Το δίδυμο των πραγματικών ενόχων, Χάρολντ Γουίλσον/Τζέιμς Κάλαχαν.

Γράφει η Φανούλα Αργυρού*, ΣΗΜΕΡΙΝΗ

Μέρος Ε΄

14 Αυγούστου – Συνεδρία στο 10 Downing Street. Ο -τεκμηριωμένα με αδιάσειστα επίσημα βρετανικά αρχεία (cast-iron evidence – σιδεροκέφαλες μαρτυρίες)- πραγματικά ΕΝΟΧΟΣ Βρετανός ΥΠΕΞ, Τζέιμς Κάλαχαν: «Πίστευε πως δεν υπήρχε πιθανότητα να σταματήσουν τους Τούρκους από το να κατορθώσουν τους στρατιωτικούς τους στόχους. Οι Αμερικανοί πράγματι ανησυχούσαν αλλά δεν επρόκειτο να πάρουν στρατιωτικά μέτρα, ούτε να δώσουν στρατιωτική βοήθεια στη μία ή την άλλη πλευρά. Η Βρετανία δεν έπρεπε να επέμβει στρατιωτικά δίχως τις ΗΠΑ και ο ρόλος τής ΟΥΝΦΙΚΥΠ ήταν όπως φύγει από τη μέση. Πίστευε πως οι Τούρκοι δεν θα ενοχλούσαν τις Βάσεις και δεν θα προκαλούσαν πρόβλημα στη Βρετανία…». Εν τω μεταξύ είχαν εξηγήσει στον Τούρκο πρέσβη στο Λονδίνο την ανάγκη να σέβονταν τις Βάσεις και το ίδιο έκανε και ο πρέσβης στην Άγκυρα…

Και ο δεύτερος, εξίσου -τεκμηριωμένα με αδιάσειστα βρετανικά αρχεία- ΕΝΟΧΟΣ Βρετανός Πρωθυπουργός, Χάρολντ Γουίλσον: «Η Βρετανία έπρεπε να συγκεντρωθεί στη διπλωματική πρωτοβουλία… Δεν υπήρχε λόγος να σκέφτονται ότι τα βρετανικά στρατεύματα μπορούσαν ή έπρεπε να τα βάλουν με τους Τούρκους… Αν ερωτάτο ο Υπουργός Εξωτερικών κατά πόσον υπήρχε σκέψη για μεγάλο στρατιωτικό ρόλο εκ μέρους της Βρετανίας, θ’ απαντούσε ότι δεν υπήρχε…».

Ούτε γάτα ούτε ζημιά, από την «ΕΓΓΥΗΤΡΙΑ ΒΡΕΤΑΝΙΑ». Η οποία συνωμότησε με την άλλη «ΕΓΓΥΗΤΡΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑ» επίσημα το βράδυ της 17ης Ιουλίου 1974, στο ίδιο ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ, να αφήσει τον Ετζεβίτ να εισβάλει συμμαχώντας για αλλαγή του στάτους κβο της ΚΔ σε διχοτομικό στάτους…

Μόνο αν ενθάρρυναν γενική σφαγή των Ελληνοκυπρίων!

14 Αυγούστου – Την ίδια μέρα ο Χάρολντ Γουίλσον συναντήθηκε και με τον ΓΓ του ΟΗΕ, Αυστριακό (πρώην Ναζί), Κουρτ Βάλντχαϊμ, με τον οποίο συνεννοήθηκαν να μην περάσει το Συμβούλιο Ασφαλείας Ψήφισμα που να έδιδε εξουσία στα Ηνωμένα Έθνη κάτω από το Άρθρο 7 του Χάρτη… Μόνο αν, π.χ., οι Τούρκοι πήγαιναν πέραν των υποτιθέμενων στόχων τους και προσπαθούσαν να καταλάβουν ολόκληρη τη νήσο ή ενθάρρυναν μια γενική σφαγή των Ελληνοκυπρίων… Η βρετανική κυβέρνηση δεν έβλεπε την ανάγκη για στρατιωτική δράση που μπορούσε είτε αυτή είτε τα Ηνωμένα Έθνη να πάρουν εκείνη τη ώρα ή σε προβλεπτό στάδιο…

Βρετανικά, αμερικανικά και ρωσικά πλοία στη Μεσόγειο

14 Αυγούστου 1974 – Η ηθική αυτουργός και ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΧΟΣ, «εγγυήτρια» Βρετανία διέθετε σταθμευμένα ανοικτά της Κύπρου: το HMS Devonshire Guided missile destroyer και το HMS Frigate Rhyl και με 1 ½ μέρας απόσταση, τα Abdiel, Wilton, Maxton και Bossington. Μπορούσε, αν ήθελε, να σταματήσει τη δεύτερη εισβολή (όπως και την πρώτη, αλλά συνωμότησε με την «εγγυήτρια» Τουρκία για αλλαγή του στάτους κβο), να διέτασσε από τις 9 Αυγούστου – όταν είχαν τις έγκυρες πληροφορίες για δεύτερη εισβολή από τις Βρετανικές Μυστικές Υπηρεσίες – και τα τέσσερα αυτά πλοία να σπεύσουν στα ανοικτά της Κύπρου που θα φθάσουν εκεί με άνεση στις 12 Αυγούστου το αργότερο…

Όπως συνέβη και στην πρώτη εισβολή, όταν το HMS Hermes ειδοποιήθηκε από το βράδυ της 16ης Ιουλίου 1974 (το πρωί ο Ετζεβίτ ζήτησε συνάντηση για την επομένη και ειδοποιήθηκαν για την εισβολή) για επιχειρήσεις στην Κύπρο και βρισκόταν απέναντι από τη Βάση Ακρωτηρίου απ’ όπου μετακινήθηκε στα ανοικτά της Κερύνειας, αλλά για να… μαζέψει Βρετανούς υπηκόους …

Έρευνα της συγγραφέως στα βρετανικά αρχεία του Υπουργείου Άμυνας φανέρωσε χάρτες και άλλα πλοία κατά τις δύο τουρκικές εισβολές, με τον βρετανικό στόλο να κρατά κυριολεκτικά σε κλοιό ολόκληρη την Κύπρο! Όπως υποσχέθηκαν στον Ετζεβίτ στις 17 Ιουλίου, να εμπόδιζαν ελληνική βοήθεια προς Κύπρο…

Στο πόρισμά της η Επιτροπή του βρετανικού Κοινοβουλίου (1976) έγραψε ότι η Βρετανία είχε τη στρατιωτική δυνατότητα και την ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ να προστατεύσει την Κύπρο, αλλά όπως ομολόγησε ο James Callaghan, δεν ήθελαν γιατί συμφώνησαν με τον Ετζεβίτ στις 17 Ιουλίου 1974 για αλλαγή του στάτους κβο στο νησί…

Οι Ηνωμένες Πολιτείες στις 14.8.1974 διέθεταν πλησίον της Κύπρου το αεροπλανοφόρο USS Forrestal super carrier, σταθμευμένο επ’ αόριστον στην Τυρρηνική θάλασσα δυτικά της Ιταλίας, το αεροπλανοφόρο Independence δυτικά της Κρήτης, και τα USS Inchon και το USS Little Rock στα νερά της Ιταλίας.

H δε Σοβιετική Ένωση, σύμφωνα με βρετανικό έγγραφο παρακολουθήσεων, μεταξύ 19 Ιουνίου 1974 και 2 Αυγούστου 1974 είχε τον εξής στόλο στη Μεσόγειο (αντιγραφή από το εν λόγω έγγραφο):

«Soviet Navy (All Secret) – Current Mediterranean Strength (as of 2 July 74)

Cruisers 2, Destroyers 3, Escorts/Minesweepers 2, Amphibians 3, Submarines 13, Elint 1, Depot Ships 5, Oilers 5, Auxiliaries 11, Total Unites: 49.

Over the past fortnight the composition of the Soviet ships in the Mediterranean has changed considerably. Both the helicopter cruises have departed, the MOSKUA returned to the Black Sea and the LENINGRAD moving into the Southern Atlantic…».

Ενδιαφέρον ότι τα δύο ελικοπτεροφόρα και άλλα πλοία του σοβιετικού στόλου αποχώρησαν από τη Μεσόγειο πριν από την πρώτη εισβολή. Ενώ στις 19 Αυγούστου 1974 η κατάσταση είχε ως εξής.

«Cruisers 4, Destroyers 4, Escorts 6, Minesweepers 2, Amphibians 2, Submarines 4, Elint 3, Depot Ships 6, Oilers 5, Auxiliaries 10, Total Units: 56».

Χάρτης με τις τοποθεσίες διαφόρων βρετανικών πλοίων στ’ ανοικτά της Κερύνειας κατά τις τουρκικές εισβολές.

Δεύτερος βρετανικός χάρτης, με βρετανικά πλοία να σχηματίζουν κλοιό πέριξ της Κύπρου κατά τις τουρκικές εισβολές.

Τρίτος χάρτης, στα Γαλλικά, με κινήσεις βρετανικών πλοίων πέριξ της Κύπρου, μάλλον κατά την πρώτη τουρκική εισβολή.

Η Βρετανία άφησε την Τουρκία να εισβάλει…

O καθηγητής Ιστορίας και Κοινωνιολογίας στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Perry Anderson, έγραψε στην έρευνά του «Η διαίρεση της Κύπρου»:

«…Το πραξικόπημα αναμφίβολα ήταν παραβίαση της Συνθήκης Εγγυήσεως και εντός 48 ωρών ο Τούρκος Πρωθυπουργός, Ecevit, βρέθηκε στην πόρτα της Downing Street, συνοδευόμενος από Υπουργούς και Στρατηγούς, απαιτώντας η Βρετανία μαζί με την Τουρκία να δράσουν αμέσως για να αντιστρέψουν τα πράγματα.

»Η συνάντηση που ακολούθησε, καθόρισε τη μοίρα της νήσου. Ήταν μια συνομιλία μεταξύ σοσιαλδημοκρατών: Wilson, Callaghan και Ecevit, συνάδελφοι στη Σοσιαλιστική Διεθνή (Socialist International). Παρόλο που η Βρετανία όχι μόνο είχε έναν πυρήνα από καλώς εξοπλισμένο στράτευμα, αλλά και συντριπτική δύναμη αέρος στο νησί – μαχητικά βομβαρδιστικά (η Βρετανία είχε πολεμικά πλοία πλησίον των ακτών και μπορούσε να σταματήσει μια μονομερή τουρκική εισβολή), το Λονδίνο δεν έκανε τίποτα. Το αποτέλεσμα ήταν η καταστροφή της Κύπρου μέχρι σήμερα… Μετά από λίγες εβδομάδες εκεχειρίας η Τουρκία το έκανε ξεκάθαρο ότι δεν την ενδιέφερε ποσώς η συνθήκη την οποία σκοπίμως παραβίασε για να εισβάλει, αλλά ήθελε διχοτόμηση και οι Στρατηγοί της εξαπέλυσαν μια γενική επίθεση με τεθωρακισμένα, αεροπλάνα, πυροβολικά και πλοία, στην ήδη νόμιμη Κυβέρνηση της Κύπρου. Σε λιγότερο από 72 ώρες, η Τουρκία άρπαξε τα δύο πέμπτα της νήσου…».

O καθηγητής Perry Anderson.

Ο Ετζεβίτ δεν έφθασε στον Λευκό Οίκο στην Ουάσιγκτον στις 17 Ιουλίου 1974, αλλά στο 10 Downing Street, στο Λονδίνο…

Οι Βρετανοί ποτέ δεν άφησαν άλλο κράτος να πάρει τα ηνία στο θέμα της Κύπρου και μέχρι στιγμής αυτοί συνεχίζουν να έχουν την πρωτοβουλία διεθνών κινήσεων…

Πηγές- Βρετανικό Εθνικό Αρχείο, λεπτομέρειες στο βιβλίο «Διζωνική vs Δημοκρατία 1955-2019».

Περισσότερα την ερχόμενη Κυριακή

*Ερευνήτρια/δημοσιογράφος

Δεν πρόκειται για μία ατυχή επιλογή λέξεων. Πρόκειται για τεράστιο δημοσιογραφικό σφάλμα και έγκλημα κατά της ιστορικής αλήθειας.

Η βρετανική Independent, παρουσιάζοντας την ανακάλυψη ενός τάφου 2.400 ετών στην αρχαία Άσπενδο της Παμφυλίας, επέλεξε τον τίτλο:

«Τάφος που αποκαλύφθηκε στην Τουρκία με αργυρά νομίσματα που απεικονίζουν γυμνούς άνδρες πιθανότατα ανήκε σε αρχαίο παλαιστή».

Πουθενά στον τίτλο δεν υπάρχει η λέξη «ελληνικός». Πουθενά δεν αναφέρεται η Κλασική Περίοδος, η Παμφυλία, η αρχαία Άσπενδος ή η ελληνική επιγραφή που φέρουν τα ίδια τα νομίσματα.

Η λέξη που κυριαρχεί είναι μία: «Τουρκία».

Έτσι, ο μέσος αναγνώστης που θα δει μόνο τον τίτλο –όπως συμβαίνει στη συντριπτική πλειονότητα των διαδικτυακών δημοσιευμάτων– οδηγείται στην εντύπωση ότι πρόκειται για κάποιον αρχαίο Τούρκο παλαιστή.

Μόνο που ο άνθρωπος αυτός έζησε και πέθανε μεταξύ του τελευταίου τετάρτου του 5ου και του 4ου αιώνα π.Χ. Δηλαδή πολλούς αιώνες πριν εμφανιστούν οι Τούρκοι στη Μικρά Ασία και περισσότερο από δύο χιλιάδες χρόνια πριν ιδρυθεί η σημερινή Τουρκική Δημοκρατία.

Δεν μπορείς να παρουσιάζεις ένα εύρημα της Κλασικής Παμφυλίας ως αόριστη «αρχαιότητα της Τουρκίας», εξαφανίζοντας το πολιτισμικό του αποτύπωμα. Και δεν μπορείς να παραπέμπεις συνειρμικά σε Τούρκο παλαιστή, όταν τα ίδια τα νομίσματα που βρέθηκαν στον τάφο φέρουν ελληνικά γράμματα.

Ο τάφος της Ανατολικής Νεκρόπολης

Η ανακάλυψη έγινε στην Ανατολική Νεκρόπολη της αρχαίας Ασπένδου, η ύπαρξη της οποίας επιβεβαιώθηκε για πρώτη φορά από τις αρχαιολογικές έρευνες.

Πρόκειται για κιβωτιόσχημο τάφο, κατασκευασμένο από μεγάλες λίθινες πλάκες, ο οποίος χρονολογείται από το τελευταίο τέταρτο του 5ου έως τον 4ο αιώνα π.Χ.

Μέσα στον τάφο εντοπίστηκαν τα κατάλοιπα ενός ανθρώπου, κεραμικά και αργυρά νομίσματα της Ασπένδου. Στη μία πλευρά των νομισμάτων απεικονίζονται δύο γυμνοί παλαιστές σε αγωνιστική λαβή, ενώ στην άλλη εμφανίζεται ένας σφενδονιστής και το τρίσκελο, σύμβολο της πόλης.

Ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι υποστήριξε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως ο νεκρός μπορεί να συνδεόταν με τον αθλητισμό και ίσως ήταν παλαιστής της Ασπένδου. Η ανακοίνωση τοποθετεί ρητώς τον τάφο στην Κλασική Περίοδο.

Η ταυτότητα του νεκρού ως παλαιστή δεν έχει ακόμη αποδειχθεί οριστικά. Τα συγκεκριμένα νομίσματα κυκλοφορούσαν ευρέως και δεν αποτελούσαν αποκλειστικά μετάλλια ή προσωπικά αντικείμενα αθλητών.

Αυτό, όμως, δεν αλλάζει το ιστορικό πλαίσιο του ευρήματος. Είτε ο νεκρός ήταν παλαιστής είτε όχι, ο τάφος ανήκει στην Κλασική Άσπενδο και όχι σε κάποια ανύπαρκτη «αρχαία Τουρκία».

Η επιγραφή που καταρρίπτει την παραποίηση

Τα νομίσματα της Ασπένδου δεν αφήνουν περιθώρια για αυθαίρετες εθνικές μεταμφιέσεις.

Πάνω τους αναγράφεται:

ΕΣΤFΕΔΙΙΥΣ

Η λέξη αποδίδει το όνομα της Ασπένδου στην τοπική παμφυλιακή διάλεκτο της ελληνικής γλώσσας. Είναι γραμμένη με ελληνικούς χαρακτήρες και διατηρεί το αρχαϊκό δίγαμμα, το οποίο αποδίδεται με το γράμμα «F».

Το Walters Art Museum κατατάσσει αντίστοιχο αργυρό στατήρα στην ελληνική τέχνη και αναφέρει ξεκάθαρα ότι η επιγραφή δίνει το όνομα της πόλης στην τοπική παμφυλιακή διάλεκτο της ελληνικής.

Το Αυστραλιανό Εθνικό Πανεπιστήμιο χαρακτηρίζει αντίστοιχο νόμισμα της Ασπένδου:

• Ελληνικό.
• Της Κλασικής Περιόδου.
• Προερχόμενο από την Παμφυλία.
• Με επιγραφή στην παμφυλιακή μορφή της ελληνικής.

Δεν πρόκειται, επομένως, για μία «ελληνική ερμηνεία» ούτε για εθνική διεκδίκηση πάνω σε ένα ουδέτερο εύρημα. Είναι η επίσημη επιστημονική κατάταξη των ίδιων των νομισμάτων από διεθνή μουσεία και πανεπιστημιακές συλλογές.

Η Άσπενδος βρισκόταν στη νότια Μικρά Ασία, στις όχθες του Ευρυμέδοντα. Η παράδοση συνέδεε την ίδρυσή της με Αργείους, ενώ η πόλη αποτέλεσε σημαντικό κέντρο του ελληνικού και παμφυλιακού κόσμου.

Πέρασε υπό περσικό έλεγχο, εντάχθηκε στη συνέχεια στην επικράτεια του Μεγάλου Αλεξάνδρου, πέρασε από τα ελληνιστικά βασίλεια και αργότερα στους Ρωμαίους.

Η UNESCO επιβεβαιώνει ότι η πόλη είχε ήδη ισχυρή παρουσία από τον 5ο αιώνα π.Χ., ενώ τα μνημεία της ανήκουν σε διαφορετικές περιόδους, από την Κλασική και Ελληνιστική μέχρι τη Ρωμαϊκή, τη Βυζαντινή και τη Σελτζουκική.

Από τους παλαιστές στους «γυμνούς άνδρες»

Εξίσου απαράδεκτη είναι η επιλογή της Independent να περιγράψει τις μορφές των νομισμάτων ως «γυμνούς άνδρες».

Δεν πρόκειται για μία ουδέτερη περιγραφή. Είναι ένας εντυπωσιοθηρικός τίτλος που αφαιρεί από την παράσταση το πραγματικό της νόημα.

Οι μορφές είναι παλαιστές. Η αγωνιστική γυμνότητα αποτελούσε θεμελιώδες χαρακτηριστικό του αρχαίου ελληνικού αθλητισμού. Οι αθλητές αγωνίζονταν γυμνοί στα γυμνάσια, στις παλαίστρες και στους μεγάλους πανελλήνιους αγώνες.

Από την ίδια αυτή πρακτική προέρχεται και η λέξη «γυμνάσιο».

Το να παρουσιάζεις τους παλαιστές ως αόριστους «γυμνούς άνδρες» δεν είναι απλώς φτηνό δημοσιογραφικό δόλωμα. Αποσυνδέει σκόπιμα ή από εγκληματική άγνοια την εικόνα από τον ελληνικό αγωνιστικό πολιτισμό που τη δημιούργησε.

Δεν έγραψε «Τούρκος» – Αλλά αυτό ακριβώς υποβάλλει

Η Independent δεν χρησιμοποίησε ρητώς τη φράση «Τούρκος παλαιστής». Η διατύπωσή της, όμως, είναι ακόμη πιο ύπουλη.

Χρησιμοποιεί τη σύγχρονη κρατική γεωγραφία ως υποκατάστατο της ιστορικής ταυτότητας:

• «Τάφος στην Τουρκία».
• «Αρχαίος παλαιστής».
• Καμία αναφορά στον ελληνικό κόσμο.
• Καμία αναφορά στην ελληνική επιγραφή.
• Καμία αναφορά στην Κλασική Παμφυλία.

Το αποτέλεσμα είναι προφανές. Η σημερινή Τουρκία εμφανίζεται ως αυτονόητη κληρονόμος και φορέας ενός πολιτισμού που προϋπήρχε της τουρκικής παρουσίας στη Μικρά Ασία κατά πολλούς αιώνες.

Αυτή είναι η τουρκοποίηση της αρχαιολογίας μέσω της γλώσσας.

Η ιστορική παραχάραξη δεν χρειάζεται πάντοτε να διατυπώσει ένα καθαρό ψέμα. Αρκεί να αφαιρέσει τις κρίσιμες πληροφορίες και να αφήσει τον αναγνώστη να οδηγηθεί μόνος του στο λανθασμένο συμπέρασμα.

Το «βρέθηκε στη σημερινή Τουρκία» είναι γεωγραφική πληροφορία. Το να αποκρύπτεις, όμως, ότι βρέθηκε στην αρχαία ελληνική Άσπενδο και ότι τα νομίσματα φέρουν ελληνική γραφή αποτελεί σοβαρότατο δημοσιογραφικό και ιστορικό ατόπημα.

Ο τίτλος που όφειλε να γράψει η Independent

Ο ακριβής τίτλος θα ήταν:

«Τάφος πιθανού παλαιστή της Κλασικής Περιόδου βρέθηκε στην αρχαία ελληνική πόλη της Ασπένδου, στη σημερινή Τουρκία»

Ή ακόμη καθαρότερα:

«Ελληνική κληρονομιά στη σημερινή Τουρκία: Τάφος 2.400 ετών με αργυρά νομίσματα παλαιστών στην Άσπενδο»

Αυτή είναι η ιστορική αλήθεια.

Ο τάφος βρίσκεται σήμερα μέσα στα σύνορα της Τουρκίας. Δεν είναι, όμως, τουρκικός. Ο άνθρωπος που θάφτηκε εκεί δεν ήταν Τούρ

Πενήντα δύο χρόνια έχουν περάσει από τον μαύρο Αύγουστο του 1974, όμως υπάρχουν άνθρωποι για τους οποίους η τουρκική εισβολή στην Κύπρο δεν αποτελεί ένα κεφάλαιο κλεισμένο στα βιβλία της Ιστορίας. Οι εικόνες, τα πρόσωπα, οι κραυγές, η αιχμαλωσία και ο φόβος του θανάτου εξακολουθούν να τους συνοδεύουν.

Ένας από αυτούς είναι ο πατήρ Θεόκλητος Κυριάκου, ο οποίος μιλώντας στη «Σημερινή» καταθέτει μία συγκλονιστική προσωπική μαρτυρία από τη δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής.

Ήταν μόλις 21 ετών, διάκονος, παντρεμένος και πατέρας ενός βρέφους σαράντα ημερών, όταν στις 14 Αυγούστου 1974 βρέθηκε στη Μια Μηλιά αντιμέτωπος με τους Τούρκους στρατιώτες. Μέσα στις επόμενες ώρες θα γλίτωνε δύο φορές από βέβαιο, όπως ο ίδιος πίστευε, θάνατο, θα αιχμαλωτιζόταν, θα ξυλοκοπούνταν και τελικά θα μεταφερόταν μαζί με άλλους Ελληνοκύπριους αιχμαλώτους στην Τουρκία.

«Από εκείνη τη στιγμή άρχισε μια δοκιμασία που με συνοδεύει μέχρι σήμερα»

Στις 14 Αυγούστου ο πατήρ Θεόκλητος βρισκόταν στη Μια Μηλιά μαζί με τη σύζυγό του, το νεογέννητο παιδί τους, τα πεθερικά του και άλλους ανθρώπους.

Είχε προηγουμένως συνεννοηθεί με έναν Ελληνοκύπριο στρατιώτη προκειμένου να τους βοηθήσει να εγκαταλείψουν την περιοχή.

Όταν άκουσε φωνές έξω από το σπίτι, θεώρησε ότι είχε φτάσει ο άνθρωπος που περίμενε.

Βγήκε έξω.

Μόνο που αντί για τον Ελληνοκύπριο στρατιώτη, αντίκρισε τους Τούρκους.

«Από εκείνη τη στιγμή άρχισε για μένα μια δοκιμασία που με συνοδεύει μέχρι σήμερα. Δεν ησύχασα πραγματικά από τότε», θυμάται.

Το όπλο στραμμένο επάνω του

Ένας Τούρκος στρατιώτης όπλισε και έστρεψε το όπλο εναντίον του. Του τράβηξε τον σταυρό που φορούσε στο στήθος και ο νεαρός διάκονος πίστεψε ότι είχαν φτάσει οι τελευταίες στιγμές της ζωής του.

Ο φόβος του, όμως, δεν αφορούσε μόνο τον ίδιο.

Μέσα στο σπίτι βρίσκονταν η σύζυγός του, το σαράντα ημερών παιδί του και οι υπόλοιποι άνθρωποι που είχαν καταφύγει εκεί.

Δεν γνώριζε τι θα ακολουθούσε ούτε ποια θα ήταν η τύχη τους.

Και τότε συνέβη κάτι που ο ίδιος δεν θα ξεχνούσε ποτέ.

Ένας Τούρκος αξιωματικός παρενέβη, σταμάτησε τον στρατιώτη και τον χαστούκισε.

Η ζωή του πατρός Θεόκλητου είχε σωθεί.

Για πρώτη φορά.

Η δεύτερη σωτηρία και οι πέντε αγνοούμενοι

Λίγο αργότερα, περίπου 300 άνδρες είχαν συγκεντρωθεί στην περιοχή του Αγίου Δημητρίου.

Πέντε από αυτούς ξεχωρίστηκαν και οδηγήθηκαν σε αυτοκίνητο.

Κάποια στιγμή οι Τούρκοι έσπρωξαν προς το ίδιο όχημα και τον πατέρα Θεόκλητο. Είχε ήδη βάλει το ένα πόδι μέσα.

Τότε εμφανίστηκε ξανά ο ίδιος Τούρκος αξιωματικός.

Τον άρπαξε και τον τράβηξε έξω από το αυτοκίνητο.

Το όχημα αναχώρησε με τους άλλους πέντε άνδρες.

Οι πέντε παρέμειναν αγνοούμενοι.

Ο ίδιος άνθρωπος είχε μέσα σε λίγες ώρες σώσει δύο φορές τη ζωή του νεαρού διακόνου. Ο πατήρ Θεόκλητος δεν γνωρίζει ακόμη και σήμερα γιατί ο αξιωματικός επέλεξε να ενεργήσει με αυτόν τον τρόπο. Διατηρεί, όμως, φωτογραφία στην οποία φαίνεται ο συγκεκριμένος αξιωματικός μαζί με το βρέφος του.

Το ράσο και οι ξυλοδαρμοί

Η σωτηρία από τον άμεσο θάνατο δεν σήμανε και το τέλος της δοκιμασίας.

Ακολούθησε η αιχμαλωσία.

Κατά τη μεταφορά από τον Άγιο Δημήτριο προς την τουρκική περιοχή της παλιάς Λευκωσίας, ο πατήρ Θεόκλητος φορούσε ακόμη το ράσο του.

Καθώς προσπαθούσε να κινηθεί, το πατούσε, έπεφτε και τότε δεχόταν κλοτσιές και χτυπήματα με όπλα.

Του τραβούσαν τα γένια και τον χτυπούσαν στο σώμα.

«Εκείνες τις ώρες αισθανόμουν ότι με μεταχειρίζονταν σαν να μην ήμουν άνθρωπος», περιγράφει.

Η ιδιότητά του ως κληρικού έκανε, σύμφωνα με τη μαρτυρία του, την κατάσταση ακόμη χειρότερη. Οι δεσμοφύλακές του τον συνέδεαν με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και τον αντιμετώπιζαν ως υπεύθυνο.

Οι ξυλοδαρμοί ήταν τόσο σοβαροί ώστε οι σωματικές συνέπειες τον ακολούθησαν και μετά την απελευθέρωσή του. Όπως αναφέρει, χρειάστηκε αργότερα να υποβληθεί σε τρεις χειρουργικές επεμβάσεις.

Η φωτογραφία του παιδιού του

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ένα μικρό κομμάτι χαρτί μετατράπηκε για τον αιχμάλωτο διάκονο σε σύμβολο ελπίδας.

Στα Άδανα, όπου είχε μεταφερθεί, οι Τούρκοι γνώριζαν ότι ανάμεσα στους αιχμαλώτους υπήρχε ένας κληρικός. Άλλοτε τον χλεύαζαν και άλλοτε τον χτυπούσαν.

Κάποια στιγμή του έδειξαν μια εφημερίδα.

Εκεί υπήρχε μία φωτογραφία από την ημέρα της σύλληψής του.

Στην εικόνα ήταν ο ίδιος μαζί με το σαράντα ημερών παιδί του.

Για έναν πατέρα που δεν γνώριζε καν αν η οικογένειά του είχε επιζήσει, η εικόνα ήταν συγκλονιστική.

Κατάφερε να κόψει τη φωτογραφία από την εφημερίδα, την τύλιξε και την έκρυψε μέσα στη φόδρα του παντελονιού του.

«Μόλις την είδα, ήταν σαν να έβλεπα ξανά τους ανθρώπους μου», θυμάται.

Η φωτογραφία έγινε το φυλαχτό του. Ένα μικρό κομμάτι της ζωής που είχε αφήσει πίσω στην Κύπρο και η υπενθύμιση ότι έπρεπε να αντέξει.

Η προσευχή για να ξαναδεί το παιδί του

Ο πατήρ Θεόκλητος λέει ότι εκείνο που τον κράτησε όρθιο ήταν η πίστη και η ελπίδα ότι θα έβλεπε ξανά την οικογένειά του.

Προσευχόταν να επιστρέψει στην Κύπρο και να ξαναδεί το παιδί του.

Μέχρι την απελευθέρωσή του δεν γνώριζε με βεβαιότητα τι είχε συμβεί στη σύζυγο και στο βρέφος.

Όταν επέστρεψαν οι αιχμάλωτοι στην Κύπρο και μεταφέρθηκαν στο γκαράζ Παυλίδη, άρχισε να ψάχνει ανάμεσα στα μηνύματα που είχαν αφήσει οι οικογένειες.

Τελικά βρήκε εκείνο της γυναίκας του.

Τον πληροφορούσε ότι βρίσκονταν στη Βαβατσινιά και ότι οι δικοί του άνθρωποι ήταν καλά.

Ήταν η στιγμή κατά την οποία έμαθε με βεβαιότητα ότι η οικογένειά του είχε σωθεί.

Οι γυναίκες που δεν μίλησαν ποτέ

Η προσωπική εμπειρία της εισβολής και της αιχμαλωσίας επηρέασε βαθιά και τη μετέπειτα διακονία του.

Ως ιερέας και πνευματικός σε προσφυγικό συνοικισμό ήρθε αντιμέτωπος με τον πόνο ανθρώπων που κουβαλούσαν επί δεκαετίες τα δικά τους τραύματα από το 1974.

Ανάμεσά τους βρίσκονταν γυναίκες που είχαν υποστεί βιασμούς κατά τη διάρκεια της εισβολής.

Ο πατήρ Θεόκλητος περιγράφει ότι πολλές δεν αποκάλυψαν ποτέ όσα είχαν υποστεί. Άλλες κατάφεραν έπειτα από χρόνια να μιλήσουν στον πνευματικό τους.

«Άκουσα γυναίκες να μου ανοίγουν την καρδιά τους και να κλαίνε. Όταν τις άκουγα, δάκρυζα και εγώ», αναφέρει.

Πολλές επέλεγαν τη σιωπή φοβούμενες τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η αποκάλυψη στην οικογένεια, στον σύζυγο ή στα παιδιά τους.

Η ανοιχτή πληγή των αγνοουμένων

Πάνω από μισό αιώνα μετά, μία από τις εικόνες που εξακολουθούν να τον βασανίζουν είναι εκείνη των πέντε ανθρώπων που μπήκαν στο αυτοκίνητο από το οποίο ο ίδιος τραβήχτηκε την τελευταία στιγμή.

Για εκείνον, η υπόθεση των αγνοουμένων παραμένει το τραγικότερο κεφάλαιο της κυπριακής τραγωδίας.

Οικογένειες έζησαν επί δεκαετίες περιμένοντας τους ανθρώπους τους, χωρίς να γνωρίζουν τι πραγματικά είχε συμβεί.

Και τα τραύματα δεν είναι μόνο ψυχικά.

«Δεν ησύχασα από εκείνον τον καιρό», λέει ο πατήρ Θεόκλητος. «Αυτά που ζήσαμε δεν περιγράφονται εύκολα σε λίγες προτάσεις. Είναι ολόκληρο βιβλίο».

«Χρειάζονται σωστά πρότυπα»

Η μαρτυρία του καταλήγει στις νεότερες γενιές.

Για τον ίδιο, η μνήμη όσων συνέβησαν το 1974 πρέπει να παραμείνει ζωντανή, όχι μόνο μέσα από την καταγραφή των ιστορικών γεγονότων αλλά και μέσα από τις προσωπικές ιστορίες εκείνων που τα έζησαν.

Ο ίδιος στέκεται ιδιαίτερα στην πίστη, την οποία θεωρεί ότι τον κράτησε ζωντανό στις δυσκολότερες ώρες της αιχμαλωσίας.

«Στους νέους θα ήθελα να πω ότι χρειάζονται σωστά πρότυπα στη ζωή τους», αναφέρει, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ευθύνη των κληρικών να προσεγγίζουν κάθε νέο άνθρωπο όπως είναι και να προσπαθούν να τον στηρίξουν.

Η ιστορία του πατρός Θεόκλητου Κυριάκου συμπυκνώνει πολλές από τις πληγές του κυπριακού 1974: εισβολή, φόβο, αιχμαλωσία, βασανισμούς, αγνοουμένους, προσφυγιά και οικογένειες που έζησαν επί δεκαετίες με το τραύμα.

Και μέσα σε όλα αυτά, μία εικόνα ξεχωρίζει.

Ένας 21χρονος διάκονος, αιχμάλωτος στην Τουρκία, να κρύβει στη φόδρα του παντελονιού του τη φωτογραφία του σαράντα ημερών παιδιού του, χωρίς να γνωρίζει αν θα το ξαναδεί.

Μια φωτογραφία που έγινε η δύναμή του να επιβιώσει.