Γράφει ο Αρντασές Γιαγουπιάν

Χθες  29 Οκτωβρίου 2026, η Εθνοσυνέλευση της Αρμενίας μετατράπηκε σε πεδίο μάχης. Βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος «Πολιτική Σύμβαση», του Νικόλ Πασινιάν, και της αντιπολιτευόμενης παράταξης «Ισχυρή Αρμενία» ήρθαν στα χέρια, με γροθιές, κλωτσιές και σπρωξίματα, ακόμη και στους διαδρόμους του κοινοβουλίου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η συμπλοκή διήρκεσε περίπου μισή ώρα, ενώ ο βουλευτής Βαχάν Αλεξανιάν εκτόξευσε καρέκλα προς βουλευτές της αντιπολίτευσης.

Οι εικόνες αυτές δεν συνιστούν απλώς ένα ακόμη επεισόδιο έντονης κοινοβουλευτικής αντιπαράθεσης. Αποτελούν εικόνες πολιτικής παρακμής και θεσμικού εξευτελισμού, που εκθέτουν διεθνώς την Αρμενία σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο για το μέλλον της.

Armenia’s parliament briefly turned into Fight Club. First rule: Forget the rules of procedure

A parliamentary session descended into a mass brawl between ruling party and opposition lawmakers. The argument got so heated that parliamentary security had to step in and separate the MPs.

The session was suspended, and a break was called.

— NEXTA (@nexta_tv) October 29, 2026

Η αφορμή της σύγκρουσης ήταν μια προσβλητική αντιπαράθεση ανάμεσα στον κυβερνητικό βουλευτή Τάρον Τσαχόιαν και τον Νάρεκ Καραπετιάν, επικεφαλή της κοινοβουλευτικής ομάδας «Ισχυρή Αρμενία». Η αναφορά του Τσαχόιαν σε παλαιότερη δήλωση συγγενή του Καραπετιάν, σχετικά με τη δημιουργία υπουργείου που θα «ικανοποιούσε τις γυναίκες», είχε χλευαστικό και σεξουαλικό υπονοούμενο. Η ένταση κλιμακώθηκε, ο Καραπετιάν αντέδρασε και η λεκτική αντιπαράθεση κατέληξε σε σωματική σύγκρουση, στην οποία ενεπλάκησαν και πολλοί άλλοι βουλευτές.
Ανεξάρτητα από το ποιος προκάλεσε πρώτος την ένταση, τίποτε δεν δικαιολογεί τη μετατροπή του κοινοβουλίου σε ρινγκ. Οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι ενός λαού δεν βρίσκονται στην Εθνοσυνέλευση για να επιβάλλονται με τις γροθιές τους, να εκτοξεύουν καρέκλες ή να λύνουν τις πολιτικές τους διαφορές με σωματική βία. Βρίσκονται εκεί για να νομοθετούν, να ελέγχουν την κυβέρνηση και να λογοδοτούν στους πολίτες.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η στάση του ίδιου του πρωθυπουργού. Αντί να καταδικάσει απερίφραστα τη βία και να απαιτήσει αυτοσυγκράτηση από τους βουλευτές του, ο Νικόλ Πασινιάν υπερασπίστηκε τη συμπεριφορά τους, χαρακτηρίζοντάς την «αναλογική και σωστή». Όταν ο επικεφαλής της κυβέρνησης αντιμετωπίζει με αυτόν τον τρόπο μια κοινοβουλευτική συμπλοκή, το ζήτημα ξεπερνά την ευθύνη των πρωταγωνιστών της. Αφορά πλέον την πολιτική κουλτούρα που καλλιεργείται στην κορυφή της εξουσίας και το μήνυμα που εκπέμπεται προς την κοινωνία.

Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η Αρμενία καλείται να λάβει αποφάσεις με μακροπρόθεσμες συνέπειες για την ασφάλεια, την οικονομία και τη γεωπολιτική της θέση. Μόλις μία ημέρα πριν από τη συμπλοκή, στις 28 Οκτωβρίου, η αρμενική Βουλή ενέκρινε με 63 ψήφους υπέρ και 32 κατά τη συμφωνία-πλαίσιο Αρμενίας–Ηνωμένων Πολιτειών για το πρόγραμμα TRIPP. Η αντιπολίτευση είχε θέσει σοβαρά ερωτήματα για τους όρους του έργου, την κυριαρχία της Αρμενίας, τα οικονομικά ανταλλάγματα και τις εγγυήσεις ασφαλείας.

Είναι απαράδεκτο να αντιμετωπίζονται τα εύλογα ερωτήματα της αντιπολίτευσης ως ενόχληση και η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση ως αφορμή για προσωπικές επιθέσεις και βία. Όταν διακυβεύονται ζητήματα στρατηγικής σημασίας, η κυβέρνηση έχει αυξημένη υποχρέωση να απαντά με στοιχεία, διαφάνεια και σαφήνεια.

Είναι άραγε τόσο δύσκολο, 35 χρόνια μετά την ανεξαρτησία, οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι του αρμενικού λαού να έχουν κατανοήσει ότι η Εθνοσυνέλευση είναι ο ναός της δημοκρατίας, όπου διαμορφώνονται οι νόμοι της χώρας, και όχι ένα ρινγκ επίδειξης σωματικής δύναμης; Οι καρέκλες μπορούν να αντικατασταθούν. Η αξιοπιστία των θεσμών, όμως, δεν αποκαθίσταται τόσο εύκολα.

Η ντροπή δεν περιορίζεται στα έδρανα της Βουλής. Μεταφέρεται σε ολόκληρη την αρμενική κοινωνία και πλήττει τη διεθνή εικόνα της χώρας. Έναν λαό που έχει βιώσει πολέμους, απώλειες, εκτοπισμούς και βαθιές εθνικές δοκιμασίες, αλλά δικαιούται να απαιτεί από τους εκπροσώπους του υπευθυνότητα, πολιτικό πολιτισμό και σεβασμό στους θεσμούς.

Η Αρμενία δεν χρειάζεται πολιτικούς που επιδεικνύουν τη δύναμή τους με γροθιές, κλωτσιές και καρέκλες. Χρειάζεται ηγεσία που υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα με επιχειρήματα, διαφάνεια και αποφασιστικότητα. Χρειάζεται ένα κοινοβούλιο που ελέγχει την εξουσία αντί να μετατρέπεται σε θέαμα βίας και μια κυβέρνηση που απαντά στις δύσκολες ερωτήσεις αντί να τις αντιμετωπίζει ως πολιτική ενόχληση.

Γιατί όταν η Εθνοσυνέλευση μετατρέπεται σε πεδίο μάχης, δεν εξευτελίζονται μόνο οι πρωταγωνιστές της συμπλοκής. Εξευτελίζεται ο ίδιος ο θεσμός, τραυματίζεται η δημοκρατία και η ντροπή αντανακλάται σε όλους τους Αρμενίους.

Από την Αρμενική εφημερίδα Αζάτ Ορ

Η Βουλή της Αρμενίας επικύρωσε τη Συμφωνία-Πλαίσιο για στρατηγική συνεργασία στο πλαίσιο του TRIPP, η οποία αποτελεί μέρος του προγράμματος «Η Διαδρομή του Τραμπ για τη διεθνή ειρήνη και την ευημερία» μεταξύ της Αρμενίας και των ΗΠΑ. 63 βουλευτές ψήφισαν «υπέρ» και 32 «κατά». To κυβερνών κόμμα «Πολιτική Συμφωνία» ψήφισε υπέρ της επικύρωσης της συμφωνίας, ενώ τα κόμματα «Ισχυρή Αρμενία» και «Αρμενία» ψήφισαν κατά.

Η συμφωνία υποβλήθηκε στο κοινοβούλιο από τον υπουργό Εξωτερικών και Διεθνούς Εμπορίου της Δημοκρατίας της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στις 27 Οκτωβρίου, ο Μιρζογιάν υπογράμμισε ότι το σύνολο της προγραμματισμένης υποδομής στο έδαφος της Αρμενίας θα λειτουργεί υπό την κυριαρχία και τη δικαιοδοσία της Δημοκρατίας της Αρμενίας. Σύμφωνα με τον υπουργό, το σχέδιο προβλέπει την άρση των περιορισμών στις περιφερειακές συγκοινωνίες, επιτρέποντας στην Αρμενία να καθιερώσει συνδέσεις με τρίτες χώρες μέσω του εδάφους του Αζερμπαϊτζάν, καθώς και να εξασφαλίσει εσωτερικές σιδηροδρομικές συνδέσεις.

Το Αζερμπαϊτζάν, με τη σειρά του, θα αποκτήσει σύνδεση με το Ναχιτσεβάν μέσω του εδάφους της Αρμενίας. Η συμφωνία προβλέπει τη σύσταση της εταιρείας TRIPP Development Company, της οποίας το 26% των μετοχών θα ανήκει στην Αρμενία και το 74% στην αμερικανική πλευρά. Η αρχική διάρκεια ισχύος της συμφωνίας είναι 49 έτη.

Εάν τα μέρη συμφωνήσουν αμοιβαία να παρατείνουν τη συνεργασία για άλλα 50 έτη, το μερίδιο της Αρμενίας θα ανέλθει στο 49%, ενώ της αμερικανικής πλευράς στο 51%.

Στις 27 Οκτωβρίου, ο Μιρζογιάν δήλωσε επίσης ότι το καταστατικό της εταιρείας και η συμφωνία των μετόχων πρέπει ακόμη να εγκριθούν και να υιοθετηθούν.

Σύμφωνα με τα όσα είπε, η εταιρεία, η οποία ιδρύθηκε με τη συμμετοχή Αμερικανών, θα παραμείνει πάντα ιδιοκτησία και υπό τη διαχείριση της κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Η συμφωνία υπογράφηκε την 1η Ιουνίου 2026 στην Ουάσινγκτον και στις 4 Ιουνίου στο Γερεβάν από τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και τον Αραράτ Μιρζογιάν.

Διαβάστε όλα τα άρθρα της εφημερίδας στο PDF

Την Ινδία ως πιθανό δίαυλο προς τη Μόσχα επιχειρεί να αξιοποιήσει η Πολωνία, αναζητώντας περιθώρια αποκλιμάκωσης του πολέμου στην Ουκρανία. Κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Νέο Δελχί, ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ενθάρρυνε τον Ναρέντρα Μόντι να χρησιμοποιήσει τη μακρόχρονη σχέση της χώρας του με τη Ρωσία για να ενισχύσει την προοπτική ειρηνευτικών συνομιλιών.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Μουράλι Κρίσναν στη Deutsche Welle, στις 26 Οκτωβρίου, ο Τουσκ χαρακτήρισε τον Ινδό πρωθυπουργό «φάρο ελπίδας» σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας. Για τη Βαρσοβία, η οποία στηρίζει διπλωματικά και στρατιωτικά τη γειτονική της Ουκρανία, η δυνατότητα επικοινωνίας του Νέου Δελχί με το Κρεμλίνο έχει ιδιαίτερη σημασία.

«Θα στηρίξουμε όλες τις προσπάθειες που αποσκοπούν στην επίτευξη ειρήνης», δήλωσε ο Μόντι στην κοινή ενημέρωση των δημοσιογράφων. Από την επίσκεψη, ωστόσο, δεν προέκυψαν ανακοινώσεις συγκεκριμένων βημάτων.

Δίαυλος επικοινωνίας, χωρίς εγγύηση αποτελέσματος

Το βασικό ερώτημα είναι πόσο μπορεί η Ινδία να επηρεάσει τη ρωσική ηγεσία. Ο πρώην πρέσβης της στην Πολωνία, Ανίλ Ουάντουα, εκτιμά ότι το Νέο Δελχί δύσκολα θα θυσιάσει δικά του συμφέροντα ανταποκρινόμενο στις ευρωπαϊκές πιέσεις.

Η Ινδία διατηρεί την πολιτική και αμυντική συνεργασία της με τη Μόσχα, ενώ παράλληλα ζητά διάλογο και διπλωματική επίλυση. Δεν έχει, όμως, ευθυγραμμιστεί πλήρως με τις δυτικές κυρώσεις.

Όπως εξηγεί ο Ουάντουα στη DW, η Πολωνία επιδιώκει να αξιοποιηθεί η πρόσβαση της Ινδίας στον Βλαντίμιρ Πούτιν για την προώθηση κατάπαυσης του πυρός και ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Η επιρροή της στις ρωσικές στρατιωτικές αποφάσεις παραμένει περιορισμένη, ενώ ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο είναι δεδομένο ότι θα ανταποκριθούν κάνοντας παραχωρήσεις.

«Η Ινδία μπορεί να συμβάλει στην αποκλιμάκωση και να βοηθήσει στη δημιουργία συνθηκών για διαπραγματεύσεις, αλλά δεν μπορεί να εγγυηθεί την ειρήνη», υπογραμμίζει.

Στο τραπέζι ενεργειακές υποδομές και θαλάσσιες μεταφορές

Η DW αναφέρεται σε προηγούμενες πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Ινδία είχε διαμορφώσει σχέδιο για την παύση των επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς και για την προστασία πλοίων που μεταφέρουν σιτηρά και καύσιμα.

Τέτοιες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να αποτελέσουν πεδίο περιορισμένης αποκλιμάκωσης. Το δημοσίευμα, πάντως, δεν καταγράφει συμφωνία εφαρμογής τους ως αποτέλεσμα της επίσκεψης Τουσκ.

Η Ευρώπη πλησιάζει την Ινδία, με ανοιχτή τη διαφωνία για τη Ρωσία

Η πολωνική πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια ευρωπαϊκής προσέγγισης με το Νέο Δελχί. Η Ούμου Σάλμα Μπάβα, επικεφαλής του Κέντρου Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Τζαβαχαρλάλ Νεχρού και κάτοχος έδρας Jean Monnet, διακρίνει δύο στόχους στην επίσκεψη: ενίσχυση των διμερών σχέσεων και προσπάθεια να λάβει περισσότερο υπόψη η Ινδία την ευρωπαϊκή οπτική για την Ουκρανία.

Για την Πολωνία, η σχέση Ινδίας–Ρωσίας προκαλεί ανησυχία και ως προς τα οικονομικά οφέλη που μπορεί να αποκομίζει η Μόσχα. Μέχρι στιγμής, όπως σημειώνει η Μπάβα, οι δύο πλευρές έχουν καταφέρει να διαχειρίζονται χωριστά τη διαφωνία τους για τον πόλεμο, προωθώντας συνεργασίες στο εμπόριο, την ασφάλεια και την άμυνα.

Προειδοποιεί, ωστόσο, ότι αυτή η διαφορά μπορεί να δυσκολέψει την περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων στον αμυντικό τομέα.

Η διαφορετική ανάγνωση και ο αμερικανικός παράγοντας

Πιο θετικά αποτιμά τις δυνατότητες της Ινδίας ο επίσης πρώην πρέσβης στην Πολωνία, Ατζάι Μπισάρια. Κατά την εκτίμησή του, η δυνατότητα επικοινωνίας τόσο με τη Μόσχα όσο και με το Κίεβο ενισχύει τον πιθανό μεσολαβητικό της ρόλο.

Ο ίδιος θεωρεί ότι ακόμη και η Βαρσοβία δεν αντιμετωπίζει πλέον τη ρωσοϊνδική σχέση ως σοβαρό εμπόδιο στη συνεργασία της με το Νέο Δελχί. Όπως επισημαίνει, η Ευρώπη κατανοεί το βάθος της συνεργασίας Ινδίας–Ρωσίας, ενώ η ινδική πλευρά αντιλαμβάνεται τη διαφορετική ευρωπαϊκή προσέγγιση απέναντι στη Μόσχα.

Ο Μπισάρια συνδέει αυτήν τη μετατόπιση και με τη μεταβολή της αμερικανικής στάσης προς την αναζήτηση μεσολάβησης για τον πόλεμο. Κατά την άποψή του, αυτό ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της στενότερης ευρωπαϊκής συνεργασίας με την Ινδία, παρά τις διαφωνίες για τη Ρωσία.

Η πολωνική κίνηση αναδεικνύει έτσι τη δύσκολη ισορροπία των ευρωπαϊκών επιδιώξεων: η σχέση της Ινδίας με τη Ρωσία προκαλεί ανησυχία, αλλά ταυτόχρονα τροφοδοτεί ελπίδες για διπλωματική παρέμβαση. Το αποτέλεσμα θα κριθεί από το αν αυτή η πρόσβαση μεταφραστεί σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις της Μόσχας και του Κιέβου.