωτικών χειριστών στο Πακιστάν, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι η φυσική παρουσία και ενδεχόμενες απώλειές τους δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως από το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών.

Κασμίρ, Κύπρος και Αιγαίο στην ίδια γεωπολιτική εξίσωση

Η συνεργασία Άγκυρας και Ισλαμαμπάντ δεν περιορίζεται στον εξοπλιστικό τομέα. Οι δύο χώρες παρέχουν αμοιβαία διπλωματική υποστήριξη στα σημαντικότερα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής τους.

Η Τουρκία έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές των πακιστανικών θέσεων για το Κασμίρ. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επανειλημμένα θέσει το ζήτημα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Νέου Δελχί, το οποίο απορρίπτει οποιαδήποτε εξωτερική παρέμβαση.

Το Πακιστάν, από την πλευρά του, υποστηρίζει τις τουρκικές θέσεις στην Κύπρο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι δύο χώρες έχουν πραγματοποιήσει κοινές ναυτικές ασκήσεις στη Μεσόγειο και στον Ινδικό Ωκεανό, ενισχύοντας τον επιχειρησιακό χαρακτήρα της συνεργασίας τους.

Το πλέγμα αυτό διευρύνθηκε με την είσοδο του Αζερμπαϊτζάν. Η Διακήρυξη του Ισλαμαμπάντ, που υπογράφηκε στις 13 Ιανουαρίου 2021, περιλάμβανε κοινές τοποθετήσεις για το Κασμίρ, την Κύπρο, το Αιγαίο και τη σύγκρουση Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν.

Στην πράξη διαμορφώθηκε μια αμοιβαία ανταλλαγή πολιτικής υποστήριξης: το Αζερμπαϊτζάν τάσσεται υπέρ του Πακιστάν στο Κασμίρ, το Πακιστάν στηρίζει το Μπακού στο ζήτημα του Ναγκόρνο Καραμπάχ και αμφότερες οι χώρες συντάσσονται με την Τουρκία σε Κύπρο και Αιγαίο.

Ο τριμερής άξονας Τουρκίας–Πακιστάν–Αζερμπαϊτζάν

Η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν περιγράφουν τη σχέση τους με το δόγμα «ένα έθνος, δύο κράτη». Η συνεργασία τους έγινε ακόμη στενότερη κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020, όταν η Άγκυρα παρείχε στο Μπακού drones Bayraktar TB2 και εκτεταμένη στρατιωτική υποστήριξη, ενώ το Πακιστάν στάθηκε διπλωματικά στο πλευρό του Αζερμπαϊτζάν.

Από το 2017, οι τρεις χώρες έχουν προχωρήσει στη συστηματική θεσμοποίηση της συνεργασίας τους. Το 2021 πραγματοποίησαν στο Μπακού την άσκηση ειδικών δυνάμεων «Three Brothers», εγκαινιάζοντας ένα πρόγραμμα τριμερών στρατιωτικών δραστηριοτήτων που συνεχίστηκε τα επόμενα χρόνια.

Για την Ινδία, αυτός ο άξονας δημιουργεί μια πρόκληση σε πολλαπλά μέτωπα. Το Πακιστάν αποτελεί τον άμεσο αντίπαλό της στα δυτικά σύνορα, ενώ η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν πιέζουν χώρες με τις οποίες το Νέο Δελχί αναπτύσσει στρατηγικούς δεσμούς: την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αρμενία.

Η απάντηση της Ινδίας μέσω Αρμενίας

Η πιο προχωρημένη αμυντική συνεργασία της Ινδίας στην περιοχή είναι αυτή με την Αρμενία. Μετά την ήττα του Ερεβάν στο Ναγκόρνο Καραμπάχ και τη μείωση της αξιοπιστίας της Ρωσίας ως εγγυητή ασφαλείας, η Ινδία εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές οπλικών συστημάτων της χώρας.

Η Αρμενία έχει προμηθευτεί ινδικούς πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων Pinaka, πυροβόλα των 155 χιλιοστών, συστήματα αεράμυνας Akash και ραντάρ εντοπισμού πυρών Swathi.

Μέχρι την περίοδο 2024–2025, η συνολική αξία των αρμενικών συμβάσεων για ινδικά οπλικά συστήματα είχε υπερβεί, σύμφωνα με την ανάλυση, τα 600 εκατ. δολάρια. Η συνεργασία ενισχύθηκε και θεσμικά, με την αμοιβαία τοποθέτηση στρατιωτικών ακολούθων σε Ερεβάν και Νέο Δελχί.

Η στρατηγική σύγκλιση Ινδίας–Ελλάδας

Οι σχέσεις Ελλάδας και Ινδίας έχουν μετατραπεί από μια παραδοσιακή πολιτιστική επαφή σε σύγχρονη στρατηγική συνεργασία με ισχυρή αμυντική και ναυτική διάσταση.

Η επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι στην Αθήνα τον Αύγουστο του 2023 –η πρώτη Ινδού πρωθυπουργού στην Ελλάδα έπειτα από τέσσερις δεκαετίες– αποτέλεσε σημείο καμπής. Ακολούθησε η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ινδία και η αναβάθμιση των διμερών σχέσεων σε στρατηγική εταιρική σχέση.

Τον Ιανουάριο του 2026, οι υπουργοί Άμυνας των δύο χωρών υπέγραψαν κοινή διακήρυξη για τη συνεργασία των αμυντικών βιομηχανιών. Η Ελλάδα έχει επίσης δεσμευτεί να τοποθετήσει σύνδεσμο αξιωματικό στο Κέντρο Συγχώνευσης Πληροφοριών για την περιοχή του Ινδικού Ωκεανού, ενισχύοντας την ανταλλαγή δεδομένων και τη συνεργασία στη θαλάσσια ασφάλεια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές περί ελληνικού και κυπριακού ενδιαφέροντος για τον υπερηχητικό πύραυλο BrahMos. Εφόσον τέτοιες προμήθειες προχωρήσουν, θα μπορούσαν να επηρεάσουν αισθητά την ισορροπία αποτροπής στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ινδία στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας

Παράλληλη είναι η αναβάθμιση των σχέσεων Ινδίας–Κυπριακής Δημοκρατίας. Η επίσκεψη του Ναρέντρα Μόντι στην Κύπρο τον Ιούνιο του 2025 συνοδεύτηκε από την αναβάθμιση των διμερών σχέσεων σε στρατηγική εταιρική σχέση.

Ο οδικός χάρτης αμυντικής συνεργασίας περιλαμβάνει τη θαλάσσια ασφάλεια, την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας, τη στρατιωτική τεχνολογία και τη διεύρυνση των επαφών μεταξύ των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η Ινδία υποστηρίζει σταθερά την Κυπριακή Δημοκρατία και την επίλυση του Κυπριακού στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του ΟΗΕ. Η στάση της βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με την πολιτική της Άγκυρας και τις προσπάθειές της για αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Τα σενάρια για δύο τετραμερή σχήματα

Στο πολυμερές επίπεδο εξετάζονται δύο διαφορετικές γεωπολιτικές συνθέσεις.

Η πρώτη αφορά ένα πιθανό τετραμερές σχήμα Ελλάδας–Γαλλίας–Αρμενίας–Ινδίας στον αμυντικό τομέα. Τον Μάρτιο του 2024, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας είχε αναφερθεί δημόσια στη σχετική δυνατότητα, χαρακτηρίζοντας τη Γαλλία και την Ινδία μεγάλες δυνάμεις και κοινούς φίλους της Ελλάδας και της Αρμενίας.

Η δεύτερη αφορά τη δημιουργία ενός «Μεσογειακού Quad» με τη συμμετοχή Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Ινδίας. Αν και δεν έχει ακόμη συγκροτηθεί επίσημα, η ιδέα αποκτά γεωπολιτικό υπόβαθρο μέσα από την αμυντική συνεργασία Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και την αυξανόμενη παρουσία της Ινδίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ινδικά πολεμικά πλοία στην Ανατολική Μεσόγειο

Το Νέο Δελχί δεν περιορίζεται στη διπλωματία και στις πωλήσεις οπλικών συστημάτων. Το ινδικό Πολεμικό Ναυτικό έχει αρχίσει να προβάλλει πιο έντονα την παρουσία του στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τον Σεπτέμβριο του 2025, η φρεγάτα INS Trikand κατέπλευσε στη Λεμεσό και πραγματοποίησε άσκηση διέλευσης με κυπριακές ναυτικές δυνάμεις. Το ίδιο πλοίο συμμετείχε και στην πολυεθνική άσκηση Bright Star 2025 στην Αίγυπτο, πραγματοποιώντας επίσκεψη στην Αλεξάνδρεια.

Οι κινήσεις αυτές στέλνουν σαφές μήνυμα προς την Τουρκία: η επέκταση της τουρκικής αμυντικής παρουσίας στο Πακιστάν, στο Μπανγκλαντές και στις Μαλδίβες μπορεί να απαντηθεί με βαθύτερη ινδική εμπλοκή στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ινδία δεν χρειάζεται να συγκρουστεί απευθείας με την Τουρκία. Μέσω της ενίσχυσης των χωρών που αντιμετωπίζουν την τουρκική αναθεωρητική πολιτική, αποκτά δυνατότητα έμμεσης εξισορρόπησης της Άγκυρας.

Αυτό ακριβώς αποτελεί την ουσία της «αποτροπής μέσω συσχετισμών»: η τουρκική πίεση στη Νότια Ασία προκαλεί αντίστοιχη ινδική διείσδυση στο Αιγαίο, στην Κύπρο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στον Νότιο Καύκασο.

Συνέχεια ανάγνωσης

Άμυνα3 μήνες πριν

Σάλος με εικόνες από τον «Θαλασσόλυκο 2026»: Τούρκοι δείχνουν Έλληνα αξιωματικό δίπλα σε αξιωματικό του ψευδοκράτους – Χαραλαμπίδης στο Geopolitico: “Φέρουν ευθύνες Δένδιας και Α’ΓΕΕΘΑ”