Την ανάγκη να προσαρμοστεί άμεσα η Δύση στη ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης υπογράμμισε ο Αμερικανός αναλυτής Μάικλ Ρούμπιν, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει δραματικά πίσω από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σε συνέντευξή του στον Χρήστο Θ. Παναγόπουλο για το Liberal, ο Ρούμπιν παρουσίασε μια εικόνα του μέλλοντος στην οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα αποτελεί απλώς ένα βοηθητικό εργαλείο. Θα μπορεί να αναλαμβάνει πολύπλοκες αποστολές, να χρησιμοποιεί άλλα εργαλεία και να επιλύει προβλήματα χωρίς συνεχή ανθρώπινη παρέμβαση – ενδεχομένως ακόμη και χωρίς προηγούμενη εντολή.

Από τη δημιουργία περιεχομένου στην αυτόνομη επίλυση προβλημάτων

Κατά τον Μάικλ Ρούμπιν, το πραγματικό άλμα στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν θα είναι απλώς η εμφάνιση ισχυρότερων γλωσσικών μοντέλων. Το «χρυσό πρότυπο» θα επιτευχθεί όταν η ΤΝ αποκτήσει τη δυνατότητα να αντιμετωπίζει εκτεταμένα και σύνθετα προβλήματα με σημαντικό βαθμό αυτονομίας.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε την έρευνα για την αντιμετώπιση σπάνιων ασθενειών. Η αξιοποίηση της ΤΝ θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να περιορίσει σε εβδομάδες ή ακόμη και σε ημέρες διαδικασίες οι οποίες σήμερα απαιτούν χρόνια ή δεκαετίες.

Αντίστοιχα, επιστημονικές ομάδες εξετάζουν κατά πόσο προηγμένα συστήματα μπορούν να συμβάλουν στην επίλυση μαθηματικών προβλημάτων που παραμένουν αναπάντητα επί αιώνες. Το επόμενο κρίσιμο όριο θα ξεπεραστεί όταν η μηχανή δεν θα περιμένει μια συγκεκριμένη ανθρώπινη εντολή, αλλά θα μπορεί να εντοπίζει μόνη της ένα πρόβλημα και να αναζητά τη λύση του.

Οι απαγορεύσεις δεν μπορούν να σταματήσουν την τεχνολογία

Ο Ρούμπιν εκτίμησε ότι πολλές δυτικές κυβερνήσεις θα επιχειρήσουν να περιορίσουν την ανάπτυξη της ΤΝ υπό το βάρος των κοινωνικών αντιδράσεων για την απώλεια θέσεων εργασίας. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η προσπάθεια να ανακοπεί η τεχνολογική εξέλιξη είναι καταδικασμένη να αποτύχει.

Επικαλέστηκε την ιστορική εμπειρία από την εισαγωγή του τηλέγραφου στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι κατεστημένα συμφέροντα στην Περσία, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και στη Σαουδική Αραβία προσπάθησαν να ελέγξουν ή να εμποδίσουν τη νέα τεχνολογία, χωρίς να καταφέρουν να ανακόψουν οριστικά την εξάπλωσή της. Ανάλογη πορεία ακολούθησαν αργότερα η τηλεόραση και το διαδίκτυο.

Κατά συνέπεια, η πραγματική συζήτηση δεν πρέπει να αφορά το «πάγωμα» της προόδου, αλλά τη διαχείριση της μεγάλης μετάβασης που προκαλεί. Αυτό σημαίνει υποστήριξη όσων θέλουν να αξιοποιήσουν την ΤΝ για να δημιουργήσουν νέες υπηρεσίες και επαγγελματικές διαδρομές, αλλά και πρόνοια για εκείνους που δεν θα μπορέσουν να προσαρμοστούν.

Επαγγέλματα που υποχωρούν και τεχνίτες που επιστρέφουν

Η εξάπλωση της Τεχνητής Νοημοσύνης αναμένεται να προκαλέσει βαθιές ανατροπές στην αγορά εργασίας. Ο Ρούμπιν εκτίμησε ότι θα περιοριστεί η ανάγκη για ορισμένα επαγγέλματα, όπως οι δικηγόροι και οι γιατροί πρωτοβάθμιας περίθαλψης.

Αντίθετα, παραδοσιακά τεχνικά επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία, πρακτική δεξιότητα και άμεση παρέμβαση, όπως αυτά του ηλεκτρολόγου, του υδραυλικού και του ξυλουργού, ενδέχεται να αποκτήσουν εκ νέου υψηλότερο κύρος και καλύτερες απολαβές.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που μπορεί να ανατρέψει τις σημερινές αντιλήψεις περί κοινωνικής και επαγγελματικής καταξίωσης, επαναφέροντας στο προσκήνιο ειδικότητες οι οποίες τα προηγούμενα χρόνια είχαν υποτιμηθεί.

Ο μεγάλος κίνδυνος των αυτόνομων όπλων

Στον στρατιωτικό τομέα, ο Μάικλ Ρούμπιν εντόπισε ως μεγαλύτερο κίνδυνο την ανάπτυξη οπλικών συστημάτων τα οποία θα μπορούν να λειτουργούν χωρίς ανθρώπινη επίβλεψη.

Όπως επισήμανε, ακόμη και αν η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να απαγορεύσουν τέτοιες τεχνολογίες, δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα πράξουν το ίδιο χώρες όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Βόρεια Κορέα ή οργανώσεις που δρουν έξω από κάθε διεθνές πλαίσιο.

Η άρνηση προσαρμογής, επομένως, δεν εξαλείφει την απειλή. Αντίθετα, μπορεί να αφήσει τις δυτικές χώρες απροετοίμαστες απέναντι σε αντιπάλους που θα έχουν ενσωματώσει την αυτονομία, την ταχύτητα και τη μαζικότητα στα οπλικά τους συστήματα.

Drones στο μέγεθος εντόμου

Η μεγάλη ανατροπή στο πεδίο της μάχης, σύμφωνα με τον Αμερικανό αναλυτή, δεν θα προέλθει απαραιτήτως από μεγαλύτερα και ακριβότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Αντιθέτως, το μέλλον βρίσκεται στη σμίκρυνση, στη μαζική παραγωγή και στην εξατομίκευση των στόχων.

Ο Ρούμπιν περιέγραψε drones στο μέγεθος βομβίνου, τα οποία θα μπορούν να προγραμματίζονται ώστε να εντοπίζουν και να καταδιώκουν συγκεκριμένα πρόσωπα. Δικτυωμένα μεταξύ τους και συνδεδεμένα με κάμερες, βάσεις δεδομένων και συστήματα αναγνώρισης προσώπου, τέτοια όπλα θα μπορούσαν να μετατρέψουν τις στοχευμένες επιθέσεις σε μια φθηνή, μαζική και δύσκολα αντιμετωπίσιμη δυνατότητα.

Παράλληλα, επισήμανε ότι τα μεγάλα στρατιωτικοβιομηχανικά συμφέροντα θα αντισταθούν στην υποβάθμιση πανάκριβων οπλικών πλατφορμών, όπως τα επανδρωμένα μαχητικά και τα αεροπλανοφόρα, τα οποία απαιτούν τεράστιους πόρους και πολλά χρόνια για να κατασκευαστούν.

Η αδυναμία προσαρμογής στη νέα μορφή πολέμου, προειδοποίησε, μπορεί να οδηγήσει ακόμη και μεγάλες δυνάμεις σε ήττα. Αναφέρθηκε, μάλιστα, σε επίσκεψή του τον Ιούνιο του 2026 σε μυστικό ουκρανικό εργοστάσιο, όπου διαπίστωσε τη δυνατότητα του Κιέβου να κατασκευάζει πολλά drones ανά λεπτό.

ΗΠΑ και Κίνα στην παγκόσμια κούρσα

Η έκβαση της τεχνολογικής αναμέτρησης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα παραμένει, κατά τον Ρούμπιν, ανοιχτή.

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν πλεονέκτημα στην κατασκευή προηγμένων τσιπ και στην υπολογιστική ισχύ. Η Κίνα, όμως, εμφανίζει μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό και έχει στη διάθεσή της πολύ μεγαλύτερο όγκο δεδομένων για την εκπαίδευση των συστημάτων.

Ταυτόχρονα, το Πεκίνο δεν δεσμεύεται στον ίδιο βαθμό από την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων, τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις και τις αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών. Μπορεί, επομένως, να κατασκευάζει ταχύτατα ενεργοβόρα κέντρα δεδομένων και μονάδες ηλεκτροπαραγωγής, ενώ στις δυτικές δημοκρατίες αντίστοιχα έργα περνούν μέσα από μακρές πολιτικές και θεσμικές διαδικασίες.

Ο Ρούμπιν πρότεινε στενότερη συνεργασία της Δύσης με κράτη όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία διαθέτουν την έκταση, τα κεφάλαια και τους ενεργειακούς πόρους που απαιτούνται για τη δημιουργία μεγάλων υποδομών ΤΝ.

Τεχνητή Νοημοσύνη, επιτήρηση και αυταρχικά καθεστώτα

Η ΤΝ προσφέρει στις αυταρχικές κυβερνήσεις πρωτοφανείς δυνατότητες παρακολούθησης, αναγνώρισης προσώπων, προπαγάνδας, δημιουργίας deepfakes και χειραγώγησης της κοινής γνώμης. Παρά ταύτα, ο Ρούμπιν δεν θεωρεί δεδομένο ότι η τεχνολογία θα ενισχύσει τελικά τους τυράννους.

Όπως υποστήριξε, στο παρελθόν οι κυβερνήσεις προσπάθησαν να ελέγξουν τον τηλέγραφο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, οι ίδιες τεχνολογίες αξιοποιήθηκαν τελικά από τους πολίτες και την κοινωνία των πολιτών ως εργαλεία αμφισβήτησης της εξουσίας.

Αντίστοιχα, ακόμη και τα πιο προηγμένα συστήματα επιτήρησης είναι πιθανό να αντιμετωπιστούν από νέες μεθόδους παράκαμψης, όπως συνέβη με τα VPN, το Starlink και τις τεχνολογίες που δυσκολεύουν την ανάγνωση πινακίδων ή την αναγνώριση προσώπου.

«Η Κίνα στη Βιομηχανική Επανάσταση, η Ευρώπη στην Εποχή του Χαλκού»

Η πιο αιχμηρή προειδοποίηση του Μάικλ Ρούμπιν αφορούσε τη θέση της Ευρώπης στην παγκόσμια τεχνολογική κούρσα.

Κατά τον ίδιο, η Γηραιά Ήπειρος κινδυνεύει να περιοριστεί στον ρόλο του ρυθμιστή, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα επενδύουν στην ανάπτυξη μοντέλων, τσιπ, ρομποτικής, αυτόνομων πρακτόρων και ενεργειακών υποδομών.

Χρησιμοποιώντας μια χαρακτηριστική ιστορική αναλογία, προειδοποίησε ότι η Κίνα μπορεί να βρίσκεται στη «Βιομηχανική Επανάσταση», η Αμερική στην «Εποχή του Σιδήρου» και η Δυτική Ευρώπη στην «Εποχή του Χαλκού», ανίκανη ή απρόθυμη να ακολουθήσει τον ρυθμό των αλλαγών.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι η Ανατολική Ευρώπη, με αιχμή την Πολωνία, την Ουκρανία και τις χώρες της Βαλτικής, θα μπορούσε να ξεπεράσει τα κράτη της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης και να αποτελέσει τη νέα οικονομική ατμομηχανή της ηπείρου.

Το παράθυρο ευκαιρίας για την Ελλάδα

Μέσα σε αυτό το απαισιόδοξο ευρωπαϊκό περιβάλλον, ο Ρούμπιν εμφανίστηκε αισιόδοξος για την Ελλάδα.

Όπως εκτίμησε, η πολυετής περίοδος λιτότητας υποχρέωσε τη χώρα να πραγματοποιήσει μια σκληρή οικονομική επανεκκίνηση, δημιουργώντας σήμερα συνθήκες ανάπτυξης οι οποίες θα ήταν αδιανόητες πριν από μερικές δεκαετίες.

«Η Ελλάδα έχει επιλογή, αλλά βρίσκεται σε καλή θέση ώστε να δει την οικονομία της να πολλαπλασιάζεται μέσα σε λίγες μόλις δεκαετίες», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι αυτή η προοπτική μπορεί να παραμείνει ισχυρή παρά το σοβαρό πρόβλημα της δημογραφικής συρρίκνωσης.

Το θετικό σενάριο, βεβαίως, προϋποθέτει επενδύσεις στις υποδομές, στην εκπαίδευση, στην ενέργεια και στις νέες τεχνολογίες. Διαφορετικά, η τεχνολογική εξάρτηση δεν θα παραμείνει απλώς οικονομική, αλλά θα μετατραπεί σταδιακά σε στρατηγική και αμυντική εξάρτηση.

Η σύνοδος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στο Μπισκέκ της Κιργιζίας και συμμετείχαν τρεις μεγάλες δυνάμεις: η Κίνα, η Ρωσία και η Ινδία, μεταξύ άλλων.

Η Ινδία βρίσκεται εντός του SCO δίπλα στους δύο κύριους στρατιωτικούς αντιπάλους της, την Κίνα και το Πακιστάν, διατηρώντας παράλληλα βαθιούς δεσμούς ασφαλείας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία και το Ισραήλ. Η Ινδία είναι επίσης μέρος του Quad μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και την Αυστραλία.

Η εξωτερική πολιτική της Ινδίας διαλύει την εύκολη αντίρρηση στην τουρκική συμμαχία μεταξύ ανταγωνιστικών συστημάτων. Ένα κράτος μπορεί να βρίσκεται σε πολλά στρατηγικά δωμάτια. Τα θεσμικά όρια διαπερνώνται όταν μια εξωτερική δέσμευση συλλογικής άμυνας συνδέεται με έναν ανταγωνισμό που είναι ήδη εσωτερικός στον οργανισμό.

Κάθε νέο μέλος κάνει τον SCO να φαίνεται μεγαλύτερος. Η ομάδα αποκτά βάρος πιο γρήγορα από ό,τι αποκτά ικανότητα δράσης. Η είσοδος της Ινδίας και του Πακιστάν διεύρυνε τον σύλλογο και περιόρισε όσα μπορεί ποτέ να συμφωνήσει να κάνει.

Το ΝΑΤΟ ξεκίνησε με μια κοινή εξωτερική απειλή και θεσμοθετημένη συλλογική άμυνα εναντίον της. Ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ηνωμένων Εθνών (SCO) εξελίχθηκε διαφορετικά.

Η Ινδία και η Κίνα αποκλίνουν ως προς τα σύνορά τους και την ασιατική τάξη.

Η Ινδία και το Πακιστάν διίστανται όσον αφορά την τρομοκρατία, την κρατική ευθύνη και το Κασμίρ.

Η Ρωσία, το Ιράν και τα κράτη της Κεντρικής Ασίας παρουσιάζουν διαφορετικούς χάρτες απειλών.

Ο οργανισμός συντονίζει τα κράτη που αρνούνται να αναθέσουν τον ορισμό των εχθρών τους· η απόκλιση είναι η προϋπόθεση της συνύπαρξής τους.

Η Ινδία εντάχθηκε επειδή η απουσία της θα έδινε στην Κίνα και το Πακιστάν μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους στη διαμόρφωση της Ευρασίας. Η ένταξη δίνει στο Νέο Δελχί παρουσία χωρίς στρατηγική υποταγή.

Η στρατηγική αυτονομία διατηρεί την κυρίαρχη επιλογή μεταξύ πολλαπλών επιλογών· το αρμπιτράζ των συμμαχιών συσσωρεύει υποχρεώσεις και εξωτερικεύει το κόστος σύγκρουσης.

Μετά το Μπισκέκ, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έθεσε την πλήρη ένταξη στον Οργανισμό Συνεργασίας του Οργανισμού (SCO) στην ατζέντα της Άγκυρας, επιμένοντας ότι αυτό δεν χρειάζεται να αλλάξει τους δεσμούς της Τουρκίας με το ΝΑΤΟ ή τη Δύση. Η ευθυγράμμιση σε διάφορα συστήματα παραμένει θεμιτή έως ότου μια εξωτερική υποχρέωση εισέλθει σε έναν ανταγωνισμό που είναι ήδη εσωτερικός στον οργανισμό.

Η Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας μεταξύ Τουρκίας, Πακιστάν και Σαουδικής Αραβίας δημιούργησε ένα πλαίσιο συλλογικής άμυνας παράλληλα με τις υποχρεώσεις της Άγκυρας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Μια ένοπλη επίθεση εναντίον ενός θα θεωρείται πλέον ως επίθεση εναντίον όλων.

Στις 31 Αυγούστου, τα μέρη εδραίωσαν το σύμφωνο μέσω μιας μόνιμης γραμματείας, βαθύτερου στρατιωτικού συντονισμού, συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία και κοινής ανάπτυξης και παραγωγής που αποσκοπεί στην ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής και άμυνας.

Συνεπώς, το Πακιστάν προστατεύεται από μια τουρκική αμυντική δέσμευση.

Η ασάφεια της Μέκκας είναι πολιτικά λειτουργική. Αφήνει την ενεργοποίηση, την απόδοση και την ιεραρχία των ανταγωνιστικών υποχρεώσεων ανεπίλυτες, παρέχοντας στο Πακιστάν πολιτικό καταφύγιο, διατηρώντας παράλληλα την τουρκική και σαουδαραβική διακριτική ευχέρεια σε μια κρίση.

Το αν η Άγκυρα ή το Ριάντ θα πολεμήσουν την Ινδία είναι δευτερεύον. Μια εγγύηση αλλάζει την πολιτική συμπεριφορά πριν αλλάξει ένα πεδίο μάχης.

Η πλήρης ένταξη της Τουρκίας θα τοποθετούσε τον αμυντικό εταίρο του Πακιστάν στον μηχανισμό συναίνεσης μέσω του οποίου η Ινδία αντιμετωπίζει την τρομοκρατία, το Αφγανιστάν, τη συνδεσιμότητα, την περιφερειακή ασφάλεια και το ίδιο το Πακιστάν. Η Τουρκία θα αποκτούσε ισότιμη θέση σε ολόκληρο τον οργανισμό και θα ασκούσε επιρροή στη συναίνεση.

Ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ηνωμένων Εθνών (SCO) ήδη περιέχει την αντιπαλότητα μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν. Η ένταξη της Τουρκίας θα προσέθετε μια εξωτερική εγγύηση που θα ευνοούσε τη μία πλευρά. Μια μελλοντική κρίση δεν θα περιλάμβανε πλέον μόνο δύο αντιπάλους που μοιράζονται έναν οργανισμό. Ο ένας θα είχε επίσης έναν εταίρο σε συνθήκη εντός του θεσμικού του μηχανισμού.

Οι κανόνες προσχώρησης στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ηνωμένων Εθνών (SCO) απαιτούν ήδη συμβατότητα μεταξύ των υποχρεώσεων εξωτερικής ασφάλειας ενός αιτούντος και του νομικού πλαισίου του οργανισμού. Η ένταξη απαιτεί επίσης τη συγκατάθεση των υφιστάμενων μελών. Η ένταξη στο ΝΑΤΟ και η Μέκκα επιβάλλουν, επομένως, βάρος συμβατότητας στην Άγκυρα.

Το πρότυπο ισχύει εξίσου για την Ινδία. Οι εξωτερικές ευθυγραμμίσεις, συμπεριλαμβανομένων των αμυντικών σχέσεων, επιτρέπονται· η εισαγόμενη μόχλευση δεν επιτρέπεται.

Για την Τουρκία, αυτό απαιτεί τρεις διαβεβαιώσεις. Η δέσμευση της Άγκυρας προς το Πακιστάν δεν μπορεί να δώσει στο Ισλαμαμπάντ παράγωγη επιρροή στις τουρκικές θέσεις εντός του SCO. Η πρόσβαση που αποκτάται μέσω της ιδιότητας του μέλους δεν μπορεί να εξυπηρετήσει μια εξωτερική αμυντική υποχρέωση έναντι άλλου μέλους. Μια κρίση μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν δεν μπορεί να μετατρέψει την τουρκική επιρροή συναίνεσης σε έμμεση επέκταση της Μέκκας.

Η Άγκυρα ελέγχει τις δεσμεύσεις της· το Νέο Δελχί ελέγχει τη συγκατάθεσή του.

Μια εγγύηση τρίτου μέρους δεν δίνει στο Πακιστάν ούτε στρατηγικό καταφύγιο ούτε θεσμική επιρροή μέσω της Τουρκίας.

Η φόρμουλα του Ερντογάν, η ένταξη στον Οργανισμό Συνεργασίας των Ηνωμένων Εθνών (SCO) χωρίς αποχώρηση από το ΝΑΤΟ ή τη Δύση, ορίζει τα οφέλη που επιθυμεί η Άγκυρα από διάφορα συστήματα. Δεν κατατάσσει τις υποχρεώσεις τους. Η Μέκκα αφήνει την ίδια ιεραρχία άλυτη από μια άλλη κατεύθυνση.

Η παραχώρηση της έδρας πριν από την καθορισμό της ιεραρχίας θα επιδοτούσε την ασάφεια.

Η μη συναίνεση δαπανά πολιτικό κεφάλαιο, και η Κίνα και το Πακιστάν μπορούν να ανταποδώσουν σε άλλα θέματα του SCO. Το Νέο Δελχί θα πρέπει να δαπανήσει αυτό το κεφάλαιο σε έναν κανόνα και όχι σε μια εξαίρεση που στοχεύει στην Τουρκία: καμία εξωτερική υποχρέωση συλλογικής άμυνας που να αφορά τον αντίπαλο ενός άλλου μέλους δεν μπορεί να γίνει μοχλός πίεσης εντός του SCO.

Ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ηνωμένων Εθνών (SCO) δεν απαιτεί από τα μέλη του να σχηματίσουν ένα μπλοκ ή να μοιραστούν έναν εχθρό. Αυτή η αρχή δεν μπορεί να επιτρέψει στις εξωτερικές συμμαχικές υποχρεώσεις να γίνουν εσωτερικός μοχλός πίεσης.

Το Ριάντ υπέγραψε την ίδια δέσμευση της Μέκκας με το Πακιστάν. Ως εκ τούτου, η Μέκκα λαμβάνει δύο ινδικές αποφάσεις τιμολόγησης: εξάρτηση από τη Σαουδική Αραβία, συναίνεση με την Τουρκία. Ο ρόλος του Ριάντ στην ενέργεια, τις επενδύσεις και τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης συνεπάγεται πλέον ένα πακιστανικό ασφάλιστρο ασφαλείας. Η προσφορά της Άγκυρας για τον SCO συνεπάγεται το ίδιο ασφάλιστρο στην πρόσβαση των ιδρυμάτων.

Με τη Σαουδική Αραβία, η Ινδία δεν θα πρέπει να εξαρτάται από έναν αγωγό, έναν προμηθευτή ή μία επιταγή. Αν το Ριάντ καλύπτει πλέον και το Πακιστάν, το Νέο Δελχί χρειάζεται άλλες διαδρομές, άλλα χρήματα και άλλους εταίρους, ώστε αυτό το κενό να μην μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον του.

Με την Τουρκία, το κυρίαρχο πλεονέκτημα είναι η θεσμική συναίνεση.

Ένας συνεργάτης που εισάγει κίνδυνο δεν χάνει αυτόματα τη σχέση. Οι όροι πρόσβασης αλλάζουν με τον κίνδυνο.

Ο Οργανισμός Συνεργασίας του Σόσα (SCO) έχει επεκταθεί επειδή μπορεί να περιορίσει τη στρατηγική απόκλιση χωρίς να την επιλύσει. Η Ινδία και η Κίνα μπορούν να αντιπαρατεθούν κατά μήκος των συνόρων τους και να παραμείνουν μέλη. Η Ινδία και το Πακιστάν μπορούν να παραμείνουν στρατιωτικοί αντίπαλοι ενώ μοιράζονται θεσμούς. Η συνύπαρξή τους εξαρτάται από ένα όριο: καμία από τις δύο δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει μια εξωτερική συμμαχία για να αποκτήσει επιρροή επί της άλλης από το εσωτερικό.

Η Τουρκία μπορεί να κυνηγήσει το ΝΑΤΟ, τη συμφωνία της Μέκκας και τον SCO ταυτόχρονα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ομάδα πρέπει να αποδέχεται τα «βάρη» που η Τουρκία μάζεψε από τις άλλες. Ο SCO λειτουργεί επειδή τα μέλη δεν χρειάζεται να έχουν έναν κοινό εχθρό.

Αυτό σταματά να λειτουργεί αν ένα μέλος χρησιμοποιήσει μια εξωτερική αμυντική συμφωνία για να βασιστεί σε ένα άλλο μέλος μέσα από το δωμάτιο.

Η ινδική συναίνεση είναι ένα κυρίαρχο περιουσιακό στοιχείο. Το τίμημά της είναι η σαφήνεια.