Την ανάγκη άμεσης ελληνικής αντίδρασης απέναντι στις τουρκικές κινήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο υπογράμμισε ο Ανδρέας Μουντζουρούλιας στην εκπομπή «Direct News», με βασικό θέμα τις εξελίξεις γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο και την προσέγγιση της Άγκυρας με την ανατολική Λιβύη.

Στην έκτακτη ζωντανή εκπομπή, με τη συμμετοχή του Τζιοβάνι από το Ισραήλ, παρουσιάστηκε ως κεντρική εξέλιξη η έγκριση του μνημονίου από το λιβυκό κοινοβούλιο. Ο Μουντζουρούλιας άσκησε έντονη κριτική στους χειρισμούς της Αθήνας, υποστηρίζοντας ότι είχαν προηγηθεί αρκετές ενδείξεις για την αλλαγή στάσης της ανατολικής Λιβύης.

«Το θέμα δεν είναι τι έκανε η Τουρκία. Το θέμα είναι τι κάνουμε εμείς και τι κάνουμε εμείς εδώ και τόσο καιρό», τόνισε, θέτοντας στο επίκεντρο την ελληνική προετοιμασία και την αξιοποίηση των διαθέσιμων διπλωματικών και αμυντικών μέσων.

Το παρασκήνιο της προσέγγισης Άγκυρας – Χαφτάρ

Ο παρουσιαστής συνέδεσε τη στάση της ανατολικής Λιβύης με τις πολιτικές επιδιώξεις του Σαντάμ Χαφτάρ και με τα ανταλλάγματα που, σύμφωνα με τις πληροφορίες τις οποίες επικαλέστηκε, προσφέρει η Τουρκία.

Όπως ανέφερε, η τουρκική προσέγγιση περιλαμβάνει στρατιωτική εκπαίδευση, μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επενδύσεις και έργα υποδομών, μεταξύ άλλων στους τομείς της ηλεκτροδότησης και της ύδρευσης. Στην ανάλυσή του, αυτά συνθέτουν ένα ευρύτερο πακέτο επιρροής, με στόχο την ενίσχυση της τουρκικής παρουσίας και στην ανατολική πλευρά της χώρας.

Παράλληλα, παρουσίασε πληροφορίες για αμερικανική πρωτοβουλία συνεννόησης μεταξύ των δύο λιβυκών κέντρων εξουσίας, με αναφορά στον Μασάντ Μπούλος. Στο πλαίσιο αυτό συζητήθηκε το ενδεχόμενο πολιτικής διευθέτησης με κεντρικούς ρόλους για τον Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπεϊμπά και τον Σαντάμ Χαφτάρ.

Ο Μουντζουρούλιας έθεσε το ερώτημα εάν οι τουρκικές κινήσεις συναντούν αμερικανική ανοχή. Η συζήτηση παρέμεινε στο επίπεδο της εκτίμησης, με τον συνομιλητή του να επισημαίνει ότι δεν γνωρίζει εάν υπάρχει άμεση αμερικανική εμπλοκή στην εξέλιξη γύρω από το μνημόνιο.

Οι τρεις κινήσεις της Τουρκίας

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε τρεις παράλληλες πρωτοβουλίες της Άγκυρας, τις οποίες ο παρουσιαστής αντιμετώπισε ως ένδειξη συντονισμένης γεωπολιτικής δραστηριότητας.

Πέρα από το λιβυκό μέτωπο, αναφέρθηκε στην προώθηση της συμφωνίας για τη Μέση Ανατολή, την Κεντρική Ασία και την Αφρική στην τουρκική Εθνοσυνέλευση —της συμφωνίας που στην εκπομπή αποκαλείται «ΜΕΚ»— και στην προετοιμασία μνημονίου συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία μεταξύ Τουρκίας, Κατάρ, Πακιστάν και Ινδονησίας.

Για την τελευταία πρωτοβουλία, στάθηκε ειδικά στη συμμετοχή της Ινδονησίας και στο βάρος που αποκτά μια τέτοια συνεργασία λόγω του μεγέθους της χώρας.

«Η Τουρκία έκανε τρεις αστραπιαίες κινήσεις», ανέφερε, επαναφέροντας το ερώτημα ποια είναι η ελληνική απάντηση και ποιος ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός της Αθήνας.

Το καλώδιο GSI και οι πιέσεις προς τη Γαλλία

Η συζήτηση επεκτάθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, με τον Μουντζουρούλια να υποστηρίζει ότι η προώθηση του Great Sea Interconnector πρέπει να αποτελέσει έμπρακτη απάντηση στις τουρκικές διεκδικήσεις.

Σύμφωνα με τη θέση που διατύπωσε, η παρατεταμένη αναμονή δημιουργεί περιθώρια για νέες παρεμβάσεις της Άγκυρας και αυξάνει τον κίνδυνο να παγιωθούν περιορισμοί στην άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Ο παρουσιαστής επικαλέστηκε επίσης τουρκικά δημοσιεύματα που συνέδεαν επίσκεψη της τουρκικής στρατιωτικής ηγεσίας στο Παρίσι με προσπάθεια επηρεασμού της γαλλικής στάσης απέναντι στο έργο.

Στην εκπομπή εκφράστηκαν επιφυλάξεις για το κατά πόσο η Αθήνα μπορεί να στηρίζει την υλοποίηση των σχεδιασμών της στην προσδοκία γαλλικής παρέμβασης. Ο Μουντζουρούλιας συνέδεσε τον προβληματισμό του και με τις εσωτερικές αναταραχές στη Γαλλία, εκτιμώντας ότι αυτές επιβαρύνουν το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να κινηθεί το Παρίσι.

Ξεχωριστή αναφορά έγινε στο καλώδιο δεδομένων East to Med Data Corridor, το EMC. Ο παρουσιαστής ανέφερε ότι νέα τουρκική NAVTEX επιχειρεί να θέσει ζήτημα προηγούμενης έγκρισης από τις τουρκικές αρχές για σχετικές εργασίες.

Μεταφέροντας, τέλος, τουρκικούς ισχυρισμούς περί αιτήματος άδειας για εργασίες καλωδίου, διευκρίνισε ρητά ότι δεν τους υιοθετεί.

Οι κινήσεις που ζητήθηκαν από την Αθήνα

Ως αναγκαίες απαντήσεις προτάθηκαν στην εκπομπή η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, η άσκηση πίεσης μέσω της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προς τη Λιβύη και η ενίσχυση της ναυτικής παρουσίας στην περιοχή της Κρήτης.

Οι δύο συνομιλητές υποστήριξαν ότι οι καταδικαστικές ανακοινώσεις δεν επαρκούν και ότι απαιτείται πολιτική απόφαση για την αξιοποίηση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας.

Ο Μουντζουρούλιας επανήλθε επανειλημμένα στην ανάγκη να προχωρήσει το GSI, εκφράζοντας στο κλείσιμο την προσωπική εκτίμηση ότι θα υπάρξουν εξελίξεις στο έργο ως απάντηση στις τουρκικές κινήσεις.

Μεταναστευτικές διαδρομές προς την Κρήτη

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και τις μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη. Ο παρουσιαστής επικαλέστηκε δημοσιεύματα για μετατόπιση διαδρομών των κυκλωμάτων διακίνησης προς τις νότιες ακτές της ανατολικής Κρήτης, με αναφορά στην Ιεράπετρα και στην ευρύτερη περιοχή του Λασιθίου.

Παρουσίασε επίσης εκτιμήσεις για περίπου ένα εκατομμύριο μετανάστες στη Λιβύη, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει πως όλοι κατευθύνονται προς την Ελλάδα.

Ο ίδιος συνέδεσε τον κίνδυνο αυξημένων ροών με την ευρύτερη πίεση που θεωρεί ότι ασκείται στην Αθήνα. Από την πλευρά του συνομιλητή του προτάθηκαν στενότερη συνεργασία με την Ιταλία, χρηματοδοτική πίεση προς τη Λιβύη και ισχυρότερη επιτήρηση των θαλάσσιων συνόρων.

Ισραήλ, Ιράν και αμυντική συνεργασία

Η εκπομπή κάλυψε και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με αναφορές στις δηλώσεις Νετανιάχου για την Τουρκία, στη στρατιωτική κινητικότητα γύρω από το Ιράν και στις επιχειρήσεις στη Συρία.

Παρουσιάστηκαν πληροφορίες και εκτιμήσεις για μετακινήσεις αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων και ενδεχόμενη κλιμάκωση με το Ιράν. Για ορισμένες αναφορές σχετικές με στρατιωτικές μετακινήσεις στη Συρία επισημάνθηκε μέσα στην εκπομπή ότι δεν είχαν επιβεβαιωθεί.

Παράλληλα, συζητήθηκαν πληροφορίες για πρόταση ενίσχυσης της Κύπρου με αναβαθμισμένα σκάφη, με συμμετοχή των Israel Shipyards και Rafael, καθώς και δυνατότητες συνεργασίας με την Ινδία. Αναφορά έγινε επίσης σε δημοσιεύματα για περαιτέρω ελληνοϊσραηλινή συνεργασία στα πυραυλικά συστήματα PULS, με τη διευκρίνιση ότι η επίσημη ανακοίνωση που επικαλέστηκαν δεν κατονόμαζε τη χώρα.

Κοινή θέση των συνομιλητών ήταν ότι η συνεργασία με το Ισραήλ και την Ινδία χρειάζεται να συνοδεύεται από ελληνικές πρωτοβουλίες και σαφή στρατηγική.

Ο Μουντζουρούλιας έθεσε, τέλος, το ζήτημα της απουσίας μακροπρόθεσμου εθνικού δόγματος, ρωτώντας ποια Ελλάδα επιδιώκει η πολιτική ηγεσία για το 2040 και το 2050. Κλείνοντας, κάλεσε σε ψυχραιμία, αλλά και σε συγκεκριμένες αποφάσεις, υπογραμμίζοντας ότι η υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων αποτελεί πρωτίστως ευθύνη της ίδιας της χώρας.

Η διεθνής διάσκεψη για τη βιοποικιλότητα COP17, η νέα συμμαχία Αρμενίας–Κολομβίας, οι καταγγελίες για πιθανή σύγκρουση συμφερόντων σε αμερικανικό επενδυτικό ταμείο και η υπόθεση με το πράσινο τσάι που αποδόθηκε λανθασμένα στην Αρμενία βρέθηκαν στο επίκεντρο του δελτίου ειδήσεων της Δημόσιας Ραδιοφωνίας της Αρμενίας, το οποίο παρουσίασε η Λιάνα Μανουκιάν.

COP17: Η Αρμενία στο επίκεντρο της παγκόσμιας περιβαλλοντικής διπλωματίας

Η επίσημη έναρξη της 17ης Διάσκεψης των Μερών της Σύμβασης για τη Βιολογική Ποικιλότητα (COP17) στο Γερεβάν αποτέλεσε ένα από τα κεντρικά θέματα του δελτίου ειδήσεων της Δημόσιας Ραδιοφωνίας της Αρμενίας, με παρουσιάστρια τη Λιάνα Μανουκιάν.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος της Αρμενίας και πρόεδρος της διάσκεψης υπογράμμισε την ανάγκη οι πολιτικές δεσμεύσεις των κρατών να μετατραπούν σε συγκεκριμένες και μετρήσιμες δράσεις για την προστασία της βιοποικιλότητας.

Η αρμενική προεδρία χαρακτήρισε τη διοργάνωση της COP17 σημαντική διεθνή ευθύνη, δεσμευόμενη να προωθήσει τον ανοιχτό διάλογο μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών.

Στους βασικούς στόχους περιλαμβάνεται η υιοθέτηση της Διακήρυξης του Γερεβάν και η επιτάχυνση της εφαρμογής του Παγκόσμιου Πλαισίου για τη Βιοποικιλότητα Κουνμίνγκ–Μόντρεαλ, με ορίζοντα το 2030.

Αρμενία και Κολομβία συγκροτούν διεθνή συμμαχία για τα απειλούμενα είδη

Στις 19 Οκτωβρίου παρουσιάστηκε στη Γαλάζια Ζώνη της COP17 η Συμμαχία Δράσης για την Αποκατάσταση των Απειλούμενων Ειδών (CARES).

Την πρωτοβουλία συντονίζουν από κοινού η Αρμενία και η Κολομβία, με στόχο την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας για την προστασία ειδών που αντιμετωπίζουν κίνδυνο εξαφάνισης.

Η συμμαχία επιδιώκει τη μεταφορά τεχνογνωσίας μεταξύ των συμμετεχόντων κρατών, την ανταλλαγή εμπειριών και την κινητοποίηση χρηματοδοτικών πόρων για προγράμματα αποκατάστασης της άγριας ζωής.

Καθήκοντα γραμματείας αναλαμβάνει το διεθνές κίνημα Reverse the Red.

Παράλληλα, το υπουργείο Παιδείας της Αρμενίας συμμετέχει στη διάσκεψη με ειδικό περίπτερο στην Πράσινη Ζώνη, στο συγκρότημα Karen Demirchyan, το οποίο θα λειτουργεί έως τις 30 Οκτωβρίου.

Η υπουργός Παιδείας Ζάννα Αντρεασιάν επισκέφθηκε τον χώρο, όπου μαθητές παρουσιάζουν εκπαιδευτικά προγράμματα και πρωτοβουλίες περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το πρόγραμμα «Από την ιδέα στο πράσινο αποτέλεσμα» και το εκπαιδευτικό υλικό Climat Box της UNESCO.

Ερωτήματα για τον επικεφαλής αμερικανικού ταμείου 201 εκατ. δολαρίων

Ένα ακόμη θέμα του δελτίου αφορούσε τον επιχειρηματία Κωνσταντίνο Σοκόλοφ (Konstantin Sokolov), ο οποίος επελέγη από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ για την ηγεσία του Trans-Caspian Enterprise Fund, ενός επενδυτικού ταμείου ύψους 201 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ο Σοκόλοφ διαθέτει σημαντικά επιχειρηματικά συμφέροντα στην Αρμενία, μεταξύ των οποίων συμμετοχή στην εταιρεία τηλεπικοινωνιών Viva Armenia και συμφέροντα στο ορυχείο χαλκού και μολυβδαινίου Τεγούτ.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο δελτίο, έξι ειδικοί σε ζητήματα δεοντολογίας εξέφρασαν προβληματισμό για ενδεχόμενη σύγκρουση συμφερόντων, καθώς ο επικεφαλής του αμερικανικού ταμείου διαθέτει ιδιωτικές επενδύσεις σε χώρα όπου το ταμείο μπορεί να χρηματοδοτεί επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Ερωτήματα προκαλούν επίσης οι παλαιότερες επαγγελματικές σχέσεις του με επενδυτικές δραστηριότητες στη Ρωσία, καθώς και στοιχεία σύμφωνα με τα οποία χρησιμοποιούσε ρωσικό διαβατήριο για διεθνείς μετακινήσεις τουλάχιστον μέχρι το 2016.

Οι πληροφορίες αυτές δεν συνιστούν από μόνες τους απόδειξη παράνομης δραστηριότητας, αλλά έχουν προκαλέσει ερωτήματα για τους μηχανισμούς εποπτείας και αποφυγής συγκρούσεων συμφερόντων στο αμερικανικό επενδυτικό πρόγραμμα.

Ορυχείο χρυσού: Προσδοκίες για έσοδα 130 εκατ. δολαρίων

Στον οικονομικό τομέα, ο υπουργός Οικονομίας της Αρμενίας Γκεβόργκ Παπογιάν παρουσίασε τις προοπτικές του ορυχείου χρυσού Αμουλσάρ.

Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, η λειτουργία του ορυχείου αναμένεται να αποφέρει περίπου 130 εκατομμύρια δολάρια ετησίως σε φόρους και δικαιώματα προς τον κρατικό προϋπολογισμό.

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη δημιουργία χιλιάδων άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας, υπογραμμίζοντας τη συμβολή του έργου στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας.

Η αρμενική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η εξορυκτική δραστηριότητα θα πραγματοποιείται με περιορισμένες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αν και το συγκεκριμένο έργο εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο περιβαλλοντικού προβληματισμού.

Λετονία: Λανθασμένος συναγερμός για «αρμενικό» πράσινο τσάι

Το δελτίο ολοκληρώθηκε με την υπόθεση μιας παρτίδας πράσινου τσαγιού, στην οποία οι αρμόδιες αρχές της Λετονίας εντόπισαν υπολείμματα φυτοφαρμάκων.

Αρχικά, οι λετονικές αρχές ανακοίνωσαν ότι το προϊόν ήταν αρμενικής προέλευσης, προκαλώντας αντιδράσεις από την αρμενική πλευρά.

Η αρμενική αρμόδια υπηρεσία ασφάλειας τροφίμων διευκρίνισε ότι το τσάι δεν είχε παραχθεί στη χώρα.

Ακολούθησε διόρθωση από τη λετονική Υπηρεσία Τροφίμων και Κτηνιατρικών Ελέγχων, η οποία αναγνώρισε ότι η αρχική αναφορά στην Αρμενία ήταν εσφαλμένη.

Όπως αποσαφηνίστηκε, το πράσινο τσάι ήταν κινεζικής προέλευσης και είχε εισαχθεί στη Λετονία μέσω Ουζμπεκιστάν.

Η λετονική υπηρεσία αναγνώρισε το λάθος στην αρχική ενημέρωση, αποκαθιστώντας την πραγματική προέλευση του προϊόντος.

Το δελτίο της Λιάνας Μανουκιάν ανέδειξε έτσι ένα ευρύ φάσμα εξελίξεων, από τη διεθνή περιβαλλοντική παρουσία της Αρμενίας μέχρι τα οικονομικά και γεωπολιτικά ζητήματα που επηρεάζουν τη χώρα.

Tags: Αρμενία, Η Φωνή της Αρμενίας, Λιάνα Μανουκιάν, Δημόσια Ραδιοφωνία Αρμενίας, COP17, Γερεβάν, Βιοποικιλότητα, UNESCO, CARES, Κολομβία, Ντόναλντ Τραμπ, Κωνσταντίνος Σοκόλοφ, Trans-Caspian Enterprise Fund, Viva Armenia, Αμουλσάρ, Λετονία, Πράσινο Τσάι, Γεωπολιτική

Η Ελλάδα υπέστη ακόμη μία εθνική ήττα στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής. Μία ήττα που μπορεί να μην αλλάζει το Διεθνές Δίκαιο, αλλά μεταβάλλει τις πολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Και μάλιστα σε μια εξαιρετικά κρίσιμη χρονική συγκυρία, κατά την οποία η Αθήνα ετοιμάζεται να προχωρήσει στην επανέναρξη ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Στις 20 Οκτωβρίου 2026, η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, η οποία εδρεύει στην ανατολική πλευρά της χώρας και συνδέεται με το στρατόπεδο του Χαλίφα Χαφτάρ, ενέκρινε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Πρόκειται για μια εξέλιξη τεράστιας πολιτικής σημασίας.

Μέχρι πρότινος, η ανατολική Λιβύη αποτελούσε το βασικό εσωτερικό ανάχωμα απέναντι στη συμφωνία που είχε υπογράψει η Τουρκία με την κυβέρνηση της Τρίπολης. Η Άγκυρα κατάφερε να ανατρέψει αυτή την κατάσταση, εξασφαλίζοντας τη συναίνεση και της πλευράς που επί χρόνια αντιτασσόταν στο μνημόνιο.

Η λιβυκή Βουλή δεν περιορίστηκε στην έγκριση της συμφωνίας. Ανακάλεσε επίσης προηγούμενες αποφάσεις που αφορούσαν την απόρριψη του μνημονίου και τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.

Με απλά λόγια, η Άγκυρα πέτυχε κάτι που επί επτά χρόνια δεν μπορούσε να εξασφαλίσει.

Και η Αθήνα; Η Αθήνα περιορίστηκε, για ακόμη μία φορά, σε ανακοινώσεις.

Ο Γεραπετρίτης και η διπλωματία των διαβεβαιώσεων

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι άκυρο, δεν παράγει έννομα αποτελέσματα και δεν πρόκειται να εφαρμοστεί.

Ωραία όλα αυτά. Μόνο που το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν το μνημόνιο συμφωνεί με το Διεθνές Δίκαιο. Γνωρίζουμε εδώ και χρόνια ότι δεν συμφωνεί.

Το ερώτημα είναι γιατί η ελληνική διπλωματία δεν κατάφερε να αποτρέψει την ανατροπή των πολιτικών ισορροπιών στη Λιβύη.

Πώς είναι δυνατόν η Τουρκία να έχει αποκτήσει τέτοια επιρροή και στις δύο πλευρές μιας διαιρεμένης χώρας, ενώ η Ελλάδα εμφανιζόταν να διατηρεί ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας με την ανατολική Λιβύη;

Πού απέδωσε η ελληνική διπλωματική κινητικότητα; Ποιο ήταν το αποτέλεσμα των επαφών, των επισκέψεων και των διαβεβαιώσεων;

Η πολιτική ευθύνη του κ. Γεραπετρίτη είναι βαρύτατη.

Ο υπουργός εμφανίζεται, για ακόμη μία φορά, να έχει πιαστεί στον ύπνο από τις τουρκικές κινήσεις. Ακόμη κι αν γνώριζε ότι η κύρωση ήταν πιθανή, όπως ο ίδιος υποστήριξε εκ των υστέρων, αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτικό το ερώτημα γιατί δεν κατέστη δυνατόν να αποτραπεί.

Διότι η εξωτερική πολιτική δεν κρίνεται μόνο από τις νομικές ανακοινώσεις που εκδίδονται μετά από ένα δυσμενές γεγονός. Κρίνεται κυρίως από τα αποτελέσματα που επιτυγχάνονται πριν από αυτό.

Και το αποτέλεσμα είναι ότι η Τουρκία κατέγραψε μια σημαντική διπλωματική επιτυχία εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.

Στο στόχαστρο η συμφωνία ΑΟΖ Ελλάδας–Αιγύπτου

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν αποτελεί μια απλή διμερή συμφωνία μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης.

Αποτελεί κεντρικό εργαλείο της τουρκικής στρατηγικής στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς επιχειρεί να δημιουργήσει θαλάσσια σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, παρακάμπτοντας την Κρήτη και άλλα ελληνικά νησιά.

Η τουρκική αυτή κατασκευή συγκρούεται με τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και αμφισβητεί την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών που συμφώνησαν Ελλάδα και Αίγυπτος τον Αύγουστο του 2020.

Η συμφωνία Αθήνας–Καΐρου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διπλωματικά εργαλεία της Ελλάδας στην περιοχή. Η Τουρκία επιδιώκει συστηματικά να την υπονομεύσει, προβάλλοντας τις δικές της διεκδικήσεις.

Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την ανατολική λιβυκή Βουλή δεν ακυρώνει νομικά την ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία. Προσφέρει, όμως, στην Άγκυρα ένα πρόσθετο πολιτικό επιχείρημα και ενισχύει την προσπάθειά της να δημιουργήσει τετελεσμένα.

Αυτό ακριβώς είναι το επικίνδυνο σημείο.

Το γεγονός ότι μια παράνομη διεκδίκηση δεν παράγει νόμιμα δικαιώματα δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόκληση κρίσεων, την παρεμπόδιση δραστηριοτήτων και την άσκηση πίεσης.

Το καλώδιο και η χρονική συγκυρία

Η απόφαση της λιβυκής Βουλής λαμβάνεται ενώ βρίσκεται στο προσκήνιο η επανέναρξη των ερευνών για το Great Sea Interconnector, το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Κύπρου, με προοπτική επέκτασης προς το Ισραήλ.

Η σύμπτωση είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Η Άγκυρα έχει ήδη καταστήσει σαφές ότι αμφισβητεί το δικαίωμα πραγματοποίησης συγκεκριμένων ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές τις οποίες θεωρεί μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας.

Η ελληνική πλευρά, όμως, δεν μπορεί να αντιμετωπίζει ως κανονικότητα την απαίτηση της Τουρκίας να ενημερώνεται ή να συναινεί σε δραστηριότητες που εμπίπτουν στα νόμιμα δικαιώματα της Ελλάδας.

Η υποχρέωση των αρμόδιων αρχών να εκδίδουν τις προβλεπόμενες ναυτιλιακές αναγγελίες δεν πρέπει να συγχέεται με αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας ή με αίτημα άδειας από την Άγκυρα.

Το ερώτημα είναι απλό: Τι θα συμβεί όταν ένα ερευνητικό πλοίο επιχειρήσει να πραγματοποιήσει τις εργασίες του και η Τουρκία αποφασίσει να αντιδράσει;

Θα περιοριστούμε ξανά σε ανακοινώσεις περί Διεθνούς Δικαίου;

Η αποτροπή δεν οικοδομείται με ευχολόγια. Απαιτεί σχεδιασμό, διπλωματική προετοιμασία, αποφασιστικότητα και δυνατότητα προστασίας των νόμιμων ελληνικών δραστηριοτήτων.

Και ξαφνικά, όλα τα φώτα στο μπάσκετ!

Την ώρα που διαμορφώνεται αυτή η εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, η ελληνική επικαιρότητα κατακλύζεται από το σκάνδαλο που αφορά καταγγελίες για χειραγώγηση αγώνων, δωροδοκία και παράνομο στοιχηματισμό στο μπάσκετ.

Ένα θέμα που ασφαλώς είναι σοβαρό. Εάν έχουν διαπραχθεί ποινικά αδικήματα, οι εμπλεκόμενοι πρέπει να λογοδοτήσουν ενώπιον της Δικαιοσύνης. Καμία ανοχή δεν χωρά στη διαφθορά του ελληνικού αθλητισμού.

Ωστόσο, το γεγονός ότι η υπόθεση κυριαρχεί όχι μόνο στα αθλητικά αλλά και στα γενικά μέσα ενημέρωσης δημιουργεί μια εντυπωσιακή αντίθεση.

Από τη μία πλευρά, έχουμε μια εξέλιξη που επηρεάζει τη θέση της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τις σχέσεις της με τη Λιβύη και την Αίγυπτο, τα κυριαρχικά της δικαιώματα και ένα ενεργειακό έργο στρατηγικής σημασίας.

Από την άλλη, έχουμε ένα αθλητικό σκάνδαλο που προβάλλεται με τεράστια ένταση και καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης.

Και εδώ προκύπτει το ζήτημα της πολιτικής διαχείρισης της επικαιρότητας.

Η κυβέρνηση έχει κάθε λόγο να επιθυμεί τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος από την αποτυχία της στη Λιβύη. Το σκάνδαλο του μπάσκετ προσφέρει αντικειμενικά μια τέτοια δυνατότητα.

Δεν υπάρχουν, μέχρι στιγμής, δημόσια στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η κυβέρνηση προκάλεσε την αποκάλυψη της υπόθεσης ή συντόνισε την προβολή της. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί την ανάγκη να εξεταστεί ποιος επωφελείται πολιτικά από τη μετατόπιση της προσοχής και εάν η κυβερνητική επικοινωνία την αξιοποιεί.

Γιατί ένα πραγματικό σκάνδαλο μπορεί να λειτουργήσει και ως επικοινωνιακό προπέτασμα για μια άλλη, εξίσου πραγματική αποτυχία.

Η διαχείριση της προσοχής: Μια παλιά πολιτική τεχνική

Η αξιοποίηση της επικαιρότητας για τη διαμόρφωση της δημόσιας ατζέντας δεν αποτελεί καινούργια πρακτική.

Το φαινόμενο έχει εξεταστεί συστηματικά στην πολιτική επικοινωνία.

Οι Maxwell McCombs και Donald Shaw, με την κλασική θεωρία της agenda-setting, ανέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο η επιλογή και η συχνότητα προβολής θεμάτων από τα μέσα ενημέρωσης επηρεάζουν το ποια ζητήματα θεωρεί σημαντικά η κοινή γνώμη.

Η αρχή είναι απλή: Ο έλεγχος της δημόσιας συζήτησης δεν απαιτεί πάντοτε να πείσεις τους πολίτες τι να σκεφτούν. Αρκεί πολλές φορές να επηρεάσεις το για ποια ζητήματα θα σκέφτονται και θα συζητούν περισσότερο.

Στο βιβλίο του Manufacturing Consent, ο Νόαμ Τσόμσκι, μαζί με τον Έντουαρντ Χέρμαν, εξέτασε τους μηχανισμούς μέσω των οποίων οι δομές ισχύος και τα οικονομικά συμφέροντα μπορούν να επηρεάζουν την επιλογή και την παρουσίαση των ειδήσεων.

Οι συγγραφείς δεν υποστήριξαν ότι κάθε είδηση αποτελεί προϊόν κεντρικού σχεδιασμού. Ανέδειξαν, όμως, ότι η λειτουργία των μέσων ενημέρωσης δεν είναι ανεξάρτητη από τις πολιτικές και οικονομικές σχέσεις εξουσίας.

Υπάρχουν και συγκεκριμένα παραδείγματα από άλλες χώρες.

Έρευνα για τη ρωσική ενημέρωση, με αντικείμενο την εφημερίδα Izvestia, εντόπισε αύξηση της προβολής αρνητικών θεμάτων για τις Ηνωμένες Πολιτείες μετά από περιόδους οικονομικής επιδείνωσης στη Ρωσία. Οι ερευνητές εξέτασαν αυτή τη μετατόπιση ως πιθανή στρατηγική απόσπασης της προσοχής από εσωτερικά προβλήματα.

Αντίστοιχα, μελέτες της επικοινωνιακής στρατηγικής του Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διερεύνησαν πώς η έντονη παραγωγή πολιτικού περιεχομένου μπορούσε να επηρεάζει την ημερήσια διάταξη και να μετατοπίζει τη συζήτηση από δυσμενείς εξελίξεις.

Αυτά τα παραδείγματα δεν αποδεικνύουν ότι υπάρχει σήμερα οργανωμένη επιχείρηση συγκάλυψης στην Ελλάδα. Δείχνουν, όμως, ότι η απόσπαση της δημόσιας προσοχής αποτελεί υπαρκτό και μελετημένο φαινόμενο στην πολιτική επικοινωνία.

Δεν τρώμε κουτόχορτο!

Το σκάνδαλο του μπάσκετ πρέπει να ερευνηθεί μέχρι τέλους. Όποιος ευθύνεται πρέπει να τιμωρηθεί, σύμφωνα με τον νόμο.

Αλλά η Ελλάδα δεν μπορεί να ξεχάσει όσα συμβαίνουν στη Λιβύη επειδή ξέσπασε ένα αθλητικό σκάνδαλο.

Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει πώς έχασε ένα σημαντικό διπλωματικό έρεισμα στην ανατολική Λιβύη. Ο κ. Γεραπετρίτης οφείλει να απαντήσει τι έκανε για να αποτρέψει την κύρωση του μνημονίου, ποιες προειδοποιήσεις είχε λάβει και ποιο είναι πλέον το ελληνικό σχέδιο.

Οφείλει επίσης να εξηγήσει πώς θα προστατευθούν στην πράξη τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και πώς θα προχωρήσουν οι εργασίες για το καλώδιο, εφόσον η Τουρκία επιχειρήσει νέα παρεμπόδιση.

Η ανακοίνωση ότι το μνημόνιο είναι άκυρο δεν αρκεί ως απολογισμός εξωτερικής πολιτικής.

Ούτε η θετική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαλλάσσει την ελληνική κυβέρνηση από τις ευθύνες της για την εξέλιξη των διπλωματικών συσχετισμών.

Η Άγκυρα εργάζεται μεθοδικά, καλλιεργεί σχέσεις, μεταβάλλει συμμαχίες και δημιουργεί νέα δεδομένα. Η Αθήνα οφείλει να κάνει περισσότερα από το να αντιδρά εκ των υστέρων.

Η κυβέρνηση μπορεί να επιδιώκει να υποβαθμίσει επικοινωνιακά την ήττα στη Λιβύη, αφήνοντας το σκάνδαλο στο μπάσκετ να καταλάβει το προσκήνιο. Η πρόθεσή της πρέπει να κριθεί από τις πράξεις της, αλλά το αποτέλεσμα της σημερινής ειδησεογραφικής ιεράρχησης είναι ήδη ορατό.

Δεν τρώμε, όμως, κουτόχορτο.

Το ελληνικό κοινό έχει δικαίωμα να πληροφορείται την αλήθεια και να απαιτεί λογοδοσία για ζητήματα εθνικής σημασίας.

Διότι τα σκάνδαλα στον αθλητισμό αφορούν την αξιοπιστία των θεσμών και πρέπει να αντιμετωπίζονται.

Οι ήττες στην εξωτερική πολιτική, όμως, μπορούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα που θα βαρύνουν τη χώρα για δεκαετίες.

Και αυτά δεν επιτρέπεται να θάβονται κάτω από τον θόρυβο της επικαιρότητας.