Στο στάδιο της υλοποίησης περνά ένα από τα σημαντικότερα εξοπλιστικά προγράμματα της Ελλάδας, με την υπογραφή των συμφωνιών για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», το ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας της χώρας.

Του Χρήστου Κωνσταντινίδη

Οι συμφωνίες έχει προγραμματιστεί να υπογραφούν τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 στο Τελ Αβίβ, περίπου έναν μήνα μετά την έγκριση του προγράμματος από το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας.

Την ελληνική πλευρά θα εκπροσωπήσει η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, ενώ από ισραηλινής πλευράς θα συμμετάσχει η SIBAT, η Διεύθυνση Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας του Υπουργείου Άμυνας του Ισραήλ. Στις συμφωνίες θα εμπλέκονται επίσης οι αρμόδιοι αμυντικοί φορείς και οι ισραηλινές εταιρείες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα.

Επάλληλοι θόλοι σε ολόκληρη την επικράτεια

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αποτελεί ένα μεμονωμένο οπλικό σύστημα, αλλά ένα ενιαίο δίκτυο εντοπισμού, αξιολόγησης και αντιμετώπισης διαφορετικών απειλών.

Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, το πρόγραμμα αφορά τη δημιουργία επάλληλων αντιαεροπορικών, αντιβαλλιστικών και αντι-drone θόλων πάνω από το σύνολο της ελληνικής επικράτειας.

Τα επιμέρους συστήματα θα συνδέονται μέσω μιας κοινής αρχιτεκτονικής διοίκησης και ελέγχου, η οποία θα συλλέγει πληροφορίες από αισθητήρες, ραντάρ και άλλες πηγές, θα αξιολογεί τις απειλές και θα επιλέγει το καταλληλότερο μέσο για την αντιμετώπισή τους.

Πρόκειται για τη μετάβαση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στο μοντέλο C5ISRT, το οποίο συνδυάζει διοίκηση, έλεγχο, υπολογιστική ισχύ, επικοινωνίες, κυβερνοχώρο, πληροφορίες, επιτήρηση, αναγνώριση και στοχοποίηση.

Πάνω από 3 δισ. ευρώ – Παράδοση σε στάδια

Ο Νίκος Δένδιας έχει διευκρινίσει ότι το συνολικό κόστος των αντιαεροπορικών συστημάτων «υπερβαίνει κατά ελάχιστα τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ».

Η πλήρης επιχειρησιακή ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε 35 μήνες. Ωστόσο, τα συστήματα δεν θα παραδοθούν όλα ταυτόχρονα. Η ένταξή τους στις Ένοπλες Δυνάμεις θα πραγματοποιείται σταδιακά, ώστε οι πρώτες δυνατότητες του νέου θόλου να μπορούν να αξιοποιηθούν πριν από την ολοκλήρωση ολόκληρου του προγράμματος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε ποσοστό άνω του 25%, που αντιστοιχεί σε έργο αξίας μεγαλύτερης των 700 εκατ. ευρώ.

Η ελληνική πλευρά έχει θέσει επίσης ως απαράβατο όρο την απόκτηση του πηγαίου κώδικα του συστήματος διοίκησης και ελέγχου. Με αυτόν τον τρόπο οι Ένοπλες Δυνάμεις θα μπορούν να παρεμβαίνουν στην αρχιτεκτονική, να προσαρμόζουν και να εξελίσσουν το σύστημα χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από τον ξένο κατασκευαστή.

Απόφαση του ΚΥΣΕΑ

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» εγκρίθηκε από το ΚΥΣΕΑ στις 23 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο της ενεργοποίησης νέων εξοπλιστικών προγραμμάτων της «Ατζέντας 2030».

Με την υπογραφή των συμφωνιών στο Τελ Αβίβ, η Ελλάδα και το Ισραήλ προχωρούν σε μία από τις μεγαλύτερες συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας των τελευταίων ετών. Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά την ελληνική αεράμυνα, παρέχοντας προστασία όχι μόνο στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά και στις πόλεις, στις ενεργειακές υποδομές, στα δίκτυα επικοινωνιών και σε άλλες εγκαταστάσεις στρατηγικής σημασίας.

Σοβαρούς προβληματισμούς για την ασφάλεια της βρετανικής αεροπορικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου προκαλεί η θέση του πολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος City of Dreams Mediterranean στη Λεμεσό.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα της βρετανικής Telegraph, πηγές των υπηρεσιών πληροφοριών και του στρατού εκφράζουν ανησυχίες ότι ξένοι πράκτορες θα μπορούσαν θεωρητικά να χρησιμοποιήσουν τους ψηλότερους ορόφους του ξενοδοχείου ως παρατηρητήριο για τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τη λειτουργία της RAF Akrotiri.

Το City of Dreams Mediterranean είναι ένα 16ώροφο συγκρότημα κινεζικών συμφερόντων, το οποίο δεσπόζει στην περιοχή και συνορεύει σε δύο σημεία με έδαφος των Βρετανικών Κυρίαρχων Βάσεων. Λόγω του ύψους και της γεωγραφικής θέσης του, από τους επάνω ορόφους είναι ορατά τμήματα των στρατιωτικών εγκαταστάσεων.

Πηγές που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα υποστηρίζουν ότι ένας παρατηρητής, χρησιμοποιώντας ακόμη και συμβατικά κιάλια, θα μπορούσε να καταγράφει απογειώσεις και προσγειώσεις αεροσκαφών, καθώς και κινήσεις προσωπικού και οχημάτων γύρω από τη βάση.

Τι θα μπορούσε να παρακολουθείται

Η συγκεκριμένη θέση θα μπορούσε, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των πηγών, να επιτρέψει τη συγκέντρωση ενός σημαντικού όγκου πληροφοριών ανοικτής παρατήρησης.

Στις δραστηριότητες που θα μπορούσαν δυνητικά να καταγραφούν περιλαμβάνονται:

• Τα πρότυπα απογειώσεων και προσγειώσεων στρατιωτικών αεροσκαφών.
• Η συχνότητα και ο χρόνος πραγματοποίησης επιχειρησιακών εξόδων.
• Οι μετακινήσεις στρατιωτικού προσωπικού.
• Οι διαδικασίες λειτουργίας της βάσης.
• Η περιμετρική ασφάλεια και τα δρομολόγια των περιπολιών.
• Οι αντιδράσεις της βάσης απέναντι σε απειλές από μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
• Πτήσεις οι οποίες δεν εκπέμπουν σήμα ή δεν εμφανίζονται στις δημόσιες πλατφόρμες παρακολούθησης.

Η συστηματική καταγραφή τέτοιων κινήσεων σε βάθος χρόνου θα μπορούσε να επιτρέψει σε μία ξένη υπηρεσία να εξαγάγει συμπεράσματα για την επιχειρησιακή ετοιμότητα, τις διαδικασίες ασφαλείας και τον ρυθμό των αποστολών της βάσης.

Ο κρίσιμος ρόλος του Ακρωτηρίου

Η RAF Akrotiri αποτελεί μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές εγκαταστάσεις που διατηρεί η Βρετανία εκτός της επικράτειάς της και χρησιμοποιείται ως βασικός κόμβος για επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.

Από τη βάση έχουν επιχειρήσει προηγμένα μαχητικά F-35, ενώ χρησιμοποιείται και από τα αμερικανικά αναγνωριστικά αεροσκάφη μεγάλου ύψους U-2 Dragon Lady. Η γεωγραφική θέση του Ακρωτηρίου επιτρέπει στη Βρετανία και στις Ηνωμένες Πολιτείες να παρακολουθούν τις εξελίξεις και να αναπτύσσουν δυνάμεις με ταχύτητα στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Αυτό ακριβώς το επιχειρησιακό αποτύπωμα καθιστά τη βάση ελκυστικό στόχο για ξένες υπηρεσίες πληροφοριών. Η βρετανική Αεροπορία φέρεται να γνωρίζει τη θέση και τις δυνατότητες οπτικής παρατήρησης από το ξενοδοχειακό συγκρότημα και να τις έχει εντάξει στον σχεδιασμό αντικατασκοπείας και προστασίας της βάσης.

Η σύνδεση του ιδιοκτήτη με το πολιτικό σύστημα της Κίνας

Το City of Dreams Mediterranean ανήκει στη Melco Resorts & Entertainment, με επικεφαλής τον Κινεζοκαναδό δισεκατομμυριούχο Λόρενς Χο.

Ο Χο συμμετέχει στην Εθνική Επιτροπή της Πολιτικής Συμβουλευτικής Διάσκεψης του Κινεζικού Λαού, ενός θεσμικού σώματος που κατέχει σημαντική θέση στο πολιτικό σύστημα του Πεκίνου. Η ιδιότητά του αυτή, σε συνδυασμό με τη θέση και το ύψος του συγκροτήματος, φέρεται να ενίσχυσε τους προβληματισμούς Βρετανών στρατιωτικών και στελεχών ασφαλείας.

Η Telegraph, ωστόσο, επισημαίνει ρητά ότι δεν υπάρχει κανένα στοιχείο παράνομης δραστηριότητας από τον Λόρενς Χο, τη Melco Resorts & Entertainment ή το ίδιο το ξενοδοχείο. Δημοσιογράφοι της εφημερίδας που επισκέφθηκαν το συγκρότημα δεν εντόπισαν οτιδήποτε ύποπτο.

Συνεπώς, το ζήτημα που θέτει το δημοσίευμα αφορά μία πιθανή ευπάθεια ασφαλείας και όχι μία αποδεδειγμένη επιχείρηση κατασκοπείας.

Κατηγορηματική διάψευση από το ξενοδοχείο

Εκπρόσωπος του City of Dreams Mediterranean απέρριψε κατηγορηματικά τους υπαινιγμούς, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για εμπορικό θέρετρο αφιερωμένο αποκλειστικά στον τουρισμό, στην ψυχαγωγία και στη διοργάνωση επιχειρηματικών εκδηλώσεων.

Χαρακτήρισε «παντελώς αβάσιμο» οποιονδήποτε ισχυρισμό ότι οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν διαφορετικό σκοπό. Παράλληλα, επισήμανε ότι το συγκρότημα αναπτύχθηκε και λειτουργεί βάσει του αδειοδοτικού, πολεοδομικού και κανονιστικού πλαισίου της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπό την εποπτεία των αρμόδιων κρατικών Αρχών.

Η εταιρεία τόνισε ακόμη ότι η Melco Resorts & Entertainment είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο Nasdaq και λειτουργεί βάσει διεθνών κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης, διαφάνειας και κανονιστικής συμμόρφωσης.

«Πολυεπίπεδη προστασία» από το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας

Το βρετανικό Υπουργείο Άμυνας απέφυγε να σχολιάσει συγκεκριμένα μέτρα αντικατασκοπείας, επικαλούμενο λόγους επιχειρησιακής ασφάλειας.

Διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι η προστασία του προσωπικού, των εγκαταστάσεων και των βρετανικών συμφερόντων αντιμετωπίζεται με τη μέγιστη σοβαρότητα. Πρόσθεσε ότι η βάση του Ακρωτηρίου καλύπτεται από ισχυρά και πολυεπίπεδα μέτρα ασφαλείας, τα οποία αξιολογούνται και αναθεωρούνται διαρκώς.

Το δημοσίευμα δεν αποδεικνύει την ύπαρξη κινεζικής επιχείρησης κατασκοπείας. Αναδεικνύει, όμως, ένα πραγματικό ζήτημα ασφαλείας: μία εγκατάσταση καίριας στρατηγικής σημασίας βρίσκεται εντός οπτικού πεδίου ενός ψηλού εμπορικού συγκροτήματος, στο οποίο μπορεί να διαμείνει οποιοσδήποτε διαθέτει τα απαραίτητα χρήματα και έγγραφα. Και στον χώρο των πληροφοριών, η δυνατότητα μακροχρόνιας και διακριτικής παρατήρησης αποτελεί από μόνη της ευπάθεια που καμία σοβαρή στρατιωτική δύναμη δεν έχει την πολυτέλεια να αγνοήσει.

Στο νέο podcast ο διευθυντής σύνταξης του Geopolitico.gr, Χρήστος Κωνσταντινίδης, αναλύει το νέο περιβάλλον ασφάλειας που διαμορφώνεται στο Αιγαίο, στην Κύπρο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τα μη επανδρωμένα αεροχήματα V-BAT του Ελληνικού Στρατού και οι σχεδιαζόμενες σταθερές υποδομές υποστήριξής τους στη Ρόδο. Η έντονη αντίδραση της Άγκυρας δεν αφορά απλώς την παρουσία ορισμένων drones, αλλά τη δυνατότητα της Ελλάδας να αποκτήσει συνεχή επιχειρησιακή εικόνα στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο. Τα V-BAT μπορούν να επιχειρούν χωρίς συμβατικό διάδρομο, να παραμένουν για πολλές ώρες στον αέρα και να μεταδίδουν δεδομένα επιτήρησης και στοχοποίησης σε πραγματικό χρόνο. Η προοπτική σύνδεσής τους με το ελληνικό KMB Hunter ενισχύει ακόμη περισσότερο την αποτρεπτική τους αξία.

Η τουρκική στάση χαρακτηρίζεται υποκριτική, καθώς η ίδια η Τουρκία έχει αναπτύξει εκτεταμένο δίκτυο βάσεων οπλισμένων UAV στην Κεσάνη, στο Τσανάκκαλε και στο Ντάλαμαν, απέναντι από τον Έβρο και τα ελληνικά νησιά. Παράλληλα, το περιστατικό με τουρκικό UAV κοντά στην Αλεξανδρούπολη και η άμεση απογείωση ελληνικών F-16 δείχνουν ότι η Άγκυρα δοκιμάζει συστηματικά τα αντανακλαστικά της ελληνικής αεράμυνας.

Η ανάλυση επεκτείνεται στην Κύπρο, όπου ελληνικά F-16 και φρεγάτα παραμένουν «μέχρι νεωτέρας», αλλά και στα επίσημα τουρκικά έγγραφα που περιλαμβάνουν σενάρια κρίσης, έντασης και πολέμου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πρώτες ώρες μιας πιθανής ελληνοτουρκικής σύγκρουσης, στην περιορισμένη δυνατότητα παρέμβασης του ΝΑΤΟ και στην ανάγκη η Ελλάδα, η Κυπριακή Δημοκρατία και το Ισραήλ να διαθέτουν αυτόνομη επιχειρησιακή ικανότητα.

Το podcast εξετάζει επίσης τη «Γαλάζια Πατρίδα», την ανάγκη ανακήρυξης ΑΟΖ, την πόντιση του καλωδίου Ελλάδας–Κύπρου και την τουρκική προσπάθεια να μετατρέψει κάθε ελληνική υποχώρηση σε προηγούμενο συνδιαχείρισης. Αναλύονται ακόμη τα τουρκικά δίκτυα επιρροής στην Ουάσιγκτον, η προσπάθεια επιστροφής στα F-35, η δράση της ΜΙΤ στην Ευρώπη, οι σχέσεις με το Ιράν και το Πακιστάν και οι εξελίξεις στη Συρία μετά τη διάλυση των SDF.

Παράλληλα, υπογραμμίζεται το μάθημα του Ισραήλ: οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν πολλαπλασιαστή ισχύος, όχι υποκατάστατο εθνικής στρατηγικής. Οι σύμμαχοι μπορούν να στηρίξουν μια χώρα, αλλά δεν θα αναλάβουν αυτομάτως την άμυνά της σε κρίσιμη στιγμή.

Το τελικό συμπέρασμα είναι ότι η αποτροπή δεν εξαρτάται μόνο από όπλα. Απαιτεί εθνική στρατηγική, πολιτική βούληση, αμυντική βιομηχανία, οικονομική αντοχή και δημογραφική ανασυγκρότηση. Μια χώρα με άδεια χωριά, κλειστά σχολεία και μειούμενο πληθυσμό δημιουργεί κενό ισχύος. Οι «νυχτερίδες» της Ρόδου αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο, αλλά η πραγματική ασφάλεια θα κριθεί από την ικανότητα της Ελλάδας να ασκεί καθημερινά την κυριαρχία της.