Στο ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης εναντίον του Ιράν, στις πολιτικές ανακατατάξεις στο Ισραήλ και στη σημασία των ενδιάμεσων εκλογών στις Ηνωμένες Πολιτείες επικεντρώθηκε ο αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Μπαλτζώης, κατά την παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική». Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η εκτίμησή του ότι οι διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη ενδέχεται να συνεχίζονται ακόμη και ενώ προετοιμάζεται στρατιωτική επιχείρηση, καθώς και η αναφορά του σε πληροφορίες του Αμερικανού σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον για την 7η Νοεμβρίου.

Ιράν: Η 7η Νοεμβρίου και το ενδεχόμενο στρατιωτικού πλήγματος

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις διπλωματικές διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για το ιρανικό ζήτημα. Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις αναφορές για εκρήξεις στην Τεχεράνη, παρά το θετικό κλίμα που παρουσιάζεται στις διαπραγματεύσεις, υποστήριξε ότι η διπλωματία δεν αποκλείει την παράλληλη προετοιμασία στρατιωτικής ενέργειας.

«Οι συνομιλίες θα πάνε καλά μέχρι την ημέρα που θα χτυπήσουν οι Αμερικανοί», ανέφερε χαρακτηριστικά, παρουσιάζοντας την προσωπική του εκτίμηση για την εξέλιξη της κρίσης.

Ο αντιστράτηγος ε.α. επικαλέστηκε δηλώσεις του Τάκερ Κάρλσον, ο οποίος, σύμφωνα με όσα μετέφερε, είχε αναφερθεί στην 7η Νοεμβρίου ως ημερομηνία ιδιαίτερης σημασίας.

Ο Μπαλτζώης υποστήριξε ότι ο Αμερικανός σχολιαστής διαθέτει πηγές πληροφόρησης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι σχετικές αναφορές είχαν ιδιαίτερα ανησυχητικό περιεχόμενο, καθώς περιλάμβαναν ακόμη και το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικού όπλου.

Πρόκειται, πάντως, για αναφορές και εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής συζήτησης και όχι για επιβεβαιωμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η δυσκολία καταστροφής των εγκαταστάσεων

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις υπόγειες εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και ειδικότερα στην περιοχή του Pickaxe Mountain.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε μεγάλο βάθος, κάτω από συμπαγείς γεωλογικούς σχηματισμούς, δημιουργούν εξαιρετικά δύσκολες επιχειρησιακές συνθήκες για οποιαδήποτε προσπάθεια καταστροφής τους.

Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε σε βάθος περίπου 90 μέτρων και υποστήριξε ότι η εξουδετέρωση τέτοιων υποδομών θα απαιτούσε είτε επιχείρηση στο εσωτερικό τους είτε χρήση όπλου εξαιρετικά μεγάλης καταστροφικής ισχύος.

Στο πλαίσιο αυτό έθεσε ακόμη και το ενδεχόμενο πυρηνικού πλήγματος, χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι έχει ληφθεί σχετική απόφαση.

Παράλληλα, σχολίασε αναφορές για ιρανικούς πυραύλους που παρουσιάστηκαν σε βίντεο, επισημαίνοντας ότι παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν σχετίζονται με πυρηνικές δυνατότητες.

Ισραήλ: Σενάρια απομάκρυνσης Νετανιάχου με τη στήριξη αραβικών κομμάτων

Σημαντικό μέρος της παρέμβασης αφιερώθηκε στις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ και στις δυσκολίες σχηματισμού κυβέρνησης.

Ο Ιωάννης Μπαλτζώης εκτίμησε ότι η προσπάθεια του Μπενιαμίν Νετανιάχου για κυβέρνηση εθνικής ενότητας δύσκολα θα ευοδωθεί, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων.

Μεταξύ των ζητημάτων που ανέδειξε ήταν η στρατιωτική θητεία των υπερορθόδοξων Εβραίων, γνωστών ως Χαρεντί, καθώς και οι ευρύτερες πολιτικές διαφορές που εμποδίζουν τη συνεργασία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά του σε πληροφορίες που, όπως είπε, έλαβε από Ισραηλινό αναλυτή με τον οποίο επικοινώνησε λίγο πριν από την εκπομπή.

Σύμφωνα με όσα μετέφερε, εξετάζεται το ενδεχόμενο πολιτικής συνεννόησης με αραβικά κόμματα, προκειμένου να υποστηριχθεί μια διαφορετική κυβερνητική πλειοψηφία, χωρίς τον Νετανιάχου.

Ο αντιστράτηγος ε.α. έκανε λόγο για διεργασίες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ψήφο εμπιστοσύνης προς μια νέα κυβέρνηση, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για πληροφορίες και όχι για ολοκληρωμένη πολιτική συμφωνία.

Η λύση των δύο κρατών και η θέση του Μπαλτζώη

Αναλύοντας τις προϋποθέσεις μιας ενδεχόμενης συνεργασίας με αραβικά κόμματα, ο Μπαλτζώης εκτίμησε ότι το Παλαιστινιακό θα μπορούσε να αποτελέσει κεντρικό αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Ειδικότερα, υποστήριξε ότι είναι πιθανό να τεθεί το ζήτημα της αναγνώρισης παλαιστινιακού κράτους στο πλαίσιο της λύσης των δύο κρατών.

Ο ίδιος τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ αυτής της προοπτικής, τονίζοντας ότι θεωρεί τη συνύπαρξη δύο κρατών τη μοναδική βιώσιμη διέξοδο από τη μακροχρόνια ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση.

Μάλιστα, ανέφερε ότι είχε υποστηρίξει την ίδια προσέγγιση και σε υπηρεσιακές αναφορές του κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του σταδιοδρομίας.

Παρέπεμψε επίσης στις συνομιλίες του Καμπ Ντέιβιντ επί προεδρίας Μπιλ Κλίντον, υποστηρίζοντας ότι τότε είχε δημιουργηθεί μια σημαντική ευκαιρία για επίλυση του ζητήματος, η οποία τελικά δεν αξιοποιήθηκε.

Τι σημαίνει μια κυβερνητική αλλαγή στο Ισραήλ για την Ελλάδα

Ερωτηθείς εάν η απομάκρυνση του Νετανιάχου θα μπορούσε να επηρεάσει την ελληνική στρατηγική, ο Ιωάννης Μπαλτζώης εμφανίστηκε κατηγορηματικός.

Εκτίμησε ότι μια αλλαγή κυβέρνησης στο Ισραήλ δεν θα μεταβάλει ουσιαστικά τα δεδομένα που αφορούν την Ελλάδα και τη στρατηγική της συνεργασία με την ισραηλινή πλευρά.

Για να τεκμηριώσει τη θέση του, αναφέρθηκε στον Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, ο οποίος είχε συνεργαστεί με τον Νετανιάχου, αλλά στη συνέχεια διαφοροποιήθηκε πολιτικά.

Κατά τον Μπαλτζώη, οι διαφωνίες στο εσωτερικό του Ισραήλ δεν συνεπάγονται αυτομάτως ανατροπή των βασικών επιλογών εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.

ΗΠΑ: Γιατί η Γερουσία έχει καθοριστική σημασία για τον Τραμπ

Στο αμερικανικό πολιτικό μέτωπο, ο αντιστράτηγος ε.α. επικεντρώθηκε στις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει η απώλεια του ελέγχου του Κογκρέσου από τους Ρεπουμπλικανούς.

Διέκρινε τις επιπτώσεις μιας πιθανής απώλειας της πλειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων από εκείνες μιας αντίστοιχης εξέλιξης στη Γερουσία.

Όπως εξήγησε, η αντιπολίτευση στη Βουλή των Αντιπροσώπων θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτικά εμπόδια μέσω κοινοβουλευτικών επιτροπών και ερευνών.

Ωστόσο, απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στον έλεγχο της Γερουσίας, υποστηρίζοντας ότι μια αλλαγή των συσχετισμών θα περιόριζε σημαντικά την ευχέρεια κινήσεων του Ντόναλντ Τραμπ.

Παράλληλα, επισήμανε ότι οι Αμερικανοί γερουσιαστές δεν ακολουθούν πάντοτε ενιαία κομματική γραμμή, καθώς επηρεάζονται και από τις ιδιαίτερες πολιτικές συνθήκες των πολιτειών τους.

Στην τελική του εκτίμηση, ο Μπαλτζώης προέβλεψε απώλεια της πλειοψηφίας των Ρεπουμπλικανών στη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά διατήρηση του ελέγχου της Γερουσίας, έστω και με οριακή διαφορά.

Ο παράγοντας Ισραήλ στις αμερικανικές εκλογές

Η συζήτηση επεκτάθηκε και στη σημασία των σχέσεων ΗΠΑ–Ισραήλ για τους αμερικανικούς εκλογικούς συσχετισμούς.

Ο Μπαλτζώης αναφέρθηκε στις πολιτικές τοποθετήσεις που διαμορφώνονται στο Ισραήλ έναντι της κυβέρνησης Τραμπ, καθώς και στις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφονται στο εσωτερικό του Δημοκρατικού Κόμματος.

Στο επίκεντρο βρέθηκε επίσης ο ρόλος των φιλοϊσραηλινών πολιτικών οργανώσεων και των εκλογικών ομάδων σε κρίσιμες αμερικανικές πολιτείες.

Η συζήτηση ανέδειξε τη σύνδεση μεταξύ των εσωτερικών πολιτικών εξελίξεων στις Ηνωμένες Πολιτείες και των αμερικανικών επιλογών στη Μέση Ανατολή, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία παραμένουν ανοιχτά τόσο το ιρανικό όσο και το παλαιστινιακό ζήτημα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα στο ζήτημα της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος έδωσε ο καθηγητής Ιωάννης Μάζης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική», με αφορμή την αναμενόμενη έκδοση NAVTEX και τις πιθανές αντιδράσεις της Τουρκίας.

Όπως εξήγησε, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η ακριβής ημερομηνία έκδοσης της NAVTEX, αλλά η προετοιμασία της ελληνικής πλευράς για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε τουρκικής ενέργειας, ακόμη και ενός θερμού επεισοδίου.

Κατά την εκτίμησή του, εάν η Άγκυρα διαπιστώσει περιορισμένη ελληνική παρουσία και αντίδραση στο πεδίο, είναι πιθανό να επιχειρήσει να δημιουργήσει ένταση.

Αντίθετα, μια ισχυρή παρουσία του Πολεμικού Ναυτικού θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτρεπτικά, καθιστώντας ιδιαίτερα υψηλό το κόστος μιας τουρκικής πρόκλησης.

«Εδώ λοιπόν παίζει ρόλο η έννοια της αποτροπής», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι εφόσον η ελληνική αποτροπή είναι «πειστική, μαζική και σοβαρή», μπορεί να αποτραπεί ένα θερμό επεισόδιο.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η τουρκική ηγεσία δεν μπορεί εύκολα να αναλάβει τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής αποτυχίας, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει σοβαρές εσωτερικές πολιτικές συνέπειες για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Συνέδεσε μάλιστα την εκτίμησή του με τη μεγαλοϊδεατική ρητορική που, όπως υποστήριξε, καλλιεργεί η τουρκική ηγεσία περί αναβίωσης της οθωμανικής ισχύος.

«Η NAVTEX επαρκεί» – Καμία πρόσθετη ενημέρωση στην Τουρκία

Σαφής ήταν η τοποθέτηση του Ιωάννη Μάζη και στο ερώτημα εάν η Ελλάδα οφείλει να ενημερώσει την Τουρκία πέραν της έκδοσης NAVTEX.

Ο καθηγητής απέρριψε κατηγορηματικά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, επισημαίνοντας ότι η NAVTEX αποτελεί επαρκή ενημέρωση.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η έκδοσή της δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτείται αντίστοιχη ελληνική ετοιμότητα στο πεδίο, ώστε η Άγκυρα να αντιληφθεί πως ενδεχόμενη απόπειρα παρεμπόδισης θα συναντήσει ουσιαστική αντίδραση.

Η αποτροπή, σύμφωνα με τη συλλογιστική του, δεν εξαντλείται σε διπλωματικές διακηρύξεις, αλλά προϋποθέτει την έμπρακτη επίδειξη αποφασιστικότητας.

Οι ΗΠΑ, ο Τραμπ και το ενδεχόμενο νέας επίθεσης στο Ιράν

Αναφερόμενος στις αμερικανικές πολιτικές εξελίξεις, ο Ιωάννης Μάζης εκτίμησε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα επιχειρήσει να συνεχίσει την εφαρμογή της πολιτικής του ακόμη και εάν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο μεταβληθούν εις βάρος του.

Κατά τον καθηγητή, ο Αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να αξιοποιήσει εκτεταμένα τα προεδρικά διατάγματα προκειμένου να προωθήσει τις επιλογές του.

Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, ο Μάζης υποστήριξε ότι βασική προτεραιότητα του Τραμπ παραμένει η αντιμετώπιση του Ιράν.

Εκτίμησε μάλιστα ότι η Ουάσιγκτον κινείται προς το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επίθεσης, επικαλούμενος πληροφορίες περί ενημέρωσης του Αμερικανού προέδρου από τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ.

Πρόκειται, πάντως, για εκτίμηση του καθηγητή και όχι για επιβεβαιωμένη απόφαση στρατιωτικής επιχείρησης.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια τέτοια επιλογή ενδέχεται να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε βαθύτερη εμπλοκή, εφόσον δεν υπάρξει ουσιαστική αλλαγή στην αμερικανική στρατηγική για τη Μέση Ανατολή.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ρόλο του Στιβ Γουίτκοφ; Όχι, ο καθηγητής αναφέρθηκε στον Μπαράκ, όπως αποδίδεται στην απομαγνητοφώνηση, συνδέοντας τις συμβουλές και τις αρμοδιότητές του με την πορεία της αμερικανικής πολιτικής.

Η Ελλάδα στον ενεργειακό σχεδιασμό των ΗΠΑ και ο IMEC

Ο Ιωάννης Μάζης χαρακτήρισε την Ελλάδα σημαντικό παράγοντα της αμερικανικής πολιτικής στην περιοχή, επισημαίνοντας τη στρατηγική σημασία της ενεργειακής διασύνδεσης Μέσης Ανατολής και Ευρώπης.

Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον οικονομικό διάδρομο Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC), σημειώνοντας ότι αποτελεί σχέδιο στο οποίο συγκλίνουν τα συμφέροντα της αμερικανικής και της ευρωπαϊκής πλευράς.

Όπως υποστήριξε, το ενδιαφέρον για την ολοκλήρωση του συγκεκριμένου διαδρόμου δεν περιορίζεται στη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση, αλλά αποτελούσε προτεραιότητα και της προηγούμενης κυβέρνησης των Δημοκρατικών.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η αξιοποίηση αυτών των ευνοϊκών στρατηγικών συσχετισμών εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την αποφασιστικότητα που θα επιδείξει η ελληνική κυβέρνηση.

Ισραήλ και Τουρκία: «Η Τουρκία είναι το νέο Ιράν»

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης αφορούσε τις σχέσεις Ισραήλ και Τουρκίας.

Ο καθηγητής υποστήριξε ότι η αντιπαλότητα των δύο χωρών έχει αποκτήσει βαθύτερα στρατηγικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν πρόκειται απαραίτητα να μεταβληθούν από ένα διαφορετικό εκλογικό αποτέλεσμα στο Ισραήλ.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, σημαντικό τμήμα της ισραηλινής στρατηγικής σκέψης αντιμετωπίζει πλέον την Τουρκία ως βασική περιφερειακή απειλή.

Αναφέρθηκε μάλιστα στο δόγμα σύμφωνα με το οποίο «η Τουρκία είναι το νέο Ιράν», υποστηρίζοντας ότι ακόμη και μια ενδεχόμενη αλλαγή στη ρητορική της ισραηλινής κυβέρνησης δεν θα μεταβάλει εύκολα αυτή την αντίληψη.

Στο ίδιο πλαίσιο, εκτίμησε ότι το Ισραήλ προετοιμάζεται για περαιτέρω στρατιωτικές ενέργειες στη Συρία, ενώ αναφέρθηκε και σε σενάρια ευρύτερης αντιπαράθεσης με την Τουρκία, ανάλογα με τις αντιδράσεις της Άγκυρας.

Οι αναφορές αυτές παρουσιάστηκαν ως εκτιμήσεις και πληροφορίες που επικαλέστηκε ο καθηγητής, χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση στο υλικό της συνέντευξης.

Το παράδειγμα του Ανδρέα Παπανδρέου και η στάση της Αθήνας

Ο Ιωάννης Μάζης χρησιμοποίησε ως ιστορικό παράδειγμα τη στάση του Ανδρέα Παπανδρέου σε περίοδο ελληνοτουρκικής κρίσης, αναφερόμενος στην κινητοποίηση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και στην αποφασιστικότητα που είχε επιδείξει τότε η ελληνική κυβέρνηση.

Κατά την άποψή του, η αποφασιστικότητα αυτή συνέβαλε στη μεταβολή των δεδομένων και στην αποτροπή δυσμενών εξελίξεων.

Αναφερόμενος στη σημερινή κυβέρνηση και στις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο καθηγητής έκανε μια αξιοσημείωτη διάκριση.

Παρότι δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την κυβερνητική πολιτική, αναγνώρισε πως η καθησυχαστική δημόσια φρασεολογία του πρωθυπουργού μπορεί να έχει συγκεκριμένη διπλωματική χρησιμότητα.

Εξήγησε ότι η εικόνα μιας Ελλάδας που δεν φοβάται και συνεχίζει με ψυχραιμία τον σχεδιασμό της αποτελεί θεμιτό μήνυμα προς το εξωτερικό.

Το ουσιαστικό ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν αυτή η δημόσια εικόνα συνοδεύεται από την ανάλογη προετοιμασία και τις απαιτούμενες ενέργειες.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να περιμένει την παρέμβαση των ΗΠΑ για να εξασφαλίσει τα συμφέροντά της. Αντιθέτως, οφείλει πρώτα να αποδείξει τη δική της αποφασιστικότητα, ώστε οι διεθνείς εταίροι να την αντιμετωπίσουν αναλόγως.

Σοβαρά ερωτήματα για τη διαχείριση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, τη στάση της Τουρκίας και τον ρόλο της Γαλλίας έθεσε ο Σάββας Καλεντερίδης, μιλώντας στη «Ναυτεμπορική». Ο αναλυτής υποστήριξε ότι η Αθήνα δεν είχε προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο στρατιωτικής κλιμάκωσης στην υπόθεση του καλωδίου, ενώ χαρακτήρισε ιδιαίτερα σημαντική την ισραηλινή αντίδραση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, εξηγώντας ότι πίσω από αυτή βρίσκονται συγκεκριμένα στρατηγικά συμφέροντα του Ισραήλ στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Η Τουρκία στρατιωτικοποίησε την κρίση και η Ελλάδα υποχώρησε»

Στην παρέμβασή του στη «Ναυτεμπορική», ο Σάββας Καλεντερίδης κλήθηκε αρχικά να σχολιάσει τις δηλώσεις του πρωθυπουργού στο Υπουργικό Συμβούλιο σχετικά με την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου.

Ο αναλυτής αναφέρθηκε στο ιστορικό του έργου, υπενθυμίζοντας ότι ο ΑΔΜΗΕ απέκτησε τον έλεγχό του από τον Κύπριο επιχειρηματία Νάσο Κτωρίδη και επιχείρησε να προχωρήσει στις εργασίες το καλοκαίρι του 2024.

Σύμφωνα με την εκτίμησή του, η τουρκική αντίδραση στην περιοχή της Κάσου δεν αποτέλεσε μια συνηθισμένη διπλωματική διαφωνία, αλλά μια συνειδητή επιλογή στρατιωτικοποίησης της κρίσης.

Όπως εξήγησε, όταν μια χώρα στρατιωτικοποιεί μια κρίση, έχει προετοιμάσει εναλλακτικά σενάρια κλιμάκωσης. Εάν η άλλη πλευρά αντιδράσει, μπορεί να αποστείλει πρόσθετες στρατιωτικές δυνάμεις, μετατρέποντας μια περιορισμένη αντιπαράθεση σε ευρύτερη στρατιωτική κρίση, με κίνδυνο ακόμη και πολεμικής σύγκρουσης.

Κατά τον Καλεντερίδη, αυτό ακριβώς επιδίωξε η Άγκυρα το 2024, αποστέλλοντας πέντε πολεμικά πλοία στην περιοχή.

«Η Ελλάδα, επειδή δεν ήταν έτοιμη να αντιμετωπίσει μια τέτοια κατάσταση, έκανε πίσω, υποχώρησε», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Πρόσθεσε ότι ανάλογη κατάσταση δημιουργήθηκε και σε μεταγενέστερη προσπάθεια συνέχισης των εργασιών από την πλευρά της Κρήτης, όταν η Τουρκία απέστειλε φρεγάτα, επιδεικνύοντας εκ νέου την πρόθεσή της να παρέμβει στρατιωτικά.

Τα ερωτήματα για τη γαλλική εμπλοκή

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο αναλυτής στη μεταβολή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος του έργου, όπως την περιέγραψε κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του.

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά μεταβίβασε το μεγαλύτερο μέρος της συμμετοχής της σε γαλλικά συμφέροντα, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι η συγκεκριμένη επιλογή ενδέχεται να συνδέεται με την προσπάθεια μεταφοράς της ευθύνης για μια πιθανή νέα κρίση.

«Η ερμηνεία που δίνω εγώ είναι ότι το δώσαμε στους Γάλλους για να φάνε το μουτζούρη οι Γάλλοι», είπε, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για τη δική του ερμηνεία των εξελίξεων.

Το βασικό ερώτημα που έθεσε είναι τι έχει αλλάξει από το 2024 ώστε η Τουρκία να επιτρέψει σήμερα την ολοκλήρωση των εργασιών, ενώ προηγουμένως είχε επιδείξει αποφασιστικότητα να τις εμποδίσει.

Αμφισβήτησε, μάλιστα, ότι η εμπλοκή της Γαλλίας αρκεί από μόνη της για να μεταβάλει τους τουρκικούς σχεδιασμούς.

Αναφέρθηκε στην εσωτερική πολιτική κατάσταση της Γαλλίας και στην αποδυνάμωση της πολιτικής επιρροής του Εμανουέλ Μακρόν, εκτιμώντας ότι δεν είναι αυτονόητη η προθυμία του Παρισιού να εμπλακεί σε στρατιωτική αντιπαράθεση με την Τουρκία για το συγκεκριμένο έργο.

«Αυτοπαγιδευτήκαμε – Έπρεπε να είμαστε έτοιμοι για όλα τα σενάρια»

Το κεντρικό επιχείρημα του Σάββα Καλεντερίδη ήταν ότι η Ελλάδα όφειλε να έχει προετοιμαστεί για κάθε πιθανή τουρκική αντίδραση προτού προχωρήσει στην υλοποίηση του έργου.

Κατά την άποψή του, η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να είχε εξετάσει εξαρχής το ενδεχόμενο η Άγκυρα να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για να παρεμποδίσει τις εργασίες.

«Αν η Ελλάδα δεν ήταν έτοιμη για τα εναλλακτικά σενάρια, όπως αυτό το να στρατιωτικοποιήσει το θέμα η Τουρκία, καλύτερα να μην έκανε το καλώδιο», υποστήριξε.

Ο ίδιος χρησιμοποίησε τη λέξη «αυτοπαγιδευτήκαμε», επισημαίνοντας ότι η χώρα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα.

Εάν η Τουρκία αποστείλει και πάλι πολεμικά πλοία, η Ελλάδα θα πρέπει είτε να είναι προετοιμασμένη να απαντήσει με ανάλογη στρατιωτική παρουσία είτε να αντιμετωπίσει εκ νέου το ενδεχόμενο διακοπής των εργασιών.

Ο Καλεντερίδης εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στην προοπτική να αντιμετωπιστεί η τουρκική αντίδραση αποκλειστικά μέσω ενημέρωσης ή διπλωματικών συνεννοήσεων.

Κατά την εκτίμησή του, τέτοιες διαδικασίες δεν αρκούν για να μεταβάλουν τη στάση μιας χώρας που έχει ήδη επιδείξει την πρόθεσή της να κλιμακώσει στρατιωτικά την αντιπαράθεση.

Η ισραηλινή παρέμβαση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Στο δεύτερο μέρος της παρέμβασής του, ο Σάββας Καλεντερίδης αναφέρθηκε στη στάση του Ισραήλ απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, χαρακτηρίζοντας την ισραηλινή τοποθέτηση ενδεχομένως τη σημαντικότερη παρέμβαση ξένης κυβέρνησης στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Για να εξηγήσει τη σημασία της, προχώρησε σε σύγκριση με τη στάση της Αιγύπτου.

Όπως υποστήριξε, το Κάιρο έχει άμεσο συμφέρον να αντιτίθεται στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, καθώς θεωρεί ότι θίγονται θαλάσσιες περιοχές στις οποίες διαθέτει κυριαρχικά δικαιώματα.

Παράλληλα, υπενθύμισε την ύπαρξη των συμφωνιών οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών της Αιγύπτου με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.

Ωστόσο, εξέφρασε τον προβληματισμό του για το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιχειρήσει να προσεγγίσει την Αίγυπτο μέσω προτάσεων που θα εξυπηρετούσαν τα αιγυπτιακά συμφέροντα.

Στην περίπτωση αυτή, εκτίμησε ότι θα μπορούσε να επηρεαστεί η ένταση με την οποία το Κάιρο αντιτίθεται στους τουρκικούς σχεδιασμούς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορούν να αγνοηθούν οι υφιστάμενες διεθνείς συμφωνίες.

Γιατί το Ισραήλ θεωρεί απειλή την τουρκική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο

Ο Καλεντερίδης υποστήριξε ότι η στάση του Ισραήλ έχει διαφορετική στρατηγική αφετηρία από εκείνη της Αιγύπτου.

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το Τελ Αβίβ δεν ενδιαφέρεται αποκλειστικά για τη νομική διάσταση του τουρκολιβυκού μνημονίου, αλλά κυρίως για την προσπάθεια της Τουρκίας να αποκτήσει κυρίαρχο ρόλο σε έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο της Ανατολικής Μεσογείου.

Η συγκεκριμένη περιοχή συνδέεται με τις θαλάσσιες επικοινωνίες και τις εμπορικές διαδρομές που εξυπηρετούν το Ισραήλ.

Ο αναλυτής εξήγησε ότι η ισραηλινή πλευρά δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί ένα πρόσθετο στρατηγικό εμπόδιο στην Ανατολική Μεσόγειο, πέρα από τους ήδη υπάρχοντες περιορισμούς στις θαλάσσιες οδούς της ευρύτερης περιοχής.

Υποστήριξε, επίσης, ότι πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί στον Τύπο σχετικά με τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών και τις Ένοπλες Δυνάμεις δείχνουν το ιδιαίτερο ενδιαφέρον του Ισραήλ για τις τουρκικές κινήσεις.

Με βάση αυτή την προσέγγιση, η αντίθεση του Ισραήλ στους τουρκικούς σχεδιασμούς δεν απορρέει μόνο από τις σχέσεις του με την Ελλάδα, αλλά και από την ανάγκη προστασίας των δικών του στρατηγικών συμφερόντων.

Το ενδεχόμενο ισραηλινής αντίδρασης επί του πεδίου

Ο Σάββας Καλεντερίδης δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο η ισραηλινή αντίδραση να αποκτήσει στο μέλλον πιο πρακτικά χαρακτηριστικά.

Εκτίμησε ότι, εφόσον η Τουρκία συνεχίσει να επιδιώκει τον έλεγχο του συγκεκριμένου θαλάσσιου διαδρόμου, το Ισραήλ ενδέχεται να αντιδράσει και επί του πεδίου.

«Πιθανόν επί του πεδίου, εάν όχι τώρα, στο μέλλον μπορεί να δούμε το Ισραήλ να αντιδρά», ανέφερε.

Η επισήμανση αυτή συνδέεται με τη γενικότερη εκτίμησή του ότι η Ανατολική Μεσόγειος αποτελεί πεδίο ανταγωνισμού στρατηγικών συμφερόντων, όπου οι κινήσεις της Τουρκίας επηρεάζουν όχι μόνο την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά και άλλους περιφερειακούς δρώντες.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με την επισήμανση ότι οι εξελίξεις στην περιοχή παραμένουν ανοιχτές και ότι τα συγκεκριμένα ζητήματα θα συνεχίσουν να απασχολούν τη δημόσια συζήτηση.