Σαφές μήνυμα ότι η περίοδος των «ήρεμων νερών» στα ελληνοτουρκικά έχει τελειώσει έστειλε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, κατά την παρέμβασή του στην τηλεόραση του ΑΡΤ. Αναλύοντας την επανεμφάνιση οπλισμένων τουρκικών μαχητικών στο Αιγαίο, τους χάρτες της Άγκυρας για τα θαλάσσια πάρκα, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και τη σύγκρουση Τουρκίας–Ισραήλ στη Συρία, προειδοποίησε ότι η περιοχή εισέρχεται σε ένα ιδιαίτερα θερμό γεωπολιτικό φθινόπωρο.

Όπως ανέφερε, μετά τη Διακήρυξη των Αθηνών είχε καταγραφεί μια περίοδος σημαντικής αποκλιμάκωσης, κατά την οποία σχεδόν μηδενίστηκαν οι πτήσεις τουρκικών μαχητικών και μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο FIR Αθηνών. Η εικόνα, όμως, έχει αλλάξει δραματικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μέσα στους τελευταίους έξι μήνες έχουν σημειωθεί περίπου 436 παραβιάσεις, ενώ το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι η Τουρκία στέλνει ξανά οπλισμένα μαχητικά. Παράλληλα, χρησιμοποιεί συστηματικά drones, αναγκάζοντας την ελληνική Πολεμική Αεροπορία να απογειώνει F-16 για την αναχαίτισή τους.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υπογράμμισε και την οικονομική διάσταση αυτής της τακτικής, σημειώνοντας ότι το κόστος για την Τουρκία είναι περιορισμένο, ενώ κάθε ώρα πτήσης ελληνικού μαχητικού επιβαρύνει σημαντικά τον ελληνικό προϋπολογισμό. Πρόκειται, κατά την εκτίμησή του, για μια μορφή πίεσης και φθοράς, η οποία εντάσσεται στη συνολικότερη τουρκική στρατηγική.

Οι χάρτες και η επιχείρηση δημιουργίας τετελεσμένων

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον τουρκικό χάρτη για τα θαλάσσια πάρκα, ο οποίος προβλήθηκε από το πρακτορείο Anadolu και θέτει στο επίκεντρο το Καστελόριζο και το Βόρειο Αιγαίο.

Κατά τον ίδιο, η Άγκυρα χρησιμοποιεί τους χάρτες για να αμφισβητήσει εμπράκτως τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και να παρουσιάσει ως τουρκικές περιοχές που συνδέονται με θαλάσσια πάρκα, υφαλοκρηπίδα και μελλοντικές ενεργειακές δραστηριότητες.

Ξεκαθάρισε, πάντως, ότι ένας χάρτης από μόνος του δεν δημιουργεί νομικό αποτέλεσμα. Το κρίσιμο σημείο θα προκύψει εάν η Τουρκία επιχειρήσει να συνοδεύσει τις διεκδικήσεις της με πολεμικά πλοία, οπλισμένα drones ή μαχητικά αεροσκάφη.

«Εάν η Ελλάδα δεν αντιδράσει, τότε δημιουργούνται τετελεσμένα», ήταν η ουσία της προειδοποίησής του. Αντιθέτως, εάν η ελληνική πλευρά απαντήσει αποφασιστικά και διατηρήσει παρουσία στην περιοχή, η τουρκική προσπάθεια επιβολής νέων δεδομένων θα αποτύχει.

Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε σημαντική την αυστηρότερη στάση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη, επισημαίνοντας ότι η Αθήνα δεν μπορεί να αφήνει αναπάντητες τις καθημερινές τουρκικές δηλώσεις και τις επιχειρήσεις ψυχολογικού πολέμου.

Το καλώδιο και η «γαλλική σφήνα»

Κομβικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Όπως υποστήριξε, υπάρχει δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης ότι, εάν η Τουρκία στείλει πολεμικό πλοίο ή μαχητικά για να εμποδίσει τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου, η Ελλάδα θα απαντήσει με την παρουσία αντίστοιχων στρατιωτικών μέσων.

Πρόσθεσε ότι ελληνικό πολεμικό πλοίο αναμένεται να παρακολουθεί τις εργασίες και τις εξελίξεις στην περιοχή. Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στην είσοδο της γαλλικής Meridiam στο έργο, κάνοντας λόγο για «γαλλική σφήνα» που αλλάζει τις ισορροπίες.

Η Τουρκία, όπως εξήγησε, δεν θα έχει πλέον απέναντί της μόνο την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και γαλλικά συμφέροντα, μια ισχυρή ευρωπαϊκή δύναμη και, εμμέσως, την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά τον Ανδρέα Μουντζουρούλια, η Άγκυρα αντιδρά επειδή βλέπει να διαμορφώνεται γύρω της ένα νέο ενεργειακό και στρατηγικό περιβάλλον, με πρωταγωνιστές την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ και τη Γαλλία.

Ο φόβος της Τουρκίας για Ελλάδα και Ισραήλ

Ο δημοσιογράφος επικαλέστηκε επίσημη απάντηση του Τούρκου υπουργού Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ προς το τουρκικό Κοινοβούλιο, υποστηρίζοντας ότι σε αυτήν αποτυπώνεται η προετοιμασία της Τουρκίας για το ενδεχόμενο σύγκρουσης με την Ελλάδα και το Ισραήλ.

Διευκρίνισε ότι αυτό δεν σημαίνει πως η Άγκυρα επιδιώκει άμεσο πόλεμο και με τις δύο χώρες. Αντιθέτως, εκτίμησε ότι η τουρκική ηγεσία ανησυχεί για το ενδεχόμενο ισραηλινής στρατιωτικής δράσης και για την ενίσχυση του στρατηγικού άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.

Η τουρκική απάντηση, σύμφωνα με την ανάλυσή του, εκδηλώνεται μέσα από χάρτες, απειλητικές δηλώσεις, παραβιάσεις, πολιτικές πιέσεις και επιχειρήσεις παραπληροφόρησης. Στόχος είναι να δοκιμαστούν οι αντιδράσεις της ελληνικής κυβέρνησης και της ελληνικής κοινωνίας, αλλά και να διαρραγούν οι σχέσεις Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Η ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στάθηκε ιδιαίτερα στην ενίσχυση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, εκτιμώντας ότι η Τουρκία αντιλαμβάνεται πλέον πως η Ελλάδα του 2026 δεν είναι η Ελλάδα προηγούμενων ετών.

Αναφέρθηκε στις φρεγάτες Belharra, στην απόκτηση των ιταλικών Bergamini, στον εκσυγχρονισμό των MEKO και στη συνεργασία με το Ισραήλ για την προμήθεια νέων οπλικών συστημάτων.

Παράλληλα, τόνισε τη σημασία της συμμετοχής ελληνικών εταιρειών στα νέα εξοπλιστικά προγράμματα. Όπως είπε, το ελληνικό δόγμα πρέπει να περάσει από τη διαρκή αγορά έτοιμων συστημάτων στην εγχώρια παραγωγή, στην απόκτηση τεχνογνωσίας και, τελικά, στις εξαγωγές αμυντικού υλικού.

Το μέτωπο Τουρκίας–Ισραήλ στη Συρία

Αναφερόμενος στη Συρία, εκτίμησε ότι ο κίνδυνος άμεσης αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ παραμένει υπαρκτός. Το Ισραήλ, όπως εξήγησε, δεν επιθυμεί τη δημιουργία τουρκικών στρατιωτικών βάσεων και την εγκατάσταση ραντάρ στη Συρία, καθώς κάτι τέτοιο θα περιόριζε την ελευθερία δράσης της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας.

Η παρουσία της Τουρκίας στη Λιβύη, στα κατεχόμενα της Κύπρου και ενδεχομένως σε νέες βάσεις στη Συρία αντιμετωπίζεται από την ισραηλινή πλευρά ως μια μορφή στρατηγικής περικύκλωσης.

Επισήμανε ακόμη ότι, εάν ισραηλινά πλήγματα πραγματοποιηθούν εναντίον τουρκικών εγκαταστάσεων επί συριακού εδάφους, δεν θεωρείται αυτονόητη η ενεργοποίηση του άρθρου 5 του ΝΑΤΟ, καθώς η Συρία δεν ανήκει στη Συμμαχία.

Ο ρόλος του Τομ Μπάρακ και η ευκαιρία για την Αθήνα

Για τον Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία και ειδικό απεσταλμένο για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας επικαλέστηκε ισραηλινές και αμερικανικές επικρίσεις, σύμφωνα με τις οποίες ακολουθεί μια ιδιαίτερα φιλική γραμμή προς την Άγκυρα.

Ανέφερε ακόμη δημοσιεύματα που θέλουν τον Μπάρακ να έχει κληθεί στην Ουάσιγκτον για εξηγήσεις, μετά τις αντιδράσεις που προκάλεσαν τοποθετήσεις του για το Ισραήλ και τη Συρία. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη ανακοίνωση για απομάκρυνσή του.

Παράλληλα, χαρακτήρισε τον νέο γύρο του στρατηγικού διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ μεγάλη ευκαιρία για την Αθήνα. Η Σούδα, η Αλεξανδρούπολη και η Λάρισα έχουν αυξημένη στρατηγική αξία για τις Ηνωμένες Πολιτείες και, κατά την άποψή του, η Ελλάδα πρέπει να ζητήσει συγκεκριμένα πολιτικά και αμυντικά ανταλλάγματα.

«Η Τουρκία δεν θέλει πόλεμο – θέλει καζάν-καζάν»

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας κατέληξε υπογραμμίζοντας ότι δεν πρέπει να καλλιεργείται πανικός στην ελληνική κοινωνία. Η Άγκυρα, όπως είπε, επιδιώκει να προκαλεί φόβο, σύγχυση και ανασφάλεια, ώστε να οδηγήσει την Ελλάδα σε διαπραγματεύσεις υπό πίεση.

«Η Τουρκία δεν θέλει πόλεμο. Θέλει το 50-50, θέλει το καζάν-καζάν», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι ο στόχος της είναι να δημιουργήσει τις συνθήκες για διαμοιρασμό κυριαρχικών δικαιωμάτων και συνδιαχείριση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται θερμό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μια πολεμική σύγκρουση είναι αναπόφευκτη. Το ζητούμενο για την Ελλάδα, σύμφωνα με την παρέμβασή του, είναι η διατήρηση ισχυρής αποτροπής, η αξιοποίηση των διεθνών συμμαχιών, η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας και η αποφασιστική απάντηση στον τουρκικό υβριδικό πόλεμο.

Το δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο τουρκικά δίκτυα παρουσίασαν φωτογραφίες και συντεταγμένες ελληνικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια ακόμη επικοινωνιακή πρόκληση της Άγκυρας. Η συγκέντρωση, η επεξεργασία και κυρίως η δημόσια παρουσίαση πληροφοριών για αποθήκες πυρομαχικών, αντιαεροπορικά συστήματα, ραντάρ και άλλες κρίσιμες υποδομές συνιστούν εχθρική ενέργεια.

Εφόσον τα στοιχεία είναι ακριβή, η δημοσιοποίησή τους μπορεί να εξυπηρετεί τρεις παράλληλους στόχους: την άσκηση ψυχολογικής πίεσης στην ελληνική κοινή γνώμη, την αποστολή απειλητικού μηνύματος προς την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία και την προβολή της εικόνας ότι η Τουρκία έχει ήδη χαρτογραφήσει κρίσιμα τμήματα της ελληνικής αμυντικής διάταξης.

Το σχετικό δημοσίευμα δεν περιορίστηκε στην περιγραφή της τουρκικής ενέργειας. Αναπαρήγαγε χωρίς απόκρυψη έναν εκτενή κατάλογο φερόμενων συντεταγμένων, μαζί με πληροφορίες για πιθανούς τρόπους προσβολής των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων.

Εδώ ακριβώς αρχίζει το ελληνικό πρόβλημα.

«Διαρροή» ή συλλογή ανοικτών πληροφοριών;

Πριν μιλήσουμε για «διαρροή απόρρητων στοιχείων», χρειάζεται μια αναγκαία διάκριση. Διαρροή σημαίνει ότι πληροφορίες αφαιρέθηκαν από προστατευμένο σύστημα, απόρρητο αρχείο ή εσωτερική στρατιωτική πηγή. Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια τεκμηρίωση ότι συνέβη κάτι τέτοιο.

Είναι πιθανό ένα σημαντικό τμήμα του υλικού να συγκεντρώθηκε από ανοικτές πηγές: εμπορικές δορυφορικές εικόνες, δημόσιες ανακοινώσεις, φωτογραφίες ασκήσεων, αναρτήσεις στρατιωτικών, τοπικές ειδήσεις, διαδικτυακούς χάρτες και παλαιότερα δημοσιεύματα.

Αυτό δεν καθιστά την τουρκική ενέργεια λιγότερο σοβαρή. Αντιθέτως, την κάνει περισσότερο ανησυχητική, διότι δείχνει πόσο εύκολα μπορεί ένας αντίπαλος να σχηματίσει επιχειρησιακή εικόνα χωρίς να παραβιάσει ούτε ένα πληροφοριακό σύστημα.

Ταυτόχρονα, δεν γνωρίζουμε εάν όλες οι δημοσιοποιημένες τοποθεσίες είναι ακριβείς, ενεργές ή επιχειρησιακά κρίσιμες. Ένα μέρος του καταλόγου μπορεί να είναι παρωχημένο, ανακριβές ή σκοπίμως παραπλανητικό. Μια ψυχολογική επιχείρηση δεν χρειάζεται να βασίζεται αποκλειστικά σε αληθινά στοιχεία. Αρκεί να υποχρεώσει τον αντίπαλο να αντιδράσει και, μέσα από την αντίδρασή του, να επιβεβαιώσει τι είναι πραγματικό.

Γι’ αυτό η χειρότερη δυνατή απάντηση θα ήταν να αρχίσουν ελληνικές πηγές να διορθώνουν, να σχολιάζουν ή να αξιολογούν δημόσια τον τουρκικό κατάλογο.

Η παρέμβαση του Θεοφάνη Κασίμη

Ιδιαίτερη σημασία έχει η τοποθέτηση του Θεοφάνη Κασίμη, ο οποίος θέτει το ερώτημα που συνήθως αποφεύγουμε:

«Ναι, η Τουρκία φταίει. Εμείς, όμως, τι ακριβώς κάναμε για να την εμποδίσουμε;»

Ο Θεοφάνης Κασίμης είναι ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Audax Cybersecurity και ειδικός στην επιθετική κυβερνοασφάλεια. Διαθέτει πιστοποιήσεις OSCP, CEH και CCNA, εμπειρία σε περισσότερα από 90 έργα αξιολόγησης ασφάλειας και έχει συγγράψει ένα από τα πρώτα ελληνικά βιβλία για το Ethical Hacking. Το αντικείμενό του περιλαμβάνει δοκιμές διείσδυσης, επιχειρήσεις Red Team και προσομοίωση της συμπεριφοράς πραγματικών επιτιθέμενων.

Η άποψή του έχει σημασία ακριβώς επειδή εξετάζει το ζήτημα από τη σκοπιά του επιτιθέμενου. Δεν περιορίζεται στο ερώτημα ποιος έχει την πρόθεση να πλήξει την Ελλάδα. Αναζητεί τα ίχνη, τα λάθη και τις πληροφορίες που θα μπορούσε να αξιοποιήσει κάποιος για να το πράξει.

Ο Κασίμης δεν ισχυρίζεται ότι η Τουρκία δικαιολογείται. Υπογραμμίζει κάτι πολύ πιο δυσάρεστο: ότι ο αντίπαλος κάνει αυτό που οφείλει να κάνει κάθε σοβαρή υπηρεσία πληροφοριών. Συλλέγει, διασταυρώνει, χαρτογραφεί και αξιοποιεί ό,τι αφήνεται εκτεθειμένο.

Οι φωτογραφίες δεν είναι «αθώες»

Μια φωτογραφία στρατιωτικού προσωπικού μπορεί να αποκαλύψει πολύ περισσότερα από ένα πρόσωπο. Στο φόντο ενδέχεται να διακρίνονται χάρτες, οθόνες, έγγραφα, αριθμοί μονάδων, πινακίδες, ειδικός εξοπλισμός ή ιδιαίτερα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά.

Ακόμη και όταν δεν υπάρχουν γεωγραφικά μεταδεδομένα, ένας εκπαιδευμένος αναλυτής μπορεί να εντοπίσει την τοποθεσία από δρόμους, κτίρια, βουνά, κεραίες, βλάστηση, σκιές και καιρικές συνθήκες. Εάν προστεθούν οι αναρτήσεις συναδέλφων, συγγενών, τοπικών μέσων ή επίσημων στρατιωτικών λογαριασμών, τα μεμονωμένα ίχνη μετατρέπονται σε ολοκληρωμένο ψηφιακό φάκελο.

Δεν πρόκειται για θεωρητικό κίνδυνο. Ο αμερικανικός στρατός προειδοποιεί επισήμως (Social Media Safety) το προσωπικό του να απενεργοποιεί τη γεωσήμανση και να ελέγχει προσεκτικά κάθε φωτογραφία, ώστε να μην αποκαλύπτονται θέσεις στρατευμάτων, εξοπλισμός, στοιχεία μονάδων και αριθμοί προσωπικού. Για τις επίσημες αναρτήσεις (Official Use Guidelines) προβλέπεται ακόμη και προηγούμενος έλεγχος επιχειρησιακής ασφάλειας.

Ο Κασίμης, επομένως, έχει δίκιο όταν λέει ότι πρέπει να σταματήσουμε να παριστάνουμε τους έκπληκτους. Εάν στρατιωτικοί φωτογραφίζονται δίπλα σε εγκαταστάσεις, δημοσιοποιούν τις μονάδες στις οποίες υπηρετούν ή αφήνουν στο φόντο υπηρεσιακές πληροφορίες, το πρόβλημα δεν είναι απλώς «κακή χρήση του Facebook». Είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Η αντίφαση της ελληνικής αναμετάδοσης

Υπάρχει και μία σοβαρή δημοσιογραφική αντίφαση. Δεν μπορεί ένα μέσο να χαρακτηρίζει το τουρκικό υλικό προϊόν ψυχολογικής επιχείρησης και ταυτόχρονα να δημοσιεύει ολόκληρο τον κατάλογο των φερόμενων στόχων.

Με αυτόν τον τρόπο:

• αυξάνει την απήχηση της τουρκικής ενέργειας,
• διευκολύνει την περαιτέρω αντιγραφή των στοιχείων,
• ενδέχεται να επιβεβαιώσει εμμέσως πληροφορίες,
• προσφέρει στην Άγκυρα δωρεάν επικοινωνιακή αναμετάδοση,
• μετατρέπει μια ξένη επιχείρηση επιρροής σε ελληνικό πρωτοσέλιδο.

Το σωστό δημοσιογραφικό καθήκον είναι να αναφερθεί το γεγονός, όχι να αναπαραχθεί το επιχειρησιακά ευαίσθητο υλικό. Οι συντεταγμένες πρέπει να αποκρύπτονται, οι σχετικές εικόνες να θολώνονται και κάθε ισχυρισμός περί «απόρρητων εγκαταστάσεων» να παρουσιάζεται με σαφή επιφύλαξη, εφόσον δεν έχει επιβεβαιωθεί από αρμόδια ελληνική αρχή.

Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα

Η απάντηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία καταγγελία προς την Τουρκία. Απαιτείται συστηματική πολιτική επιχειρησιακής ασφάλειας:

• Υποχρεωτική εκπαίδευση στρατιωτικών, πολιτικού προσωπικού και συνεργαζόμενων εταιρειών στην ασφαλή χρήση κοινωνικών δικτύων.
• Αυστηρός έλεγχος πριν από τη δημοσίευση επίσημων φωτογραφιών και βίντεο.
• Αφαίρεση μεταδεδομένων και απενεργοποίηση της γεωσήμανσης από υπηρεσιακές συσκευές.
• Τακτικές ασκήσεις OSINT και Red Team, ώστε η Ελλάδα να βλέπει τι ακριβώς μπορεί να εντοπίσει ένας αντίπαλος.
• Έλεγχος της ψηφιακής έκθεσης στρατιωτικών εγκαταστάσεων, στελεχών και προμηθευτών.
• Πρωτόκολλο ενημέρωσης των μέσων για τη διαχείριση ευαίσθητου υλικού.
• Ενίσχυση της διασποράς, της παραλλαγής, της προστασίας και της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών.

Η Τουρκία φέρει ακέραιη την ευθύνη για την απειλητική αξιοποίηση του υλικού. Η Ελλάδα, όμως, φέρει την ευθύνη να μην της το προσφέρει έτοιμο.

Το πραγματικό σκάνδαλο δεν είναι ότι η Άγκυρα συλλέγει πληροφορίες για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Αυτό θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένο. Το σκάνδαλο είναι ότι, ακόμη και σήμερα, συζητούμε για την ανάγκη μιας στοιχειώδους κουλτούρας ασφαλείας σαν να πρόκειται για κάτι καινούργιο.

Στην εποχή των δορυφόρων, των κοινωνικών δικτύων και της τεχνητής νοημοσύνης, η απροσεξία δεν είναι αθωότητα. Είναι επιχειρησιακή αδυναμία.

Αποκαλύπτουμε την αναδιοργάνωση του τουρκικού στρατού: Οι 40 ταξιαρχίες ειδικών δυνάμεων και η αυξανόμενη πίεση στο Αιγαίο και στην Κύπρο ως το Ισραήλ

Η Τουρκία επιδιώκει να εγκλωβίσει και να κλείσει στρατιωτικά τις πύλες του Βορείου Αιγαίου, απλώνοντας τις επίλεκτες δυνάμεις της προς το κεντρικό Αιγαίο, την Κύπρο και την Ανατολική Μεσόγειο ώς τη Συρία. Η συνολική εικόνα τής εν εξελίξει αναδιοργάνωσης προσδίδει στον Τουρκικό Στρατό αριθμητική και ποιοτική αναβάθμιση. Έρχεται δε να επιβεβαιώσει στην πράξη ό,τι το έγγραφο του Υπουργείου Άμυνας της χώρας με ημερομηνία 10 Αυγούστου του 2026 αναφέρει. Ότι, δηλαδή, η Τουρκία λαμβάνει μέτρα ακόμη και για πόλεμο, εάν αυτό χρειαστεί.

Αναδιοργάνωση

Η αναδιοργάνωση ισχύος, που διενεργείται από την Άγκυρα, έχεις ως στόχο τη σύνθεση 40 ταξιαρχιών. Μέσω αυτής τοποθετούνται, πέραν των υφιστάμενων, αμφίβιες και ειδικές δυνάμεις επί των κύριων στρατηγικών αξόνων, πέριξ των οποίων η Τουρκία οικοδομεί τις αναθεωρητικές της αξιώσεις, αυξάνοντας την απειλή μέσω των ήρεμων νερών του Αιγαίου. Οι άξονες αυτοί καταγράφονται ως ακολούθως: 1) Δαρδανέλλια–Ίμβρος–Λήμνος και Αλεξανδρούπολη στον βορρά. 2. Σμύρνη–Φώκαια–Χίος–Σάμος στο κέντρο. 3 Αλεξανδρέττα–Χατάι–Κύπρος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τα Δαρδανέλλια και το κλείσιμο της βόρειας πύλης

Σημαντικό βήμα έγινε το 2024 και αφορά στη συγκρότηση του νέου Αμφίβιου Σώματος στη Νάρα του Τσανάκκαλε (Ελλήσποντο), στο οποίο υπήχθησαν υπό ενιαία διοίκηση τρεις Ταξιαρχίες Πεζοναυτών (η 1η στη Φώκαια έναντι Λήμνου-Χίου, η 2η στην Αλεξανδρέττα έναντι Κύπρου και η 3η στη Νάρα/Τσανάκκαλε), καθώς και το 5ο Συντάγμα Καταδρομών που σταθμεύει στην Ίμβρο να αναβαθμίζεται σε Ταξιαρχία. Στο νησί έχει μεταφερθεί ένα τάγμα της 3ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών, η οποία αναμένεται να ολοκληρώσει τη συγκρότησή της το 2026-2027. Μέχρι το 2024, η Τουρκία διέθετε ως βασικό αμφίβιο σχηματισμό μόνο την Ταξιαρχία της Φώκαιας. Με τη νέα δομή δημιουργούνται τρεις επιχειρησιακοί πόλοι, που εκτείνονται από την είσοδο του βόρειου Αιγαίου και των Στενών των Δαρδανελλίων μέχρι τον κόλπο της Αλεξανδρέττας.

Πώς εξελίσσεται η κατάσταση επί του πεδίου; Η 3η Ταξιαρχία Πεζοναυτών στο Τσανάκκαλε και η ενίσχυση της Ίμβρου με ένα τάγμα πεζοναυτών, που είναι συναφής με την παράλληλη αναβάθμιση του 5ου Συντάγματος Καταδρομών σε Ταξιαρχία, δημιουργούν έναν στρατιωτικό βατήρα απέναντι από Λήμνο (25 χιλιόμετρα), Σαμοθράκη (25 χιλιόμετρα) και Αλεξανδρούπολη (70 χιλιόμετρα). Πρόκειται για την περιοχή όπου βρίσκεται η βόρεια είσοδος του Αιγαίου. Όποιος ελέγχει τα Στενά και διαθέτει ισχυρές αμφίβιες και ειδικές δυνάμεις στην Ίμβρο και στην ευρύτερη περιοχή των Στενών, αποκτά αυξημένη δυνατότητα να επιδρά επί των θαλάσσιων και στρατιωτικών οδών που συνδέουν το βόρειο Αιγαίο με τον Μαρμαρά και τις οδούς προς το κεντρικό και νότιο Αιγαίο, πλησίον του οποίου – δηλαδή της Βάσης του Ακσάζ, στις αρχές της Ανατολικής Μεσογείου – εδρεύει μεγάλο τμήμα του τουρκικού στόλου, περιλαμβανομένου και του μικρού αεροπλανοφόρου «Ανατολού».

Η Φώκαια και ο άξονας του ανατολικού Αιγαίου

Το δεύτερο σκέλος της αναδιοργάνωσης αφορά στη Φώκαια, όπου παραμένει η 1η Ταξιαρχία Πεζοναυτών, απέναντι από τον χώρο της Λήμνου και της Χίου, στο κεντρικό τμήμα του ανατολικού Αιγαίου. Η Φώκαια χρησιμοποιείται ως παραδοσιακός πυρήνας της τουρκικής αμφίβιας ισχύος. Μαζί με τη Σμύρνη και τη Σώκια διαμορφώνουν έναν ενιαίο επιχειρησιακό βραχίονα απέναντι από τη Χίο, τη Σάμο και τον κεντρικό χώρο του ανατολικού Αιγαίου. Ως εκ τούτου, η Τουρκία αποκτά τη δυνατότητα να συνδυάζει αμφίβιες ενέργειες, ειδικές επιχειρήσεις, αναγνώριση και ταχεία προβολή ισχύος έναντι κρίσιμων ελληνικών νησιώτικων χώρων. Πρόσθετα, τρέχει ήδη το πρόγραμμα κατασκευής ενός νέου αμφίβιου πλοίου TCG Trakya, παρόμοιου με το TCG Anadolu (LHD), καθώς και 27 νέων αμφίβιων τεθωρακισμένων ZAHA (Zırhlı Amfibi Hücum Aracı).

Τα «Bordo Bereliler» βάζουν χέρι στο κεντρικό Αιγαίο

Το τρίτο στοιχείο που αποκαλύπτει τις προθέσεις της Άγκυρας είναι η ανάπτυξη τμημάτων της Διοίκησης Ειδικών Δυνάμεων, των γνωστών «Bordo Bereliler» (Μπορντό Μπερέδες), στην περιοχή της Σμύρνης. Οι «Bordo Bereliler» αποτελούν την ελίτ των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και αναλαμβάνουν ειδικές επιχειρήσεις εντός και εκτός της χώρας. Η οργανωτική τους δομή και ο υψηλός βαθμός εκπαίδευσης και πολεμικής πείρας τους προσδίδει δυνατότητες εκτέλεσης εξειδικευμένων ειδικών επιχειρήσεων, προκεχωρημένης αναγνώρισης, στοχοποίησης και συνδυασμένων αμφίβιων ή αερομεταφερόμενων/αεροκίνητων ενεργειών και γενικά αποστολών στα μετόπισθεν του εχθρού, που χαρακτηρίζονται από υψηλό βαθμό ρίσκου. Η δράση τους δεν αφορά μόνο τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά προηγείται αυτών με τη συλλογή πληροφοριών διά πολιτικής περιβολής και ο νοών νοείτω τι μπορεί να συμβαίνει στα νησιά του Αιγαίου. Είναι, μάλιστα, γνωστή η αποτελεσματική δράση τους από το Ιράκ, ώς τη Συρία και τη Σομαλία. Υπάγονται απευθείας στο Γενικό Επιτελείο.

Στην ίδια εικόνα εντάσσεται και η σχεδιαζόμενη μεταφορά της 51ης Ταξιαρχίας Καταδρομών από το Hozat/Tunceli προς τη Σώκια, απέναντι από τη Σάμο. Εάν η μετακίνηση ολοκληρωθεί, θα δημιουργηθεί ακόμη ένας ισχυρός κόμβος ειδικών δυνάμεων στον κεντρικό και νότιο χώρο του Αιγαίου. Η αλληλουχία είναι πρόδηλη, αφού έχουμε Τσανάκκαλε – Ίμβρο – Φώκαια – Σμύρνη – Σώκια.

Ο βραχίονας Αλεξανδρέττα, Χατάι, Κύπρος

Η αναδιοργάνωση και αναδιάταξη δεν περατώνονται στο Αιγαίο. Συνεχίζονται προς τη Μεσόγειο. Εκεί υπάρχει η 2η Ταξιαρχία Πεζοναυτών στην Αλεξανδρέττα. Στον ίδιο επιχειρησιακό χώρο αναπτύχθηκαν η 8η και η 12η Ταξιαρχία Καταδρομών στο Χατάι και Οσμανίγιε αντίστοιχα. Στο Χατάι υπάρχει ακόμη μια ταξιαρχία της Στρατοχωροφυλακής. Υπό αυτές τις συνθήκες σχηματίζεται ένας άλλος επιχειρησιακός άξονας, που περιλαμβάνει: Χατάι – Αλεξανδρέττα – Κύπρο. Ο άξονας αυτός αποκτά πρόσθετη στρατηγική σημασία, επειδή η Τουρκία διατηρεί ήδη ισχυρή στρατιωτική παρουσία στα κατεχόμενα, που αναβαθμίζονται συνεχώς, αυξάνοντας την απειλή. Ταυτοχρόνως, η επιδείνωση των σχέσεων Τουρκίας – Ισραήλ και η αντιπαράθεση στη Συρία προσθέτουν νέο στρατηγικό βάθος και ένα στρατιωτικό τόξο από τα Δαρδανέλλια μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο, με αμυντικό και επιθετικό χαρακτήρα. Είναι δε πρόδηλη η αναβάθμιση των ναυτικών και αεροπορικών Βάσεων στην περιοχή.

Η γενική στρατηγική εικόνα αποτυπώνεται ως εξής:

Α. Δαρδανέλλια – Ίμβρος: Κλείσιμο και στρατιωτικός έλεγχος των βορείων πυλών του Αιγαίου.

Β. Φώκαια – Σμύρνη – Σώκια: Αμφίβιες, και ειδικές δυνάμεις απέναντι από το κεντρικό και ανατολικό Αιγαίο (Λήμνο – Σάμο) με σαφή πρόθεση να κλείσουν και τις νότιες πύλες, που σχηματίζονται μεταξύ Κρήτης, Καρπάθου και Ρόδου προς την Ανατολική Μεσόγειο.

Γ. Αλεξανδρέττα – Χατάι – Κύπρος: Βραχίονας Ανατολικής Μεσόγειου με τη 2η Ταξιαρχία Πεζοναυτών, την 8η και 12η Ταξιαρχία Καταδρομών συν μια Στρατοχωροφυλακής να συγκροτούν πλέγμα ταχυκίνητων δυνάμεων έναντι της Κύπρου και της εγγύς περιφέρειας Συρίας – Ιράκ – Λιβάνου.

Δ. «Bordo Bereliler»: Ειδικές δυνάμεις στρατηγικού επιπέδου, ικανές να δράσουν βαθιά στα μετόπισθεν για διενέργεια στρατηγικών πληγμάτων.

Ε. Αποστρατιωτικοποίηση: Η Τουρκία αξιώνει αποστρατιωτικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, όμως το άρθρο 14 της Συνθήκης της Λωζάννης δεν αναφέρεται στην παρουσία τουρκικού στρατού στην Ίμβρο, αλλά σε διοίκηση και στρατολόγηση αστυνομίας από τον τοπικό και δη ελληνικό, τότε, πληθυσμό.

Αλυσίδα αμφίβιων δυνάμεων

Η νέα τουρκική διάταξη ενισχύει ήδη υφιστάμενες δυνάμεις, επιδιώκοντας να δημιουργήσει μια συνεχή αλυσίδα αμφίβιων και ειδικών δυνάμεων από τα Δαρδανέλλια και την Ίμβρο μέχρι τη Φώκαια, τη Σμύρνη, τη Σώκια, την Αλεξανδρέττα και την Κύπρο. Με αυτόν τον τρόπο η αναδιοργάνωση δεν έχει τοπικό χαρακτήρα, αλλά εντάσσεται σε ενιαία στρατηγική αντίληψη, που καλύπτει το βόρειο, το κεντρικό και το νότιο Αιγαίο, καθώς και την Ανατολική Μεσόγειο.

Κραν Μοντανά και νέο ’74…

Οι εξελίξεις αυτές εκ των πραγμάτων επηρεάζουν και το Κυπριακό, διότι πώς θα επιστρέψουμε στο Κραν Μοντανά όταν οι Τούρκοι δηλώνουν με τον πιο επίσημο τρόπο ότι φτιάχνουν σενάρια πολέμου; Υπό αυτές τις συνθήκες, πώς θα ήταν δυνατό να αποδεχθούν αποχώρηση στρατευμάτων από την Κύπρο; Συνεπώς, ένας από τους σημαντικούς παράγοντες της λύσης, δηλαδή η ασφάλεια, εξακολουθεί να είναι κλειδωμένη! Υπάρχει, όμως, και κάτι άλλο: Η Κύπρος εξακολουθεί να είναι η αχίλλειος πτέρνα του Ελληνισμού, γεγονός που δικαιολογεί την στρατιωτική της ενίσχυση για έχουμε δυνατότητες άμυνας και για να μη φθάσουμε σε νέο ’74. Ή σε μια υποταγή μέσω νέου Κραν Μοντανά.

 

 

 

 

Οι 4 δορυφορικές φωτογραφίες δείχνουν την εξέλιξη των έργων-υποδομών που έγιναν από το 2020-2025 για την υποδοχή της 3ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών

 

 

 

 

Ο χάρτης αυτός αποτυπώνει τους χώρους όπου εδρεύουν το 5ο Σύνταγμα Καταδρομών, που αναβαθμίζεται σε ταξιαρχία, και τη μεταφορά ενός τάγματος της 3ης Ταξιαρχίας Πεζοναυτών, η οποία αναμένεται να ολοκληρώσει τη συγκρότησή της ώς το 2027. Σε συνδυασμό με άλλες δυνάμεις αποτελούν την αιχμή του δόρατος των ειδικών δυνάμεων του τουρκικού στρατού στην περιοχή, που μπορεί όχι μόνο να ελέγχει αλλά και να κλείσει τα Στενά των Δαρδανελλίων, με ευρύτερες γεωστρατηγικές επιπτώσεις στο Αιγαίο.