Ακολουθήστε μας

GEOPOLITICO

Yedioth Ahronoth: Ελλάδα και Κύπρος έγιναν «τείχος» του Ισραήλ απέναντι στην Τουρκία – Πως κατέρρευσε η συμμαχία Άγκυρας-Τελ Αβίβ

Από τη στρατηγική συμμαχία της δεκαετίας του 1990 στην επικίνδυνη αντιπαράθεση στη Συρία – Η ισραηλινή εφημερίδα προειδοποιεί για τον κίνδυνο άμεσης στρατιωτικής σύγκρουσης

Δημοσιεύτηκε στις

Την πλήρη κατάρρευση της άλλοτε στρατηγικής συμμαχίας Ισραήλ–Τουρκίας και τον κίνδυνο οι δύο χώρες να βρεθούν αντιμέτωπες στο στρατιωτικό πεδίο της Συρίας αναλύει εκτενές δημοσίευμα της ισραηλινής εφημερίδας Yedioth Ahronoth.

Ο αρθρογράφος Ιταμάρ Άιχνερ καταγράφει την πορεία των διμερών σχέσεων από τη στενή στρατιωτική και πληροφοριακή συνεργασία της δεκαετίας του 1990 μέχρι τη σημερινή σύγκρουση συμφερόντων. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη στρατηγική προσέγγιση του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο, την οποία η Άγκυρα αντιμετωπίζει ως προσπάθεια συγκρότησης αντίβαρου στην τουρκική ισχύ.

Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος αναγνώρισε, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ότι η συμμαχία με την Ελλάδα και την Κύπρο αποσκοπούσε στη δημιουργία ενός «τείχους» απέναντι στην Τουρκία, στέλνοντας συγχρόνως το μήνυμα ότι θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο να μετατραπεί η αντιπαλότητα σε στρατιωτική σύγκρουση.

«Δεν βιαζόμαστε να τερματίσουμε την κρίση»

Η κρίση επιδεινώθηκε μετά το ισραηλινό πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ Ντουχούρ της Συρίας, την προειδοποίηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου προς την Τουρκία και το ένταλμα σύλληψης που εξέδωσε η Άγκυρα εναντίον του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

«Δεν βιαζόμαστε ακριβώς να τελειώσουμε την κρίση με την Τουρκία. Αρκετά ανεχθήκαμε. Δοκιμάσαμε την καλή προσέγγιση, αλλά δεν λειτούργησε. Ο Ερντογάν δεν σταματά ποτέ να υποκινεί εναντίον μας», δήλωσε στην εφημερίδα Ισραηλινός αξιωματούχος ασφαλείας.

Κατά τον ίδιο, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διατηρεί προς το παρόν αποστάσεις και επιτρέπει στις δύο πλευρές «να εκτονώσουν την έντασή τους». Παραμένει, ωστόσο, ο φόβος απώλειας ελέγχου ή ενός λανθασμένου υπολογισμού που θα μπορούσε να οδηγήσει σε επικίνδυνη κλιμάκωση.

Ο Ισραηλινός αξιωματούχος εκτίμησε ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανησυχεί περισσότερο από την ισραηλινή πλευρά, επειδή αντιλαμβάνεται τα όρια της αντιπαράθεσης. «Ολόκληρη η Μέση Ανατολή γνωρίζει ότι το Ισραήλ είναι η ισχυρότερη χώρα της περιοχής», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο Τούρκος πρόεδρος συνεχίζει τις ύβρεις και τις συγκρίσεις με τον Χίτλερ, αλλά καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να τραβήξει άλλο το σχοινί.

Όταν ισραηλινά μαχητικά εκπαιδεύονταν στην Τουρκία

Η σημερινή εικόνα απέχει δραματικά από τη δεκαετία του 1990, όταν Ισραήλ και Τουρκία οικοδόμησαν μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές συνεργασίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Τον Φεβρουάριο του 1996 οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνία στρατιωτικής συνεργασίας, η οποία προέβλεπε ανταλλαγή πληροφοριών και τεχνογνωσίας, κοινές ασκήσεις και αμοιβαία πρόσβαση σε λιμένες. Λίγους μήνες αργότερα, ισραηλινά F-16 εκπαιδεύονταν στον τουρκικό εναέριο χώρο.

Η συνεργασία απέκτησε και ισχυρή βιομηχανική διάσταση. Το Ισραήλ ανέλαβε, έναντι περίπου 650 εκατ. δολαρίων, τον εκσυγχρονισμό 54 τουρκικών F-4 Phantom, ενώ συμμετείχε σε προγράμματα για μαχητικά F-5, άρματα μάχης M-60, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραυλικά συστήματα και μέσα έγκαιρης προειδοποίησης.

Το δημοσίευμα θυμίζει ακόμη ότι δυτικές αναφορές είχαν αποδώσει στη Μοσάντ ρόλο στον εντοπισμό και τη σύλληψη του ηγέτη του PKK Αμπντουλάχ Οτσαλάν στην Κένυα το 1999. Το Ισραήλ είχε διαψεύσει τις πληροφορίες, αλλά η κυκλοφορία τους αποτύπωνε το βάθος που θεωρούνταν ότι είχε αποκτήσει η συνεργασία των δύο κρατών.

Η επίσκεψη Ερντογάν στο Ισραήλ

Ακόμη και μετά την άνοδό του στην εξουσία, το 2003, ο Ερντογάν δεν έσπευσε να διακόψει τις σχέσεις με το Ισραήλ. Το 2005 πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στη χώρα, συναντήθηκε με τον τότε πρωθυπουργό Αριέλ Σαρόν και επισκέφθηκε το μνημείο του Ολοκαυτώματος Γιαντ Βασέμ.

Σύμφωνα με Ισραηλινούς διπλωμάτες, μετά την επίσκεψη ενισχύθηκαν τόσο οι διπλωματικές όσο και οι οικονομικές σχέσεις. Εξετάστηκαν μεγάλα ενεργειακά και υποδομικά σχέδια, ανάμεσά τους η μεταφορά ισραηλινού φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας προς την Ευρώπη.

Η Άγκυρα είχε αναλάβει ακόμη και μεσολαβητικό ρόλο ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Συρία. Το 2008 πραγματοποιήθηκαν τέσσερις γύροι έμμεσων συνομιλιών με τουρκική διαμεσολάβηση, ενώ ο Ερντογάν είχε επιχειρήσει να βοηθήσει στην επιστροφή των λειψάνων του Ισραηλινού κατασκόπου Έλι Κοέν και στις επαφές για την απελευθέρωση του Γκιλάντ Σαλίτ από τη Χαμάς.

Από το Νταβός στο «Μαβί Μαρμαρά»

Η σταδιακή ρήξη άρχισε να γίνεται εμφανής μετά τον Δεύτερο Πόλεμο του Λιβάνου και εντάθηκε με την ισραηλινή επιχείρηση στη Γάζα στα τέλη του 2008.

Καθοριστική στιγμή αποτέλεσε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός τον Ιανουάριο του 2009, όταν ο Ερντογάν συγκρούστηκε δημοσίως με τον τότε πρόεδρο του Ισραήλ Σιμόν Πέρες και αποχώρησε από τη σκηνή. Το περιστατικό τον ανέδειξε σε ήρωα για μεγάλο μέρος της τουρκικής και αραβικής κοινής γνώμης, αλλά τραυμάτισε βαριά τις σχέσεις με το Ισραήλ.

Η κρίση κορυφώθηκε τον Μάιο του 2010, όταν ισραηλινές δυνάμεις κατέλαβαν το πλοίο «Μαβί Μαρμαρά», το οποίο συμμετείχε σε στολίσκο με προορισμό τη Γάζα. Δέκα Τούρκοι πολίτες έχασαν τη ζωή τους και αρκετοί Ισραηλινοί στρατιώτες τραυματίστηκαν.

Η Άγκυρα υποβάθμισε δραστικά τις διπλωματικές σχέσεις, απέσυρε τον πρέσβη της και περιόρισε τη συνεργασία ασφαλείας. Η στρατηγική συμμαχία της δεκαετίας του 1990 είχε ουσιαστικά τελειώσει.

Η 7η Οκτωβρίου ολοκλήρωσε τη ρήξη

Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες αποκατάστασης των σχέσεων, η εμπιστοσύνη δεν επανήλθε ποτέ πλήρως. Το 2013, με παρέμβαση του Μπαράκ Ομπάμα, ο Νετανιάχου ζήτησε συγγνώμη από τον Ερντογάν για την αιματηρή κατάληξη της επιχείρησης στο «Μαβί Μαρμαρά».

Το 2016 συμφωνήθηκε η καταβολή αποζημίωσης 20 εκατ. δολαρίων στις οικογένειες των θυμάτων και οι διπλωματικές σχέσεις αποκαταστάθηκαν σε επίπεδο πρέσβεων. Νέα προσπάθεια προσέγγισης έγινε το 2022, με την επίσκεψη του Ισραηλινού προέδρου Ισαάκ Χέρτσογκ στην Τουρκία.

Η επίθεση της 7ης Οκτωβρίου και ο πόλεμος στη Γάζα ανέτρεψαν οριστικά το κλίμα. Ο Ερντογάν υιοθέτησε εξαιρετικά σκληρή γραμμή εναντίον του Ισραήλ, ενώ συνέχισε να αντιμετωπίζει τη Χαμάς ως νόμιμο τμήμα του παλαιστινιακού αγώνα.

Το Ισραήλ, από την πλευρά του, κατηγορεί την Τουρκία ότι επιτρέπει σε στελέχη της Χαμάς να αναπτύσσουν πολιτική και υλικοτεχνική δραστηριότητα στο τουρκικό έδαφος.

Τον Μάιο του 2024 η Άγκυρα διέκοψε όλες τις εισαγωγές και εξαγωγές με το Ισραήλ, μέχρι να επιτευχθεί μόνιμη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα και να διασφαλιστεί η παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας. Η απόφαση έπληξε έναν από τους τελευταίους πυλώνες που διατηρούσαν όρθιες τις διμερείς σχέσεις, καθώς το εμπόριο ανερχόταν μέχρι τότε σε δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως.

Το επικίνδυνο μέτωπο της Συρίας

Το νέο και πλέον επικίνδυνο κεφάλαιο ανοίγεται στη Συρία. Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η Τουρκία διεύρυνε σημαντικά την παρουσία της και τη στήριξή της προς τη νέα κυβέρνηση του Αλ Τζολάνι.

Σύμφωνα με τη Yedioth Ahronoth, η Τουρκία ελέγχει πλέον περίπου το 5% του συριακού εδάφους, ενώ το Ισραήλ περίπου το 0,1%. Η αυξανόμενη τουρκική στρατιωτική παρουσία προκαλεί έντονη ανησυχία στην Ιερουσαλήμ, η οποία δεν θέλει να δει τουρκικές δυνάμεις και οπλικά συστήματα να εγκαθίστανται κοντά στα βόρεια σύνορά της.

Η αντιπαράθεση έφτασε σε νέα επίπεδα μετά το ισραηλινό πλήγμα στη βάση Αμπού αλ Ντουχούρ. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι υπήρχε απειλή συνδεόμενη με τουρκικές προθέσεις για τη συγκεκριμένη εγκατάσταση, κάτι που η Άγκυρα αρνήθηκε.

Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να δημιουργήσει μηχανισμό αποτροπής συγκρούσεων, ενώ το Αζερμπαϊτζάν μεσολαβεί για τη μείωση της έντασης. Από τον Απρίλιο του 2025 το Μπακού έχει φιλοξενήσει συνομιλίες ανάμεσα σε τουρκικές και ισραηλινές αντιπροσωπείες, με επικεφαλής τον αρχηγό της τουρκικής ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν και τον τότε σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Ισραήλ Τζάχι Χανέγκμπι.

Οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει στη δημιουργία ανοικτής τηλεφωνικής γραμμής ανάμεσα στις Ένοπλες Δυνάμεις τους, ώστε να αποτρέπονται περιστατικά στη Συρία, ιδιαίτερα μεταξύ των Πολεμικών Αεροποριών. Ο μηχανισμός λειτούργησε για ένα διάστημα, αλλά σταδιακά ατόνησε.

Η Ελλάδα και η Κύπρος στο νέο στρατηγικό τοπίο

Η επιδείνωση των ισραηλινοτουρκικών σχέσεων έστρεψε το Ισραήλ προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Η συνεργασία επεκτάθηκε στην ασφάλεια, την ενέργεια και τις υποδομές, δημιουργώντας μια νέα στρατηγική αρχιτεκτονική στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Άγκυρα αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη σύμπραξη ως προσπάθεια περιορισμού της τουρκικής επιρροής. Από την άλλη πλευρά, η προοπτική ενός αγωγού που θα μετέφερε ισραηλινό φυσικό αέριο μέσω Τουρκίας προς την Ευρώπη έχει χάσει πλέον την πολιτική της βιωσιμότητα.

Η εικόνα είναι απολύτως διαφορετική από εκείνη της δεκαετίας του 1990: η Τουρκία δεν θεωρείται πλέον από το Ισραήλ γέφυρα προς την Ευρώπη και τον μουσουλμανικό κόσμο, αλλά δύναμη με την οποία μπορεί να βρεθεί σε άμεση σύγκρουση συμφερόντων.

Η Ουάσιγκτον κρατά το κλειδί

Η Yedioth Ahronoth καταλήγει ότι η επόμενη φάση της κρίσης δεν αφορά πλέον μόνο τη Γάζα ή την Ιερουσαλήμ. Περνά μέσα από τη Συρία, όπου Ισραήλ και Τουρκία επιχειρούν στο ίδιο στρατιωτικό θέατρο, έχοντας αντιτιθέμενα συμφέροντα.

Για πρώτη φορά έπειτα από χρόνια, οι δύο χώρες δεν περιορίζονται σε διπλωματικές κατηγορίες και δημόσιες αντιπαραθέσεις. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ένα λάθος, ένας εσφαλμένος υπολογισμός ή η απουσία αποτελεσματικών διαύλων επικοινωνίας να οδηγήσουν σε άμεση στρατιωτική εμπλοκή.

Κατά την ισραηλινή εφημερίδα, οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούνται να λειτουργήσουν ως η δύναμη που θα περιορίσει την ένταση. Το κλειδί για το αν η κρίση θα αποκλιμακωθεί ή θα περάσει στο επόμενο, πολύ πιο επικίνδυνο επίπεδο, βρίσκεται πλέον στα χέρια της Ουάσιγκτον.

Είναι ο άγνωστος Χ, αλλά φυσικό πρόσωπο που βοηθάει στην παραγωγή ειδήσεων στο Geopolitico.gr, αλλά και τη δημιουργία βίντεο στο κανάλι του Σάββα Καλεντερίδη. Πολλοί τον χαρακτηρίζουν ως ανθρώπινο αλγόριθμο λόγω του όγκου των δεδομένων και πληροφοριών που αφομοιώνει καθημερινώς. Είναι καταδρομέας με ειδικότητα Χειριστή Ασυρμάτων Μέσων.

GEOPOLITICO

Συναγερμός στην Τουρκία! Φόβοι για μεγάλο πόλεμο – Τι ετοιμάζεται στη Μέση Ανατολή

Στη νέα εκπομπή Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, μαζί με τον συνεργάτη του Τζιοβάνη, αναλύει τις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, τις κινήσεις του Ισραήλ και των ΗΠΑ και τα σενάρια πολεμικής κλιμάκωσης που απασχολούν την Άγκυρα.

Δημοσιεύτηκε

στις

Η αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή, οι τουρκικές προετοιμασίες για ενδεχόμενη πολεμική σύγκρουση και η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκπομπής «Direct News» του Ανδρέα Μουντζουρούλια στο Directus.gr. Μαζί με τον συνεργάτη του, Τζιοβάνη, εξέτασαν πληροφορίες για ενδεχόμενη νέα επίθεση εναντίον του Ιράν, τις ανησυχίες που καταγράφονται στην Τουρκία και τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια περιφερειακή ανάφλεξη.

Η Τουρκία εξετάζει σενάρια πολέμου μεγάλης κλίμακας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην κινητικότητα που, σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, καταγράφεται στην Τουρκία αναφορικά με την προετοιμασία για μια πιθανή σύγκρουση μεγάλης κλίμακας.

Ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας υποστήριξε ότι τουρκικά μέσα ενημέρωσης εξετάζουν πλέον ανοιχτά τέτοια ενδεχόμενα, συνδέοντας την κινητικότητα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα με την αντιπαράθεση Ισραήλ και Ιράν.

Στην εκπομπή έγινε αναφορά και σε προειδοποίηση που αποδόθηκε σε Ιρανό αξιωματούχο, σύμφωνα με την οποία η Τουρκία θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο του Ισραήλ μετά το Ιράν.

Η συγκεκριμένη τοποθέτηση παρουσιάστηκε ως ένδειξη του κλίματος που επικρατεί στην περιοχή και όχι ως επιβεβαιωμένο ισραηλινό επιχειρησιακό σχέδιο.

Ιράν: Διπλωματικές επαφές υπό τη σκιά στρατιωτικής κλιμάκωσης

Ένα από τα βασικά θέματα της εκπομπής ήταν το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης εναντίον του Ιράν.

Οι δύο συνομιλητές αναφέρθηκαν σε πληροφορίες για αυξημένη κινητικότητα, σε διπλωματικές επαφές και στην πιθανότητα εμπλοκής της Ρωσίας και της Κίνας ως εγγυητριών δυνάμεων σε μια μελλοντική συμφωνία.

Στο ίδιο πλαίσιο συζητήθηκαν οι επαφές με μεσολαβητές του Κατάρ στην Τεχεράνη, καθώς και πληροφορίες ότι οι συνομιλίες δεν είχαν οδηγήσει σε συμφωνία.

Ο Μουντζουρούλιας και ο συνεργάτης του εκτίμησαν ότι η διπλωματική κινητικότητα δεν αποκλείει μια στρατιωτική εξέλιξη. Αντιθέτως, υποστήριξαν ότι η προετοιμασία για ενδεχόμενη επίθεση και οι προσπάθειες διαπραγμάτευσης μπορεί να εξελίσσονται παράλληλα.

Οι αναφορές σε επικείμενη επίθεση αποτελούν εκτιμήσεις και πληροφορίες που παρουσιάστηκαν στην εκπομπή, χωρίς να τεκμηριώνεται από τους υπότιτλους ότι έχει ληφθεί οριστική απόφαση.

Ισραήλ και Κύπρος: Το μήνυμα προς την Άγκυρα

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στην Κύπρο και στον ρόλο του Ισραήλ στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Ο Μουντζουρούλιας αναφέρθηκε σε παρέμβαση του Shay Gal, ο οποίος έχει τοποθετηθεί υπέρ της ισραηλινής υποστήριξης προς την Κυπριακή Δημοκρατία σε περίπτωση τουρκικής επίθεσης.

Η συγκεκριμένη θέση συνδέθηκε με την ανάγκη ενίσχυσης της αποτρεπτικής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ.

Οι δύο συνομιλητές απέρριψαν επίσης την άποψη ότι το Ισραήλ επιδιώκει να χρησιμοποιήσει την Ελλάδα ως εμπροσθοφυλακή σε μια σύγκρουση με την Τουρκία. Κατά την εκτίμησή τους, πρόκειται για αφήγημα που αποσκοπεί στην αποδυνάμωση της ελληνοϊσραηλινής προσέγγισης.

Η αμυντική συνεργασία Ελλάδας και Πορτογαλίας

Στο αμιγώς ελληνικό ενδιαφέρον της εκπομπής εντάχθηκε η αναφορά στη συνεργασία Ελλάδας και Πορτογαλίας για τα αεροσκάφη KC-30 Millennium.

Οι παρουσιαστές στάθηκαν ιδιαίτερα στις δυνατότητες εναέριου ανεφοδιασμού, καθώς και στη σημασία που έχουν οι αερομεταφορές για την ταχεία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων.

Όπως επισημάνθηκε, η δυνατότητα ανεφοδιασμού μαχητικών στον αέρα αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιχειρησιακή ακτίνα δράσης και την ευελιξία της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η συζήτηση επεκτάθηκε στις επιλογές ενίσχυσης του Πολεμικού Ναυτικού, στις φρεγάτες, στα υποβρύχια και στη σημασία της διαφοροποίησης των αμυντικών προμηθευτών.

Κυβερνοεπιθέσεις και ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας

Ένα ακόμη ζήτημα που αναδείχθηκε ήταν οι κυβερνοαπειλές εναντίον κρίσιμων εμπορικών υποδομών.

Στην εκπομπή παρουσιάστηκαν πληροφορίες για κυβερνοεπιθέσεις που επηρέασαν αλυσίδες σούπερ μάρκετ σε ευρωπαϊκές χώρες, ενώ έγινε αναφορά σε ισραηλινή προειδοποίηση προς επιχειρήσεις του τομέα τροφίμων να ενισχύσουν τα μέτρα κυβερνοασφάλειας.

Οι παρουσιαστές συνέδεσαν τις εξελίξεις με τον κίνδυνο αποσταθεροποίησης της εφοδιαστικής αλυσίδας σε περίοδο διεθνούς κρίσης.

Οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ και ο περιφερειακός ανταγωνισμός

Στο πολιτικό σκέλος, εξετάστηκαν οι πρωτοβουλίες του Μπενιαμίν Νετανιάχου και οι πιθανές επιπτώσεις των εσωτερικών ισραηλινών εξελίξεων στην εξωτερική πολιτική της χώρας.

Παράλληλα, έγινε αναφορά σε ισραηλινά δημοσιεύματα σχετικά με διασυνδέσεις πολιτικών προσώπων και οργανώσεων στην Τουρκία. Πρόκειται για ισχυρισμούς που αποδόθηκαν σε ισραηλινές πηγές και δεν μπορούν να θεωρηθούν αποδεδειγμένοι μόνο από την παρουσίασή τους στην εκπομπή.

Συζητήθηκαν επίσης οι εξελίξεις στον Λίβανο, ο ρόλος της Γαλλίας και οι προσπάθειες της Τουρκίας να ενισχύσει την επιρροή της στην περιοχή.

Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας

Η κεντρική εκτίμηση που διατυπώθηκε στην εκπομπή ήταν ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει τις στρατηγικές συνεργασίες της και να ενισχύσει τις αποτρεπτικές της δυνατότητες, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας.

Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας με το Ισραήλ, της υποστήριξης της Κύπρου και της ενίσχυσης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, με ιδιαίτερη αναφορά στην αεροπορική και ναυτική ισχύ.

Το βασικό ερώτημα που διατρέχει την ανάλυση είναι κατά πόσο η ένταση γύρω από το Ιράν θα παραμείνει περιφερειακή ή θα προκαλέσει ευρύτερες ανακατατάξεις, με άμεσες συνέπειες για την Τουρκία και την Ανατολική Μεσόγειο.

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Ρήτρα διαφυγής από την αλήθεια – Ευρωπαϊκή άρνηση και κυβερνητικό φιάσκο για την ενεργειακή ακρίβεια

Ο Αντώνης Καλόγηρος σχολιάζει τη ρήτρα διαφυγής, την ενεργειακή ακρίβεια και τις κυβερνητικές επιλογές για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων

Δημοσιεύτηκε

στις

από τον

Στις 8 Οκτωβρίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αποδέχθηκε το αίτημα Ελλάδας και Ιταλίας για πρόσθετη εξαίρεση από τους δημοσιονομικούς κανόνες, ώστε να διευκολυνθεί η άμεση στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στην ενεργειακή ακρίβεια (καύσιμα κίνησης, θέρμανσης και φυσικό αέριο για παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος).

Την ίδια στιγμή ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Κυρ. Πιερρακάκης πανηγύρισε με δήλωσή του μια…διαφορετική ευρωπαϊκή απόφαση ως επιτυχία του.

Στις  9 Οκτωβρίου 2026, εγκρίθηκε μια εντελώς διαφορετική εξαίρεση: να μπορεί η Ελλάδα να χρηματοδοτήσει ενεργειακά έργα, από τον δικό της προϋπολογισμό.  Συγκεκριμένα έργα χωρίς οι σχετικές δαπάνες να υπολογίζονται στα ευρωπαϊκά όρια αύξησης των κρατικών δαπανών. Οι κατηγορίες που αναφέρονται στο έγγραφο COM(2026)495 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορούν φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, μεγάλες μπαταρίες αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, αντλίες θερμότητας κλπ δηλαδή άσχετα με την ανακούφιση του πληθυσμού.

Επιπρόσθετα, στη σελίδα 3 του εγγράφου C/2026/4514 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποκλείονται ρητά από τη συγκεκριμένη εξαίρεση οι μειώσεις φόρων στα καύσιμα, οι εισοδηματικές ενισχύσεις και οι επιδοτήσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών στα καύσιμα. Η κυβέρνηση μπορεί να αποφασίσει τέτοια μέτρα, αλλά δεν μπορεί να επικαλεστεί αυτή τη ρήτρα για να τα εξαιρέσει από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς περιορισμούς.

Περαιτέρω το περίπου 1 δισ. ευρώ που επικαλέστηκε ο κ. Κυρ. Πιερρακάκης δεν αποτελεί πρόσθετη χρηματοδότηση από την ΕΕ, αλλά αφορά σχεδιαζόμενες δαπάνες του ελληνικού προϋπολογισμού, χωρίς να έχει αποφασιστεί ακόμα ποια έργα πληρούν τις προϋποθέσεις που επιβάλλονται.

Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι η Επιτροπή προειδοποιεί στο C/2026/4514 (18.8.2026) πως τυχόν αύξηση του ελλείμματος και του χρέους από τη χρήση της ρήτρας θα απαιτήσει πρόσθετη δημοσιονομική προσαρμογή τα επόμενα χρόνια. Με απλά λόγια ακόμη περισσότερη λιτότητα με υπερφορολόγηση και μηδαμινές αυξήσεις στα εισοδήματα.

Λίγες ημέρες αργότερα, στις 16 Οκτωβρίου 2026, οι Financial Times αποκαλύπτουν την πραγματική επιτυχία της…Ιταλίας τελικά. Η Ιταλία εξασφάλισε κατόπιν διαπραγματεύσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμφωνία για πλαφόν στην χονδρική τιμή του φυσικού αερίου η οποία θα μειώσει και την λιανική τιμή του ανακουφίζοντας του Ιταλούς πολίτες. Ίδιος μηχανισμός παρέμβασης εφαρμόστηκε στην Ισπανία και Πορτογαλία.

  • Η Ελλάδα που είναι κε Κυρ. Πιερρακάκη;
  • Γιατί δεν ζήτησε αντίστοιχη παρέμβαση;
  • Γιατί δεν ζήτησε έκτακτη εισφορά των υπερκερδών των διυλιστηρίων -τα οποία κατέγραψαν κέρδη προ φόρων το Α΄ εξάμηνο του 2026 στα 2 δις ευρώ έναντι 209,7 εκατ. ευρώ το Α’ εξάμηνο του 2025 και 760,7 εκατ. ευρώ το Α’ εξάμηνο του 2024- κάτι που έκαναν αντίστοιχα πέντε χώρες της Ε.Ε.;

Αντώνης Καλόγηρος
Υπεύθυνος Θ.Ο. Εθνικής Οικονομίας &
Ομάδας Οικονομικών ΝΙΚΗΣ

Συνέχεια ανάγνωσης

GEOPOLITICO

Μπαλτζώης: Ανατροπές σε ΗΠΑ και Ισραήλ!

Ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική» και αναλύει τις κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Δημοσιεύτηκε

στις

Στο ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης εναντίον του Ιράν, στις πολιτικές ανακατατάξεις στο Ισραήλ και στη σημασία των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώθηκε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, κατά την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η εκτίμησή του ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη ενδέχεται να συνεχίζονται ακόμη και ενώ προετοιμάζεται στρατιωτική επιχείρηση, καθώς και η αναφορά του σε πληροφορίες του Αμερικανού σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον για την 7η Νοεμβρίου.

Ιράν: Η 7η Νοεμβρίου και το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις διπλωματικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για το ιρανικό ζήτημα. Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις αναφορές για εκρήξεις στην Τεχεράνη, παρά το θετικό κλίμα που παρουσιάζεται στις διαπραγματεύσεις, υποστήριξε ότι η διπλωματία δεν αποκλείει την παράλληλη προετοιμασία στρατιωτικής ενέργειας.

«Οι συνομιλίες θα πάνε καλά μέχρι την ημέρα που θα χτυπήσουν οι Αμερικανοί», ανέφερε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας την προσωπική του εκτίμηση για την εξέλιξη της κρίσης.

Ο αντιστράτηγος ε.α. επικαλέστηκε δηλώσεις του Τάκερ Κάρλσον, ο οποίος, σύμφωνα με όσα μετέφερε, είχε αναφερθεί στην 7η Νοεμβρίου ως ημερομηνία ιδιαίτερης σημασίας.

Ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι ο Αμερικανός σχολιαστής διαθέτει πηγές πληροφόρησης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι σχετικές αναφορές είχαν ιδιαίτερα ανησυχητικό περιεχόμενο, καθώς περιλάμβαναν ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου.

Πρόκειται, πάντως, για αναφορές και εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής συζήτησης και όχι για επιβεβαιωμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η δυσκολία καταστροφής των εγκαταστάσεων

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις υπόγειες εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και ειδικότερα στην περιοχή του Pickaxe Mountain.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος, κάτω από συμπαγείς γεωλογικούς σχηματισμούς, δημιουργούν εξαιρετικά δύσκολες επιχειρησιακές συνθήκες για οποιαδήποτε προσπάθεια καταστροφής τους.

Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε σε βάθος περίπου 90 μέτρων και υποστήριξε ότι η εξουδετέρωση τέτοιων υποδομών θα απαιτούσε είτε επιχείρηση στο εσωτερικό τους είτε χρήση όπλου εξαιρετικά μεγάλης καταστροφικής ισχύος.

Στο πλαίσιο αυτό έθεσε ακόμη και το ενδεχόμενο πυρηνικού πλήγματος, χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι έχει ληφθεί σχετική απόφαση.

Παράλληλα, σχολίασε αναφορές για ιρανικούς πυραύλους που παρουσιάστηκαν σε βίντεο, επισημαίνοντας ότι παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν σχετίζονται με πυρηνικές δυνατότητες.

Ισραήλ: Σενάρια απομάκρυνσης Νετανιάχου με τη στήριξη αραβικών κομμάτων

Σημαντικό μέρος της παρέμβασης αφιερώθηκε στις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ και στις δυσκολίες σχηματισμού κυβέρνησης.

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εκτίμησε ότι η προσπάθεια του Μπενιαμίν Νετανιάχου για κυβέρνηση εθνικής ενότητας δύσκολα θα ευοδωθεί, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.

Μεταξύ των ζητημάτων που ανέδειξε ήταν η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων, γνωστών ως Χαρεντί, καθώς και οι ευρύτερες πολιτικές διαφορές που εμποδίζουν τη συνεργασία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του σε πληροφορίες που, όπως είπε, έλαβε από Ισραηλινό αναλυτή με τον οποίο επικοινώνησε λίγο πριν από την εκπομπή.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε, εξετάζεται το ενδεχόμενο πολιτικής συνεννόησης με αραβικά κόμματα, προκειμένου να υποστηριχθεί μια διαφορετική κυβερνητική πλειοψηφία, χωρίς τον Νετανιάχου.

Ο αντιστράτηγος ε.α. έκανε λόγο για διεργασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ψήφο εμπιστοσύνης προς μια νέα κυβέρνηση, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για πληροφορίες και όχι για ολοκληρωμένη πολιτική συμφωνία.

Η λύση των δύο κρατών και η θέση του Μπαλτζώη

Αναλύοντας τις προϋποθέσεις μιας ενδεχόμενης συνεργασίας με αραβικά κόμματα, ο Μπαλτζώης εκτίμησε ότι το Παλαιστινιακό θα μπορούσε να αποτελέσει κεντρικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι είναι πιθανό να τεθεί το ζήτημα της αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους στο πλαίσιο της λύσης των δύο κρατών.

Ο ίδιος τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ αυτής της προοπτικής, τονίζοντας ότι θεωρεί τη συνύπαρξη δύο κρατών τη μοναδική βιώσιμη διέξοδο από τη μακροχρόνια ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση.

Μάλιστα, ανέφερε ότι είχε υποστηρίξει την ίδια προσέγγιση και σε υπηρεσιακές αναφορές του κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας.

Παρέπεμψε επίσης στις συνομιλίες του Καμπ Ντέιβιντ επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, υποστηρίζοντας ότι τότε είχε δημιουργηθεί μια σημαντική ευκαιρία για επίλυση του ζητήματος, η οποία τελικά δεν αξιοποιήθηκε.

Τι σημαίνει μια κυβερνητική αλλαγή στο Ισραήλ για την Ελλάδα

Ερωτηθείς εάν η απομάκρυνση του Νετανιάχου θα μπορούσε να επηρεάσει την ελληνική στρατηγική, ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε κατηγορηματικός.

Εκτίμησε ότι μια αλλαγή κυβέρνησης στο Ισραήλ δεν θα μεταβάλει ουσιαστικά τα δεδομένα που αφορούν την Ελλάδα και τη στρατηγική της συνεργασία με την ισραηλινή πλευρά.

Για να τεκμηριώσει τη θέση του, αναφέρθηκε στον Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος είχε συνεργαστεί με τον Νετανιάχου, αλλά στη συνέχεια διαφοροποιήθηκε πολιτικά.

Κατά τον Μπαλτζώη, οι διαφωνίες στο εσωτερικό του Ισραήλ δεν συνεπάγονται αυτομάτως ανατροπή των βασικών επιλογών εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.

ΗΠΑ: Γιατί η Γερουσία έχει καθοριστική σημασία για τον Τραμπ

Στο αμερικανικό πολιτικό μέτωπο, ο αντιστράτηγος ε.α. επικεντρώθηκε στις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς.

Διέκρινε τις επιπτώσεις μιας πιθανής απώλειας της πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων από εκείνες μιας αντίστοιχης εξέλιξης στη Γερουσία.

Όπως εξήγησε, η αντιπολίτευση στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτικά εμπόδια μέσω κοινοβουλευτικών επιτροπών και ερευνών.

Ωστόσο, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στον έλεγχο της Γερουσίας, υποστηρίζοντας ότι μια αλλαγή των συσχετισμών θα περιόριζε σημαντικά την ευχέρεια κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, επισήμανε ότι οι Αμερικανοί γερουσιαστές δεν ακολουθούν πάντοτε ενιαία κομματική γραμμή, καθώς επηρεάζονται και από τις ιδιαίτερες πολιτικές συνθήκες των πολιτειών τους.

Στην τελική του εκτίμηση, ο Μπαλτζώης προέβλεψε απώλεια της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά διατήρηση του ελέγχου της Γερουσίας, έστω και με οριακή διαφορά.

Ο παράγοντας Ισραήλ στις αμερικανικές εκλογές

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη σημασία των σχέσεων ΗΠΑ–Ισραήλ για τους αμερικανικούς εκλογικούς συσχετισμούς.

Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε στις πολιτικές τοποθετήσεις που διαμορφώνονται στο Ισραήλ έναντι της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς και στις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφονται στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος.

Στο επίκεντρο βρέθηκε επίσης ο ρόλος των φιλοϊσραηλινών πολιτικών οργανώσεων και των εκλογικών ομάδων σε κρίσιμες αμερικανικές πολιτείες.

Η συζήτηση ανέδειξε τη σύνδεση μεταξύ των εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και των αμερικανικών επιλογών στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένουν ανοιχτά τόσο το ιρανικό όσο και το παλαιστινιακό ζήτημα.

Συνέχεια ανάγνωσης

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

GEOPOLITICO24 λεπτά πριν

Συναγερμός στην Τουρκία! Φόβοι για μεγάλο πόλεμο – Τι ετοιμάζεται στη Μέση Ανατολή

Στη νέα εκπομπή Direct News, ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας, μαζί με τον συνεργάτη του Τζιοβάνη, αναλύει τις εξελίξεις γύρω από το...

GEOPOLITICO53 λεπτά πριν

Ρήτρα διαφυγής από την αλήθεια – Ευρωπαϊκή άρνηση και κυβερνητικό φιάσκο για την ενεργειακή ακρίβεια

Ο Αντώνης Καλόγηρος σχολιάζει τη ρήτρα διαφυγής, την ενεργειακή ακρίβεια και τις κυβερνητικές επιλογές για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων

GEOPOLITICO1 ώρα πριν

Μπαλτζώης: Ανατροπές σε ΗΠΑ και Ισραήλ!

Ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης παρεμβαίνει στη «Ναυτεμπορική» και αναλύει τις κρίσιμες γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις Ηνωμένες...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Πολιτικός σεισμός στις ΗΠΑ! Οι Δημοκρατικοί πήραν Βουλή και Γερουσία – Βαριά ήττα για τον Τραμπ, ιστορικές ανατροπές σε Τέξας και Νότια Καρολίνα

Σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών και ηχηρό μήνυμα προς τον Ντόναλντ Τραμπ έστειλαν οι Αμερικανοί στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου...

GEOPOLITICO2 ώρες πριν

Μάζης: Αν οι Τούρκοι δουν αδυναμία, θα επιχειρήσουν θερμό επεισόδιο

Το ενδεχόμενο ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης στο πεδίο, η σημασία της ελληνικής στρατιωτικής αποτροπής, οι σχεδιασμοί των ΗΠΑ απέναντι στο Ιράν και...

Δημοφιλή